౩. పఞ్హాపుచ్ఛకం

౪౮౨. సత్త బోజ్ఝఙ్గా – సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో, వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో, పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో.

౪౮౩. సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం కతి కుసలా, కతి అకుసలా, కతి అబ్యాకతా…పే… కతి సరణా, కతి అరణా?

౧. తికం

౪౮౪. సియా కుసలా, సియా అబ్యాకతా. పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తో; ఛ బోజ్ఝఙ్గా సియా సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా, సియా అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తా. సియా విపాకా, సియా విపాకధమ్మధమ్మా. అనుపాదిన్నఅనుపాదానియా. అసంకిలిట్ఠఅసంకిలేసికా. సియా సవితక్కసవిచారా, సియా అవితక్కవిచారమత్తా, సియా అవితక్కఅవిచారా. పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో న పీతిసహగతో, సుఖసహగతో, న ఉపేక్ఖాసహగతో; ఛ బోజ్ఝఙ్గా సియా పీతిసహగతా, సియా సుఖసహగతా, సియా ఉపేక్ఖాసహగతా. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బా. నేవ దస్సనేన న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. సియా అపచయగామినో, సియా నేవాచయగామినాపచయగామినో. సియా సేక్ఖా, సియా అసేక్ఖా. అప్పమాణా. అప్పమాణారమ్మణా. పణీతా. సియా సమ్మత్తనియతా, సియా అనియతా. న మగ్గారమ్మణా, సియా మగ్గహేతుకా, సియా మగ్గాధిపతినో; సియా న వత్తబ్బా మగ్గహేతుకాతిపి, మగ్గాధిపతినోతిపి. సియా ఉప్పన్నా, సియా అనుప్పన్నా, సియా ఉప్పాదినో. సియా అతీతా, సియా అనాగతా, సియా పచ్చుప్పన్నా. న వత్తబ్బా అతీతారమ్మణాతిపి, అనాగతారమ్మణాతిపి, పచ్చుప్పన్నారమ్మణాతిపి. సియా అజ్ఝత్తా, సియా బహిద్ధా, సియా అజ్ఝత్తబహిద్ధా. బహిద్ధారమ్మణా. అనిదస్సనఅప్పటిఘా.

౨. దుకం

౪౮౫. ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో హేతు, ఛ బోజ్ఝఙ్గా హేతుసమ్పయుత్తా. ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో హేతు చేవ సహేతుకో చ, ఛ బోజ్ఝఙ్గా న వత్తబ్బా హేతూ చేవ సహేతుకా చాతి, సహేతుకా చేవ న చ హేతూ. ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో హేతు చేవ హేతుసమ్పయుత్తో చ, ఛ బోజ్ఝఙ్గా న వత్తబ్బా హేతూ చేవ హేతుసమ్పయుత్తా చాతి, హేతుసమ్పయుత్తా చేవ న చ హేతూ. ఛ బోజ్ఝఙ్గా న హేతూ సహేతుకా, ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో న వత్తబ్బో న హేతుసహేతుకోతిపి, న హేతుఅహేతుకోతిపి. సప్పచ్చయా. సఙ్ఖతా. అనిదస్సనా. అప్పటిఘా. అరూపా. లోకుత్తరా. కేనచి విఞ్ఞేయ్యా, కేనచి న విఞ్ఞేయ్యా. నో ఆసవా. అనాసవా ఆసవవిప్పయుత్తా. న వత్తబ్బా ఆసవా చేవ సాసవా చాతిపి, సాసవా చేవ నో చ ఆసవాతిపి. ఆసవా చేవ ఆసవసమ్పయుత్తా చాతిపి, ఆసవసమ్పయుత్తా చేవ నో చ ఆసవాతిపి. ఆసవవిప్పయుత్తా. అనాసవా. నో సంయోజనా…పే… నో గన్థా…పే… నో ఓఘా…పే… నో యోగా…పే… నో నీవరణా…పే… నో పరామాసా…పే… సారమ్మణా. నో చిత్తా. చేతసికా. చిత్తసమ్పయుత్తా. చిత్తసంసట్ఠా. చిత్తసముట్ఠానా. చిత్తసహభునో. చిత్తానుపరివత్తినో. చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానా. చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానసహభునో. చిత్తసంసట్ఠసముట్ఠానానుపరివత్తినో. బాహిరా. నో ఉపాదా. అనుపాదిన్నా. నో ఉపాదానా…పే… నో కిలేసా…పే… న దస్సనేన పహాతబ్బా. న భావనాయ పహాతబ్బా. న దస్సనేన పహాతబ్బహేతుకా. న భావనాయ పహాతబ్బహేతుకా. సియా సవితక్కా, సియా అవితక్కా. సియా సవిచారా, సియా అవిచారా.

పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో అప్పీతికో, ఛ బోజ్ఝఙ్గా సియా సప్పీతికా, సియా అప్పీతికా. పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో న పీతిసహగతో, ఛ బోజ్ఝఙ్గా సియా పీతిసహగతా, సియా న పీతిసహగతా. పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో సుఖసహగతో, ఛ బోజ్ఝఙ్గా సియా సుఖసహగతా, సియా న సుఖసహగతా. పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో న ఉపేక్ఖాసహగతో, ఛ బోజ్ఝఙ్గా సియా ఉపేక్ఖాసహగతా, సియా న ఉపేక్ఖాసహగతా. న కామావచరా. న రూపావచరా. న అరూపావచరా. అపరియాపన్నా. సియా నియ్యానికా, సియా అనియ్యానికా. సియా నియతా, సియా అనియతా. అనుత్తరా. అరణాతి.

పఞ్హాపుచ్ఛకం.

బోజ్ఝఙ్గవిభఙ్గో నిట్ఠితో.