౨. అభిధమ్మభాజనీయం

౪౯౦. అట్ఠఙ్గికో మగ్గో – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాచా, సమ్మాకమ్మన్తో, సమ్మాఆజీవో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౪౯౧. తత్థ కతమో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

౪౯౨. తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠి? యా పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసఙ్కప్పో? యో తక్కో వితక్కో సఙ్కప్పో అప్పనా బ్యప్పనా చేతసో అభినిరోపనా సమ్మాసఙ్కప్పో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసఙ్కప్పో’’.

తత్థ కతమా సమ్మావాచా? యా చతూహి వచీదుచ్చరితేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో సమ్మావాచా మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మావాచా’’.

తత్థ కతమో సమ్మాకమ్మన్తో? యా తీహి కాయదుచ్చరితేహి ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో సమ్మాకమ్మన్తో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాకమ్మన్తో’’.

తత్థ కతమో సమ్మాఆజీవో? యా మిచ్ఛాఆజీవా ఆరతి విరతి పటివిరతి వేరమణీ అకిరియా అకరణం అనజ్ఝాపత్తి వేలాఅనతిక్కమో సేతుఘాతో సమ్మాఆజీవో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాఆజీవో’’.

తత్థ కతమో సమ్మావాయామో? యో చేతసికో వీరియారమ్భో…పే… సమ్మావాయామో వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మావాయామో’’.

తత్థ కతమా సమ్మాసతి? యా సతి అనుస్సతి…పే… సమ్మాసతి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసతి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసమాధి? యా చిత్తస్స ఠితి…పే… సమ్మాసమాధి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసమాధి’’. అయం వుచ్చతి ‘‘అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’’. అవసేసా ధమ్మా అట్ఠఙ్గికేన మగ్గేన సమ్పయుత్తా.

౪౯౩. పఞ్చఙ్గికో మగ్గో – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౪౯౪. తత్థ కతమో పఞ్చఙ్గికో మగ్గో? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే పఞ్చఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౪౯౫. తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠి? యా పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠి’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసఙ్కప్పో? యో తక్కో వితక్కో…పే… సమ్మాసఙ్కప్పో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసఙ్కప్పో’’.

తత్థ కతమో సమ్మాసమాధి? యా చిత్తస్స ఠితి…పే… సమ్మాసమాధి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసమాధి’’. అయం వుచ్చతి ‘‘పఞ్చఙ్గికో మగ్గో’’. అవసేసా ధమ్మా పఞ్చఙ్గికేన మగ్గేన సమ్పయుత్తా.

౪౯౬. పఞ్చఙ్గికో మగ్గో – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౪౯౭. తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠి? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, యా తస్మిం సమయే పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠి’’. అవసేసా ధమ్మా సమ్మాదిట్ఠియా సమ్పయుత్తా…పే… అవసేసా ధమ్మా సమ్మాసఙ్కప్పేన సమ్పయుత్తా…పే… అవసేసా ధమ్మా సమ్మావాయామేన సమ్పయుత్తా…పే… అవసేసా ధమ్మా సమ్మాసతియా సమ్పయుత్తా.

తత్థ కతమో సమ్మాసమాధి? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, యా తస్మిం సమయే చిత్తస్స ఠితి…పే… సమ్మాసమాధి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసమాధి’’. అవసేసా ధమ్మా సమ్మాసమాధినా సమ్పయుత్తా.

౪౯౮. అట్ఠఙ్గికో మగ్గో – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి.

౪౯౯. తత్థ కతమో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స ఝానస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, తస్మిం సమయే అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి ‘‘అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’’. అవసేసా ధమ్మా అట్ఠఙ్గికేన మగ్గేన సమ్పయుత్తా.

౫౦౦. పఞ్చఙ్గికో మగ్గో – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౫౦౧. తత్థ కతమో పఞ్చఙ్గికో మగ్గో? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స ఝానస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, తస్మిం సమయే పఞ్చఙ్గికో మగ్గో హోతి – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి ‘‘పఞ్చఙ్గికో మగ్గో’’. అవసేసా ధమ్మా పఞ్చఙ్గికేన మగ్గేన సమ్పయుత్తా.

౫౦౨. పఞ్చఙ్గికో మగ్గో – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౫౦౩. తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠి? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స ఝానస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, యా తస్మిం సమయే పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాదిట్ఠి’’. అవసేసా ధమ్మా సమ్మాదిట్ఠియా సమ్పయుత్తా…పే… అవసేసా ధమ్మా సమ్మాసఙ్కప్పేన సమ్పయుత్తా…పే… అవసేసా ధమ్మా సమ్మావాయామేన సమ్పయుత్తా…పే… అవసేసా ధమ్మా సమ్మాసతియా సమ్పయుత్తా.

తత్థ కతమో సమ్మాసమాధి? ఇధ భిక్ఖు యస్మిం సమయే లోకుత్తరం ఝానం భావేతి నియ్యానికం అపచయగామిం దిట్ఠిగతానం పహానాయ పఠమాయ భూమియా పత్తియా వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం, తస్మిం సమయే ఫస్సో హోతి…పే… అవిక్ఖేపో హోతి. ఇమే ధమ్మా కుసలా. తస్సేవ లోకుత్తరస్స కుసలస్స ఝానస్స కతత్తా భావితత్తా విపాకం వివిచ్చేవ కామేహి…పే… పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి దుక్ఖపటిపదం దన్ధాభిఞ్ఞం సుఞ్ఞతం, యా తస్మిం సమయే చిత్తస్స ఠితి సణ్ఠితి అవట్ఠితి అవిసాహారో అవిక్ఖేపో అవిసాహటమానసతా సమథో సమాధిన్ద్రియం సమాధిబలం సమ్మాసమాధి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో మగ్గఙ్గం మగ్గపరియాపన్నం – అయం వుచ్చతి ‘‘సమ్మాసమాధి’’. అవసేసా ధమ్మా సమ్మాసమాధినా సమ్పయుత్తా.

అభిధమ్మభాజనీయం.