౧. విభఙ్గవారో

హేతుపచ్చయో

౩౪౯. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో (అరూపదుకసదిసం, చత్తారి).

ఆరమ్మణపచ్చయో

౩౫౦. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – రాగం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠిం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, విచికిచ్ఛం ఆరబ్భ …పే… ఉద్ధచ్చం ఆరబ్భ…పే… దోమనస్సం ఆరబ్భ దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం ఉప్పజ్జతి. సరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – అరియా పహీనే కిలేసే…పే… విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే సముదాచిణ్ణే…పే… సరణే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… విపస్సతి, చేతోపరియఞాణేన సరణచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి. సరణా ఖన్ధా చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౩౫౧. అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే…పే… ఝానా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం…పే… నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. చక్ఖుం…పే… వత్థుం అరణే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… విపస్సతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి …పే… అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. అరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి…పే… పుబ్బే…పే… ఝానా…పే… చక్ఖుం…పే… వత్థుం, అరణే ఖన్ధే అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి. (౨)

అధిపతిపచ్చయో

౩౫౨. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – రాగం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి… దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి; దిట్ఠిం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి. సహజాతాధిపతి – సరణాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – సరణాధిపతి చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సరణో ధమ్మో సరణస్స చ అరణస్స చ ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – సరణాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

౩౫౩. అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం…పే… సీలం …పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే…పే… ఝానా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం…పే… నిబ్బానం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – అరణాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. అరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి… దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి; పుబ్బే సుచిణ్ణాని…పే… ఝానా…పే… చక్ఖుం…పే… వత్థుం, అరణే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి… దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౨)

అనన్తరపచ్చయాది

౩౫౪. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా సరణా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం సరణానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. సరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – సరణా ఖన్ధా వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౩౫౫. అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అరణా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అరణానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అనులోమం గోత్రభుస్స…పే… ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. అరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – ఆవజ్జనా సరణానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో… సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో… పఞ్చ… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే… నిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో… సత్త.

ఉపనిస్సయపచ్చయో

౩౫౬. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – రాగం ఉపనిస్సాయ పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; దోసం…పే… పత్థనం ఉపనిస్సాయ పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి, రాగో…పే… పత్థనా రాగస్స…పే… పత్థనాయ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. సరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – రాగం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి, సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కరోతి, ఝానం ఉప్పాదేతి, విపస్సనం…పే… మగ్గం…పే… అభిఞ్ఞం…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి; దోసం…పే… పత్థనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి, రాగో…పే… పత్థనా సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ… కాయికస్స సుఖస్స… కాయికస్స దుక్ఖస్స… మగ్గస్స… ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౩౫౭. అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి; సీలం…పే… పఞ్ఞం… కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం… ఉతుం… భోజనం… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి; సద్ధా …పే… సేనాసనం సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ… కాయికస్స సుఖస్స… కాయికస్స దుక్ఖస్స… మగ్గస్స… ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ మానం జప్పేతి, దిట్ఠిం గణ్హాతి; సీలం…పే… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; సద్ధా…పే… సేనాసనం రాగస్స…పే… పత్థనాయ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

పురేజాతపచ్చయాది

౩౫౮. అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… విపస్సతి…పే… దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే…. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స …పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు అరణానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. అరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి. వత్థుపురేజాతం – వత్థు సరణానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే… ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే.

కమ్మపచ్చయో

౩౫౯. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సరణా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం కాతబ్బం.) సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సరణా చేతనా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. నానాక్ఖణికా – సరణా చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (మూలం కాతబ్బం.) సరణా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – (సంఖిత్తం). (౧)

విపాకపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం… ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… చత్తారి… ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… చత్తారి… ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… చత్తారి… మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… చత్తారి… సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో… ద్వే… విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి (అరూపదుకసదిసా).

అత్థిపచ్చయో

౩౬౦. సరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో (సంఖిత్తం). సరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం (సంఖిత్తం). సరణో ధమ్మో సరణస్స చ అరణస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో (సంఖిత్తం). (౩)

౩౬౧. అరణో ధమ్మో అరణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం (సంఖిత్తం). అరణో ధమ్మో సరణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం …పే… వత్థుం అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, వత్థు సరణానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

సరణో చ అరణో చ ధమ్మా సరణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం (సంఖిత్తం). సరణో చ అరణో చ ధమ్మా అరణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – సరణా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – సరణా ఖన్ధా చ కబళీకారో ఆహారో చ ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – సరణా ఖన్ధా చ రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)