౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౨౬) ౧. కప్పట్ఠకథా
౬౫౪. కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పో చ సణ్ఠాతి బుద్ధో చ లోకే ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే…. కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పో చ సణ్ఠాతి సఙ్ఘో చ భిజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పో చ సణ్ఠాతి కప్పట్ఠో చ కప్పట్ఠియం కమ్మం కరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పో చ సణ్ఠాతి కప్పట్ఠో చ పుగ్గలో కాలం కరోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౫౫. కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. అతీతం కప్పం తిట్ఠేయ్య, అనాగతం కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. ద్వే కప్పే తిట్ఠేయ్య… తయో కప్పే తిట్ఠేయ్య… చత్తారో కప్పే తిట్ఠేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౫౬. కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పట్ఠో కప్పే డయ్హన్తే కత్థ గచ్ఛతీతి? అఞ్ఞం లోకధాతుం గచ్ఛతీతి. మతో గచ్ఛతి, వేహాసం గచ్ఛతీతి? మతో గచ్ఛతీతి. కప్పట్ఠియం కమ్మం అపరాపరియవేపక్కన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… [వేహాసం గచ్ఛతీతి (?) అయం హి పరవాదిస్స పటిఞ్ఞాయేవ, కథా. ౬౨౧-౬౨౩ నవమపన్తియం వియ] వేహాసం గచ్ఛతీతి? ఆమన్తా [వేహాసం గచ్ఛతీతి (?) అయం హి పరవాదిస్స పటిఞ్ఞాయేవ, కథా. ౬౨౧-౬౨౩ నవమపన్తియం వియ]. కప్పట్ఠో ఇద్ధిమాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కప్పట్ఠో ఇద్ధిమాతి? ఆమన్తా. కప్పట్ఠేన ఛన్దిద్ధిపాదో భావితో వీరియిద్ధిపాదో భావితో చిత్తిద్ధిపాదో భావితో వీమంసిద్ధిపాదో భావితోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౫౭. న వత్తబ్బం – ‘‘కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యా’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా –
‘‘ఆపాయికో నేరయికో, కప్పట్ఠో సఙ్ఘభేదకో;
వగ్గరతో అధమ్మట్ఠో, యోగక్ఖేమా పధంసతి;
సఙ్ఘం సమగ్గం భేత్వాన [భిన్దిత్వా (సీ. క.)], కప్పం నిరయమ్హి పచ్చతీ’’తి [చూళవ. ౩౫౪; అ. ని. ౧౦.౩౯; ఇతివు. ౧౮].
అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్యాతి.
కప్పట్ఠకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౨౭) ౨. కుసలపటిలాభకథా
౬౫౮. కప్పట్ఠో కుసలం చిత్తం న పటిలభేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పట్ఠో దానం దదేయ్యాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి కప్పట్ఠో దానం దదేయ్య, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘కప్పట్ఠో కుసలం చిత్తం న పటిలభేయ్యా’’తి.
కప్పట్ఠో కుసలం చిత్తం న పటిలభేయ్యాతి? ఆమన్తా. కప్పట్ఠో చీవరం దదేయ్య…పే… పిణ్డపాతం దదేయ్య…పే… సేనాసనం దదేయ్య…పే… గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం దదేయ్య … ఖాదనీయం దదేయ్య… భోజనీయం దదేయ్య… పానీయం దదేయ్య… చేతియం వన్దేయ్య… చేతియే మాలం ఆరోపేయ్య… గన్ధం ఆరోపేయ్య… విలేపనం ఆరోపేయ్య…పే… చేతియం అభిదక్ఖిణం [పదక్ఖిణం (పీ.)] కరేయ్యాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి కప్పట్ఠో చేతియం అభిదక్ఖిణం కరేయ్య, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘కప్పట్ఠో కుసలం చిత్తం న పటిలభేయ్యా’’తి…పే….
౬౫౯. కప్పట్ఠో కుసలం చిత్తం పటిలభేయ్యాతి? ఆమన్తా. తతో వుట్ఠానం కుసలం చిత్తం పటిలభేయ్యాతి? ఆమన్తా. రూపావచరం…పే… అరూపావచరం…పే… లోకుత్తరం కుసలం చిత్తం పటిలభేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
కుసలపటిలాభకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౨౮) ౩. అనన్తరాపయుత్తకథా
౬౬౦. అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమేయ్యాతి? ఆమన్తా. మిచ్ఛత్తనియామఞ్చ సమ్మత్తనియామఞ్చ ఉభో ఓక్కమేయ్యాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమేయ్యాతి? ఆమన్తా. నను తం కమ్మం పయుత్తం కుక్కుచ్చం ఉప్పాదితం విప్పటిసారియం జనితన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి తం కమ్మం పయుత్తం కుక్కుచ్చం ఉప్పాదితం విప్పటిసారియం జనితం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమేయ్యా’’తి.
౬౬౧. అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో అభబ్బో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమితున్తి? ఆమన్తా. మాతా జీవితా వోరోపితా… పితా జీవితా వోరోపితో… అరహా జీవితా వోరోపితో… దుట్ఠేన చిత్తేన తథాగతస్స లోహితం ఉప్పాదితం… సఙ్ఘో భిన్నోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో తం కమ్మం పటిసంహరిత్వా కుక్కుచ్చం పటివినోదేత్వా విప్పటిసారియం పటివినేత్వా [పటివినోదేత్వా (సీ. పీ. క.)] అభబ్బో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమితున్తి? ఆమన్తా. మాతా జీవితా వోరోపితా… పితా జీవితా వోరోపితో…పే… సఙ్ఘో భిన్నోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో తం కమ్మం పటిసంహరిత్వా కుక్కుచ్చం పటివినోదేత్వా విప్పటిసారియం పటివినేత్వా అభబ్బో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమితున్తి? ఆమన్తా. నను తం కమ్మం పటిసంహటం కుక్కుచ్చం పటివినోదితం విప్పటిసారియం పటివినీతన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి తం కమ్మం పటిసంహటం కుక్కుచ్చం పటివినోదితం విప్పటిసారియం పటివినీతం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో తం కమ్మం పటిసంహరిత్వా కుక్కుచ్చం పటివినోదేత్వా విప్పటిసారియం పటివినేత్వా అభబ్బో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమితు’’న్తి.
౬౬౨. అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమేయ్యాతి? ఆమన్తా. నను తం కమ్మం పయుత్తో ఆసీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి తం కమ్మం పయుత్తో ఆసి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమేయ్యా’’తి.
అనన్తరాపయుత్తకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౨౯) ౪. నియతస్స నియామకథా
౬౬౩. నియతో నియామం ఓక్కమతీతి? ఆమన్తా. మిచ్ఛత్తనియతో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమతి, సమ్మత్తనియతో మిచ్ఛత్తనియామం ఓక్కమతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నియతో నియామం ఓక్కమతీతి? ఆమన్తా. పుబ్బే మగ్గం భావేత్వా పచ్ఛా నియామం ఓక్కమతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… పుబ్బే సోతాపత్తిమగ్గం భావేత్వా పచ్ఛా సోతాపత్తినియామం ఓక్కమతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… పుబ్బే సకదాగామి…పే… అనాగామి…పే… అరహత్తమగ్గం భావేత్వా పచ్ఛా అరహత్తనియామం ఓక్కమతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
పుబ్బే సతిపట్ఠానం…పే… సమ్మప్పధానం… ఇద్ధిపాదం… ఇన్ద్రియం… బలం… బోజ్ఝఙ్గం భావేత్వా పచ్ఛా నియామం ఓక్కమతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౬౪. న వత్తబ్బం – ‘‘నియతో నియామం ఓక్కమతీ’’తి? ఆమన్తా. భబ్బో బోధిసత్తో తాయ జాతియా ధమ్మం నాభిసమేతున్తి? న హేవం వత్తబ్బే. తేన హి నియతో నియామం ఓక్కమతీతి.
నియతస్స నియామకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౩౦) ౫. నివుతకథా
౬౬౫. నివుతో నీవరణం జహతీతి? ఆమన్తా. రత్తో రాగం జహతి, దుట్ఠో దోసం జహతి, మూళ్హో మోహం జహతి, కిలిట్ఠో కిలేసే జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… రాగేన రాగం జహతి, దోసేన దోసం జహతి, మోహేన మోహం జహతి, కిలేసేహి కిలేసే జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
రాగో చిత్తసమ్పయుత్తో, మగ్గో చిత్తసమ్పయుత్తోతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… రాగో అకుసలో, మగ్గో కుసలోతి? ఆమన్తా. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౬౬. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, సువిదూరవిదూరాని! కతమాని చత్తారి? నభఞ్చ, భిక్ఖవే, పథవీ చ – ఇదం పఠమం సువిదూరవిదూరం…పే… తస్మా సతం ధమ్మో అసబ్భి ఆరకా’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘కుసలాకుసలా…పే… సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీ’’తి.
నివుతో నీవరణం జహతీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘సో ఏవం సమాహితే చిత్తే పరిసుద్ధే పరియోదాతే అనఙ్గణే విగతూపక్కిలేసే ముదుభూతే కమ్మనియే ఠితే ఆనేఞ్జప్పత్తే ఆసవానం ఖయఞాణాయ చిత్తం అభినిన్నామేతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘నివుతో నీవరణం జహతీ’’తి…పే….
౬౬౭. న వత్తబ్బం – ‘‘నివుతో నీవరణం జహతీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘తస్స ఏవం జానతో ఏవం పస్సతో కామాసవాపి చిత్తం విముచ్చతి…పే… అవిజ్జాసవాపి చిత్తం విముచ్చతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి నివుతో నీవరణం జహతీతి.
నివుతకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౩౧) ౬. సమ్ముఖీభూతకథా
౬౬౮. సమ్ముఖీభూతో సంయోజనం జహతీతి? ఆమన్తా. రత్తో రాగం జహతి, దుట్ఠో దోసం జహతి, మూళ్హో మోహం జహతి, కిలిట్ఠో కిలేసే జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… రాగేన రాగం జహతి, దోసేన దోసం జహతి, మోహేన మోహం జహతి, కిలేసేహి కిలేసే జహతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
రాగో చిత్తసమ్పయుత్తో, మగ్గో చిత్తసమ్పయుత్తోతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… రాగో అకుసలో, మగ్గో కుసలోతి? ఆమన్తా. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౬౯. కుసలాకుసలా…పే… సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, సువిదూరవిదూరాని! కతమాని చత్తారి? నభఞ్చ, భిక్ఖవే, పథవీ చ – ఇదం పఠమం సువిదూరవిదూరం…పే… తస్మా సతం ధమ్మో అసబ్భి ఆరకా’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘కుసలాకుసలా…పే… సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీ’’తి.
సమ్ముఖీభూతో సంయోజనం జహతీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘సో ఏవం సమాహితే చిత్తే…పే… ఆసవానం ఖయఞాణాయ చిత్తం అభినిన్నామేతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘సమ్ముఖీభూతో సంయోజనం జహతీ’’తి.
౬౭౦. న వత్తబ్బం – ‘‘సమ్ముఖీభూతో సంయోజనం జహతీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘తస్స ఏవం జానతో ఏవం పస్సతో కామాసవాపి చిత్తం విముచ్చతి…పే… అవిజ్జాసవాపి చిత్తం విముచ్చతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి సమ్ముఖీభూతో సంయోజనం జహతీతి.
సమ్ముఖీభూతకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౩౨) ౭. సమాపన్నో అస్సాదేతికథా
౬౭౧. సమాపన్నో అస్సాదేతి, ఝాననికన్తి ఝానారమ్మణాతి? ఆమన్తా. తం ఝానం తస్స ఝానస్స ఆరమ్మణన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… తం ఝానం తస్స ఝానస్స ఆరమ్మణన్తి? ఆమన్తా. తేన ఫస్సేన తం ఫస్సం ఫుసతి, తాయ వేదనాయ తం వేదనం వేదేతి, తాయ సఞ్ఞాయ తం సఞ్ఞం సఞ్జానాతి, తాయ చేతనాయ తం చేతనం చేతేతి, తేన చిత్తేన తం చిత్తం చిన్తేతి, తేన వితక్కేన తం వితక్కం వితక్కేతి, తేన విచారేన తం విచారం విచారేతి, తాయ పీతియా తం పీతి పియాయతి, తాయ సతియా తం సతిం సరతి, తాయ పఞ్ఞాయ తం పఞ్ఞం పజానాతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఝాననికన్తి చిత్తసమ్పయుత్తా, ఝానం చిత్తసమ్పయుత్తన్తి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఝాననికన్తి అకుసలం, ఝానం కుసలన్తి? ఆమన్తా. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౭౨. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, సువిదూరవిదూరాని! కతమాని చత్తారి? నభఞ్చ, భిక్ఖవే, పథవీ చ – ఇదం పఠమం సువిదూరవిదూరం…పే… తస్మా సతం ధమ్మో అసబ్భి ఆరకా’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీ’’తి.
౬౭౩. న వత్తబ్బం – ‘‘సమాపన్నో అస్సాదేతి, ఝాననికన్తి ఝానారమ్మణా’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, సో తం అస్సాదేతి తం నికామేతి తేన చ విత్తిం ఆపజ్జతి; వితక్కవిచారానం వూపసమా…పే… దుతియం ఝానం…పే… తతియం ఝానం…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, సో తం అస్సాదేతి తం నికామేతి తేన చ విత్తిం ఆపజ్జతీ’’తి [అ. ని. ౪.౧౨౩]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి సమాపన్నో అస్సాదేతి, ఝాననికన్తి ఝానారమ్మణాతి.
సమాపన్నో అస్సాదేతికథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౩౩) ౮. అసాతరాగకథా
౬౭౪. అత్థి అసాతరాగోతి? ఆమన్తా. దుక్ఖాభినన్దినో సత్తా, అత్థి కేచి దుక్ఖం పత్థేన్తి పిహేన్తి ఏసన్తి గవేసన్తి పరియేసన్తి, దుక్ఖం అజ్ఝోసాయ తిట్ఠన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను సుఖాభినన్దినో సత్తా, అత్థి కేచి సుఖం పత్థేన్తి పిహేన్తి ఏసన్తి గవేసన్తి పరియేసన్తి, సుఖం అజ్ఝోసాయ తిట్ఠన్తీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సుఖాభినన్దినో సత్తా, అత్థి కేచి సుఖం పత్థేన్తి పిహేన్తి ఏసన్తి గవేసన్తి పరియేసన్తి, సుఖం అజ్ఝోసాయ తిట్ఠన్తి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అత్థి అసాతరాగో’’తి.
అత్థి అసాతరాగోతి? ఆమన్తా. దుక్ఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో అనుసేతి, సుఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో అనుసేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను సుఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో అనుసేతి, దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో అనుసేతీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సుఖాయ వేదనాయ రాగానుసయో అనుసేతి, దుక్ఖాయ వేదనాయ పటిఘానుసయో అనుసేతి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అత్థి అసాతరాగో’’తి.
౬౭౫. న వత్తబ్బం – ‘‘అత్థి అసాతరాగో’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘సో ఏవం అనురోధవిరోధం సమాపన్నో యం కిఞ్చి వేదనం వేదయతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా, సో తం వేదనం అభినన్దతి అభివదతి అజ్ఝోసాయ తిట్ఠతీ’’తి [మ. ని. ౩.౪౦౯ మహాతణ్హాసఙ్ఖయే]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి అత్థి అసాతరాగోతి.
అసాతరాగకథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౩౪) ౯. ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతికథా
౬౭౬. ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతి? ఆమన్తా. విపాకాబ్యాకతా కిరియాబ్యాకతా రూపం నిబ్బానం చక్ఖాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతి? ఆమన్తా. రూపతణ్హా అబ్యాకతాతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతి? ఆమన్తా. సద్దతణ్హా…పే… గన్ధతణ్హా…పే… రసతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా అబ్యాకతాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
రూపతణ్హా అకుసలాతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా అకుసలాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సద్దతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా అకుసలాతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా అకుసలాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౭౭. ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతి? ఆమన్తా. నను తణ్హా అకుసలా వుత్తా భగవతాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి తణ్హా అకుసలా వుత్తా భగవతా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతా’’తి.
ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతి? ఆమన్తా. నను లోభో అకుసలో వుత్తో భగవతా, ధమ్మతణ్హా లోభోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి లోభో అకుసలో వుత్తో భగవతా, ధమ్మతణ్హా లోభో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతా’’తి.
౬౭౮. ధమ్మతణ్హా లోభో అబ్యాకతోతి? ఆమన్తా. రూపతణ్హా లోభో అబ్యాకతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ధమ్మతణ్హా లోభో అబ్యాకతోతి? ఆమన్తా. సద్దతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా లోభో అబ్యాకతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
రూపతణ్హా లోభో అకుసలోతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా లోభో అకుసలోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సద్దతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా లోభో అకుసలోతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా లోభో అకుసలోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౭౯. ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘యాయం తణ్హా పోనోబ్భవికా నన్దీరాగసహగతా తత్రతత్రాభినన్దినీ, సేయ్యథిదం – కామతణ్హా, భవతణ్హా, విభవతణ్హా’’తి [మహావ. ౧౪; దీ. ని. ౨.౪౦౦]! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతా’’తి.
౬౮౦. న వత్తబ్బం – ‘‘ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతా’’తి? ఆమన్తా. నను సా ధమ్మతణ్హాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సా ధమ్మతణ్హా, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతా’’తి.
ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతాతికథా నిట్ఠితా.
౧౩. తేరసమవగ్గో
(౧౩౫) ౧౦. ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతికథా
౬౮౧. ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. రూపతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. సద్దతణ్హా…పే… గన్ధతణ్హా…పే… రసతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
రూపతణ్హా దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సద్దతణ్హా…పే… గన్ధతణ్హా…పే… రసతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౮౨. ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. నను తణ్హా దుక్ఖసముదయో వుత్తో భగవతాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి తణ్హా దుక్ఖసముదయో వుత్తో భగవతా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయో’’తి. ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. నను లోభో దుక్ఖసముదయో వుత్తో భగవతా, ధమ్మతణ్హా లోభోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి లోభో దుక్ఖసముదయో వుత్తో భగవతా, ధమ్మతణ్హా లోభో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయో’’తి.
౬౮౩. ధమ్మతణ్హా లోభో, న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. రూపతణ్హా లోభో, న దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ధమ్మతణ్హా లోభో, న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. సద్దతణ్హా…పే… గన్ధతణ్హా…పే… రసతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా లోభో, న దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
రూపతణ్హా లోభో దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా లోభో దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సద్దతణ్హా…పే… ఫోట్ఠబ్బతణ్హా లోభో దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. ధమ్మతణ్హా లోభో దుక్ఖసముదయోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౮౪. ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘యాయం తణ్హా పోనోబ్భవికా నన్దీరాగసహగతా తత్రతత్రాభినన్దినీ, సేయ్యథిదం – కామతణ్హా, భవతణ్హా, విభవతణ్హా’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయో’’తి.
౬౮౫. న వత్తబ్బం – ‘‘ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయో’’తి? ఆమన్తా. నను సా ధమ్మతణ్హాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సా ధమ్మతణ్హా, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయో’’తి.
ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతికథా నిట్ఠితా.
తేరసమవగ్గో.
తస్సుద్దానం –
కప్పట్ఠో కప్పం తిట్ఠేయ్య, కప్పట్ఠో కుసలం చిత్తం న పటిలభేయ్య, అనన్తరాపయుత్తో పుగ్గలో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమేయ్య, నియతో నియామం ఓక్కమతి, నివుతో నీవరణం జహతి, సమ్ముఖీభూతో సంయోజనం జహతి, ఝాననికన్తి, అసాతరాగో, ధమ్మతణ్హా అబ్యాకతా, ధమ్మతణ్హా న దుక్ఖసముదయోతి.