౧. విభఙ్గవారో
హేతుపచ్చయో
౯౬. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకా హేతూ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)
౯౭. అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
ఆరమ్మణపచ్చయో
౯౮. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం దత్వా సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని పచ్చవేక్ఖతి, ఝానా వుట్ఠహిత్వా ఝానం పచ్చవేక్ఖతి. అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం పచ్చవేక్ఖన్తి. పహీనే కిలేసే…పే… విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే…పే… సహేతుకే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; చేతోపరియఞాణేన సహేతుకచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానన్తి. ఆకాసానఞ్చాయతనం విఞ్ఞాణఞ్చాయతనస్స…పే… ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనస్స…పే… సహేతుకా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; సహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ సహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకే ఖన్ధే అనిచ్చతో …పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, కుసలాకుసలే నిరుద్ధే అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి, సహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ అహేతుకా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. (౩)
౯౯. అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – నిబ్బానం ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం… అహేతుకే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… అహేతుకే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ ఆరబ్భ అహేతుకా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – అరియా నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. అరియా అహేతుకే పహీనే కిలేసే పచ్చవేక్ఖన్తి, విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే…పే… చక్ఖుం…పే… వత్థుం…పే… అహేతుకే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, చేతోపరియఞాణేన అహేతుకచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానన్తి; అహేతుకా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; అహేతుకే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ ఆరబ్భ సహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖుం ఆరబ్భ విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి; సోతం …పే… వత్థుం… అహేతుకే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ ఆరబ్భ విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. (౩)
౧౦౦. సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – విచికిచ్ఛాసహగతే ఉద్ధచ్చసహగతే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ ఆరబ్భ సహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౧)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – విచికిచ్ఛాసహగతే ఉద్ధచ్చసహగతే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ ఆరబ్భ అహేతుకా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. (౨)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – విచికిచ్ఛాసహగతే ఉద్ధచ్చసహగతే ఖన్ధే చ మోహఞ్చ ఆరబ్భ విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. (౩)
అధిపతిపచ్చయో
౧౦౧. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం దత్వా సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి, ఝానా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం గరుం కత్వా…పే… ఫలం…పే… సహేతుకే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి; తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. సహజాతాధిపతి – సహేతుకాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – సహేతుకాధిపతి చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – సహేతుకాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – అరియా నిబ్బానం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం… అహేతుకే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి; తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)
అనన్తరపచ్చయో
౧౦౨. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా సహేతుకా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం సహేతుకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అనులోమం గోత్రభుస్స… అనులోమం వోదానస్స… గోత్రభు మగ్గస్స… వోదానం మగ్గస్స… మగ్గో ఫలస్స… ఫలం ఫలస్స… అనులోమం ఫలసమాపత్తియా… నిరోధా వుట్ఠహన్తస్స నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా పచ్ఛిమస్స పచ్ఛిమస్స విచికిచ్ఛాసహగతస్స ఉద్ధచ్చసహగతస్స మోహస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; సహేతుకం చుతిచిత్తం అహేతుకస్స ఉపపత్తిచిత్తస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; సహేతుకం భవఙ్గం ఆవజ్జనాయ అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; సహేతుకం భవఙ్గం అహేతుకస్స భవఙ్గస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; సహేతుకా ఖన్ధా అహేతుకస్స వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
౧౦౩. అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమో పురిమో విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో పచ్ఛిమస్స పచ్ఛిమస్స విచికిచ్ఛాసహగతస్స ఉద్ధచ్చసహగతస్స మోహస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; పురిమా పురిమా అహేతుకా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అహేతుకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; ఆవజ్జనా పఞ్చన్నం విఞ్ఞాణానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమో పురిమో విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అహేతుకం చుతిచిత్తం సహేతుకస్స ఉపపత్తిచిత్తస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అహేతుకం భవఙ్గం సహేతుకస్స భవఙ్గస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; ఆవజ్జనా సహేతుకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అహేతుకా ఖన్ధా సహేతుకస్స వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమో పురిమో విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; ఆవజ్జనా విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
౧౦౪. సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా అహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ పచ్ఛిమస్స పచ్ఛిమస్స విచికిచ్ఛాసహగతస్స ఉద్ధచ్చసహగతస్స మోహస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ అహేతుకస్స వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
సహజాతపచ్చయాది
౧౦౫. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో (పటిచ్చవారే సహజాతసదిసం, ఇహ ఘటనా నత్థి)… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయేన పచ్చయో (పటిచ్చవారసదిసం)… నిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో (పటిచ్చవారే నిస్సయపచ్చయసదిసం, ఇహ ఘటనా నత్థి).
ఉపనిస్సయపచ్చయో
౧౦౬. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సహేతుకా ఖన్ధా సహేతుకానం ఖన్ధానం ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సహేతుకా ఖన్ధా అహేతుకానం ఖన్ధానం మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సహేతుకా ఖన్ధా విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
౧౦౭. అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – కాయికం సుఖం కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; కాయికం దుక్ఖం… ఉతు… భోజనం… సేనాసనం కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; మోహో కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం… ఉతు… భోజనం, సేనాసనం, మోహో చ కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – కాయికం సుఖం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; కాయికం దుక్ఖం… ఉతుం… భోజనం… సేనాసనం… మోహం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; కాయికం సుఖం…పే… మోహో చ సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ రాగస్స…పే… పత్థనాయ మగ్గస్స ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – కాయికం సుఖం మోహో చ విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
౧౦౮. సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ సహేతుకానం ఖన్ధానం ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ అహేతుకానం ఖన్ధానం మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
పురేజాతపచ్చయో
౧౦౯. అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, కుసలాకుసలే నిరుద్ధే అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స …పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స… పురేజాతం వత్థు అహేతుకానం ఖన్ధానం మోహస్స చ పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. వత్థుపురేజాతం – వత్థు సహేతుకానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం ఆరబ్భ విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి. వత్థుపురేజాతం – వత్థు విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
పచ్ఛాజాతపచ్చయాది
౧౧౦. సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా సహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అహేతుకా ఖన్ధా చ మోహో చ పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా అహేతుకస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో (అనన్తరసదిసం. ఆవజ్జనమ్పి భవఙ్గమ్పి నత్థి, ఆసేవనపచ్చయే వజ్జేతబ్బా నవపి ).
కమ్మపచ్చయో
౧౧౧. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – సహేతుకా చేతనా విపాకానం సహేతుకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సహేతుకా చేతనా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – సహేతుకా చేతనా విపాకానం అహేతుకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – సహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. నానాక్ఖణికా – సహేతుకా చేతనా విపాకానం సహేతుకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – అహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
విపాకపచ్చయో
౧౧౨. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో – విపాకో సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో – విపాకా సహేతుకా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో – విపాకో సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో – విపాకో అహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… ఖన్ధా వత్థుస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
ఆహారపచ్చయో
౧౧౩. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో – అహేతుకా ఆహారా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
ఇన్ద్రియపచ్చయాది
౧౧౪. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – అహేతుకా ఇన్ద్రియా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… చక్ఖున్ద్రియం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయిన్ద్రియం కాయవిఞ్ఞాణస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో; రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స ఝానపచ్చయేన పచ్చయో – అహేతుకాని ఝానఙ్గాని సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో (పటిచ్చవారే సమ్పయుత్తసదిసా ఛ పఞ్హా).
విప్పయుత్తపచ్చయో
౧౧౫. సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే సహేతుకా ఖన్ధా కటత్తారూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అహేతుకా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే అహేతుకా ఖన్ధా కటత్తారూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; ఖన్ధా వత్థుస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; వత్థు ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స… వత్థు అహేతుకానం ఖన్ధానం మోహస్స చ విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అహేతుకా ఖన్ధా చ మోహో చ పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు సహేతుకానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – వత్థు సహేతుకానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – వత్థు విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా అహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అత్థిపచ్చయో
౧౧౬. సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)
సహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా మోహస్స చ చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం మోహస్స చ చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే సహేతుకో…పే…. (౩)
౧౧౭. అహేతుకో ధమ్మో అహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతో – అహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… (యావ అసఞ్ఞసత్తా కాతబ్బం). పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, కుసలాకుసలే నిరుద్ధే అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; వత్థు అహేతుకానం ఖన్ధానం మోహస్స చ అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అహేతుకా ఖన్ధా చ మోహో చ పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు సహేతుకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, వత్థు సహేతుకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
అహేతుకో ధమ్మో సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో మోహో సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం ఆరబ్భ విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ ఉప్పజ్జన్తి, వత్థు విచికిచ్ఛాసహగతానం ఉద్ధచ్చసహగతానం ఖన్ధానం మోహస్స చ అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)
౧౧౮. సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో ఏకో ఖన్ధో చ మోహో చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే…. సహజాతో – సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే…. (౧)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా అహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే సహేతుకా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతా – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ వత్థు చ మోహస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – విచికిచ్ఛాసహగతా ఉద్ధచ్చసహగతా ఖన్ధా చ మోహో చ పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా చ కబళీకారో ఆహారో చ ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – సహేతుకా ఖన్ధా చ రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)
సహేతుకో చ అహేతుకో చ ధమ్మా సహేతుకస్స చ అహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో ఏకో ఖన్ధో చ మోహో చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే…. సహజాతో – విచికిచ్ఛాసహగతో ఉద్ధచ్చసహగతో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం మోహస్స చ అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా చ…పే…. (౩)