౩. తతియవగ్గో

(౨౭) ౭. దిబ్బచక్ఖుకథా

౩౭౩. మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. మంసచక్ఖుం దిబ్బచక్ఖుం, దిబ్బచక్ఖుం మంసచక్ఖున్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. యాదిసం మంసచక్ఖుం తాదిసం దిబ్బచక్ఖుం, యాదిసం దిబ్బచక్ఖుం తాదిసం మంసచక్ఖున్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. తఞ్ఞేవ మంసచక్ఖుం తం దిబ్బచక్ఖుం, తం దిబ్బచక్ఖుం తం మంసచక్ఖున్తి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. యాదిసో మంసచక్ఖుస్స విసయో ఆనుభావో గోచరో తాదిసో దిబ్బస్స చక్ఖుస్స విసయో ఆనుభావో గోచరోతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. ఉపాదిణ్ణం [ఉపాదిన్నం (స్యా. కం.)] హుత్వా అనుపాదిణ్ణం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

ఉపాదిణ్ణం హుత్వా అనుపాదిణ్ణం హోతీతి? ఆమన్తా. కామావచరం హుత్వా రూపావచరం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

కామావచరం హుత్వా రూపావచరం హోతీతి? ఆమన్తా. రూపావచరం హుత్వా అరూపావచరం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

రూపావచరం హుత్వా అరూపావచరం హోతీతి? ఆమన్తా. పరియాపన్నం హుత్వా అపరియాపన్నం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

౩౭౪. మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. దిబ్బచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం మంసచక్ఖుం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. దిబ్బచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం పఞ్ఞాచక్ఖుం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. దిబ్బచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం మంసచక్ఖుం హోతీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే….

మంసచక్ఖుం ధమ్ముపత్థద్ధం దిబ్బచక్ఖుం హోతీతి? ఆమన్తా. ద్వేవ చక్ఖూనీతి? న హేవం వత్తబ్బే…పే… ద్వేవ చక్ఖూనీతి? ఆమన్తా. నను తీణి చక్ఖూని వుత్తాని భగవతా – మంసచక్ఖుం, దిబ్బచక్ఖుం, పఞ్ఞాచక్ఖున్తి? ఆమన్తా. హఞ్చి తీణి చక్ఖూని వుత్తాని భగవతా – మంసచక్ఖుం, దిబ్బచక్ఖుం, పఞ్ఞాచక్ఖుం, నో చ వత రే వత్తబ్బే – ‘‘ద్వేవ చక్ఖూనీ’’తి.

ద్వేవ చక్ఖూనీతి? ఆమన్తా. నను వుత్తం భగవతా – ‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, చక్ఖూని! కతమాని తీణి? మంసచక్ఖుం, దిబ్బచక్ఖుం, పఞ్ఞాచక్ఖున్తి – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి చక్ఖూనీ’’తి.

‘‘మంసచక్ఖుం దిబ్బచక్ఖుం, పఞ్ఞాచక్ఖుం అనుత్తరం;

ఏతాని తీణి చక్ఖూని, అక్ఖాసి పురిసుత్తమో.

‘‘మంసచక్ఖుస్స ఉప్పాదో, మగ్గో దిబ్బస్స చక్ఖునో;

యదా చ ఞాణం ఉదపాది, పఞ్ఞాచక్ఖుం అనుత్తరం;

తస్స చక్ఖుస్స పటిలాభా, సబ్బదుక్ఖా పముచ్చతీ’’తి [ఇతివు. ౬౧ ఇతివుత్తకే].

అత్థేవ సుత్తన్తోతి? ఆమన్తా. తేన హి న వత్తబ్బం – ‘‘ద్వేవ చక్ఖూనీ’’తి.

దిబ్బచక్ఖుకథా నిట్ఠితా.