౩. ధాతు

౩౧. చక్ఖుధాతు కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? చక్ఖుధాతు ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

౩౨. సోతధాతు… ఘానధాతు… జివ్హాధాతు… కాయధాతు… రూపధాతు… సద్దధాతు… గన్ధధాతు… రసధాతు… ఫోట్ఠబ్బధాతు… చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు… సోతవిఞ్ఞాణధాతు… ఘానవిఞ్ఞాణధాతు… జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు… కాయవిఞ్ఞాణధాతు… మనోధాతు… మనోవిఞ్ఞాణధాతు ఏకేన ఖన్ధేన ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

౩౩. ధమ్మధాతు అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ఏకేనాయతనేన ఏకాయ ధాతుయా సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన ఏకాదసహాయతనేహి సత్తరసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

(ఏకమూలకం.)

౩౪. చక్ఖుధాతు చ సోతధాతు చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

౩౫. చక్ఖుధాతు చ ఘానధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ జివ్హాధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ కాయధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ రూపధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ సద్దధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ గన్ధధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ రసధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ ఫోట్ఠబ్బధాతు చ ఏకేన ఖన్ధేన ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? చతూహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

౩౬. చక్ఖుధాతు చ చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతు చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

౩౭. చక్ఖుధాతు చ సోతవిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ ఘానవిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ జివ్హావిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ కాయవిఞ్ఞాణధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ మనోధాతు చ… చక్ఖుధాతు చ మనోవిఞ్ఞాణధాతు చ ద్వీహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? తీహి ఖన్ధేహి దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

౩౮. చక్ఖుధాతు చ ధమ్మధాతు చ అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా చతూహి ఖన్ధేహి ద్వీహాయతనేహి ద్వీహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? ఏకేన ఖన్ధేన దసహాయతనేహి సోళసహి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

(దుకమూలకం.)

౩౯. అట్ఠారస ధాతుయో కతిహి ఖన్ధేహి కతిహాయతనేహి కతిహి ధాతూహి సఙ్గహితా? అట్ఠారస ధాతుయో అసఙ్ఖతం ఖన్ధతో ఠపేత్వా పఞ్చహి ఖన్ధేహి ద్వాదసహాయతనేహి అట్ఠారసహి ధాతూహి సఙ్గహితా. కతిహి అసఙ్గహితా? న కేహిచి ఖన్ధేహి న కేహిచి ఆయతనేహి న కాహిచి ధాతూహి అసఙ్గహితా.

(అట్ఠారసకం.)