౩. పఞ్హాపుచ్ఛకం

౫౦౪. అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాచా, సమ్మాకమ్మన్తో, సమ్మాఆజీవో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి.

౫౦౫. అట్ఠన్నం మగ్గఙ్గానం కతి కుసలా, కతి అకుసలా, కతి అబ్యాకతా…పే… కతి సరణా, కతి అరణా?

౧. తికం

౫౦౬. సియా కుసలా, సియా అబ్యాకతా. సమ్మాసఙ్కప్పో సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తో; సత్త మగ్గఙ్గా సియా సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా. సియా విపాకా, సియా విపాకధమ్మధమ్మా. అనుపాదిన్నఅనుపాదానియా. అసంకిలిట్ఠఅసంకిలేసికా. సమ్మాసఙ్కప్పో అవితక్కవిచారమత్తో; సత్త మగ్గఙ్గా సియా సవితక్కసవిచారా, సియా అవితక్కవిచారమత్తా, సియా అవితక్కఅవిచారా. సమ్మాసఙ్కప్పో పీతిసహగతో, సుఖసహగతో, న ఉపేక్ఖాసహగతో; సత్త మగ్గఙ్గా సియా పీతిసహగతా, సియా సుఖసహగతా, సియా ఉపేక్ఖాసహగతా. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బా. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. సియా అపచయగామినో, సియా నేవాచయగామినాపచయగామినో. సియా సేక్ఖా, సియా అసేక్ఖా. అప్పమాణా. అప్పమాణారమ్మణా. పణీతా. సియా సమ్మత్తనియతా, సియా అనియతా. న మగ్గారమ్మణా, సియా మగ్గహేతుకా, సియా మగ్గాధిపతినో; సియా న వత్తబ్బా మగ్గహేతుకాతిపి, మగ్గాధిపతినోతిపి. సియా ఉప్పన్నా, సియా అనుప్పన్నా, సియా ఉప్పాదినో. సియా అతీతా, సియా అనాగతా, సియా పచ్చుప్పన్నా. న వత్తబ్బా అతీతారమ్మణాతిపి, అనాగతారమ్మణాతిపి, పచ్చుప్పన్నారమ్మణాతిపి. సియా అజ్ఝత్తా, సియా బహిద్ధా, సియా అజ్ఝత్తబహిద్ధా. బహిద్ధారమ్మణా. అనిదస్సనఅప్పటిఘా.

౨. దుకం

౫౦౭. సమ్మాదిట్ఠి హేతు, సత్త మగ్గఙ్గా న హేతూ. సహేతుకా. హేతుసమ్పయుత్తా. సమ్మాదిట్ఠి హేతు చేవ సహేతుకా చ, సత్త మగ్గఙ్గా న వత్తబ్బా హేతూ చేవ సహేతుకా చాతి, సహేతుకా చేవ న చ హేతూ. సమ్మాదిట్ఠి హేతు చేవ హేతుసమ్పయుత్తా చ, సత్త మగ్గఙ్గా న వత్తబ్బా హేతూ చేవ హేతుసమ్పయుత్తా చాతి, హేతుసమ్పయుత్తా చేవ న చ హేతూ. సత్త మగ్గఙ్గా న హేతూ సహేతుకా, సమ్మాదిట్ఠి న వత్తబ్బా న హేతు సహేతుకాతిపి, న హేతు అహేతుకాతిపి.

సప్పచ్చయా. సఙ్ఖతా. అనిదస్సనా. అప్పటిఘా. అరూపా. లోకుత్తరా. కేనచి విఞ్ఞేయ్యా, కేనచి న విఞ్ఞేయ్యా.

నో ఆసవా. అనాసవా. ఆసవవిప్పయుత్తా. న వత్తబ్బా ఆసవా చేవ సాసవా చాతిపి, సాసవా చేవ నో చ ఆసవాతిపి. న వత్తబ్బా ఆసవా చేవ ఆసవసమ్పయుత్తా చాతిపి, ఆసవసమ్పయుత్తా చేవ నో చ ఆసవాతిపి. ఆసవవిప్పయుత్తా. అనాసవా.

నో సంయోజనా…పే… నో గన్థా…పే… నో ఓఘా…పే… నో యోగా…పే… నో నీవరణా…పే… నో పరామాసా…పే… సారమ్మణా. నో చిత్తా. చేతసికా. చిత్తసమ్పయుత్తా. చిత్తసంసట్ఠా. చిత్తసముట్ఠానా. చిత్తసహభునో. చిత్తానుపరివత్తినో. చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానా. చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానసహభునో. చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానానుపరివత్తినో. బాహిరా. నో ఉపాదా. అనుపాదిన్నా.

నో ఉపాదానా…పే… నో కిలేసా…పే… న దస్సనేన పహాతబ్బా. న భావనాయ పహాతబ్బా. న దస్సనేన పహాతబ్బహేతుకా. న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. సమ్మాసఙ్కప్పో అవితక్కో, సత్త మగ్గఙ్గా సియా సవితక్కా, సియా అవితక్కా. సమ్మాసఙ్కప్పో సవిచారో, సత్త మగ్గఙ్గా సియా సవిచారా, సియా అవిచారా. సమ్మాసఙ్కప్పో సప్పీతికో, సత్త మగ్గఙ్గా సియా సప్పీతికా, సియా అప్పీతికా. సమ్మాసఙ్కప్పో పీతిసహగతో, సత్త మగ్గఙ్గా సియా పీతిసహగతా, సియా న పీతిసహగతా. సమ్మాసఙ్కప్పో సుఖసహగతో, సత్త మగ్గఙ్గా సియా సుఖసహగతా, సియా న సుఖసహగతా. సమ్మాసఙ్కప్పో న ఉపేక్ఖాసహగతో, సత్త మగ్గఙ్గా సియా ఉపేక్ఖాసహగతా, సియా న ఉపేక్ఖాసహగతా. న కామావచరా. న రూపావచరా. న అరూపావచరా. అపరియాపన్నా. సియా నియ్యానికా, సియా అనియ్యానికా. సియా నియతా, సియా అనియతా. అనుత్తరా. అరణాతి.

పఞ్హాపుచ్ఛకం.

మగ్గఙ్గవిభఙ్గో నిట్ఠితో.