౮. అట్ఠమవగ్గో

(౭౬) ౪. కామకథా

౫౧౩. పఞ్చేవాయతనా కామాతి? ఆమన్తా. నను అత్థి తప్పటిసంయుత్తో ఛన్దోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అత్థి తప్పటిసంయుత్తో ఛన్దో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చేవాయతనా కామా’’తి. నను అత్థి తప్పటిసంయుత్తో రాగో తప్పటిసంయుత్తో ఛన్దో తప్పటిసంయుత్తో ఛన్దరాగో తప్పటిసంయుత్తో సఙ్కప్పో తప్పటిసంయుత్తో రాగో తప్పటిసంయుత్తో సఙ్కప్పరాగో తప్పటిసంయుత్తా పీతి తప్పటిసంయుత్తం సోమనస్సం తప్పటిసంయుత్తం పీతిసోమనస్సన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి అత్థి తప్పటిసంయుత్తం పీతిసోమనస్సం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పఞ్చేవాయతనా కామా’’తి.

౫౧౪. న వత్తబ్బం – ‘‘పఞ్చేవాయతనా కామా’’తి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, కామగుణా! కతమే పఞ్చ? చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా…పే… కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కామగుణా’’తి. అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి పఞ్చేవాయతనా కామాతి.

పఞ్చేవాయతనా కామాతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, కామగుణా! కతమే పఞ్చ? చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా…పే… కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కామగుణా. అపి చ, భిక్ఖవే, నేతే కామా కామగుణా నామేతే అరియస్స వినయే వుచ్చ’’న్తి –

‘‘సఙ్కప్పరాగో పురిసస్స కామో,

న తే కామా యాని చిత్రాని లోకే;

సఙ్కప్పరాగో పురిసస్స కామో,

తిట్ఠన్తి చిత్రాని తథేవ లోకే;

అథేత్థ ధీరా వినయన్తి ఛన్ద’’న్తి [అ. ని. ౬.౬౩ నిబ్బేధికసుత్తే].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘పఞ్చేవాయతనా కామా’’తి.

కామకథా నిట్ఠితా.