౧. విభఙ్గవారో
హేతుపచ్చయో
౨౭. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – సారమ్మణా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – సారమ్మణా హేతూ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)
సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స చ అనారమ్మణస్స చ ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – సారమ్మణా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)
ఆరమ్మణపచ్చయో
౨౮. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; పుబ్బే సుచిణ్ణాని…పే… ఝానా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం పచ్చవేక్ఖన్తి, పహీనే కిలేసే…పే… విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే సముదాచిణ్ణే కిలేసే జానన్తి, సారమ్మణే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; చేతోపరియఞాణేన సారమ్మణచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి, ఆకాసానఞ్చాయతనం విఞ్ఞాణఞ్చాయతనస్స…పే… ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనస్స…పే… సారమ్మణా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
౨౯. అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – అరియా నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… అనారమ్మణా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అధిపతిపచ్చయో
౩౦. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం…పే… సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని…పే… ఝానా వుట్ఠహిత్వా ఝానం…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం గరుం…పే… ఫలం గరుం…పే… సారమ్మణే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. సహజాతాధిపతి – సారమ్మణాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – సారమ్మణాధిపతి చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స చ అనారమ్మణస్స చ ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – సారమ్మణాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
౩౧. అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – అరియా నిబ్బానం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)
అనన్తరపచ్చయాది
౩౨. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా సారమ్మణా…పే… ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో… సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం… సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో… సత్త (పటిచ్చవారే సహజాతసదిసా)… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయేన పచ్చయో… ఛ (పటిచ్చవారే అఞ్ఞమఞ్ఞసదిసం)… నిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో… సత్త (పచ్చయవారే నిస్సయసదిసో).
ఉపనిస్సయపచ్చయో
౩౩. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… మానం జప్పేతి, దిట్ఠిం గణ్హాతి. సీలం…పే… పఞ్ఞం, రాగం…పే… పత్థనం, కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి, పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి. సద్ధా…పే… పఞ్ఞా, రాగో…పే… పత్థనా, కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ, రాగస్స…పే… పత్థనాయ, కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – ఉతుం, భోజనం, సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి, పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి. ఉతు… భోజనం… సేనాసనం సద్ధాయ…పే… పత్థనాయ, కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
పురేజాతపచ్చయో
౩౪. అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే…. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు సారమ్మణానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
పచ్ఛాజాతాసేవనపచ్చయా
౩౫. సారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం.
సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం.
కమ్మపచ్చయో
౩౬. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సారమ్మణా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – సారమ్మణా చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సారమ్మణా చేతనా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – సారమ్మణా చేతనా కటత్తారూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స చ అనారమ్మణస్స చ ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సారమ్మణా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – సారమ్మణా చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
విపాక-ఆహారపచ్చయా
౩౭. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
అనారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో – కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
ఇన్ద్రియపచ్చయో
౩౮. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
అనారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖున్ద్రియం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయిన్ద్రియం కాయవిఞ్ఞాణస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సారమ్మణో చ అనారమ్మణో చ ధమ్మా సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖున్ద్రియఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణసహగతానం ఖన్ధానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో…పే… కాయిన్ద్రియఞ్చ కాయవిఞ్ఞాణఞ్చ కాయవిఞ్ఞాణసహగతానం ఖన్ధానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
ఝానపచ్చయాది
౩౯. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి, మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి, సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం.
విప్పయుత్తపచ్చయో
౪౦. సారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం (సంఖిత్తం). (౧)
అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు సారమ్మణానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; వత్థు సారమ్మణానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అత్థిపచ్చయో
౪౧. సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సారమ్మణో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం (సంఖిత్తం). (౨)
సారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స చ అనారమ్మణస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో (పటిచ్చసదిసం). (౩)
౪౨. అనారమ్మణో ధమ్మో అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతం – ఏకం మహాభూతం…పే… (యావ అసఞ్ఞసత్తా). (౧)
అనారమ్మణో ధమ్మో సారమ్మణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు సారమ్మణానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు సారమ్మణానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
౪౩. సారమ్మణో చ అనారమ్మణో చ ధమ్మా సారమ్మణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – చక్ఖువిఞ్ఞాణసహగతో ఏకో ఖన్ధో చ చక్ఖాయతనఞ్చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే… కాయవిఞ్ఞాణసహగతో ఏకో ఖన్ధో చ కాయాయతనఞ్చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే… సారమ్మణో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సారమ్మణో చ అనారమ్మణో చ ధమ్మా అనారమ్మణస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – సారమ్మణా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – సారమ్మణా ఖన్ధా చ కబళీకారో ఆహారో చ ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – సారమ్మణా ఖన్ధా చ రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)