౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౧౬) ౧. సంవరో కమ్మన్తికథా
౬౩౦. సంవరో కమ్మన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖున్ద్రియసంవరో చక్ఖుకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సోతిన్ద్రియసంవరో…పే… ఘానిన్ద్రియసంవరో…పే… జివ్హిన్ద్రియసంవరో…పే… కాయిన్ద్రియసంవరో కాయకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
కాయిన్ద్రియసంవరో కాయకమ్మన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖున్ద్రియసంవరో చక్ఖుకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కాయిన్ద్రియసంవరో కాయకమ్మన్తి? ఆమన్తా. సోతిన్ద్రియసంవరో…పే… ఘానిన్ద్రియసంవరో…పే… జివ్హిన్ద్రియసంవరో జివ్హాకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనిన్ద్రియసంవరో మనోకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మనిన్ద్రియసంవరో మనోకమ్మన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖున్ద్రియసంవరో చక్ఖుకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనిన్ద్రియసంవరో మనోకమ్మన్తి? ఆమన్తా. సోతిన్ద్రియసంవరో …పే… ఘానిన్ద్రియసంవరో… జివ్హిన్ద్రియసంవరో…పే… కాయిన్ద్రియసంవరో కాయకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౩౧. అసంవరో కమ్మన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖున్ద్రియఅసంవరో చక్ఖుకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సోతిన్ద్రియఅసంవరో…పే… ఘానిన్ద్రియఅసంవరో…పే… జివ్హిన్ద్రియఅసంవరో… కాయిన్ద్రియఅసంవరో కాయకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
కాయిన్ద్రియఅసంవరో కాయకమ్మన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖున్ద్రియఅసంవరో చక్ఖుకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కాయిన్ద్రియఅసంవరో కాయకమ్మన్తి? ఆమన్తా. సోతిన్ద్రియఅసంవరో…పే… ఘానిన్ద్రియఅసంవరో…పే… జివ్హిన్ద్రియఅసంవరో జివ్హాకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనిన్ద్రియఅసంవరో మనోకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మనిన్ద్రియఅసంవరో మనోకమ్మన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖున్ద్రియఅసంవరో చక్ఖుకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనిన్ద్రియఅసంవరో మనోకమ్మన్తి? ఆమన్తా. సోతిన్ద్రియఅసంవరో…పే… ఘానిన్ద్రియఅసంవరో…పే… జివ్హిన్ద్రియఅసంవరో…పే… కాయిన్ద్రియఅసంవరో కాయకమ్మన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౩౨. న వత్తబ్బం – ‘‘సంవరోపి అసంవరోపి కమ్మ’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… న నిమిత్తగ్గాహీ హోతి, సోతేన సద్దం సుత్వా…పే… మనసా ధమ్మం విఞ్ఞాయ నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… న నిమిత్తగ్గాహీ హోతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి సంవరోపి అసంవరోపి కమ్మన్తి.
సంవరో కమ్మన్తికథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౧౭) ౨. కమ్మకథా
౬౩౩. సబ్బం కమ్మం సవిపాకన్తి? ఆమన్తా. సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? ఆమన్తా. విపాకాబ్యాకతా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? ఆమన్తా. కిరియాబ్యాకతా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? ఆమన్తా. కామావచరా విపాకాబ్యాకతా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? ఆమన్తా. రూపావచరా అరూపావచరా అపరియాపన్నా విపాకాబ్యాకతా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? ఆమన్తా. కామావచరా కిరియాబ్యాకతా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సబ్బా చేతనా సవిపాకాతి? ఆమన్తా. రూపావచరా అరూపావచరా కిరియాబ్యాకతా చేతనా సవిపాకాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౩౪. విపాకాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి విపాకాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సబ్బా చేతనా సవిపాకా’’తి.
కిరియాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి కిరియాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సబ్బా చేతనా సవిపాకా’’తి.
కామావచరా రూపావచరా అరూపావచరా అపరియాపన్నా విపాకాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అపరియాపన్నా విపాకాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సబ్బా చేతనా సవిపాకా’’తి.
కామావచరా రూపావచరా అరూపావచరా కిరియాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అరూపావచరా కిరియాబ్యాకతా చేతనా అవిపాకా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సబ్బా చేతనా సవిపాకా’’తి.
౬౩౫. న వత్తబ్బం – ‘‘సబ్బం కమ్మం సవిపాక’’న్తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, సఞ్చేతనికానం కమ్మానం కతానం ఉపచితానం అప్పటిసంవిదిత్వా బ్యన్తిభావం వదామి, తఞ్చ ఖో దిట్ఠేవ ధమ్మే ఉపపజ్జే [ఉపపజ్జం (అ. ని. ౧౦.౧౭)] వా అపరే వా పరియాయే’’తి [అ. ని. ౧౦.౨౧౭]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి సబ్బం కమ్మం సవిపాకన్తి.
కమ్మకథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౧౮) ౩. సద్దో విపాకోతికథా
౬౩౬. సద్దో విపాకోతి? ఆమన్తా. సుఖవేదనియో దుక్ఖవేదనియో అదుక్ఖమసుఖవేదనియో, సుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తో, దుక్ఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తో, అదుక్ఖమసుఖాయ వేదనాయ సమ్పయుత్తో, ఫస్సేన సమ్పయుత్తో, వేదనాయ సమ్పయుత్తో, సఞ్ఞాయ సమ్పయుత్తో, చేతనాయ సమ్పయుత్తో, చిత్తేన సమ్పయుత్తో, సారమ్మణో; అత్థి తస్స ఆవట్టనా ఆభోగో సమన్నాహారో మనసికారో చేతనా పత్థనా పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను న సుఖవేదనియో న దుక్ఖవేదనియో…పే… అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి న సుఖవేదనియో…పే… అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సద్దో విపాకో’’తి.
ఫస్సో విపాకో, ఫస్సో సుఖవేదనియో…పే… సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సద్దో విపాకో, సద్దో సుఖవేదనియో…పే… సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సద్దో విపాకో, సద్దో న సుఖవేదనియో…పే… అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. ఫస్సో విపాకో, ఫస్సో న సుఖవేదనియో, న దుక్ఖవేదనియో…పే… అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౩౭. న వత్తబ్బం – ‘‘సద్దో విపాకో’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘సో తస్స కమ్మస్స కతత్తా ఉపచితత్తా ఉస్సన్నత్తా విపులత్తా బ్రహ్మస్సరో హోతి కరవికభాణీ’’తి [దీఘనికాయే]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి సద్దో విపాకోతి.
సద్దో విపాకోతికథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౧౯) ౪. సళాయతనకథా
౬౩౮. చక్ఖాయతనం విపాకోతి? ఆమన్తా. సుఖవేదనియం దుక్ఖవేదనియం…పే… సారమ్మణం, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను న సుఖవేదనియం…పే… అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి న సుఖవేదనియం…పే… అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘చక్ఖాయతనం విపాకో’’తి…పే….
ఫస్సో విపాకో, ఫస్సో సుఖవేదనియో…పే… సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. చక్ఖాయతనం విపాకో, చక్ఖాయతనం సుఖవేదనియం…పే… సారమ్మణం, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
చక్ఖాయతనం విపాకో, చక్ఖాయతనం న సుఖవేదనియం…పే… అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. ఫస్సో విపాకో, ఫస్సో న సుఖవేదనియో…పే… అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౩౯. సోతాయతనం…పే… ఘానాయతనం…పే… జివ్హాయతనం…పే… కాయాయతనం విపాకోతి? ఆమన్తా. సుఖవేదనియం…పే… సారమ్మణం, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… నను న సుఖవేదనియం…పే… అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి న సుఖవేదనియం…పే… అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘కాయాయతనం విపాకో’’తి.
ఫస్సో విపాకో, ఫస్సో సుఖవేదనియో…పే… సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. కాయాయతనం విపాకో, కాయాయతనం సుఖవేదనియం…పే… సారమ్మణం, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… కాయాయతనం విపాకో, కాయాయతనం న సుఖవేదనియం…పే… అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. ఫస్సో విపాకో, ఫస్సో న సుఖవేదనియో…పే… అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౪౦. న వత్తబ్బం – ‘‘సళాయతనం విపాకో’’తి? ఆమన్తా. నను సళాయతనం కమ్మస్స కతత్తా ఉప్పన్నన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి సళాయతనం కమ్మస్స కతత్తా ఉప్పన్నం, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సళాయతనం విపాకో’’తి.
సళాయతనకథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౨౦) ౫. సత్తక్ఖత్తుపరమకథా
౬౪౧. సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. మాతా జీవితా వోరోపితా… పితా జీవితా వోరోపితో… అరహా జీవితా వోరోపితో… దుట్ఠేన చిత్తేన తథాగతస్స లోహితం ఉప్పాదితం… సఙ్ఘో భిన్నోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. అభబ్బో అన్తరా ధమ్మం అభిసమేతున్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే…. అభబ్బో అన్తరా ధమ్మం అభిసమేతున్తి? ఆమన్తా. మాతా జీవితా వోరోపితా… పితా జీవితా వోరోపితో… అరహా జీవితా వోరోపితో… దుట్ఠేన చిత్తేన తథాగతస్స లోహితం ఉప్పాదితం… సఙ్ఘో భిన్నోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౪౨. సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. అత్థి సో నియమో యేన నియమేన సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అత్థి తే సతిపట్ఠానా…పే… సమ్మప్పధానా… ఇద్ధిపాదా… ఇన్ద్రియా… బలా… బోజ్ఝఙ్గా యేహి బోజ్ఝఙ్గేహి సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౪౩. నత్థి సో నియమో యేన నియమేన సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి నత్థి సో నియమో యేన నియమేన సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో’’తి.
నత్థి తే సతిపట్ఠానా… బోజ్ఝఙ్గా యేహి బోజ్ఝఙ్గేహి సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి నత్థి తే బోజ్ఝఙ్గా యేహి బోజ్ఝఙ్గేహి సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో’’తి.
౬౪౪. సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. సకదాగామినియమేనాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అనాగామినియమేనాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అరహత్తనియమేనాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
కతమేన నియమేనాతి? సోతాపత్తినియమేనాతి. సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతోతి? ఆమన్తా. యే కేచి సోతాపత్తినియామం ఓక్కమన్తి, సబ్బే తే సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౪౫. న వత్తబ్బం – ‘‘సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో’’తి? ఆమన్తా. నను సో సత్తక్ఖత్తుపరమోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సో సత్తక్ఖత్తుపరమో, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో’’తి.
సత్తక్ఖత్తుపరమకథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౨౧) ౬. కోలఙ్కోలకథా
౬౪౬. న వత్తబ్బం – ‘‘కోలఙ్కోలో పుగ్గలో కోలఙ్కోలతానియతో’’తి? ఆమన్తా. నను సో కోలఙ్కోలోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సో కోలఙ్కోలో, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘కోలఙ్కోలో పుగ్గలో కోలఙ్కోలతానియతో’’తి.
కోలఙ్కోలకథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౨౨) ౭. ఏకబీజీకథా
౬౪౭. న వత్తబ్బం – ‘‘ఏకబీజీ పుగ్గలో ఏకబీజితానియతో’’తి? ఆమన్తా. నను సో ఏకబీజీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సో ఏకబీజీ, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ఏకబీజీ పుగ్గలో ఏకబీజితానియతో’’తి.
ఏకబీజీకథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౨౩) ౮. జీవితా వోరోపనకథా
౬౪౮. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్యాతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ మాతరం జీవితా వోరోపేయ్య…పే… పితరం జీవితా వోరోపేయ్య …పే… అరహన్తం జీవితా వోరోపేయ్య…పే… దుట్ఠేన చిత్తేన తథాగతస్స లోహితం ఉప్పాదేయ్య…పే… సఙ్ఘం భిన్దేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్యాతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సత్థరి అగారవోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… సిక్ఖాయ అగారవోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నను దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సత్థరి సగారవోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సత్థరి సగారవో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్యా’’తి. నను దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ధమ్మే…పే… సఙ్ఘే…పే… సిక్ఖాయ సగారవోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సిక్ఖాయ సగారవో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్యా’’తి.
౬౪౯. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సత్థరి అగారవోతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో బుద్ధథూపే ఓహదేయ్య ఓముత్తేయ్య నిట్ఠుభేయ్య బుద్ధథూపే అపబ్యామతో [అసబ్యాకతో (సీ. క.)] కరేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్యాతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, మహాసముద్దో ఠితధమ్మో వేలం నాతివత్తతి; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యం మయా సావకానం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం తం మమ సావకా జీవితహేతుపి నాతిక్కమన్తీ’’తి [చూళవ. ౩౮౫; అ. ని. ౮.౨౦; ఉదా. ౪౫]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్యా’’తి.
జీవితా వోరోపనకథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౨౪) ౯. దుగ్గతికథా
౬౫౦. దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆపాయికే రూపే రజ్జేయ్యాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆపాయికే రూపే రజ్జేయ్య, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీ’’తి.
దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆపాయికే సద్దే…పే… గన్ధే… రసే… ఫోట్ఠబ్బే…పే… అమనుస్సిత్థియా తిరచ్ఛానగతిత్థియా నాగకఞ్ఞాయ మేథునం ధమ్మం పటిసేవేయ్య, అజేళకం పటిగ్గణ్హేయ్య, కుక్కుటసూకరం పటిగ్గణ్హేయ్య, హత్థిగవస్సవళవం పటిగ్గణ్హేయ్య… తిత్తిరవట్టకమోరకపిఞ్జరం [… కపిఞ్జలం (స్యా. కం. పీ.)] పటిగ్గణ్హేయ్యాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో తిత్తిరవట్టకమోరకపిఞ్జరం పటిగ్గణ్హేయ్య, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీ’’తి.
౬౫౧. దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతి, దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆపాయికే రూపే రజ్జేయ్యాతి? ఆమన్తా. అరహతో పహీనా దుగ్గతి, అరహా ఆపాయికే రూపే రజ్జేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతి, దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆపాయికే సద్దే… గన్ధే… రసే… ఫోట్ఠబ్బే…పే… తిత్తిరవట్టకమోరకపిఞ్జరం పటిగ్గణ్హేయ్యాతి? ఆమన్తా. అరహతో పహీనా దుగ్గతి, అరహా తిత్తిరవట్టకమోరకపిఞ్జరం పటిగ్గణ్హేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అరహతో పహీనా దుగ్గతి, న చ అరహా ఆపాయికే రూపే రజ్జేయ్యాతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతి, న చ దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆపాయికే రూపే రజ్జేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అరహతో పహీనా దుగ్గతి, న చ అరహా ఆపాయికే సద్దే…పే… గన్ధే…పే… రసే…పే… ఫోట్ఠబ్బే…పే… అమనుస్సిత్థియా తిరచ్ఛానగతిత్థియా నాగకఞ్ఞాయ మేథునం ధమ్మం పటిసేవేయ్య, అజేళకం పటిగ్గణ్హేయ్య, కుక్కుటసూకరం పటిగ్గణ్హేయ్య, హత్థిగవస్సవళవం పటిగ్గణ్హేయ్య…పే… తిత్తిరవట్టకమోరకపిఞ్జరం పటిగ్గణ్హేయ్యాతి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతి, న చ దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో తిత్తిరవట్టకమోరకపిఞ్జరం పటిగ్గణ్హేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౫౨. [అట్ఠకథానులోమం పరవాదీపుచ్ఛాలక్ఖణం. తథాపాయం పుచ్ఛా సకవాదిస్స, పురిమాయో చ ఇమిస్సం దుగ్గతికథాయం పరవాదిస్సాతి గహేతబ్బా వియ దిస్సన్తి] న వత్తబ్బం – ‘‘దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీ’’తి? ఆమన్తా. దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో నిరయం ఉపపజ్జేయ్య…పే… తిరచ్ఛానయోనిం ఉపపజ్జేయ్య… పేత్తివిసయం ఉపపజ్జేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే. తేన హి దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీతి.
దుగ్గతికథా నిట్ఠితా.
౧౨. ద్వాదసమవగ్గో
(౧౨౫) ౧౦. సత్తమభవికకథా
౬౫౩. న వత్తబ్బం ‘‘సత్తమభవికస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీ’’తి? ఆమన్తా. సత్తమభవికో పుగ్గలో నిరయం ఉపపజ్జేయ్య, తిరచ్ఛానయోనిం ఉపపజ్జేయ్య, పేత్తివిసయం ఉపపజ్జేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే. తేన హి సత్తమభవికస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతీతి.
సత్తమభవికకథా నిట్ఠితా.
ద్వాదసమవగ్గో.
తస్సుద్దానం –
సంవరో కమ్మం తథేవ అసంవరో, సబ్బకమ్మం సవిపాకం, సద్దో విపాకో, సళాయతనం విపాకో, సత్తక్ఖత్తుపరమో పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమతానియతో, కోలఙ్కోలపుగ్గలో కోలఙ్కోలతానియతో, ఏకబీజీ పుగ్గలో ఏకబీజితానియతో, దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్య, దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా దుగ్గతి, తథేవ సత్తమభవికస్సాతి.