౧౦. దసమవగ్గో
(౯౫) ౧. నిరోధకథా
౫౭౧. ఉపపత్తేసియే పఞ్చక్ఖన్ధే అనిరుద్ధే కిరియా పఞ్చక్ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తీతి? ఆమన్తా. దసన్నం ఖన్ధానం సమోధానం హోతి, దస ఖన్ధా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దసన్నం ఖన్ధానం సమోధానం హోతి, దస ఖన్ధా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఉపపత్తేసియే పఞ్చక్ఖన్ధే అనిరుద్ధే కిరియా చత్తారో ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తీతి? ఆమన్తా. నవన్నం ఖన్ధానం సమోధానం హోతి, నవ ఖన్ధా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నవన్నం ఖన్ధానం సమోధానం హోతి, నవ ఖన్ధా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఉపపత్తేసియే పఞ్చక్ఖన్ధే అనిరుద్ధే కిరియాఞాణం ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. ఛన్నం ఖన్ధానం సమోధానం హోతి, ఛ ఖన్ధా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ఛన్నం ఖన్ధానం సమోధానం హోతి, ఛ ఖన్ధా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౭౨. ఉపపత్తేసియే పఞ్చక్ఖన్ధే నిరుద్ధే మగ్గో ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. మతో మగ్గం భావేతి, కాలఙ్కతో మగ్గం భావేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నిరోధకథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౯౬) ౨. రూపం మగ్గోతికథా
౫౭౩. మగ్గసమఙ్గిస్స రూపం మగ్గోతి? ఆమన్తా. సారమ్మణం, అత్థి తస్స ఆవట్టనా ఆభోగో సమన్నాహారో మనసికారో చేతనా పత్థనా పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అనారమ్మణం, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధి; నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘మగ్గసమఙ్గిస్స రూపం మగ్గో’’తి.
సమ్మావాచా మగ్గోతి? ఆమన్తా. సారమ్మణా, అత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను అనారమ్మణా, నత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అనారమ్మణా, నత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధి; నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సమ్మావాచా మగ్గో’’తి.
సమ్మాకమ్మన్తో …పే… సమ్మాఆజీవో మగ్గోతి? ఆమన్తా. సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధి; నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సమ్మాఆజీవో మగ్గో’’తి.
౫౭౪. సమ్మాదిట్ఠి మగ్గో, సా చ సారమ్మణా, అత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మావాచా మగ్గో, సా చ సారమ్మణా, అత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… సమ్మాదిట్ఠి మగ్గో, సా చ సారమ్మణా, అత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో మగ్గో, సో చ సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాసఙ్కప్పో…పే… సమ్మావాయామో…పే… సమ్మాసతి…పే….
సమ్మాసమాధి మగ్గో, సో చ సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మావాచా మగ్గో, సా చ సారమ్మణా, అత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాసమాధి మగ్గో, సో చ సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో మగ్గో, సో చ సారమ్మణో, అత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమ్మావాచా మగ్గో, సా చ అనారమ్మణా, నత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మాదిట్ఠి మగ్గో, సా చ అనారమ్మణా, నత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మావాచా మగ్గో, సా చ అనారమ్మణా, నత్థి తాయ ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మాసఙ్కప్పో…పే… సమ్మావాయామో… సమ్మాసతి … సమ్మాసమాధి మగ్గో, సో చ అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమ్మాకమ్మన్తో …పే… సమ్మాఆజీవో మగ్గో, సో చ అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? ఆమన్తా. సమ్మాదిట్ఠి… సమ్మాసఙ్కప్పో… సమ్మావాయామో… సమ్మాసతి…పే… సమ్మాసమాధి మగ్గో, సో చ అనారమ్మణో, నత్థి తస్స ఆవట్టనా…పే… పణిధీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౭౫. న వత్తబ్బం – ‘‘మగ్గసమఙ్గిస్స రూపం మగ్గో’’తి? ఆమన్తా. నను సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మాఆజీవో మగ్గోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మాఆజీవో మగ్గో, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘మగ్గసమఙ్గిస్స రూపం మగ్గో’’తి.
రూపం మగ్గోతికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౯౭) ౩. పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స మగ్గకథా
౫౭౬. పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనాతి? ఆమన్తా. నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పఞ్చవిఞ్ఞాణా ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా’’తి.
నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా పురేజాతవత్థుకా పురేజాతారమ్మణా అజ్ఝత్తికవత్థుకా బాహిరారమ్మణా అసమ్భిన్నవత్థుకా అసమ్భిన్నారమ్మణా నానావత్థుకా నానారమ్మణా న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తి, న అసమన్నాహారా ఉప్పజ్జన్తి, న అమనసికారా ఉప్పజ్జన్తి, న అబ్బోకిణ్ణా ఉప్పజ్జన్తి, న అపుబ్బం అచరిమం ఉప్పజ్జన్తి, న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సమనన్తరా ఉప్పజ్జన్తి, నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా అనాభోగాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పఞ్చవిఞ్ఞాణా అనాభోగా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా’’తి.
౫౭౭. చక్ఖువిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనాతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? ఆమన్తా. ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి. ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ రూపే చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ రూపే చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి.
౫౭౮. చక్ఖువిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనాతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖువిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనాతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… వేదనం ఆరబ్భ… సఞ్ఞం ఆరబ్భ … చేతనం ఆరబ్భ… చిత్తం ఆరబ్భ… చక్ఖుం ఆరబ్భ… కాయం ఆరబ్భ…పే… సద్దం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మనోవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, మనోవిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, మనోవిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, చక్ఖువిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, మనోవిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ… వేదనం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ… వేదనం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౭౯. న వత్తబ్బం – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా న నిమిత్తగ్గాహీ హోతి నానుబ్యఞ్జనగ్గాహీ…పే… సోతేన సద్దం సుత్వా…పే… ఘానేన గన్ధం ఘాయిత్వా…పే… జివ్హాయ రసం సాయిత్వా…పే… కాయేన ఫోట్ఠబ్బం ఫుసిత్వా న నిమిత్తగ్గాహీ హోతి నానుబ్యఞ్జనగ్గాహీ’’తి! [మ. ని. ౧.౩౪౯; అ. ని. ౪.౩౭] అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనాతి.
పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స మగ్గకథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౯౮) ౪. పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీతికథా
౫౮౦. పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీతి? ఆమన్తా. నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పఞ్చవిఞ్ఞాణా ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీ’’తి. నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా పురేజాతవత్థుకా పురేజాతారమ్మణా అజ్ఝత్తికవత్థుకా బాహిరారమ్మణా అసమ్భిన్నవత్థుకా అసమ్భిన్నారమ్మణా నానావత్థుకా నానారమ్మణా న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తి, న అసమన్నాహారా ఉప్పజ్జన్తి, న అమనసికారా ఉప్పజ్జన్తి, న అబ్బోకిణ్ణా ఉప్పజ్జన్తి, న అపుబ్బం అచరిమం ఉప్పజ్జన్తి, న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సమనన్తరా ఉప్పజ్జన్తి, నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా అనాభోగాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పఞ్చవిఞ్ఞాణా అనాభోగా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీ’’తి.
౫౮౧. చక్ఖువిఞ్ఞాణం కుసలన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? న హేవం వత్తబ్బే. చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి. ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ రూపే చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ రూపే చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి.
౫౮౨. చక్ఖువిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే…. చక్ఖువిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… చిత్తం ఆరబ్భ… చక్ఖుం ఆరబ్భ…పే… కాయం ఆరబ్భ… సద్దం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మనోవిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పి, మనోవిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పి, చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పి, మనోవిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పి, చక్ఖువిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పి, మనోవిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… చిత్తం ఆరబ్భ…పే… కాయం ఆరబ్భ … సద్దం ఆరబ్భ …పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం కుసలమ్పి అకుసలమ్పి, చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౮౩. న వత్తబ్బం – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… న నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… సోతేన సద్దం సుత్వా…పే… కాయేన ఫోట్ఠబ్బం ఫుసిత్వా నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… న నిమిత్తగ్గాహీ హోతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీతి.
పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపీతికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౯౯) ౫. సాభోగాతికథా
౫౮౪. పఞ్చవిఞ్ఞాణా సాభోగాతి? ఆమన్తా. నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పఞ్చవిఞ్ఞాణా ఉప్పన్నవత్థుకా ఉప్పన్నారమ్మణా, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా సాభోగా’’తి. నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా పురేజాతవత్థుకా పురేజాతారమ్మణా అజ్ఝత్తికవత్థుకా బాహిరారమ్మణా అసమ్భిన్నవత్థుకా అసమ్భిన్నారమ్మణా నానావత్థుకా నానారమ్మణా న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరవిసయం పచ్చనుభోన్తి, న అసమన్నాహారా ఉప్పజ్జన్తి, న అమనసికారా ఉప్పజ్జన్తి, న అబ్బోకిణ్ణా ఉప్పజ్జన్తి, న అపుబ్బం అచరిమం ఉప్పజ్జన్తి, నను పఞ్చవిఞ్ఞాణా న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సమనన్తరా ఉప్పజ్జన్తీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పఞ్చవిఞ్ఞాణా న అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సమనన్తరా ఉప్పజ్జన్తి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా సాభోగా’’తి.
౫౮౫. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సాభోగన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణన్తి? ఆమన్తా. ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? నత్థి…పే… ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ రూపే చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ రూపే చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి – అత్థేవ సుత్తన్తో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘చక్ఖుఞ్చ పటిచ్చ సుఞ్ఞతఞ్చ ఉప్పజ్జతి చక్ఖువిఞ్ఞాణ’’న్తి.
చక్ఖువిఞ్ఞాణం సాభోగన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… చక్ఖువిఞ్ఞాణం సాభోగన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణం సాభోగం, మనోవిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సాభోగం, చక్ఖువిఞ్ఞాణం సుఞ్ఞతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణం సాభోగం, మనోవిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సాభోగం, చక్ఖువిఞ్ఞాణం అతీతానాగతం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మనోవిఞ్ఞాణం సాభోగం, మనోవిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. చక్ఖువిఞ్ఞాణం సాభోగం, చక్ఖువిఞ్ఞాణం ఫస్సం ఆరబ్భ…పే… ఫోట్ఠబ్బం ఆరబ్భ ఉప్పజ్జతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౮౬. న వత్తబ్బం – ‘‘పఞ్చవిఞ్ఞాణా సాభోగా’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… న నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… కాయేన ఫోట్ఠబ్బం ఫుసిత్వా నిమిత్తగ్గాహీ హోతి…పే… న నిమిత్తగ్గాహీ హోతీ’’తి! అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి పఞ్చవిఞ్ఞాణా సాభోగాతి…పే….
సాభోగాతికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౧౦౦) ౬. ద్వీహిసీలేహికథా
౫౮౭. మగ్గసమఙ్గీ ద్వీహి సీలేహి సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ ద్వీహి ఫస్సేహి ద్వీహి వేదనాహి ద్వీహి సఞ్ఞాహి ద్వీహి చేతనాహి ద్వీహి చిత్తేహి ద్వీహి సద్ధాహి ద్వీహి వీరియేహి ద్వీహి సతీహి ద్వీహి సమాధీహి ద్వీహి పఞ్ఞాహి సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన సీలేన సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన ఫస్సేన లోకియాయ వేదనాయ లోకియాయ పఞ్ఞాయ లోకియాయ చేతనాయ లోకియేన చిత్తేన లోకియాయ సద్ధాయ లోకియేన వీరియేన లోకియాయ సతియా లోకియేన సమాధినా లోకియాయ పఞ్ఞాయ సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సీలేన సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ ఫస్సేన సమన్నాగతో…పే… లోకియాయ చ లోకుత్తరాయ చ పఞ్ఞాయ సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన సీలేన సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ పుథుజ్జనోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౮౮. మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ సమ్మావాచాయ సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ సమ్మాదిట్ఠియా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ సమ్మావాచాయ సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన సమ్మాసఙ్కప్పేన…పే… లోకియేన సమ్మావాయామేన…పే… లోకియాయ సమ్మాసతియా…పే… లోకియేన సమ్మాసమాధినా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన సమ్మాకమ్మన్తేన…పే… లోకియేన సమ్మాఆజీవేన సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ సమ్మాదిట్ఠియా…పే… లోకియేన సమ్మాసమాధినా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ చ లోకుత్తరాయ చ సమ్మావాచాయ సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ చ లోకుత్తరాయ చ సమ్మాదిట్ఠియా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ చ లోకుత్తరాయ చ సమ్మావాచాయ సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మాసఙ్కప్పేన…పే… లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మావాయామేన …పే… లోకియాయ చ లోకుత్తరాయ చ సమ్మాసతియా…పే… లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మాసమాధినా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మాకమ్మన్తేన…పే… సమ్మాఆజీవేన సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియాయ చ లోకుత్తరాయ చ సమ్మాదిట్ఠియా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మాఆజీవేన సమన్నాగతోతి? ఆమన్తా. మగ్గసమఙ్గీ లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మాసఙ్కప్పేన…పే… లోకియేన చ లోకుత్తరేన చ సమ్మాసమాధినా సమన్నాగతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౮౯. న వత్తబ్బం – ‘‘మగ్గసమఙ్గీ ద్వీహి సీలేహి సమన్నాగతో’’తి? ఆమన్తా. లోకియే సీలే నిరుద్ధే మగ్గో ఉప్పజ్జతీతి? ఆమన్తా. దుస్సీలో ఖణ్డసీలో ఛిన్నసీలో మగ్గం భావేతీతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… తేన హి మగ్గసమఙ్గీ ద్వీహి సీలేహి సమన్నాగతోతి.
ద్వీహిసీలేహికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౧౦౧) ౭. సీలం అచేతసికన్తికథా
౫౯౦. సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. రూపం…పే… నిబ్బానం…పే… చక్ఖాయతనం …పే… కాయాయతనం… రూపాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. ఫస్సో అచేతసికోతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. వేదనా…పే… సఞ్ఞా…పే… చేతనా…పే… సద్ధా…పే… వీరియం…పే… సతి…పే… సమాధి…పే… పఞ్ఞా అచేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఫస్సో చేతసికోతి? ఆమన్తా. సీలం చేతసికన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… వేదనా…పే… సఞ్ఞా…పే… చేతనా…పే… సద్ధా…పే… వీరియం…పే… సతి…పే… సమాధి…పే… పఞ్ఞా చేతసికాతి? ఆమన్తా. సీలం చేతసికన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౧. సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. అనిట్ఠఫలన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను ఇట్ఠఫలన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి ఇట్ఠఫలం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సీలం అచేతసిక’’న్తి.
సద్ధా ఇట్ఠఫలా, సద్ధా చేతసికాతి? ఆమన్తా. సీలం ఇట్ఠఫలం, సీలం చేతసికన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… వీరియం…పే… సతి…పే… సమాధి…పే… పఞ్ఞా ఇట్ఠఫలా, పఞ్ఞా చేతసికాతి? ఆమన్తా. సీలం ఇట్ఠఫలం, సీలం చేతసికన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సీలం ఇట్ఠఫలం, సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. సద్ధా ఇట్ఠఫలా, సద్ధా అచేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సీలం ఇట్ఠఫలం, సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. వీరియం…పే… సతి…పే… సమాధి…పే… పఞ్ఞా ఇట్ఠఫలా, పఞ్ఞా అచేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౨. సీలం అచేతసికన్తి? ఆమన్తా. అఫలం అవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను సఫలం సవిపాకన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి సఫలం సవిపాకం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘సీలం అచేతసిక’’న్తి…పే….
చక్ఖాయతనం అచేతసికం అవిపాకన్తి? ఆమన్తా. సీలం అచేతసికం అవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సోతాయతనం…పే… కాయాయతనం …పే… రూపాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం అచేతసికం అవిపాకన్తి? ఆమన్తా. సీలం అచేతసికం అవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సీలం అచేతసికం సవిపాకన్తి? ఆమన్తా. చక్ఖాయతనం అచేతసికం సవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సీలం అచేతసికం సవిపాకన్తి? ఆమన్తా. సోతాయతనం…పే… కాయాయతనం… రూపాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనం అచేతసికం సవిపాకన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౩. సమ్మావాచా అచేతసికాతి? ఆమన్తా. సమ్మాదిట్ఠి అచేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మావాచా అచేతసికాతి? ఆమన్తా. సమ్మాసఙ్కప్పో…పే… సమ్మావాయామో…పే… సమ్మాసతి…పే… సమ్మాసమాధి అచేతసికోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో అచేతసికోతి? ఆమన్తా. సమ్మాదిట్ఠి అచేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాఆజీవో అచేతసికోతి? ఆమన్తా. సమ్మాసఙ్కప్పో… సమ్మావాయామో… సమ్మాసతి… సమ్మాసమాధి అచేతసికోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమ్మాదిట్ఠి చేతసికాతి? ఆమన్తా. సమ్మావాచా చేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాదిట్ఠి చేతసికాతి? ఆమన్తా. సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో చేతసికోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాసఙ్కప్పో…పే… సమ్మావాయామో…పే… సమ్మాసతి…పే… సమ్మాసమాధి చేతసికోతి? ఆమన్తా. సమ్మావాచా చేతసికాతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాసమాధి చేతసికోతి? ఆమన్తా. సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో చేతసికోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౪. న వత్తబ్బం – ‘‘సీలం అచేతసిక’’న్తి? ఆమన్తా. సీలే ఉప్పజ్జిత్వా నిరుద్ధే దుస్సీలో హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే. తేన హి సీలం అచేతసికన్తి.
సీలం అచేతసికన్తికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౧౦౨) ౮. సీలం న చిత్తానుపరివత్తీతికథా
౫౯౫. సీలం న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. రూపం… నిబ్బానం… చక్ఖాయతనం…పే… ఫోట్ఠబ్బాయతనన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సీలం న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. ఫస్సో న చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సీలం న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. వేదనా…పే… సఞ్ఞా… చేతనా… సద్ధా… వీరియం… సతి… సమాధి…పే… పఞ్ఞా న చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
ఫస్సో చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సీలం చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… వేదనా…పే… సఞ్ఞా… చేతనా … సద్ధా… వీరియం… సతి… సమాధి…పే… పఞ్ఞా చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సీలం చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౬. సమ్మావాచా న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మాదిట్ఠి న చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మావాచా న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మాసఙ్కప్పో… సమ్మావాయామో… సమ్మాసతి…పే… సమ్మాసమాధి న చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మాదిట్ఠి న చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాఆజీవో న చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మాసఙ్కప్పో… సమ్మావాయామో… సమ్మాసతి…పే… సమ్మాసమాధి న చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమ్మాదిట్ఠి చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మావాచా చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాదిట్ఠి చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమ్మాసఙ్కప్పో … సమ్మావాయామో… సమ్మాసతి…పే… సమ్మాసమాధి చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మావాచా చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సమ్మాసమాధి చిత్తానుపరివత్తీతి? ఆమన్తా. సమ్మాకమ్మన్తో…పే… సమ్మాఆజీవో చిత్తానుపరివత్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౭. న వత్తబ్బం – ‘‘సీలం న చిత్తానుపరివత్తీ’’తి? ఆమన్తా. సీలే ఉప్పజ్జిత్వా నిరుద్ధే దుస్సీలో హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే. తేన హి సీలం న చిత్తానుపరివత్తీతి.
సీలం న చిత్తానుపరివత్తీతికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౧౦౩) ౯. సమాదానహేతుకథా
౫౯౮. సమాదానహేతుకం సీలం వడ్ఢతీతి? ఆమన్తా. సమాదానహేతుకో ఫస్సో వడ్ఢతి, వేదనా వడ్ఢతి, సఞ్ఞా వడ్ఢతి, చేతనా వడ్ఢతి, చిత్తం వడ్ఢతి, సద్ధా వడ్ఢతి, వీరియం వడ్ఢతి, సతి వడ్ఢతి, సమాధి వడ్ఢతి, పఞ్ఞా వడ్ఢతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
సమాదానహేతుకం సీలం వడ్ఢతీతి? ఆమన్తా. లతా వియ వడ్ఢతి, మాలువా వియ వడ్ఢతి, రుక్ఖో వియ వడ్ఢతి, తిణం వియ వడ్ఢతి, ముఞ్జపుఞ్జో వియ వడ్ఢతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౫౯౯. సమాదానహేతుకం సీలం వడ్ఢతీతి? ఆమన్తా. సీలం సమాదియిత్వా కామవితక్కం వితక్కేన్తస్స బ్యాపాదవితక్కం వితక్కేన్తస్స విహింసావితక్కం వితక్కేన్తస్స సీలం వడ్ఢతీతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? ఆమన్తా. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, సువిదూరవిదూరాని! కతమాని చత్తారి? నభఞ్చ, భిక్ఖవే, పథవీ చ – ఇదం పఠమం సువిదూరవిదూరం…పే… తస్మా సతం ధమ్మో అసబ్భి ఆరకా’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీ’’తి.
౬౦౦. న వత్తబ్బం – ‘‘సమాదానహేతుకం సీలం వడ్ఢతీ’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘ఆరామరోపా వనరోపా…పే… ధమ్మట్ఠా సీలసమ్పన్నా తే జనా సగ్గగామినో’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి సమాదానహేతుకం సీలం వడ్ఢతీతి.
సమాదానహేతుకథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౧౦౪) ౧౦. విఞ్ఞత్తి సీలన్తికథా
౬౦౧. విఞ్ఞత్తి సీలన్తి? ఆమన్తా. పాణాతిపాతా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అదిన్నాదానా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కామేసుమిచ్ఛాచారా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే …పే… ముసావాదా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అభివాదనం సీలం, పచ్చుట్ఠానం సీలం, అఞ్జలికమ్మం సీలం, సామీచికమ్మం సీలం, ఆసనాభిహారో సీలం, సేయ్యాభిహారో సీలం, పాదోదకాభిహారో సీలం, పాదకథలికాభిహారో సీలం, న్హానే పిట్ఠిపరికమ్మం సీలన్తి? ఆమన్తా. పాణాతిపాతా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా వేరమణీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౬౦౨. న వత్తబ్బం – ‘‘విఞ్ఞత్తి సీల’’న్తి? ఆమన్తా. దుస్సిల్యన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… తేన హి విఞ్ఞత్తి సీలన్తి.
విఞ్ఞత్తి సీలన్తికథా నిట్ఠితా.
౧౦. దసమవగ్గో
(౧౦౫) ౧౧. అవిఞ్ఞత్తి దుస్సిల్యన్తికథా
౬౦౩. అవిఞ్ఞత్తి దుస్సిల్యన్తి? ఆమన్తా. పాణాతిపాతోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… అదిన్నాదానన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… కామేసుమిచ్ఛాచారోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ముసావాదోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
పాపకమ్మం సమాదియిత్వా దానం దదన్తస్స పుఞ్ఞఞ్చ అపుఞ్ఞఞ్చ ఉభో వడ్ఢన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… పుఞ్ఞఞ్చ అపుఞ్ఞఞ్చ ఉభో వడ్ఢన్తీతి? ఆమన్తా. ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్విన్నం ఫస్సానం…పే… ద్విన్నం చిత్తానం సమోధానం హోతీతి? ఆమన్తా. కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, సువిదూరవిదూరాని! కతమాని చత్తారి? నభఞ్చ, భిక్ఖవే, పథవీ చ – ఇదం పఠమం సువిదూరవిదూరం…పే… తస్మా సతం ధమ్మో అసబ్భి ఆరకా’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘కుసలాకుసలా సావజ్జానవజ్జా హీనపణీతా కణ్హసుక్కసప్పటిభాగా ధమ్మా సమ్ముఖీభావం ఆగచ్ఛన్తీ’’తి.
౬౦౪. న వత్తబ్బం – ‘‘అవిఞ్ఞత్తి దుస్సిల్య’’న్తి? ఆమన్తా. నను పాపకమ్మం సమాదిన్నో ఆసీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పాపకమ్మం సమాదిన్నో ఆసి, తేన వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అవిఞ్ఞత్తి దుస్సిల్య’’న్తి.
అవిఞ్ఞత్తి దుస్సిల్యన్తికథా నిట్ఠితా.
దసమవగ్గో.
తస్సుద్దానం –
ఉపపత్తేసియే పఞ్చక్ఖన్ధే అనిరుద్ధే కిరియా పఞ్చక్ఖన్ధా ఉప్పజ్జన్తి, మగ్గసమఙ్గిస్స రూపం మగ్గో, పఞ్చవిఞ్ఞాణసమఙ్గిస్స అత్థి మగ్గభావనా, పఞ్చవిఞ్ఞాణా కుసలాపి అకుసలాపి, పఞ్చవిఞ్ఞాణా సాభోగా, మగ్గసమఙ్గీ ద్వీహి సీలేహి సమన్నాగతో, సీలం అచేతసికం, సీలం న చిత్తానుపరివత్తి, సమాదానహేతుకం సీలం వడ్ఢతీతి, విఞ్ఞత్తిసీలం అవిఞ్ఞత్తి దుస్సిల్యన్తి.
దుతియో పణ్ణాసకో.
తస్సుద్దానం –
నియామసఙ్గహగతానిసంసతా చ నిరోధోతి [నియామ సఙ్గహగతానిసంసతా అత్థి పఞ్చవోకారభవో నిరోధో మగ్గసమఙ్గిస్స పఞ్చవోకారభవోతి (సీ. స్యా. క.), నియామ సఙ్గహ గతానిసంసతా అత్థి పఞ్చవోకారభవో మగ్గసమఙ్గిస్స నో పఞ్చవోకారభవో (పీ.)].