౧. విభఙ్గవారో

ఆరమ్మణపచ్చయో

౧౭౬. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం దత్వా సీలం…పే… ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని పచ్చవేక్ఖతి; ఝానం…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం పచ్చవేక్ఖన్తి; పహీనే కిలేసే…పే… విక్ఖమ్భితే కిలేసే…పే… పుబ్బే…పే… నహేతూ సహేతుకే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; చేతోపరియఞాణేన నహేతుసహేతుకచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి, ఆకాసానఞ్చాయతనం…పే… ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం…పే… నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; నహేతూ సహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతూ సహేతుకే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి, నహేతూ సహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౨)

౧౭౭. నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – నిబ్బానం ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం… నహేతూ అహేతుకే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి. రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… నహేతూ అహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – అరియా నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం… నహేతూ అహేతుకే ఖన్ధే అనిచ్చతో …పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. చేతోపరియఞాణేన నహేతుఅహేతుకచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి. నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో; నహేతూ అహేతుకే ఖన్ధే ఆరబ్భ నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి. (౨)

అధిపతిపచ్చయో

౧౭౮. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం దత్వా సీలం సమాదియిత్వా ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి, ఝానం…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి. నహేతూ సహేతుకే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. సహజాతాధిపతి – నహేతుసహేతుకాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – నహేతు సహేతుకాధిపతి చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స చ నహేతుఅహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – నహేతు సహేతుకాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – అరియా నిబ్బానం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖన్తి; నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో; చక్ఖుం…పే… వత్థుం… నహేతూ అహేతుకే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)

అనన్తరపచ్చయో

౧౭౯. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; అనులోమం గోత్రభుస్స…పే… నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు సహేతుకం చుతిచిత్తం నహేతుఅహేతుకస్స ఉపపత్తిచిత్తస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; నహేతు సహేతుకం భవఙ్గం ఆవజ్జనాయ, నహేతు సహేతుకం భవఙ్గం నహేతుఅహేతుకస్స భవఙ్గస్స, నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా నహేతుఅహేతుకస్స వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం నహేతుఅహేతుకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; ఆవజ్జనా పఞ్చన్నం విఞ్ఞాణానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు అహేతుకం చుతిచిత్తం నహేతుసహేతుకస్స ఉపపత్తిచిత్తస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; ఆవజ్జనా నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో; నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా నహేతుసహేతుకస్స వుట్ఠానస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

సమనన్తరపచ్చయాది

౧౮౦. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో… సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో (ఇహ ఘటనా నత్థి, సత్త పఞ్హా)… అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయేన పచ్చయో (ఛ పఞ్హా)… నిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో (పవత్తిపటిసన్ధి సత్త పఞ్హా, ఇహ ఘటనా నత్థి).

ఉపనిస్సయపచ్చయో

౧౮౧. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… మానం జప్పేతి, దిట్ఠిం గణ్హాతి; సీలం…పే… పత్థనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; సద్ధా…పే… పత్థనా సద్ధాయ…పే… పత్థనాయ మగ్గస్స ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధా కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; సీలం…పే… పత్థనా కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; సద్ధా…పే… పత్థనా కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౧౮౨. నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – కాయికం సుఖం కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; కాయికం దుక్ఖం… ఉతు… భోజనం… సేనాసనం కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో; కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం… ఉతు… భోజనం… సేనాసనం కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – కాయికం సుఖం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; కాయికం దుక్ఖం… ఉతుం… భోజనం… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి; కాయికం సుఖం …పే… సేనాసనం సద్ధాయ…పే… పత్థనాయ మగ్గస్స ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

పురేజాతపచ్చయో

౧౮౩. నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స… వత్థు నహేతుఅహేతుకానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. వత్థుపురేజాతం – వత్థు నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

పచ్ఛాజాతపచ్చయో

౧౮౪. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

ఆసేవనపచ్చయో

౧౮౫. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో… అనులోమం గోత్రభుస్స… అనులోమం వోదానస్స… గోత్రభు మగ్గస్స… వోదానం మగ్గస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం నహేతుఅహేతుకానం ఖన్ధానం ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

కమ్మపచ్చయో

౧౮౬. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – నహేతు సహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – నహేతు సహేతుకా చేతనా విపాకానం నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – నహేతు సహేతుకా చేతనా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – నహేతు సహేతుకా చేతనా విపాకానం నహేతుఅహేతుకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స చ నహేతుఅహేతుకస్స చ ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – నహేతు సహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – నహేతు సహేతుకా చేతనా విపాకానం నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతా – నహేతు అహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే నహేతు అహేతుకా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం కటత్తా చ రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

విపాకపచ్చయో

౧౮౭. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో… ఏకం.

ఆహారపచ్చయో

౧౮౮. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు అహేతుకా ఆహారా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

ఇన్ద్రియపచ్చయో

౧౮౯. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు అహేతుకా ఇన్ద్రియా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో.

ఝానపచ్చయాది

౧౯౦. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స ఝానపచ్చయేన పచ్చయో…పే… (చత్తారిపి కాతబ్బాని), మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… తీణి.

సమ్పయుత్తపచ్చయో

౧౯౧. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు అహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)

విప్పయుత్తపచ్చయో

౧౯౨. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… ఖన్ధా వత్థుస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో; వత్థు ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… వత్థు నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – వత్థు నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

అత్థిపచ్చయో

౧౯౩. నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౧)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం…పే…. (౨)

నహేతు సహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స చ నహేతుఅహేతుకస్స చ ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – నహేతు సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౩)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతో – నహేతు అహేతుకో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే… (యావ అసఞ్ఞసత్తా). పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి; కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు అహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… చక్ఖాయతనం…పే… కాయాయతనం…పే… వత్థు నహేతుఅహేతుకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – నహేతూ అహేతుకా ఖన్ధా పురేజాతస్స…పే… కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స కాయస్స…పే… రూపజీవితిన్ద్రియం కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

నహేతు అహేతుకో ధమ్మో నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతం – పటిసన్ధిక్ఖణే వత్థు నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… వత్థుం అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, కుసలాకుసలే నిరుద్ధే నహేతు సహేతుకో విపాకో తదారమ్మణతా ఉప్పజ్జతి; దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి. వత్థుపురేజాతం – వత్థు నహేతుసహేతుకానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

౧౯౪. నహేతు సహేతుకో చ నహేతు అహేతుకో చ ధమ్మా నహేతుసహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతో – నహేతు సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… నహేతు సహేతుకో ఏకో ఖన్ధో చ వత్థు చ తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం…పే…. (౧)

నహేతు సహేతుకో చ నహేతు అహేతుకో చ ధమ్మా నహేతుఅహేతుకస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతా – నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో; పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. పచ్ఛాజాతా – నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా చ కబళీకారో ఆహారో చ ఇమస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – నహేతూ సహేతుకా ఖన్ధా చ రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో…పే…. (౨)