౧. విభఙ్గవారో

హేతుపచ్చయో

౨౯. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా హేతూ సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ కటత్తారూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స హేతుపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా హేతూ సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం హేతుపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. (౨)

(అనిదస్సనఅప్పటిఘమూలకేయేవ ఇమినా కారణేన సత్త పఞ్హా విభజితబ్బా.)

ఆరమ్మణపచ్చయో

౩౦. సనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – రూపే అనిచ్చతో దుక్ఖతో అనత్తతో విపస్సతి, అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి, విచికిచ్ఛా ఉప్పజ్జతి, ఉద్ధచ్చం ఉప్పజ్జతి, దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. సనిదస్సనసప్పటిఘా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. చక్ఖుం…పే… కాయం… సద్దే… గన్ధే… రసే… ఫోట్ఠబ్బే… అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, సద్దాయతనం సోతవిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స…పే… అనిదస్సనసప్పటిఘా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

౩౧. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో – దానం దత్వా సీలం సమాదియిత్వా ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం పచ్చవేక్ఖతి, పుబ్బే సుచిణ్ణాని పచ్చవేక్ఖతి, ఝానా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా మగ్గం పచ్చవేక్ఖన్తి, ఫలం పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం పచ్చవేక్ఖన్తి, నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. అరియా పహీనే కిలేసే పచ్చవేక్ఖన్తి, విక్ఖమ్భితే కిలేసే పచ్చవేక్ఖన్తి, పుబ్బే సముదాచిణ్ణే కిలేసే జానన్తి…పే… వత్థుం… ఇత్థిన్ద్రియం… పురిసిన్ద్రియం… జీవితిన్ద్రియం… ఆపోధాతుం… కబళీకారం ఆహారం… అనిదస్సనఅప్పటిఘే ఖన్ధే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, చేతోపరియఞాణేన అనిదస్సనఅప్పటిఘచిత్తసమఙ్గిస్స చిత్తం జానాతి, ఆకాసానఞ్చాయతనం విఞ్ఞాణఞ్చాయతనస్స ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనస్స…పే… అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా ఇద్ధివిధఞాణస్స, చేతోపరియఞాణస్స, పుబ్బేనివాసానుస్సతిఞాణస్స, యథాకమ్మూపగఞాణస్స, అనాగతంసఞాణస్స, ఆవజ్జనాయ ఆరమ్మణపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అధిపతిపచ్చయో

౩౨. సనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – రూపం గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణాధిపతి – చక్ఖుం…పే… కాయం… సద్దే… గన్ధే… రసే… ఫోట్ఠబ్బే… గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. (౧)

౩౩. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణాధిపతి, సహజాతాధిపతి. ఆరమ్మణాధిపతి – దానం దత్వా సీలం సమాదియిత్వా ఉపోసథకమ్మం కత్వా తం గరుం కత్వా…పే… ఝానా వుట్ఠహిత్వా…పే… అరియా మగ్గా వుట్ఠహిత్వా…పే… ఫలా వుట్ఠహిత్వా…పే… ఫలం గరుం కత్వా…పే… నిబ్బానం గరుం కత్వా… నిబ్బానం గోత్రభుస్స, వోదానస్స, మగ్గస్స, ఫలస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. వత్థుం… ఇత్థిన్ద్రియం… పురిసిన్ద్రియం… జీవితిన్ద్రియం… ఆపోధాతుం… కబళీకారం ఆహారం… అనిదస్సనఅప్పటిఘే ఖన్ధే గరుం కత్వా అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం గరుం కత్వా రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి. సహజాతాధిపతి – అనిదస్సనఅప్పటిఘాధిపతి సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. సహజాతాధిపతి – అనిదస్సనఅప్పటిఘాధిపతి సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అధిపతిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(అనిదస్సనఅప్పటిఘమూలకే సత్తపి పఞ్హా విభజితబ్బా, అధిపతి తివిధరూపసఙ్గహేన.)

అనన్తరపచ్చయో

౩౪. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. అనులోమం గోత్రభుస్స… అనులోమం వోదానస్స… గోత్రభు మగ్గస్స… వోదానం మగ్గస్స… మగ్గో ఫలస్స… ఫలం ఫలస్స… అనులోమం ఫలసమాపత్తియా… నిరోధా వుట్ఠహన్తస్స నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం ఫలసమాపత్తియా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

సమనన్తరపచ్చయో

౩౫. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స సమనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో (అనన్తరసదిసం).

సహజాతపచ్చయాది

౩౬. అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స సహజాతపచ్చయేన పచ్చయో (పటిచ్చవారసదిసం సాధుకం కాతబ్బం. అఞ్ఞమఞ్ఞపచ్చయే పటిచ్చవారే అఞ్ఞమఞ్ఞసదిసం, నిస్సయపచ్చయే పటిచ్చవారసదిసం).

ఉపనిస్సయపచ్చయో

౩౭. సనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – వణ్ణసమ్పదం పత్థయమానో దానం దేతి, సీలం సమాదియతి, ఉపోసథకమ్మం…పే… వణ్ణసమ్పదా సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ, రాగస్స…పే… పత్థనాయ, కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – చక్ఖుసమ్పదం పత్థయమానో…పే… కాయసమ్పదం… సద్దసమ్పదం…పే… ఫోట్ఠబ్బసమ్పదం పత్థయమానో దానం దేతి, సీలం సమాదియతి, ఉపోసథకమ్మం… ఉతుం… సేనాసనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి సీలం సమాదియతి. ఉపోసథకమ్మం, ఝానం… విపస్సనం… మగ్గం… అభిఞ్ఞం… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి పాణం హనతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి. చక్ఖుసమ్పదా…పే… ఫోట్ఠబ్బసమ్పదా, ఉతు, సేనాసనం సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ, రాగస్స…పే… పత్థనాయ, కాయికస్స సుఖస్స, కాయికస్స దుక్ఖస్స, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

౩౮. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణూపనిస్సయో, అనన్తరూపనిస్సయో, పకతూపనిస్సయో…పే…. పకతూపనిస్సయో – సద్ధం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి, సీలం సమాదియతి, ఉపోసథకమ్మం… ఝానం… సమాపత్తిం ఉప్పాదేతి, మానం జప్పేతి, దిట్ఠిం గణ్హాతి. సీలం…పే… పఞ్ఞం… రాగం…పే… పత్థనం, కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం… భోజనం ఉపనిస్సాయ దానం దేతి…పే… సఙ్ఘం భిన్దతి. సద్ధా …పే… పఞ్ఞా, రాగో…పే… పత్థనా, కాయికం సుఖం… కాయికం దుక్ఖం… భోజనం సద్ధాయ…పే… పఞ్ఞాయ, మగ్గస్స, ఫలసమాపత్తియా ఉపనిస్సయపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

పురేజాతపచ్చయో

౩౯. సనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. ఆరమ్మణపురేజాతం – రూపే అనిచ్చతో దుక్ఖతో అనత్తతో విపస్సతి, అస్సాదేతి అభినన్దతి, తం ఆరబ్భ రాగో ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి…పే… విచికిచ్ఛా…పే… ఉద్ధచ్చం…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – చక్ఖుం…పే… కాయం… సద్దే…పే… ఫోట్ఠబ్బే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా సద్దం సుణాతి, సద్దాయతనం సోతవిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. వత్థుపురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. ఆరమ్మణపురేజాతం – వత్థుం… ఇత్థిన్ద్రియం… పురిసిన్ద్రియం… జీవితిన్ద్రియం… ఆపోధాతుం… కబళీకారం ఆహారం… అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి. వత్థుపురేజాతం – వత్థు అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

౪౦. సనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. రూపాయతనఞ్చ వత్థు చ అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. చక్ఖాయతనఞ్చ వత్థు చ…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనఞ్చ వత్థు చ అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

సనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో – ఆరమ్మణపురేజాతం, వత్థుపురేజాతం. రూపాయతనఞ్చ చక్ఖాయతనఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స పురేజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

పచ్ఛాజాతపచ్చయో

౪౧. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో – పచ్ఛాజాతా అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనసప్పటిఘస్స కాయస్స పచ్ఛాజాతపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(ఏవం సత్త పఞ్హా విభజితబ్బా, తివిధరూపసఙ్గహో.) (౭)

ఆసేవనపచ్చయో

౪౨. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో – పురిమా పురిమా అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పచ్ఛిమానం పచ్ఛిమానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో. అనులోమం గోత్రభుస్స… అనులోమం వోదానస్స… గోత్రభు మగ్గస్స… వోదానం మగ్గస్స ఆసేవనపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

కమ్మపచ్చయో

౪౩. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా చేతనా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా చేతనా విపాకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ కటత్తారూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతా, నానాక్ఖణికా. సహజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా చేతనా సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే…పే…. నానాక్ఖణికా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా చేతనా సనిదస్సనసప్పటిఘానం కటత్తారూపానం కమ్మపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(ఏవం సత్త పఞ్హా సహజాతా నానాక్ఖణికా ఇమినా కారణేన విభజితబ్బా, తివిధరూపసఙ్గహో.) (౭)

విపాకపచ్చయో

౪౪. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో – విపాకో అనిదస్సనఅప్పటిఘో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ కటత్తారూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ఖన్ధా వత్థుస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స విపాకపచ్చయేన పచ్చయో – విపాకా అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా సనిదస్సనసప్పటిఘానం కటత్తారూపానం విపాకపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(ఏవం సత్త పఞ్హా విత్థారేతబ్బా, పవత్తిపటిసన్ధి.) (౭)

ఆహారపచ్చయో

౪౫. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఆహారా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఆహారా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ కటత్తారూపానం ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స కాయస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఆహారా సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఆహారా సనిదస్సనసప్పటిఘానం కటత్తారూపానం ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స సనిదస్సనసప్పటిఘస్స కాయస్స ఆహారపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(ఏవం సత్త పఞ్హా పవత్తిపటిసన్ధి విభజితబ్బా, సత్తసుపి కబళీకారో ఆహారో కాతబ్బో.) (౭)

ఇన్ద్రియపచ్చయో

౪౬. అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖున్ద్రియం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయిన్ద్రియం కాయవిఞ్ఞాణస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఇన్ద్రియా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఇన్ద్రియా సమ్పయుత్తకానం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానఞ్చ కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. రూపజీవితిన్ద్రియం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఇన్ద్రియా సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఇన్ద్రియా సనిదస్సనసప్పటిఘానం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. రూపజీవితిన్ద్రియం సనిదస్సనసప్పటిఘానం కటత్తారూపానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(ఏవం పవత్తిపటిసన్ధి సత్త పఞ్హా విభజితబ్బా, రూపజీవితిన్ద్రియఞ్చ అన్తే అన్తే.) (౭)

౪౭. అనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో – చక్ఖున్ద్రియఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణసహగతానం ఖన్ధానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో…పే… కాయిన్ద్రియఞ్చ కాయవిఞ్ఞాణఞ్చ కాయవిఞ్ఞాణసహగతానం ఖన్ధానం ఇన్ద్రియపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

ఝానపచ్చయాది

౪౮. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స ఝానపచ్చయేన పచ్చయో… మగ్గపచ్చయేన పచ్చయో… సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం సమ్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో…పే… ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే….

విప్పయుత్తపచ్చయో

౪౯. అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… కాయాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా అనిదస్సనఅప్పటిఘానం కటత్తారూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. ఖన్ధా వత్థుస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. వత్థు ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – వత్థు అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పచ్ఛాజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా సనిదస్సనసప్పటిఘానం కటత్తారూపానం విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స సనిదస్సనసప్పటిఘస్స కాయస్స విప్పయుత్తపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(అవసేసా పఞ్చ పఞ్హా ఏవం విత్థారేతబ్బా. సహజాతా, పచ్ఛాజాతా.)

అత్థిపచ్చయో

౫౦. సనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – రూపే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, దిబ్బేన చక్ఖునా రూపం పస్సతి, రూపాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

౫౧. అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనసప్పటిఘం ఏకం మహాభూతం ద్విన్నం మహాభూతానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. ద్వే మహాభూతా ఏకస్స మహాభూతస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. అనిదస్సనసప్పటిఘా మహాభూతా అనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కటత్తారూపానం ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. ఫోట్ఠబ్బాయతనం చక్ఖాయతనస్స…పే… రసాయతనస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. బాహిరం… ఆహారసముట్ఠానం… ఉతుసముట్ఠానం… ఏకం మహాభూతం ద్విన్నం మహాభూతానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. ద్వే మహాభూతా ఏకస్స మహాభూతస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. ఉతుసముట్ఠానా మహాభూతా అనిదస్సనసప్పటిఘానం ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. అసఞ్ఞసత్తానం అనిదస్సనసప్పటిఘం ఏకం మహాభూతం ద్విన్నం మహాభూతానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. ద్వే మహాభూతా…పే…. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౨)

(పటిచ్చవారే నిస్సయపచ్చయసదిసం.)

అనిదస్సనసప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనసప్పటిఘా మహాభూతా అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కటత్తారూపానం ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో (యావ అసఞ్ఞసత్తా విత్థారేతబ్బా). పురేజాతం – చక్ఖుం…పే… కాయం, సద్దే…పే… ఫోట్ఠబ్బే అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, చక్ఖాయతనం చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం కాయవిఞ్ఞాణస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩)

(అవసేసా చత్తారో పఞ్హా విత్థారేతబ్బా. పటిచ్చవారే సహజాతపచ్చయసదిసా, నిన్నానాకరణా.) (౭)

౫౨. అనిదస్సనఅప్పటిఘో ధమ్మో అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియం. సహజాతో – అనిదస్సనఅప్పటిఘో ఏకో ఖన్ధో తిణ్ణన్నం ఖన్ధానం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానఞ్చ రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. ద్వే ఖన్ధా…పే… పటిసన్ధిక్ఖణే…పే… ఆపోధాతు అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం కటత్తారూపానం ఉపాదారూపానం…పే… ఆపోధాతు ఇత్థిన్ద్రియస్స…పే… కబళీకారాహారస్స చ అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. బాహిరం… ఆహారసముట్ఠానం… ఉతుసముట్ఠానం… అసఞ్ఞసత్తానం ఆపోధాతు అనిదస్సనఅప్పటిఘానం కటత్తారూపానం ఉపాదారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – వత్థుం… ఇత్థిన్ద్రియం… పురిసిన్ద్రియం… జీవితిన్ద్రియం… ఆపోధాతుం… కబళీకారం ఆహారం… అనిచ్చతో…పే… దోమనస్సం ఉప్పజ్జతి, వత్థు అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పచ్ఛాజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా పురేజాతస్స ఇమస్స అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. కబళీకారో ఆహారో ఇమస్స అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స కాయస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. రూపజీవితిన్ద్రియం అనిదస్సనఅప్పటిఘానం కటత్తారూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో (ఏవం అవసేసా ఛ పఞ్హా విభజితబ్బా. సహజాతం, పచ్ఛాజాతం, ఆహారం, ఇన్ద్రియమ్పి కాతబ్బా). (౭)

౫౩. సనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – రూపాయతనఞ్చ వత్థు చ అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా సనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ సనిదస్సనసప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పటిసన్ధిక్ఖణే… (సంఖిత్తం, అసఞ్ఞసత్తానఞ్చ కాతబ్బా). (౧)

అనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనసప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో (సంఖిత్తం). (౨)

౫౪. అనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. సహజాతా – అనిదస్సనఅప్పటిఘా ఖన్ధా చ మహాభూతా చ అనిదస్సనఅప్పటిఘానం చిత్తసముట్ఠానానం రూపానం…పే… (యావ అసఞ్ఞసత్తా కాతబ్బా). పురేజాతం – చక్ఖాయతనఞ్చ వత్థు చ…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనఞ్చ వత్థు చ అనిదస్సనఅప్పటిఘానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౩) (అవసేసా చతస్సో పఞ్హా విభజితబ్బా.) (౭)

౫౫. సనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనసప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. పురేజాతం – రూపాయతనఞ్చ చక్ఖాయతనఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

సనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనసప్పటిఘో చ అనిదస్సనఅప్పటిఘో చ ధమ్మా అనిదస్సనఅప్పటిఘస్స ధమ్మస్స అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో – సహజాతం, పురేజాతం. రూపాయతనఞ్చ చక్ఖాయతనఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణఞ్చ చక్ఖువిఞ్ఞాణసహగతానం ఖన్ధానం అత్థిపచ్చయేన పచ్చయో. (౧)

(నత్థివిగతపచ్చయం అనన్తరసదిసం. అవిగతపచ్చయం అత్థిసదిసం.)