౮. సతిపట్ఠానకథా

౩౦౧. సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. సబ్బే ధమ్మా సతి సతిన్ద్రియం సతిబలం సమ్మాసతి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో ఏకాయనమగ్గో ఖయగామీ బోధగామీ అపచయగామీ అనాసవా అసంయోజనియా అగన్థనియా అనోఘనియా అయోగనియా అనీవరణియా అపరామట్ఠా అనుపాదానియా అసంకిలేసికా, సబ్బే ధమ్మా బుద్ధానుస్సతి ధమ్మానుస్సతి సఙ్ఘానుస్సతి సీలానుస్సతి చాగానుస్సతి దేవతానుస్సతి ఆనాపానస్సతి మరణానుస్సతి కాయగతాసతి ఉపసమానుస్సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. చక్ఖాయతనం సతిపట్ఠానన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖాయతనం సతిపట్ఠానన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖాయతనం సతి సతిన్ద్రియం సతిబలం సమ్మాసతి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో ఏకాయనమగ్గో ఖయగామీ బోధగామీ అపచయగామీ అనాసవం అసంయోజనియం…పే… అసంకిలేసికం, చక్ఖాయతనం బుద్ధానుస్సతి ధమ్మానుస్సతి సఙ్ఘానుస్సతి సీలానుస్సతి చాగానుస్సతి దేవతానుస్సతి ఆనాపానస్సతి మరణానుస్సతి కాయగతాసతి ఉపసమానుస్సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సోతాయతనం… ఘానాయతనం… జివ్హాయతనం… కాయాయతనం… రూపాయతనం… సద్దాయతనం… గన్ధాయతనం… రసాయతనం… ఫోట్ఠబ్బాయతనం… రాగో… దోసో… మోహో… మానో… దిట్ఠి… విచికిచ్ఛా… థినం… ఉద్ధచ్చం… అహిరికం… అనోత్తప్పం సతిపట్ఠానన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అనోత్తప్పం సతిపట్ఠానన్తి? ఆమన్తా. అనోత్తప్పం సతి సతిన్ద్రియం సతిబలం సమ్మాసతి…పే… కాయగతాసతి ఉపసమానుస్సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సతి సతిపట్ఠానా, సా చ సతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖాయతనం సతిపట్ఠానం, తఞ్చ సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సతి సతిపట్ఠానా, సా చ సతీతి? ఆమన్తా. సోతాయతనం…పే… కాయాయతనం… రూపాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం… రాగో… దోసో… మోహో…పే… అనోత్తప్పం సతిపట్ఠానం, తఞ్చ సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

చక్ఖాయతనం సతిపట్ఠానం, తఞ్చ న సతీతి? ఆమన్తా. సతి సతిపట్ఠానా, సా చ న సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సోతాయతనం…పే… కాయాయతనం… రూపాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం… రాగో … దోసో… మోహో…పే… అనోత్తప్పం సతిపట్ఠానం, తఞ్చ న సతీతి? ఆమన్తా. సతి సతిపట్ఠానా, సా చ న సతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౩౦౨. న వత్తబ్బం – ‘‘సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానా’’తి? ఆమన్తా. నను సబ్బే ధమ్మే ఆరబ్భ సతి సన్తిట్ఠతీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సబ్బే ధమ్మే ఆరబ్భ సతి సన్తిట్ఠతీతి, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానా’’తి.

సబ్బం ధమ్మం ఆరబ్భ సతి సన్తిట్ఠతీతి సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. సబ్బం ధమ్మం ఆరబ్భ ఫస్సో సన్తిట్ఠతీతి సబ్బే ధమ్మా ఫస్సపట్ఠానాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సబ్బం ధమ్మం ఆరబ్భ సతి సన్తిట్ఠతీతి సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. సబ్బం ధమ్మం ఆరబ్భ వేదనా సన్తిట్ఠతి… సఞ్ఞా సన్తిట్ఠతి… చేతనా సన్తిట్ఠతి… చిత్తం సన్తిట్ఠతీతి సబ్బే ధమ్మా చిత్తపట్ఠానాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. సబ్బే సత్తా ఉపట్ఠితసతినో సతియా సమన్నాగతా సతియా సమోహితా; సబ్బేసం సత్తానం సతి పచ్చుపట్ఠితాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౩౦౩. సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘అమతం తే, భిక్ఖవే, న పరిభుఞ్జన్తి యే కాయగతాసతిం న పరిభుఞ్జన్తి. అమతం తే, భిక్ఖవే, పరిభుఞ్జన్తి యే కాయగతాసతిం పరిభుఞ్జన్తీ’’తి [అ. ని. ౧.౬౦౦]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. సబ్బే సత్తా కాయగతాసతిం పరిభుఞ్జన్తి పటిలభన్తి ఆసేవన్తి భావేన్తి బహులీకరోన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఏకాయనో అయం, భిక్ఖవే, మగ్గో సత్తానం విసుద్ధియా సోకపరిదేవానం సమతిక్కమాయ దుక్ఖదోమనస్సానం అత్థఙ్గమాయ ఞాయస్స అధిగమాయ నిబ్బానస్స సచ్ఛికిరియాయ యదిదం చత్తారో సతిపట్ఠానా’’తి [దీ. ని. ౨.౩౭౩; మ. ని. ౧.౧౦౬; సం. ని. ౫.౩౬౭]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా? సబ్బే ధమ్మా ఏకాయనమగ్గోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘రఞ్ఞో, భిక్ఖవే, చక్కవత్తిస్స పాతుభావా సత్తన్నం రతనానం పాతుభావో హోతి. కతమేసం సత్తన్నం? చక్కరతనస్స పాతుభావో హోతి, హత్థిరతనస్స పాతుభావో హోతి, అస్సరతనస్స… మణిరతనస్స… ఇత్థిరతనస్స … గహపతిరతనస్స… పరిణాయకరతనస్స పాతుభావో హోతి. రఞ్ఞో, భిక్ఖవే, చక్కవత్తిస్స పాతుభావా ఇమేసం సత్తన్నం రతనానం పాతుభావో హోతి.

‘‘తథాగతస్స, భిక్ఖవే, పాతుభావా అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గరతనానం పాతుభావో హోతి. కతమేసం సత్తన్నం? సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి, ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి, వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి, పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి, పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి, సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి, ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనస్స పాతుభావో హోతి. తథాగతస్స, భిక్ఖవే, పాతుభావా అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స ఇమేసం సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గరతనానం పాతుభావో హోతీ’’తి [సం. ని. ౫.౨౨౩]. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తథాగతస్స పాతుభావా అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సబ్బే ధమ్మా సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గరతనావ హోన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సబ్బే ధమ్మా సతిపట్ఠానాతి? ఆమన్తా. సబ్బే ధమ్మా సమ్మప్పధానా… ఇద్ధిపాదా… ఇన్ద్రియా… బలా… బోజ్ఝఙ్గాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

సతిపట్ఠానకథా నిట్ఠితా.