౫. పఞ్చమవగ్గో
(౪౫) ౩. విపరీతకథా
౪౨౪. పథవీకసిణం సమాపత్తిం [పథవీకసిణసమాపత్తిం (సీ. క.)] సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణన్తి? ఆమన్తా. అనిచ్చే నిచ్చన్తి విపరియేసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దుక్ఖే సుఖన్తి…పే… అనత్తని అత్తాతి…పే… అసుభే సుభన్తి విపరియేసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణన్తి? ఆమన్తా. అకుసలన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… నను కుసలన్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి కుసలం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణ’’న్తి.
అనిచ్చే నిచ్చన్తి విపరియేసో, సో చ అకుసలోతి? ఆమన్తా. పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణం, తఞ్చ అకుసలన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… దుక్ఖే సుఖన్తి…పే… అనత్తని అత్తాతి…పే… అసుభే సుభన్తి విపరియేసో, సో చ అకుసలోతి? ఆమన్తా. పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణం, తఞ్చ అకుసలన్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౪౨౫. పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణం, తఞ్చ అకుసలన్తి? ఆమన్తా. అనిచ్చే నిచ్చన్తి విపరియేసో, సో చ కుసలోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణం, తఞ్చ అకుసలన్తి? ఆమన్తా. దుక్ఖే సుఖన్తి…పే… అనత్తని అత్తాతి…పే… అసుభే సుభన్తి విపరియేసో, సో చ కుసలోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
౪౨౬. పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణన్తి? ఆమన్తా. అరహా పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపజ్జేయ్యాతి? ఆమన్తా. హఞ్చి అరహా పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపజ్జేయ్య, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణ’’న్తి.
పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణం, అరహా పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపజ్జేయ్యాతి? ఆమన్తా. అత్థి అరహతో విపరియేసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
అత్థి అరహతో విపరియేసోతి? ఆమన్తా. అత్థి అరహతో సఞ్ఞావిపరియేసో చిత్తవిపరియేసో దిట్ఠివిపరియేసోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….
నత్థి అరహతో సఞ్ఞావిపరియేసో చిత్తవిపరియేసో దిట్ఠివిపరియేసోతి? ఆమన్తా. హఞ్చి నత్థి అరహతో సఞ్ఞావిపరియేసో చిత్తవిపరియేసో దిట్ఠివిపరియేసో, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘అత్థి అరహతో విపరియేసో’’తి.
౪౨౭. న వత్తబ్బం – పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణన్తి? ఆమన్తా. పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపజ్జన్తస్స సబ్బేవ పథవీతి? న హేవం వత్తబ్బే. తేన హి పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణన్తి.
పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణన్తి? ఆమన్తా. నను పథవీ అత్థి, అత్థి చ కోచి పథవిం పథవితో సమాపజ్జతీతి? ఆమన్తా. హఞ్చి పథవీ అత్థి, అత్థి చ కోచి పథవిం పథవితో సమాపజ్జతి, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణ’’న్తి.
పథవీ అత్థి, పథవిం పథవితో సమాపజ్జన్తస్స విపరీతం హోతీతి? ఆమన్తా. నిబ్బానం అత్థి, నిబ్బానం నిబ్బానతో సమాపజ్జన్తస్స విపరీతం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘పథవీకసిణం సమాపత్తిం సమాపన్నస్స విపరీతే ఞాణ’’న్తి.
విపరీతకథా నిట్ఠితా.