౬. అపరన్తరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గో

౬. ఇదాని పన మరమ్మమణ్డలే అపరన్తరట్ఠే సాసనవంసం వక్ఖామి. అమ్హాకఞ్హి మరమ్మరట్ఠే సుప్పాదకతిత్థే వాణిజగామే వసన్తే చూళపుణ్ణ మహాపుణ్ణేద్వే భాతికే పటిచ్చ భగవతో ధరమానస్సేవ అతిరేకవీసతివస్సకాలతో పభుతి సాసనం పతిట్ఠాసి. న పన తావ బ్యాపేత్వా పతిట్ఠాసి. తేనేవ పున సాసనస్స పతిట్ఠాపనత్థాయ మహామోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరో యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరం పేసేసీతి.

భగవా పన లోహితచన్దనవిహారం పటిగ్గహేత్వా సత్తసత్తాహాని నిసీదిత్వా సమాగతానం దేవమనుస్సానం ధమ్మరసం అదాసి. సత్తాహేసు చ ఏకస్మిం అహు చతురాసీతిపాణసహస్సానం ధమ్మాభిసమయో అహోసి. పఞ్చసతమత్తేహి చ పాసాదేహి ఆగచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే సచ్చబన్ధపబ్బతే నిసిన్నస్స సచ్చబన్ధస్స నామ ఇసినో ధమ్మం దేసేత్వా ఛహి అభిఞ్ఞాహి సద్ధిం అరహత్తం పాపేసి. వాణిజగామే చ ఇసిదిన్నసేట్ఠి ఆదీనమ్పి ధమ్మరసం పాయేసి. ఇచ్చేవం సచ్చబన్ధఇసిదిన్నమహాపుణ్ణాదయో పటిచ్చ అమ్హాకం మరమ్మమణ్డలే సాసనం పతిట్ఠాసి.

ఇదం మరమ్మమణ్డలే అపరన్తరట్ఠే పఠమం సాసనస్స

పతిట్ఠానం.

భగవతో పరినిబ్బుతతో పఞ్చతింసాధికే ద్వివస్ససతే సమ్పత్తే తతియసఙ్గీతిం సఙ్గాయిత్వా అవసానే మహామోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరో అత్తనో సద్ధివిహారికం యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరం సద్ధిం చతూహి భిక్ఖూహి అపరన్తరట్ఠం పేసేసి. అపరన్తరట్ఠఞ్చ నామ అమ్హాకం మరమ్మమణ్డలే సునాపరన్తరట్ఠమేవ. తమత్థం పన హేట్ఠా అవోచుమ్హా.

యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరోపి అపరన్తరట్ఠం ఆగన్త్వా అగ్గిక్ఖన్ధోపమసుత్తేన రట్ఠవాసీనం పసాదేసి. సత్తతిమత్తానం పాణసహస్సానం ధమ్మరసం పాయేసి. రట్ఠవాసినో చ బహవో సాసనే పబ్బజింసు. రాజకులతోపి సహస్సమత్తా పబ్బజింసు. ఇత్థీనం పన అతిరేకసట్ఠిసహస్సమత్తా పబ్బజింసు. తఞ్చ న అగ్గిక్ఖన్ధోపమసుత్తన్తం సుత్వా పబ్బజన్తీనం ఇత్థీనం వసేన వుత్తం, అథ ఖో ఆదితో పట్ఠాయ యావచిరకాలా సాసనం పసీదిత్వా పబ్బజన్తీనం ఇత్థీనం వసేన వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం. కస్మాతి చే, ఇత్థీనం భిక్ఖునీనం సన్తికేయేవ పబ్బజితుం యుత్తత్తా యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరేన చ సద్ధిం భిక్ఖునీనం అనాగతత్తా. ఏవం చిరకాలం అతిక్కమిత్వా పచ్ఛా భిక్ఖునియో ఆగన్త్వా తాసం సన్తికే పబ్బజితానం వసేన వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం. సీహళదీపే అనుళాదేవియో పబ్బజితకాలే మహామహిన్దత్థేరస్స సఙ్ఘమిత్తాథేరియా పక్కోసనతా ఇధ ఞాపకాతి. ఏవం యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరం పటిచ్చ అపరన్తరట్ఠే సత్తానం బహుపకారో అహోసి. తేనేవట్ఠకథాయం–

అపరన్తం విగాహిత్వా, యోనకో ధమ్మరక్ఖితో;

అగ్గిక్ఖన్ధూపమేనేత్థ, పసాదేసి జనే బహూతి.

తత్థాయం అధిప్పాయ విసేసో గహేతబ్బో. కథం. అగ్గిక్ఖన్ధోపమసుత్తన్తం నామ భిక్ఖూనం పటిపత్తివసేన వుత్తం, తం భిక్ఖూనంయేవ దేసేతుం వట్టతి, థేరోపి తత్థ తం దేసేసి, తస్మా పుణ్ణసచ్చబన్ధాదయో పటిచ్చ భగవతో ధరమానస్స వీసతివస్సకాలేయేవ సాసనం అపరన్తరట్ఠే పతిట్ఠహిత్వా కస్మిఞ్చి కస్మిఞ్చి ఠానే భిక్ఖూనం సంవిజ్జమానత్తా తేసం భిక్ఖూనం సఙ్గహేత్వా దేసేతుం పచ్ఛా ఆగతానఞ్చ భిక్ఖూనం పరిసుద్ధాచారతం విఞ్ఞాపేతుం అగ్గిక్ఖన్ధోపమసుత్తం థేరో దేసేసీతి. ఏవఞ్చ సతి అరిమద్దననగరే సమణకుత్తకానం సంవిజ్జమానభావం వక్ఖమానేన వచనేన సమేతి.

ఇదం మరమ్మమణ్డలే అపరన్తరట్ఠే దుతియం

సాసనస్స పతిట్ఠానం.

యస్మా పన బుద్ధే, భగవా పుణ్ణత్థేరస్స యాచనమారబ్భ అపరన్తరట్ఠం ఆగన్త్వా వాణిజే హి కారితే చన్దనవిహారే వసిత్వా ఏకస్మిం సమయే ఆనన్దేన పచ్ఛాసమణేన తమ్బదీపరట్ఠమ్పి దేసచారికం ఆహిణ్డి. ఆహిణ్డిత్వా అరిమద్దననగరట్ఠానసమీపం పత్వా పబ్బతముద్ధని ఠత్వా అనాగతే ఖో ఆనన్ద ఇమస్మిం పదేసే సమ్ముతి నామ రాజా అరిమద్దనం నామ నగరం మాపేస్సతి, తస్మిఞ్చ నగరే మమ సాసనం విరూళం హుత్వా పతిట్ఠహిస్సతీతి బ్యాకాసి. అయమత్థో పోరాణవేదపాత్థకేసు వుత్తో.

యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరో చ అపరన్తరట్ఠం ఆగన్త్వా తమ్బదీపరట్ఠమ్పి ఆహిణ్డిత్వా తమ్బదీపరట్ఠవాసీనమ్పి ధమ్మరసం పాయేసియేవ. అయమత్థో ఖత్తియకులతో ఏవ పురిససహస్సాని పబ్బజింసూతి అట్ఠకథాయం వుత్తత్తా విఞ్ఞాయతి. తదా హి అపరన్తరట్ఠే ఖత్తియో నత్థి, తమ్బదీపరట్ఠిన్దోయేవ తం అనుసాసేత్వా అతి వసతి, ఖత్తియే చ ఆసన్తే కుతో ఖత్తియకులాని భవిస్సన్తి, తేనేవ తమ్బదీపరట్ఠతో పురిససహస్సాని పబ్బజింసూతి విఞ్ఞాతబ్బం. తస్మా తమ్బదీపికసాసనవంసమ్పి ఇధ వత్తుం యుజ్జతి.

తేనిదాని తమ్బదీపికాసాసనవంసం పవక్ఖామి. అమ్హాకఞ్హి మరమ్మమణ్డలే తమ్బదీపరట్ఠే అరిమద్దననగరే సమ్ముతిరాజా నామ భూపాలో రజ్జం కరేసి. తతో పట్ఠాయ యావ అనురుద్ధరఞ్ఞా సమథి నామకే దేసే నిసిన్నానం తింసమత్తానం సమణకుత్తకానం సట్ఠిసహస్సమత్తానం సిస్సానం ఓవాదం దత్వా చరింసు.

తేసం పన సమణకుత్తకానం అయం వాదో,- సచే యో పాణాతిపాతం కరేయ్య, సో ఈదిసం పరిత్తం భణన్తో తమ్హా పాపకమ్మా పరిముచ్చేయ్య, సచే పన యో మాతాపితరం హన్త్వా అనన్తరియకమ్మతో పరిముచ్చితుకామో భవేయ్య, ఈదిసం పరిత్తం భణేయ్య, సచేపి పుత్తధితానం ఆవాహవివాహకమ్మం కత్తుకామో భవేయ్య, ఆచరియానం పఠమం నియ్యాదేత్వా ఆవాహవివాహకమ్మం కాతబ్బం, యో ఇదం చారిత్తం అతిక్కమేయ్య, బహు అపుఞ్ఞం పసవేయ్యాతి ఏవమాదీహి మిచ్ఛావాదేహి అత్తనో అత్తనో ఉపగతానం ఓవాదం అదంసు. తమత్థం సుత్వా అనురుద్ధరాజా పరిచితపుఞ్ఞో తేసం వాదం న రుచి. అయం తేసం మిచ్ఛావాదోతి.

తదా చ అరిమద్దననగరే అరహన్తో నామ థేరో ఆగన్త్వా సాసనం పతిట్ఠాపేసి. అయం అరహన్తత్థేరస్స అట్ఠుప్పత్తి,– రాజవంసాగతపరిత్తనిదానాగతసాసనప్పవేణియాగతవసేన తివిధా హోతి.

తత్థాయం రాజవంసాగతట్ఠుప్పత్తి,– తదా హి సునాపరన్తతమ్బదీపరట్ఠేసు సబ్బేన సబ్బం సబ్బదా థిరం సాసనం న తావ పతిట్ఠాసి. తేనేవ భగవతో బ్యాకతనియామేన సాసనం పతిట్ఠాపేస్సామాతి చిన్తేత్వా మహాథేరా సక్కస్స దేవానమిన్దస్స సన్తికం గన్త్వా సాసనం అనుగ్గహితుం సమత్థం పుగ్గలం దేహీతి యాచింసు. సక్కోచ దేవానమిన్దో తావతింసభవనే ఏకం దేవపుత్తం యాచిత్వా ఏకిస్సా బ్రాహ్మణియా కుచ్ఛిమ్హి పటిసన్ధిం గణ్హాపేసి. దసమాసచ్చయేన విజాయనకాలే సీలబుద్ధి నామ థేరో అనురక్ఖిత్వా వయే సమ్పత్తే పబ్బాజేసి. తీసు పిటకేసు అతివియ ఛేకో హుత్వా అరహత్తం పాపుణి. అరహన్తోతి నామేన పాకటో అహోసి.

సోచ థేరో మరమ్మమణ్డలే జినసాసనం విజ్జోతాపేతుం అరిమద్దననగరం ఆగన్త్వా నగరతో అవిదూరే ఏకస్మిం అరఞ్ఞే నిసీది. తదా సక్కో దేవానమిన్దో ఏకం నేసాదం పలోభేత్వా తస్స థేరం దస్సేసి. అథ నేసాదస్స ఏతదహోసి,– అయం పన అమనుస్సో యక్ఖో భవేయ్య, సచే పన మనుస్సో భవేయ్య, ఏవం సతి మిలక్ఖుజాతికో భవేయ్యాతి. ఏవం పన చిన్తేత్వా రఞ్ఞో దస్సనత్థాయ నగరం ఆనేసి. థేరో చ అట్ఠపరిక్ఖారే గహేత్వా అనుగచ్ఛి. నేసాదా చ థేరం ఆనేత్వా రఞ్ఞో దస్సేసి.

రాజా దిస్వా సన్తిన్ద్రియో అయం, న మిలక్ఖుజాతికో, ఇమస్స అబ్భన్తరే సారధమ్మో అత్థి మఞ్ఞేతి లద్ధసూరియోభాసంవియ పదుమం ఫుల్లచిత్తం హుత్వా వీమంసేతుకామో థేరం ఆహ,– అత్తనో సారుప్పం ఆసనం ఞత్వా నిసీదాహీతి.

థేరో చ రాజపల్లఙ్కం ఆరుహిత్వా నసీది. రాజా చ అయం అగ్గాసనే నిసీది, అవస్సం అగ్గపుగ్గలో భవేయ్యాతి చిన్తేత్వా త్వం కస్స ఞాతి, కస్స భిస్సో, కుతో ఆగతోసీతి పుచ్ఛి. థేరో చ ఏవమాహ,– లోకస్మిం యో నవగుణసమ్పన్నో భగవా సమ్మాసమ్బుద్ధో, తస్సాహం ఞాతి, సోభగవాయేవ మమాచరియో, భిక్ఖుసఙ్ఘస్స నిసిన్నట్ఠానతో ఆగతోమ్హీతి.

రాజా చ సోమనస్సప్పత్తో హుత్వా ఆహ, తవ ఆచరియేన దేసితం ధమ్మం ఏకదేసతో దేసేహీతి. అథ యథా సిరిధమ్మాసోకరఞ్ఞో నిగ్రోధసామణేరేన అప్పమాదధమ్మో దేసితో, ఏవం అప్పమాదధమ్మంయేవ థేరో దేసేసి.

రాజా చ పున ఆహ,– కుహిం దాని సమ్మాసమ్బుద్ధో నిసీదతి, తేన పన దేసితో ధమ్మో కతిప్పమాణో, తస్స సావకా పన కతిప్పమాణా, తుమ్హాదిసా అఞ్ఞే అత్థి వా మా వాతి. ఇదాని అమ్హాకం ఆచరియో సమ్మాసమ్బుద్ధో పరినిబ్బుతో, ధాతుయోయేవ ఇదాని అత్థి, తేన పన దేసితో ధమ్మో చతురాసీతిధమ్మక్ఖన్ధసహస్సప్పమాణో, సుధమ్మపురే పిటకత్తయం యుగళవసేన తింసవిధా అత్థి, మయా అఞ్ఞో పరమత్థ సమ్ముతివసేన దువిధోపి సఙ్ఘో అత్థీతి.

తం సుత్వా రాజా భియ్యోసోమత్తాయ పసన్నో హుత్వా పున ఆరోచేసి,– మమ భన్తే ఇమస్మిం పచ్చక్ఖే నత్థి తయా అఞ్ఞో నాథో, అజ్జభగ్గే పాణుపేతం మం ఉపాసకోతి ధారేహి, తవ ఓవాదం అహం సిరసా పటిగ్గణ్హిస్సామీతి.

తతో పచ్ఛా అరఞ్ఞకఙ్గారహే ఠానే విహారం కారాపేత్వా అదాసి. సమణకుత్తకానమ్పి వాదం భిన్ది, యథా పన సువణ్ణపాతిం లభిత్వా సువణ్ణభాజనం లభిత్వా మత్తికాభాజనన్తి. సకలేపి చ రట్ఠే సమణకుత్తకానం వాదం జహాపేసి. తస్మిఞ్చ కాలే సమణకుత్తకా హీనలాభా హుత్వా థేరస్స ఉపనాహం బన్ధింసు. తే పన సమణకుత్తకా అరఞ్ఞే నిస్సామికావియ కోలేయకా సునఖా అనాథా హుత్వా కాయికచేతసికదుక్ఖం లభింసు.

రాజా చ తమత్థం ఞత్వా యథా సమణకుత్తకా నాభిభవన్తి, తథా ఆరక్ఖం ఠపేసి. తే చ సమణకుత్తకే సేతవత్థం నివాసాపేత్వా ఆవుధగాహయోధభావేన రాజకమ్మే నియోజాపేసి. థేరో చ సాసనే పసన్నే జనే పబ్బాజేత్వా ఉపసమ్పాదేత్వా సాసనం విసోధాపేసి. రాజా చ ఇమస్మిం రట్ఠే పోరాణికా రాజానో సమణకుత్తకానం వాదం గహేత్వా రజ్జం కారేసుం, సచే హి పన తేసం అనత్థకరజ్జం పున గణ్హాపేతుం సక్కుణేయ్యం, ఏవం సతి అహం తేసం అనత్థకరజ్జం అపనేత్వా సాత్థకరజ్జం గణ్హాపేతుమిచ్ఛామీతి అనుసోచీతి.

అయం పన పరిత్తనిదానాగతట్ఠుప్పత్తి, –

సీహళదీపే కిర విప్పవాసీనగరే నిసిన్నో ఏకో భిక్ఖుఉపద్వారావతీనగరం గన్త్వా పరియత్తిం ఉగ్గణ్హి. తతో పచ్ఛా సుధమ్మ పురం గన్త్వా పరియత్తిం ఉగ్గణ్హి. తస్మిఞ్చ కాలే సిరిఖేత్తనగరే పాటలిరుక్ఖే ఏకో గన్థో అత్థీతి సుత్వా సుధమ్మపురతో సిరిఖేత్తనగరం అగమాసి. అన్తరామగ్గే లుద్ధకో థేరం పస్సిత్వా అయం యక్ఖోతి మఞ్ఞిత్వా గహేత్వా అనురుద్ధరఞ్ఞో దస్సేసి.

తదా రాజా థేరం పుచ్ఛి,– కో పన త్వన్తి. అహం మహారాజ గోభమస్స సావకోతి. పున రాజా పుచ్ఛి,–తిణ్ణం పన రతనానం కీదిసోతి. థేరో ఆహ,– మహోసధపణ్డితోవియ మహారాజ బుద్ధో దట్ఠబ్బో, ఉమఙ్గోవియ ధమ్మో, విదేహసేనా వియ సఙ్ఘోతి. ఏవం ఉపమాహి పకాసితో రాజా పున పుచ్ఛి,–కిం నుఖో ఇమే గోతమస్స సావకాతి. న ఖో మహారాజ ఇమే గోతమస్స సావకా, ఇమే పన అమ్హేహి విసభాగా సమణకుత్తకాయే వాతి. ఏవం వుత్తే తతో పట్ఠాయ తే సమణకుత్తకే విజహి, తిణం వియ నాతిమఞ్ఞి. పాటలిరుక్ఖసు సిరతోపి లద్ధం తేసం గన్థం లద్ధట్ఠానేయేవ అగ్గినా ఝాపేసి. తమ్పి ఠానం యావజ్జతనా అగ్గిఝాపనథలన్తి పాకటన్తి.

థేరో చ విమాన వత్థుం రఞ్ఞో దేసేసి. రాజా చ పసీదిత్వా సిరిఖేత్తనగరతో అరిమద్దననగరం పచ్చాగమనకాలే ఆనేసి.

ఇదం పన పాటలిసుసిరే లద్ధగన్థస్స కారణం,- తేసఞ్హి సమణకుత్తకానం అబ్భన్తరే ఏకో ఉపాయచ్ఛేకో సమణకుత్తకో అత్తనో వాదానురూపం గన్థం కత్వా సిరిఖేత్తనగరే ద్వత్తింసరతనక్ఖన్ధస్స పాటలిరుక్ఖస్స సుసిరే పవేసేత్వా పునప్పునం ఉదకేన తేమేత్వా మత్తికాయ లిమ్పేత్వా పున తచం ఉప్పాదేత్వా ఉట్ఠాపేసి. తదా మయం సుపినే పాటలిరుక్ఖే సారగన్థో అత్థబ్యఞ్జనసమ్పన్నో ఏకో అత్థీతిఇ పస్సామాతి కోలాహలం ఉప్పాదేసుం. తం సుత్వా రాజా సిరిఖేత్తనగరం గన్త్వా తం పాటలిరుక్ఖం భిన్దిత్వా గవేసేన్తో తం గన్థం లభి. గన్థే పన సకవాదవసేన సమణకుత్తకసామఞ్ఞతా ఈదిసాయేవ, ఏతే గోతమాసావకా హోన్తిఇ, ఏతేసంయేవ ఆచారో సగ్గమగ్గపథభూతోతి ఏవమాదీహి కారణేహి వుత్తం. రాజా చ పసీదిత్వా సమణకుత్తకానం బహూని దాతబ్బాని అదాసి. తతో పచ్ఛా థేరస్స ధమ్మకథం సుత్వా తం అగ్గినా ఝాపేసీతి ఏవం సమణకుత్తకానం వచనం సుత్వా సిరిఖేత్తనగరం గన్త్వా అరిమద్దననగరం పచ్చాగచ్ఛన్తో థేరం ఆనేసీతి దట్ఠబ్బం. అరిమద్దననగరం సమ్పత్తకాలే జేతవనం నామ విహారం కారాపేత్వా అదాసి. థేరో చ తత్థ సాసానం విసోధేత్వా నిసీది. రాజా దేవసికం ఉదకం ఆనేత్వా అగ్గమహేసీ పన దేవసికంయేవ పిణ్డపాతం ఆనేత్వా భోజేసి. ఉప్పన్నకఙ్ఖా కాలేపి తంతంకఙ్ఖాట్ఠానం పుచ్ఛీతి.

అయం పన సాసనప్పవేణియాగతట్ఠుప్పత్తి,–

సుధమ్మపురే హి సమాపత్తిలాభీ అనోమదస్సీ నామ థేరో సోణుత్తరత్థేరానం వంసానురుక్ఖణవసేన సద్ధిం పఞ్చహి భిక్ఖు సతేహి నిసీది. తస్స పన పధానసిస్సో అధిసీలోనామ, తస్స పధానసిస్సో ప్రానదస్సీ నామ, తస్స పధానసిస్సో కాళో నామ, తస్స పధానసిస్సో అరహన్తో నామ, తస్స పధానసిస్సో అరియవంసో నామాతి.

ఇదఞ్చ వచనం-కో పనేస ఉత్తరాజీవమహాథేరోతి. అయఞ్హి థేరో రామఞ్ఞదేసియపుత్తో అరియవంసత్థేరస్స సిస్సో. అరియవంసత్థేరో పన కప్పుఙ్గనగరవాసీ మహాకాళత్థేరస్స సిస్సో. సో పన సుధమ్మనగరవాసినో ప్రానదస్సీ మహాథేరస్స సిస్సోతి కల్యాణీ సిలాలేఖనే వుత్తవచనేన న సమేతి. ఏవమ్పి సతి యథిచ్ఛిత అధిప్పాయో న నస్సతీతి దట్ఠబ్బం.

ఏవం నానాచరియానం వాదో నానాకారేన దిస్సమానోపి అరహన్తత్థేరస్స అరిమద్దననగరే సాసనం అనుగ్గహేత్వా పతిట్ఠానతాయేవేత్థ పమాణన్తి కత్వా నావమఞ్ఞితబ్బో. సబ్బేసఞ్హి ఆచరియానం వాదేపి అరహన్తత్థేరో అరిమద్దననగరం ఆగన్త్వా సాసనం పతిట్ఠాపేసీతి అత్థో ఇచ్ఛితబ్బోయేవాతి.

అరహన్తత్థేరో పన మూలనామేన ధమ్మదస్సీతి పాకటో సుధమ్మపురవాసీ సీలబుద్ధిత్థేరస్స సిస్సోతి దట్ఠబ్బో. సో చ థేరో పుబ్బేవ పబ్బజ్జకాలతో చతూసు వేదేసు సిక్ఖితసిప్పో. పబ్బజిత్వా పన సాళకథం పిటకత్తయం ఉగ్గణ్హిత్వా పారం గన్త్వా సబ్బత్థ పాకటో. సోక్కతయనగరం అనేత్వా మనుస్సా పూజేన్తి. తత్థ దసవస్సాని వసిత్వా పున సుధమ్మపురం ఆగన్త్వా అరఞ్ఞవాసం సమాదియి.

తతో పచ్ఛా జినచక్కే ఏకసట్ఠాధికే పఞ్చసతే సహస్సేచ సమ్పత్తే కలియుగే ఏకూనాసీతాధికే తిసతే సమ్పత్తే అనురుద్ధరాజా రజ్జం పాపుణి. తదా అరిమద్దననగరే సమణకుత్తకా మయం గోతమసావకాతి వత్వా తింసతింసవగ్గా హుత్వా నిసీదింసు. వగ్గవసేన కిర సహస్సమత్తాతి. అనురుద్ధరాజా చ తేసం సమణకుత్తకానం ఆగారియాబ్రహ్మచరియాదీని సుత్వా న పసీది. ఏవమ్పి పవేణియా ఆగభత్తా న పజహి. అరహన్తం పన థేరం పస్సిత్వా తతో పట్ఠాయ తేసం సమణకుత్తకానం నిబద్ధవత్తాని భిన్దిత్వా సాసనే పసీది.

ఇదం మరమ్మమణ్డలే తమ్బదీపరట్ఠే అరిమద్దననగరే అరహన్తం.

నామ థేరం పటిచ్చ తతియం సాసనస్స పతిట్ఠానం.

తస్మిఞ్చ కాలే అరహన్తత్థేరో అనురుద్ధరాజానం ఆహ,-తీసు సాసనేసు పరియత్తిసాసనే తిట్ఠన్తేయేవ పటిపత్తి సాసనం తిట్ఠతి, పటిపత్తిసాసనే తిట్ఠన్తేయేవ పటివేధసాసనం తిట్ఠతి, యథా హి గున్నం సతేపి సహస్సేపి విజ్జమానే పవేణిప,లికాయ ధేనుయా అసతి సో వంసో సాపవేణీ న ఘళీయతిఇ, ఏవమేవం ధుతఙ్గధరానం భిక్ఖూనం సతేపి సహస్సేపి విజ్జమానే పరియత్తియా అన్తరహితాయ పటివేధో నామ న హోతి, యథా పన నిమికుమ్భియో జాననత్థాయ పాసాణ పిట్ఠే అక్ఖరేసు ఠపితేసు యావ అక్ఖరాని ధరన్తి, తావ నిధికుమ్భియో నట్ఠా నామ న హోన్తి, ఏవమేవం పరియత్తియా ధరమానాయ సాసనం అనన్తరహితం నామ హోతి, యథా చ మహతో తళాకస్స పాళియా థిరాయ ఉదకం న ఠస్సతీతి న వత్తబ్బం, ఉదకే సతి పదుమాదీని పుప్ఫాని న పుప్ఫిస్సన్తీతి న వత్తబ్బం, ఏవమేవం మహాతళాకస్స థిరపాళిసదిసే తేపిటకే బుద్ధవచనే సతి ఉదకసదిసా పటిపత్తిపూరకా కులపుత్తా నత్థీతి న వత్తబ్బం, తేసు సతి పదుమాదిపుప్ఫసదిసో పటివేధో నత్థీతి న వత్తబ్బం, ఏవం ఏకన్తతో పరియత్తిమేవ పమాణం, తస్మా అన్తమసో ద్వీసు పాతిమోక్ఖసు వత్తమానేసుపి సాసనం అనన్తరహితమేవ, పరియత్తియా అన్తరహితాయ సుప్పటిపన్నస్సాపి ధమ్మాభిసమయో నత్థి, అనన్తరహితాయ ఏవ ధమ్మాభిసమయో అత్థి, ఇదానిపి అమ్హాకం పరియత్తిసాసనం పరిపుణ్ణం నత్థి, సరీరధాతుయో చ నత్థి, తస్మా యత్థ పరియత్తిసాసనం సరీరధాతుయో చ అత్థి, తత్థ పణ్ణాకారేన సద్ధిం దూతం పేసేత్వా ఆనేతబ్బా, ఏవం సతి అమ్హాకం రట్ఠే జినసాసనం చిరకాలం పతిట్ఠహిస్సతీతి.

ఏవం పన భన్తే సతి కత్థ యాచిస్సామాతి. సువణ్ణభూమిరట్ఠే మహారాజ సుధమ్మపురే తీహి వారేహి పిటకత్తయం లిఖిత్వా ఠపేసి, సరీరధాతుయో చ బహూ తత్థ అత్థీతి. రాజా ఏవం భన్తేతి పటిగ్గణ్హిత్వా బహూ పణ్ణాకారే పటియాదేత్వా రాజలేఖనం లిఖిత్వా అట్ఠఙ్గసమన్నాగతం ఏకం అమచ్చం దూతం కత్వా పేసేసి.

సుధమ్మపురిన్దో మనోహరి నామ రాజాపి మచ్ఛేరచిత్తో హుత్వా తుమ్హాదిసానం మిచ్ఛాదిట్ఠీనం ఠానే పిటకత్తయం సరీరధాతుయో చ పహిణితుం న యుత్తా, తిలోకగ్గస్స హి సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సాసనం సమ్మాదిట్ఠీనం ఠానేయేవ పతిట్ఠహిస్సతి, యథా నామ కేసరసీహరాజస్స వసా సువణ్ణపాతియంయేవ, న మత్తికాభాజనేతి.

దూతా పచ్చాగన్త్వా అనురుద్ధరఞ్ఞో తమత్థం ఆరోచేసుం. తం సుత్వా అనురుద్ధరాజా కుజ్ఝి, తత్తకకపాలే పక్ఖిత్తతిలంవియ తట తటాయి.

అథ రాజా నదీమగ్గేన నావానం అసీతిసతసహస్సేహి నావికానం యోధానం అట్ఠకోటీహి సేనం బ్యూహిత్వా థలమగ్గేన సద్ధిం చతూహి మహాయోధనాయకేహి హత్థీనం అసీతి సహస్సేహి అస్సానం నవుతిఇసతసహస్సేహి యోధానం అసీతికోటియా సేనం బ్యూహిత్వా సయమేవ యుజ్ఝితుం సుధమ్మపరం గచ్ఛి.

తం సుత్వా మనోహరిరాజా సీతతసితో హుత్వా అత్తనో బహూ యోధే సంవిదహిత్వా సుధమ్మపురయేవ పటిసేనం కత్వా నిసీది.

అథ అథబ్బణవేదే ఆగతప్పయోగవసేన పునప్పునం వాయమన్తాపి నగరమూలం ఉపసఙ్కమితుం న సక్కా. తదా రాజా వేదఞ్ఞునో పుచ్ఛి,–కస్మా పనేత్థ నగరమూలం ఉపసఙ్కమితుం న సక్కోమాతి. వేదఞ్ఞునో ఆహంసు,-అథబ్బణవేదవిధానం మహారాజ అత్థి మఞ్ఞేతి. అథ రాజా పథవియం నిదహిత్వా మతకళేవరం ఉద్ధరిత్వా మహాసముద్దే ఖిపేసి.

ఏకం కిర మనుస్సం హిన్దుకులం జేఙ్గునామకం కీటం ఖాదాపేత్వా తం మారేత్వా హత్థపాదాదీని అఙ్గపచ్చఙ్గాని గహేత్వా ఛిన్నఛిన్నాని కత్వా నగరస్స సామన్తా పథవియం నదహిత్వా ఠపేసి. తదా పన నగరం ఉపసఙ్కమితుం సక్కా. నగరఞ్చ పవిసిత్వా అనురుద్ధరాజా మనోహరిరాజానం జీవగ్గాహం గణ్హి. సుధమ్మపురే పోరాణికానం రాజూనం పవేణీఆగతవసేన రతనమయమఞ్జూసాయం ఠపేత్వా పూజితం సహధాతూహి పిటకత్తయం గహేత్వా మనోహరిరఞ్ఞో సన్తకానం ద్వత్తింసహత్థీనం పిట్ఠియం ఆరోపేత్వా ఆనేసి.

అరిమద్దననగరం పన పత్వా ధాతుయో రతనమయమఞ్జూసాయం ఠపేత్వా సిరిసయనగబ్భే రతనమఞ్చే సీసోపదేసస్స సమీపే ఠపేసి. పిటకత్తయమ్పి రతనమయే పాసాదే ఠపేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స ఉగ్గహధారణాదిఅత్థాయ నియ్యాదేసి. తతో కిర ఆనీతం పిటకత్తయం ఉగ్గణ్హన్తానం అరియానం సహస్సమత్తం అహోసీతి.

సుధమ్మనగరం విజయిత్వా పిటకేన సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘం ఆనేత్వా సాసనస్స పతిట్ఠాపనం జినచక్కే ఏకాధికే ఛసతే వస్ససహస్సే కలియుగే చ సోళసాధికే చతుసతే సమ్పత్తేతి సిలాలేఖనేసు వుత్తం.

అనురుద్ధరఞ్ఞో కాలే పుఞ్ఞానుభావేన తిఇణ్ణం రతనానం పరిపుణ్ణత్తా పుణ్ణగామోతి సమఞ్ఞా అహోసి. చిరకాలం అతిక్కన్తే ణ్ణకారం లోపవసేన మకారస్స చ నిగ్గహిత వసేన పుగమీతి మరమ్మభాసాయ వోహారీయతీతి అనాగతవంసరాజవంసేసు వుత్తం.

అనురుద్ధరాజాయేవ చత్తారో మహాయోధే సీహళదీపం పేసేత్వా తతోపి పిటకత్తయం ఆనేసి. సీహళదీపతో ఆనీతపిటకత్తయేన సుధమ్మపురతో ఆనీతపిటకత్తయం అఞ్ఞమఞ్ఞం యోజేత్వా సంసన్దేత్వా అరహన్తత్థేరో వీమంసేసి. తదా గఙ్గాదకేనవియ యమునోదకం అఞ్ఞమఞ్ఞం అనూనం అనధికం అహోసి. తేహి పిటకేహి అఞ్ఞానిపి వడ్ఢేత్వా తిపిటకగబ్భే ఠపేత్వా పూజేసి. తేసు తేసు ఠానేసుపి పతిట్ఠాపేసి.

మనోహరిరాజానమ్పి మ్రఙ్కపా నామ దేసే ఉపట్ఠాకేహి సహ ఠపేసి. తస్స చ కిర రఞ్ఞో ముఖం విరవిత్వా కథం సల్లాపేన్తస్స ముఖతో ఓభాసో పజ్జలిత్వా నిక్ఖమి. సో కదాచి కదాచి అనురుద్ధరఞ్ఞో సన్తికం ఆగన్త్వా గారవవసేన వన్దనాదీని అకాసి. తదా అనురుద్ధరఞ్ఞో లోమహంసో ఉప్పజ్జి ఉబ్బిగ్గో చ. తస్మా తస్స రఞ్ఞో నిత్థేజత్థాయ బుద్ధరూపస్స చేతియస్స భత్తం పూజేత్వా తం గహేత్వా మనోహరిరఞ్ఞో భాజేసి. తదా తస్స తదానుభావో అన్తరధాయి. మనోహరిరాజా సంవేగం ఆపజ్జిత్వా సంసారే సంసరన్తో యావ నిబ్బానం న పాపుణామి, తావ పరవసే నానువత్తేయ్యన్తి పత్థనం అకాసి. సుధమ్మపురతో ఆభతం అత్తనో సన్తకం మనోమయ మణిం ఏకస్స సేట్ఠినో సన్తికే విక్కిణిత్వా లద్ధమూలేన పఞ్చవాహరజతేన అభుజితపల్లఙ్కవసేన ఏకం మహన్తం బుద్ధ బిమ్బం పరినిబ్బానాకారేన ఏకన్తి ద్వే బుద్ధప్పటిబిమ్బాని కారాపేసి. యావజ్జతనా తాని సన్తీతి. ఇచ్చేవం అనురుద్ధరాజా సుధమ్మపురతో సీహళదీపతో చ సాసనం ఆనేత్వా అరిమద్దననగరే పతిట్ఠాపేసీతి.

ఇదం అమ్హాకం మరమ్మమణ్డలే తమ్బదీపరట్ఠే అరిమద్దననగరే

అనురుద్ధరాజానం పటిచ్చ చతుత్థం సాసనస్స పతిట్ఠానం.

ఉత్తరాజీవత్థేరోపి సోణుత్తరానం వంసతో సాసనం గహేత్వా సుధమ్మపురతో అరిమద్దననగరం ఆగన్త్వా సాసనం పతిట్ఠాపేసి.

ఇదం అమ్హాకం మరమ్మమణ్డలే తమ్బదీపరట్ఠే అరిమద్దననగరే ఉత్తరాజీవత్థేరం పటిచ్చ పఞ్చమం సాసనస్స పతిట్ఠానం.

ఉత్తరాజీవత్థేరస్స సీహళదీపం గతకాలే తేన సద్ధిం గతం ఛప్పదం నామ సామణేరం సీహళదీపేయేవ సీహళదీపికా పబ్బజింసు. పబ్బజిత్వా చ ఛప్పదసామణేరో పరియత్తిం ఉగ్గణ్హిత్వా దసవస్సం తత్థ వసిత్వా అరిమద్దననగరం పచ్చాగచ్ఛి. సివలిత్థేరఞ్చ తామలిన్దత్థేరఞ్చ ఆనన్దత్థేరఞ్చ రాహులత్థే రఞ్చ అనేసి. తే పన థేరా తిపిటకధరా హోన్తి బ్యత్తా దక్ఖా చ. అయఞ్చత్థో విత్థారేన హేట్ఠా వుత్తో.

అరిమద్దననగరం పత్వా అరిమద్దన వాసీహి భిక్ఖూహి సద్ధిం వినయకమ్మాని అకత్వా పుథు హుత్వా నిసీదింసు. నరపతిరాజా చ తేసు థేరేసు అతివియ పసీది. ఏరావతీనదియం ఉళుమ్పం బన్ధిత్వా తత్థేవ ఉపసమ్పదకమ్మం కారాపేసి. చిరకాలం అతిక్కమిత్వా సో గణో వుడ్ఢి హుత్వా ఉప్పజ్జి.

నరపతిరాజా చ తే థేరే సద్ధిం సఙ్ఘేన నిమన్తేత్వా మహాదానం అదాసి. తదా ఛణే ఆకప్పసమ్పన్నం రూపసోభగ్గప్పక్కం ఏకం నాటకిత్తిం దిస్వా రాహులత్థేరో పటిబద్ధచిత్తో లేపే లగ్గితవానరోవియ కద్దమే లగ్గితమాతఙ్గోవియ చ కామ గుణలేపకద్దమేసు లగ్గితో సాసనే విరమిత్వా హీ నాయావత్తీతుం ఆరభి. మరణన్తి కరోగేన అభిభూతో వియ అతేకిచ్ఛో హుత్వా సేసత్థేరేసు ఓవాదం దిన్నేసు పినాదియి. తదా సేసత్థేరా తం ఏవమాహంసు,-మా త్వం ఏకం తం పటిచ్చ సబ్బేపి అమ్హే లజ్జాపేతుం న అరహసి, మా ఇధ హీనాయా వత్తేహి, మల్లారుదీపం గన్త్వా యథారుచిం కరోహీతి పేసేసుం. రాహులత్థేరో చ కుసిమతిత్థతో నావం ఆరుయ్హ మల్లారుదీపం అగమాసి. మల్లారుదీపం పత్తకాలే మల్లారురాజా వినయం జానితుకామో సహ టీకాయ ఖుద్దసిక్ఖాపకరణం తస్స సన్తికే ఉగ్గణ్హిత్వా ఏకపత్తమత్తం మణిం అదాసి. సోచ తం లభిత్వా హీనాయావత్తీతి. హోన్తి చేత్థ,-

అతిదూరేవ హోతబ్బం, భిక్ఖునా నామ ఇత్థిభి;

ఇత్థియో నామ భిక్ఖూనం, భవన్తి ఇధ వేరినో.

తావ తిట్ఠన్తు దుప్పఞ్ఞా, మయం పోరాణికాపి చ;

మహాపఞ్ఞా వినాసం, పత్తా హరితచాదయో.

తస్మా హి పణ్డితో భిక్ఖు, అన్తమసోవ ఇత్థిభి;

విస్సాసం న కరే లోకే, రాగో చ దుప్పవారితోతి.

సేసేసు చ థేరేసు ఛప్పదో నామ థేరో పఠమం కాలఙ్కతో. సివలితామలిన్దానన్దత్థేరాయేవ తయో పరియత్తిఉగ్గహణధారణాదివసేన సాసనం ఉపత్థమ్భేత్వా అరిమద్దననగరే నిసీదింసు. ఏకస్మిఞ్చ కాలే రాజా తేసం తిణ్ణం థేరానం ఏకేకం హత్థిం అదాసి. సివలితామలిన్దత్థేరా పటిగ్గహేత్వా వనే విస్సజ్జాపేసుం. ఆనన్దత్థేరో పన కిఞ్చిపురనగరం పహిణిత్వా ఞాతకానం దేహీతి కుసిమతిత్థం గన్త్వా నావం ఆరోపేసి. తం కారణం ఞత్వా సివలితామలిన్దత్థేరాతం ఏవమాహంసు,– మయం పన ఆవుసో హత్థీనం సుఖత్థాయ వనే విస్సజ్జేమ,త్వం పన అధమ్మికం కరోసీతి. కిన్నామ భన్తే ఞాభకానం సఙ్గహో న వట్టతి, నను ఞాతకానఞ్చ సఙ్గహోతి భగవతా వుత్తన్తి.

థేరా ఆహంసు,-సచే త్వం అమ్హాకం వచనం నకరేయ్యాసి,భవ ఇచ్ఛానురూపం కరోహి, మయం పన తయా సద్ధిం సంవాసం న కరిస్సామాతి విసుం నిసీదింసు.

తతో పట్ఠాయ ద్వే గణా భిజ్జింసు. తతో పచ్ఛాకాలే అతిక్కన్తే తామలిన్దత్థేరో బహుస్సుతానం బ్యత్తిబలానం సిస్సానం అనుగ్గహత్థాయ గహట్ఠానం సన్తికే అయం బహుస్సుతో అయం మహాపఞ్ఞోతి ఏవమాదినా వచీవిఞ్ఞత్తిం సముట్ఠాపేతి, ఏవం కతే కులపుత్తా సులభపచ్చయవసేన సాసనస్స హితం ఆవహిభుంసక్ఖిస్సన్తీతి కత్వా. తం కారణం సుత్వా సివలిత్థేరో ఏవమాహ,- కస్మా త్వం వచీవిఞ్ఞత్తిం సముట్ఠాపేత్వా బుద్ధప్పటికుచ్ఛితం కమ్మం కరోసీతి. భగవతా అత్తనో అత్థాయయేవ వచీవిఞ్ఞత్తిం పటిక్ఖిత్తా, అహం పన పరేసంయేవ అత్థాయ వచీవిఞ్ఞత్తింసముట్ఠాపేమి, నాత్తనో అత్థాయ, సాసనస్స హి వేపుల్లత్థాయ ఏవం వచీవిఞ్ఞత్తింసముట్ఠాపేమి. సివలిత్థేరోపి న త్వం మమ వచనం కరోసి, యం యం త్వం ఇచ్ఛసి, తం తం కరోహి, అహం పన తయా సద్ధిం సంవాసం నకరిస్సామీతి విసుం హుత్వా సద్ధిం సకపక్ఖేన నిసీది. తతో పట్ఠాయ తయో గణా భిజ్జింసు.

ఏవం అరిమద్దననగరే అరహన్తత్థేరస్స ఏకో వంసో, సివలిత్థేరస్స ఏకో, తామలిన్దత్థేరస్స ఏకో, ఆనన్దత్థేరస్స ఏకోతి చత్తారో గణా అహేసుం.

తేసు అరహన్తత్థేరగణో సుధమ్మపురతో పఠమం ఆగతత్తా పురిమగణోతి వోహారియతి, అఞ్ఞే పన పచ్ఛా ఆగతత్తా పచ్ఛాగణాతి.

సివలిత్థేరో అరిమద్దననగరే యావీజీవం సాసనం పగ్గణ్హిత్వా కలియుగే నవుతాధికే పఞ్చవస్ససతే కాలే కాలమకాసి.

ఆనన్దత్థేరో పన అరిమద్దననగరేయేవ చతుచత్తాలీస వస్సాని సాసనం పగ్గణ్హిత్వా ఛనవుతాధికే పఞ్చవస్ససతే కాలే కాలమకాసి.

తామలిన్దత్థేరోపి యావజీవం సాసనం పగ్గణ్హిత్వా అట్ఠన వుతాధికే పఞ్చవస్ససతే కాలే కాలమకాసీతి. అహో సఙ్ఖారసభావోతి.

సేయ్యథాజగరస్సేవ, నాభియా చక్కమణ్డలే;

లగ్గో ససో సమిత్వాపి, దిసం గచ్ఛతి తం ముఖం.

తథేవ సబ్బసత్తాపి, మచ్చుచక్కేసు లగ్గితా;

యావజీవమ్పి ధావిత్వా, మచ్చుముఖం ఉపాగమున్తి.

ఇచ్చేవం అరిమద్దనపురే అరహన్తేహి చ గన్థకారేహి చ పుథుజ్జనేహి జినసాసనం నభే చన్దోవియ విజ్జోతతి.

తత్థ హి యదా అనురుద్ధరాజా సుధమ్మపురతో సాసనం ఆనేసి, తదా అరహన్తా ఛసతసహస్సమత్తా ఆగతా, సోతాపన్నసకదాగామిఅనాగామినో పన గణనపథం వీతి వత్తాతి.

ఛత్తగుహిన్దస్స నామ రఞ్ఞో కాలేపి హిమవన్తే గన్ధమాదనపబ్బతతో అట్ఠ అరహన్తా పిణ్డాయ రాజగేహం ఆగమంసు. రాజా చ పత్తం గహేత్వా పిణ్డపాతేన భోజేత్వా ఇదాని కుతో ఆగతత్థాభి పుచ్ఛి. హిమవన్తే మహారాజ గన్ధ మాదనపబ్బతతోతి. అథ రాజా అతిప్పసన్నో హుత్వా ఇధ తేమాసం వస్సం ఉపగచ్ఛథాతి యాచిత్వా విహారం కారాపేత్వా అదాసి. తేమాసమ్పి అన్తోగేహే నిమన్తేత్వా పిణ్డపాతేన భోజేసి.

ఏకం సమయం అరహన్తానం గన్ధమాదనపబ్బతే నన్దమూలగుహం వియ ఏకం గుహం మాపేత్వా దస్సేహీతి యాచి. తే చ అరహన్తా నన్దమూలగుహంవియ ఏకం గుహం ఇద్ధియా మాపేత్వా దస్సేసుం. రాజా చ తాయ గుహాయ సదిసం ఏకం గుహం కారాపేసి. నన్దమూలగుహాకారేన పన కతత్తా నన్దాతి నామమ్పి అకాసి. ఇచ్చేవం ఛత్తగుహిన్దస్స రఞ్ఞో కాలే గన్ధమాదనపబ్బతే నన్దమూలగుహతో ఆగన్త్వా అరహన్తా సాసనం పతిట్ఠాపేసుం.

అరహన్తభావో చ నామేస యథాభూతం జానితుం దుక్కరో, అనుపసమ్పన్నానం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మదస్సనస్స పటిక్ఖిత్తత్తా, అరహత్తం వా పత్వాపి వాసనాయ అప్పజహితత్తా. అరహాపి హి సమానో అహం అరహాతి అనుపసమ్పన్నానం కథేతుం న వట్టతి, అరహత్తం పత్వాపి ఏకచ్చో వాసనం పజహితుం న సక్కా, పిలిన్దవచ్ఛత్థేరవత్థుచేత్థ ఞాపకం. ఏవం లోకే అరహన్త భావో జానితుం దుక్కరో. తేనేవ మహాకస్సపత్థేరస్స ఉపట్ఠాకో ఏకో భిక్ఖు అత్తనో ఉపజ్ఝాయస్స మహాకస్సపత్థేరస్స సన్తికే వసిత్వాపి తస్స అరహన్త భావం న జాని.

మహాకస్సపత్థేరఞ్హి ఏకేన సద్ధివిహారికేన సద్ధిం అరఞ్ఞవిహారతో గామం పిణ్డాయ చరన్తం అన్తరామగ్గే పత్తా దిపరిక్ఖారే గహేత్వా పచ్ఛా గచ్ఛన్తోయేవ ఏకోసద్ధి విహారికో ఏవమాహ,–లోకస్మిం భన్తే అరహా అరహాతి పాకటో, సుతమత్తోవాహం భవామి, న కదాచి దిట్ఠపుబ్బోతి. తం సుత్వా థేరో పచ్ఛా పరివత్తత్వా ఓలోకేన్తో పరిక్ఖారే ఆవుసో గహేత్వా అరహన్తస్స పచ్ఛాగచ్ఛన్తోయేవ అరహన్తభావం న జానాతీతి ఆహాతి.

అరిమద్దననగరేపి సీలబుద్ధిపోల్లోఙ్కసుమేధత్థేరాదయోపి అరహన్తాయేవ అహేసుం. నరపతిరాజా హి ఖణిత్తి పాదపబ్బతం గన్త్వా పచ్చాగమనకాలే అన్తరామగ్గే ఏకిస్సా మాతికాయ మణోభాసం దిస్వా ఇధ పుఞ్ఞం కారేతుకామో సక్కో దస్సేతి మఞ్ఞేతి మనసికరిత్వా చేతియం కారాపేస్సామీతి తత్థ రట్ఠవాసీతి సమం భూమిభాగం కారాపేసి.

అథ ఏకో సీలబుద్ధి నామ థేరో ఏవమాహ,– పుఞ్ఞం మహారాజ కరిస్సమీతి ఇదం భూమిపరికమ్మం కారాపేసి, ఏవం కారాపేన్తస్స తే అపుఞ్ఞంయేవ భవతి, నోపుఞ్ఞన్తి వత్వా బహూ సత్తా మా కిలమన్తూతి మనసికత్వా రఞ్ఞో దణ్డకమ్మేన తజ్జనత్థాయ రఞ్ఞా దిన్నం పిణ్డపాతం నభుఞ్జి. రాజా చ సచే త్వం మయా దిన్నం పిణ్డపాతం అభుఞ్జితుకామో భవేయ్యాసి, మమ విజితే వసన్తోయేవ త్వం మమ పిణ్డపాతా న ముచ్చేయ్యాసి, రట్ఠవాసీహిపి దిన్నపిణ్డపాతో మయ్హమేవ సన్తకో, నను నామ మమ పిణ్డపాతంయేవ త్వం భుఞ్జసీతి ఆహ.

సీలబుద్ధిత్థేరోపి సచే అహం ఏవం భవేయ్యామి, సీహళదీపం గన్త్వా వసిస్సామీతి చిన్తేత్వా అరఞ్ఞే వసి.

అథ తమత్థం జానిత్వా నగరద్వారే ఆరక్ఖో ఏకో యక్ఖో రఞ్ఞో ఆగతకాలే అభిముఖం ఠితోవ భయానకరూపం నిసీది. అథ నానావిజ్జాకమ్మేహి అపనేన్తోపి న సక్కా అపనేతుం.

అథ రాజా నిమిత్తపాఠకే పక్కోసాపేత్వా పుచ్ఛి,-కేన కారణేన అయం యక్ఖో ఇధ నిసిన్నోతి. త్వం మహారాజ సీలబుద్ధిత్థేరం అగారవవసేన పుబ్బే కథేసి, యక్ఖాపి థేరే అతివియ పసన్నాతి అమ్హేహి సుతపుబ్బా, తం పటిచ్చ యక్ఖో భయానకరూపం దస్సేత్వా నిసిన్నో భవిస్సతీతి ఆహ.

రాజాపి అమచ్చే ఆణాపేసి థేరం పక్కాసథాతి. థేరో నాగచ్ఛి. సీహళదీపంయేవ గమిస్సామీతి ఆరభి. తమత్థం సుత్వా రాజా ఏకం చతురఙ్గపచ్చయం నామ అమచ్చం పక్కోసాపేత్వా త్వం గన్త్వా థేరం పక్కోసాహీతి పేసేసి. చతురఙ్గపచ్చయో చ ఛేకతాయ ఏకం సువణ్ణమయం బుద్ధప్పటిబిమ్బం నావాయ ఠపేత్వా మహాసముద్దతిత్థం అగమాసి. అథ థేరం సమ్పాపుణిత్వా ఇదాని ఇధ భగవా సమ్మాసమ్బుద్ధో అగమాసి, సీలబుద్ధిత్థేరో భగవతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స దస్సనత్థాయ ఆగచ్ఛతూతి దూతం పేసేసి. థేరోపి భగవతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స దస్సనత్థాయ ఆగచ్ఛతూతి వచనం పటిక్ఖిపితుం బుద్ధగారవవసేన అవిసహతాయ ఆగచ్ఛీతి.

పోరాణికానంవ థేరానం, బుద్ధే సగారవం ఇధ;

పణ్డితో గారవం బుద్ధే, కరే పసన్నచేతసాతి.

నావం అభిరూహిత్వా థేరో భగవతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స వన్దనామానపూజాసక్కారదీని అకాసి. థేరస్స ఏవం వన్దనామానపూజాసక్కారాదీని కరోన్తస్సేవ వేగేన నావం ఆనేత్వా గచ్ఛి. అథ చతురఙ్గపచ్చయో ఏవమాహ,– ఇదాని భన్తే తుమ్హాకం ఆచరియస్స సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సాసనం పగ్గణ్హితుం యుత్తోతి. రాజా చ అమచ్చేహి పరివారితో పచ్చుగ్గచ్ఛి. నావాయ థేరస్స హత్థే గహేత్వా రాజగేహం ఆనేసి. ద్వారం పత్తకాలే యక్ఖో పథవియం నిసీదిత్వా థేరం వన్ది.

రాజా రాజగేహం పత్వా థేరం నానాభోజనేహి భోజేసి. ఏవఞ్చ అవోచ,–అజ్జతగ్గే భన్తే త్వమసి మమాచరియో, భగవతోవ ఓవాదం సిరసా పటిగ్గహేత్వా అనువత్తిస్సామాతి అత్తనో పఞ్చపుత్తేపి థేరస్స అదాసి. తే చ పఞ్చకుమారా థేరేన సద్ధిం అనువత్తింసు. థేరో తే పక్కోసేత్వా విహారం అగమాసి. అన్తరామగ్గే కప్పియపథవియం పఞ్చ పరిమణ్డలాకారాని లిఖిత్వా తేసం రాజకుమారానం దస్సేత్వా నివత్తాపేసి. రాజకుమారా పటినివత్తిత్వా తం కారణం రఞ్ఞో ఆరోచేసుం. రాజా చ తుమ్హాకం పుఞ్ఞం కారాపనత్థాయ దస్సేతీతి వత్వా తులావసేన తేహి రాజకుమారేహి సువణ్ణం సమం కత్వా తేన సువణ్ణేన మూలం కత్వా భగవతో ధరమానకాలే పస్సేనదికోసలరఞ్ఞా కారాపితం చన్దనప్పటిబిమ్బంవియ విసుం విసుం పటిబిమ్బం కారాపేసి.

తేసం నిధానట్ఠానభూతాని పఞ్చ చేతియానిపి సక్కో కమ్మ విధాయకో హుత్వా పతిట్ఠాపేసి. ఏత్థ చ పుబ్బే రఞ్ఞా పసీదిత్వా థేరస్స రాజకుమారా దిన్నా, మూలం రతనత్తయస్స దత్వా పున రాజకుమారే భూజిస్సే కారేతుకామతాయ థేరో ఏవం సఞ్ఞం అదాసీతి దట్ఠబ్బం.

సో చ సీలబుద్ధిత్థేరో అరహన్తగణవంసోతి దట్ఠబ్బో.

అరిమద్దననగరేయేవ నరపతి రఞ్ఞో కాలే కస్సపో నామ థేరో దేసచారికం చరమానో పోల్లోఙ్కనామకం దేసం, తదవసరి. అథ ద్వే మహల్లకపోల్లోఙ్కా మనుస్సా థేరే అతిప్పసన్నతాయ ద్వే పుత్తే ఉపట్ఠాకత్థాయ నియ్యాదేసుం.

పోల్లోఙ్కమనుస్సానం అతిప్పసన్నతం పటిచ్చ థేరోపి పోల్లోఙ్కత్థేరోతి వోహారియతి. యదా చ పన సో థేరో సీహళదీపం గన్తుకామో అహోసి, తదా సక్కో దేవానమిన్దో బ్యగ్ఘరూపం మాపేత్వా పిట్ఠియా యావ మహాసముద్దతీరం ఆనేసి. మహాసముద్దతీరం పన పత్వా నావం అభిరూహిత్వా వాణిజేహి సద్ధిం తరి.

మహాసముద్దమజ్ఝే పన పత్వా సా నావా న గచ్ఛి, నిచ్చలావ అట్ఠాసి. అథ వాణిజా మన్తేసుం,-అమ్హాకం నావాయ అలక్ఖీ పాపజనో అత్థి మఞ్ఞేతి. ఏవం పన మన్తేత్వా సలాకాదానం అకంసు. యావ తతియమ్పి థేరస్సేవ హత్థే సలాకా పుబ్బే కతకమ్మవిపాకవసేన నిపతి. ఇదం పన థేరస్స పుబ్బే కతకమ్మం,-థేరో హి తతో అత్తభావతో సత్తమే భవే ఏకస్మిం గామే కులదారకో హుత్వా కీళనత్థాయ ఏకం సునఖం నదియం ఓతారేత్వా ఉదకే కీళమాపేసి. ఏవం కీళమన్తం సునఖం సయమేవ ఉరేన ఉగ్గహేత్వా తీరం ఆనేసీతి ఏవం పుబ్బే కతకమ్మవిపాకవసేన థేరస్సేవ హత్థే సలాకా నిపతి.

తదా వాణిజా ఉదకపిట్ఠే ఖిపింసు. అథ సక్కో దేవానమిన్దో కుమ్భీలరూపం మాపేత్వా పిట్ఠియం ఆరోపేత్వా ఆనేసి. థేరో యక్ఖదీపం పత్వా అన్ధచక్ఖుకానం యక్ఖానం మేత్తానుభావేన చక్ఖుం లభాపేసి. యక్ఖా చ థేరస్స గుణం ఞత్వా ద్వే యక్ఖభాతికే అదంసు. థేరో చ సీహళదీపం గన్త్వా మహాచేతియరూపం లోహపాసాదరూపం సరీరధాతుం మహాబోధిబిజాని చ ఆనేత్వా పచ్చాగమాసీతి.

సుమేధత్థేరో చ హలఙ్కస్స నామ నగరస్స దక్ఖిణదిసాభాగే మ్హత్తిపామే పురత్థిమాయ అనుదిసాయ దిన్ననామికే విహారే వసి. ఠానస్స పన నామవసేన థేరస్సోపి దిన్నవిహారో త్వేవ నామం అహోసి. సోపి థేరో పంసుకూలికో లజ్జీపేసలో సిక్ఖాకామో ఝానలాభీ అరహాయేవ. సో హి దేవసికం దేవసికం అట్ఠనవయోజనప్పమాణే పాదచేతియం గన్త్వా వన్ది. చేతియఙ్గణవత్తఞ్చ అకాసి. తతో ఆగన్త్వా మ్హత్తిగామే పిణ్డాయ చరి. ఇదం థేరస్స నిబద్ధవత్తం.

అపరానిపి వత్థూని బహూని సన్తి, సబ్బాని పన తాని విత్థారేత్వా వత్తబ్బానిపి గన్థపారవభయేన న వక్ఖామ. సబ్బానిపి హి వుచ్చమానాని అయం సాసనవంసప్పదీపికా అతిప్పపఞ్చా భవిస్సతి.

సమ్మాసమ్బుద్ధస్స హి పరినిబ్బానతో యావజ్జతనా థేరానం పరమ్పరవసేన సఙ్ఘట్టేత్వా ఆనయనమేవేత్థ అధిప్పేతం. యథావుత్తాని పన వత్థూని అధునా అభిఞ్ఞాలాభీనం పుగ్గలానం అఖేత్తభావేన పసఙ్గఞాణప్పటిబాహణత్థం అరిమద్దననగరే చ బహూనం అభిఞ్ఞాలాభీనం పుగ్గలానం నివాసట్ఠానతా దస్సనత్థం వుత్తాని. వుత్తఞ్చేతం భిక్ఖునీఖన్ధకట్ఠకథాయం,–

పటిసమ్భిదాపత్తేహి వస్ససహస్సం సుక్ఖవిపస్సకేహి వస్ససహస్సం అనాగామీహి వస్ససహస్సం సకదాగామీహి వస్ససహస్సం సోతాపన్నేహి వస్ససహస్సన్తి ఏవం పఞ్చవస్ససహస్సాని పటివేధధమ్మో ఠస్సతీతి.

దీఘనికాయట్ఠకథాయం పన సంయుత్తనికాయట్ఠకథాయఞ్చ పటిసమ్భిదాపత్తేహి వస్ససహస్సం ఛళాభిఞ్ఞేహి వస్ససహస్సం తేవిజ్జేహి వస్ససహస్సం సుక్ఖవిపస్సకేహి వస్ససహస్సం పాతిమోక్ఖేన వస్ససహస్సన్తి వుత్తం.

అఙ్గుత్తరనికాయట్ఠకథాయం పన విభఙ్గకథాయఞ్చ బుద్ధానం పరినిబ్బానతో వస్ససహస్సమేవ పటిసమ్భిదా నిబ్బత్తేతుం సక్కోన్తి, తతో పరం ఛ అభిఞ్ఞా, తతోపి అసక్కోన్తా తిస్సో విజ్జా నిబ్బత్తింసు. గచ్ఛన్తే కాలే తాపి నిబ్బత్తేతుం అసక్కోన్తా సుక్ఖవిపస్సకా హోన్తి. ఏతేనేవ నయేన అనాగామినో సకదాగామినో సోతాపన్నాతి వుత్తం.

ఏవం నానానయేహి అట్ఠకథాయపి ఆగతత్తా అధునా లోకే అరియపుగ్గలా భవితుం న సక్కాతి న వత్తబ్బం. అరియానమేవ ఖేత్తస్స అధునాపి సమ్భవతో, సచే ఆరద్ధవిపస్సకో భవేయ్య సో అరహా భవితుం సక్కాయేవాతి నిట్ఠమేత్థావగన్తబ్బం. అట్ఠకథాసు పన నానాభాణకత్థేరానం నానావాదవసేన వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం. ఏత్తకేనేవ పన నానాకారేన వాదో భిన్నోపి సాసనం భిజ్జతియేవ. సాసనస్స అభిన్నంయేవ హి ఏత్థ పమాణన్తి.

ఏవం మరమ్మమణ్డలే అరిమద్దననగరే అనేకేహి అరహన్తసతేహి సాసనం విజ్జోతతి. భగవతో పన పరినిబ్బానతో తింసాధికానం నవవస్ససతానం ఉపరి పరమ్మరట్ఠే సేఞిలఞ్ఞిక్రోధినామేన రఞ్ఞా సమకాలవసేన సీహళదీపే రజ్జం పత్తస్స మహానామరఞ్ఞో కాలే బుద్ధఘోసబుద్ధదత్తత్థేరేహి పభుతి తేతేమహాథేరా తేతేగన్థే అకంసు.

తతో పచ్ఛా సతిసమాధిపఞ్ఞామన్దవసేన సుఖావబోధనత్థం టీకాయో అకంసు. అరిమద్దననగరే జినచక్కేసత్తనవుతాధికే ఛసతే సహస్సే చ సమ్పత్తే తిణ్ణం పిటకానం మూలభూతేసు సద్దనయేసు సోతారానం ఛేకత్థాయ మహాసముద్దేవియ ఆనన్దో నామ మహామచ్ఛో తీసు పిటకేసు సాట్ఠకథేసు విలోలేత్వా అగ్గవంసో నామ థేరో సద్దనీతిప్పకరణం అకాసి. అరిమద్దననగరే హి ఉత్తరాజీవత్థేరాదీనం సీహళదీపం గమనతో పుబ్బేయేవ తయో మహాథేరా పరియత్తివిసారదా, మహాఅగ్గపణ్డితో, తస్స సద్ధివిహారికో దుతియఅగ్గపణ్డితో, తస్స భాగినేయ్యో తతియఅగ్గపణ్డితోతి. తతియఅగ్గపణ్డితో పన అగ్గవంసోతిపి వోహారియతి.

తస్మిఞ్చ కాలే అరిమద్దననగరవాసినో సద్దకోవిదా బహవో సన్తీతి యావ లఙ్కాదీపా కిత్తిఘోసో పత్థరి. తస్మా సీహళదీపికా సద్దకోవిదా వీమంసేతుకామా హుత్వా అరిమద్దననగరం ఆగమంసు. తదా అరిమద్దననగరవాసినో భిక్ఖూ సద్దనీతిప్పకరణం దస్సేసు.

సీహళదీపికా చ తం దిస్వా ఉపధారేన్తా సద్దవిసయే అయం గన్థోవియ సీహళదీపే గన్థో ఇత్థి, ఇమస్మిం పకరణే ఆగతవినిచ్ఛయమ్పి సకలం న జానిమ్హాతి నానాప్పకారేహి థోమేసున్తి యావజ్జభనా కథామగ్గో న ఉపచ్ఛిన్నోతి.

అరిమద్దననగరే సీహళదీపం గన్త్వా పచ్చాగతో ఛప్పదో నామ సద్ధమ్మజోతిపాలత్థేరో సద్దనయే ఛేకతాయ సుత్తనిద్దేసం అకాసి. పరమత్థధమ్మే చ ఛేకతాయ సఙ్ఖేపవణ్ణనం నామచారదీపకఞ్చ. వినయే ఛేకతాయ వినయగూళత్థదీపనిం సీమాలఙ్కారఞ్చ అకాసి. అత్తనా కథానం గన్థానం నిగమే సద్ధమ్మ జోతిపాలోతి మూలనామేన వుత్తం. కుసిమనగరే పన ఛప్పద గామే జాతత్తా ఠానస్స నామేన ఛప్పదోతి పాకటో.

కుఖననగరే పన ఛప్పదోతి వోహారితోపి ఏకో థేరో అత్థి. సో అలజ్జీ దుస్సీలో. ఏకచ్చే పన నామసామఞ్ఞలేసమత్తేన పత్తలఙ్కం సీలవన్తం పేసలం సిక్ఖాకామం ఛప్పదత్థేరం అలజ్జిదుస్సీలభావేన ఉపవదన్తి, యథా నామ సామఞ్ఞలేసమత్తేన మల్లపుత్తం ఆయస్మన్తం దబ్బం అసమాచారేనాతి.

అరిమద్దననగరయేవ అలోఙ్గచఞ్ఞిసూనామకస్స రఞ్ఞో కాలే మహావిమలబుద్ధిత్థేరో చూళవిమలబుద్ధిత్థేరోతి ద్వే థేరా పరియత్తివిసారదా అహేసుం. తేసు మహావిమలబుద్ధిత్థేరో కచ్చాయనస్స సంవణ్ణనం న్యాసగన్థమకాసి.

కేచి పన సీహళదీపవాసీ విమలబుద్ధిత్థేరో తమకాసీతి వదన్తి. చూళవిమలబుద్ధిత్థేరో పన వుత్తోదయస్స పోరాణటీకమకాసి. ఛన్దోసారత్థవికాసినిం సద్ధమ్మఞాణత్థేరో అకాసి. వచనత్థజోతిం పన వేపుల్లత్థేరో అకాసి. న్యాసగన్థస్సపోరాణటీకం నరపతిరఞ్ఞో కాలే ఏకో అమచ్చో అకాసి.

సో హి రఞ్ఞో ఏకం ఓరోధం పటిచ్చ జాతం ఏకం ధీతరం దిస్వా వానరోవియ లేపే లగ్గితో తిస్సం పటిబన్ధచిత్తో హుత్వా లగ్గి. తమత్థం జానిత్వా రాజా ఏవమాహ,– సచే ఏతం ఇచ్ఛేయ్యాసి, ఏకం గన్థం పరిపుణ్ణవినిచ్ఛయం గూళత్థం కరోహి, సచే త్వం తాదిసం గన్థం కాతుం సక్కుణేయ్యాసి, ఏతం లభిస్ససీతి. అథ సో న్యాసస్స సంవణ్ణనం పోరాణటీకం అకాసి.

తతో పచ్ఛా హీనాయావత్తిత్వా ధీతరం దత్వా రజ్జుగ్గాహామచ్చట్ఠానే ఠపేసి, యం మరమ్మవోహారేన సంప్యఙ్గఇతి వుచ్చతి. తేన పన కతత్తా సోపి గన్థో తం నామేన వుచ్చతి. కారికం తస్సా చ సంవణ్ణనం ఛత్తగుహిన్దస్స నామ రఞ్ఞో కాలేధమ్మసేనాపతిత్థేరో అకాసి. తేన కిర కారపితే నన్దగుహాయ సమీపే నన్దవిహారే నిసీదిత్వా అకాసి.

తస్మిఞ్చకాలే గన్థమాదనపబ్బతే నన్దమూలగుహతో అరహన్తా ఆగన్త్వా తస్మిం విహారే వస్సం ఉపగచ్ఛింసు. తేసం సమ్ముఖే కతత్తా తే చ గన్థా పణ్డితేహి సారతో పచ్చేతబ్బాతి ఆచరియా వదన్తి.

వాచ్చవాచకం పన ధమ్మదస్సీ నామ సామణేరో అకాసి.

సద్దత్థభేదచిన్తం పన అరిమద్దననగరసమీపే ఠితస్స ఖణిత్తిపాదపబ్బతస్స సమీపే ఏకస్మిం గామే వసన్తో సద్ధమ్మసిరి నామ థేరో అకాసి. సోయేవ థేరో బ్రహజం నామ వేదసత్థమ్పి మరమ్మభాసాయ పరివత్తేసి.

ఏకక్ఖరకోసం పన సద్ధమ్మకిత్తిత్థేరో అకాసి. సో హి కలియుగే సత్తాసీతాధికే అట్ఠసతే సమ్పత్తే మిచ్ఛా దిట్ఠికానం జలుమసఞ్ఞితానం కులానం భయేన సకలేపి తమ్బదీపరట్ఠే సాసనోభాసో మిలాయతి. బహూనిపి పోత్థకాని అగ్గిభయేన నస్సేసుం.

తదా తం పవత్తిం పస్సిత్వా సచే పరియత్తిధమ్మోవినస్సేయ్య, పటిపత్తిధమ్మోపి నస్సిస్సతి, పటిపత్తిధమ్మే నస్సన్తే కుతో పటివేధధమ్మో భవిస్సతీతి సంవేగం అపజ్జిత్వా ఇమం గన్థం అకాసీతి తట్టికాయం వుత్తం.

ముఖమత్తసారం సాగరత్థేరో అకాసి.

కలియుగే ఏకాసీతాధికే పఞ్చసతే సమ్పత్తే ఏకం దహరపుత్తం కాలఙ్కతం పటిచ్చ సంవేగం ఆపజ్జిత్వా పచ్చేకబుద్ధత్తం పత్థయన్తస్స జేయ్యసిఙ్ఖనామకస్స రఞ్ఞో పుత్తో క్యచ్వానామకో రాజా రజ్జం కారేసి. ధమ్మరాజాతిపి నామలఞ్ఛం పటిగ్గణ్హి. తీసు పన పిటకేసు యథాభూతం విజానకతాయ మరమ్మవోహారేన క్యచ్వాతి వోహారియతి.

సో చ కిర రాజా పాళిఅట్ఠకథాటీకాగన్థన్తరేసు అతిఛేకతాయ పిటకత్తయే సాకచ్ఛమత్తమ్పి కాతుం సమత్థో నామ నత్థీతి ఉగ్గహితతిపిటకో హుత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘమ్పి దివసే సత్తహి వారేహి గన్థం వాచేతి.

ఖణిత్తిపాదపబ్బతస్స సమీపేపి ఏకం తళాకం కారాపేత్వా తత్థ రాజాగారం కారాపేత్వా తత్థ నిసీదిత్వా గన్థం వాచేతి. సబ్బాని పన రాజూనం కిచ్చాని పుత్తస్సేవ ఉపరాజస్స నియ్యాదేసి. గన్థం ఉగ్గణ్హన్తానం ఓరోధానమత్థాయ సఙ్ఖేపతో సద్దబిన్దుం నామ పకరణం పరమత్థబిన్దుఞ్చ నామ పకరణం అకాసి. తస్స హి చిత్తం పరియత్తియంయేవ రమతి. అఞ్ఞం పన రాజకిచ్చం సుణితుమ్పి న ఇచ్ఛి. అనురుద్ధరాజా అనాగతే అహం రాజా భవేయ్యామి, తదాయేవ ఇమాని తాళిబీజాని ఉట్ఠహన్తూతి అధిట్ఠహిత్వా రోపేసి. తాని తస్స రఞ్ఞో కాలే ఉట్ఠహింసు. తేనేవ అనురుద్ధరాజాయేవాయన్తి రట్ఠవాసినో సఞ్జానింసు. సమ్ముతిరాజా హి అనురుద్ధరాజా క్యచ్వారాజాతి ఇమే తయో ఏకసన్తానాతి వదన్తి.

సో రాజా ఏకమ్పి చేతియం అకాసి, న తం నిట్ఠం అగమాసి, పరియత్తియంయేవ పరిచారకత్తాతి రాజవంసే ఆగతం. లోకసమ్ముతివసేన కక్ఖళదినే ఇట్ఠకాని కారాపేత్వా తస్మింయేవ దినే భూమిసమం కత్వా తస్మింయేవ దినే అఞ్ఞమ్పి సబ్బం కారాపేసి. తేన మరమ్మవోహారేన ప్రస్సదా చేతియన్తి యావజ్జభనా పాకటం.

తస్స రఞ్ఞో ఏకా ధిభా విభత్యత్థం నామ గన్థం అకాసీతి.

పుబ్బే కిర అరిమద్దననగరే ఉగ్గహధారణాదివసేన సాసనం అతివియ విరూళమాపజ్జి. అరిమద్దననగరేయేవ హి ఏకో వుడ్ఢపబ్బజితో భిక్ఖు గన్థం లిఖితుం సిలాలేఖనదణ్డేన ఇచ్ఛన్తో రాజగేహం పావిసి. రాజా కేన ఆగతోసీతి పుచ్ఛి. గన్థం లిఖితుం సిలాలేఖనదణ్డేన ఇచ్ఛన్తో ఆగతో మ్హీతి. ఏవం మహల్లకో త్వం గన్థం మహుస్సాహేన పరియాపుణన్తోపి గన్థేసు ఛేకస్స ఓకాసం న పస్సామి, సచే హిముసలో అఙ్కురం ఉట్ఠాపేత్వా రూహేయ్య, ఏవం సతి త్వం గన్థేసు ఛేకతం ఆపజ్జేయ్యాసీతి ఆహ.

తతో పచ్ఛా విహారం గన్త్వా దేవసికం దేవసికం ఏకదన్తకట్ఠప్పమాణత్తం లేఖనం ఉగ్గహేత్వా కచ్చాయనఅభిధమ్మేత్థసఙ్గహప్పకరణం ఆదిం కత్వా ఆచరియస్స సన్తికే ఉగ్గణ్హి. సో అచిరేనేవ గన్థేసు ఛేకతం పత్వా ముసలే జమ్బురుక్ఖఙ్కురం బన్ధిత్వా ఉస్సాపేత్వా రాజగేహం పావిసి.

అథ తం రాజా పుచ్ఛి,-కేనఆగతోసీతి. అయం మహారజ ముసలో అఙ్కురం ఉట్ఠాపేత్వా రూహతీతి ఆచిక్ఖితుం ఆగతోమ్హీతి వుత్తే రాజా ఏతస్స గన్థేసు ఛేకతం పత్తోమ్హీతి వుత్తం హోతీతి జానాసి. తం సచ్చం వా అలికం వాతి వీమంసనత్థాయ మహాథేరానం సన్తికం పహిణి. మహాథేరాపి గూళట్ఠానం పుచ్ఛింసు. సోపి పుచ్ఛితం పుచ్ఛితం బ్యాకాసి.

అథ సో భిక్ఖు మహాథేరే ఏవమాహ,-తుమ్హే భన్తే మం బహూ పుచ్ఛథ, అహమ్పి తుమ్హే పుచ్ఛితుం ఇచ్ఛామి, ఓకాసం దేథాతి యాచిత్వా అఞ్ఞసమానచేతసికన్తి ఏత్థ అఞ్ఞసద్దస్స అవధ్యాపేక్ఖత్తా అవధిపదం ఉద్ధరిత్వా దస్సేథాతి పుచ్ఛి. మహాథేరాపి పుబ్బే అమనసికతత్తా సీఘం విస్సజ్జితుం న సక్ఖింసు. రాజా తమత్థం సుత్వా తుట్ఠచిత్తో హుత్వా దిసా పామోక్ఖనమేన ఆచరియట్ఠానే ఠపేసి. సో పన భిక్ఖు అగన్థకారకోపి గన్థకారకోవియ పచ్ఛిమానం జనతానం దిన్నోపదేసవసేన ఉపకారం కత్వా సాసనే ఉప్పజ్జీతి. హోన్తి చేత్థ,–

అహం మహల్లకో హోమి, దుప్పఞ్ఞో పరియత్తికం;

ఉగ్గహం మహుస్సాహేన, న సక్ఖిస్సామి జానితుం.

ఏవఞ్చ నాతిమఞ్ఞేయ్య,

నాప్పోస్సుక్కతమాపజ్జే;

సద్ధమ్మే ఛేకకామోవ,

ఉస్సాహంవ కరే పోసో.

వుడ్ఢపబ్బజితో భిక్ఖు,

మహల్లకోపి దుప్పఞ్ఞో;

ఆపజ్జి ఛేకతం ధమ్మే,

తమపేక్ఖన్తు సోతారోతి.

పుబ్బే కిర అరిమద్దననగరే మాతుగామాపి గన్థం ఉగ్గణ్హింసు. యేభుయ్యేన ఉగ్గహధారణాదివసేన పరియత్తిసాసనం పగ్గహేసుం. మాతుగామా హి అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సన్తా తుమ్హే కిత్తకం గన్థం ఉగ్గణ్హథ, కిత్తకం గన్థం వాచుగ్గతం కరోథాతి పుచ్ఛి సున్తి.

ఏకో కిర మాతుగామో ఏకం మాతుగా,మం పుచ్ఛి,-త్వం ఇదాని కిత్తకం గన్థం వాచుగ్గతం కరోసీతి. అహం పన ఇదాని దహరపుత్తేహి బలిబోధత్తా బ్యాకులం పత్వా బహుం గన్థం వాచుగ్గతం కాతుం నసక్కా,సమన్తమహాపట్ఠానే పన కుసలత్తికమత్తంవ వాచుగ్గతం కరోమీతి ఆహాతి.

ఇదమ్పి అరిమద్దననగరవాసీనం మాతుగామానమ్పి పరియత్తుగ్గహణే ఏకం వత్థు,–

ఏకం కిర భిక్ఖుం పిణ్డాయ చరన్తం ఏకా ద్వాదసవస్సికా దహరిత్థీ పుచ్ఛి,-కిన్నామోసి త్వం భన్తేతి. ఖేమానామాహన్తి. కథఞ్హి భన్తే పుమావ సమానో ఇత్థిలిఙ్గేన నామం అకాసీతి ఆహ. అథ అన్తోగేహే నిసిన్నా మాతా సుత్వా ధీతరం ఆహ,-త్వం రాజాదిగణస్స లక్ఖణం న జానాసీతి. ఆమ జానామి, అయం పన ఖేమసద్దో న రాజాదిగణపక్ఖం భజతీతి. అథ మాతా ఏవమాహ,-అయం పన ఖేమసద్దో ఏకదేసేనేవ రాజాదిగణపక్ఖం భజతీతి.

అయం పనేత్థ ధీతు అధిప్పాయో,-న రాజాదిసద్దో కదాచి రాజోతి పచ్చత్తవచనవసేన ఓకారన్తో దిస్సతి వినా దేవరాజోతిఆదిసమాసవిసయం, ఖేమసద్దో పన కత్థచి ఖేమోతి చ ఖేమన్తి చ లిఙ్గన్తరవసేన రూపన్తరం దిస్సతి, తేనేవ ఖేమసద్దో న రాజాదిగణోతి వేదితబ్బోతి.

అయం పన మాతు అధిప్పాయో,-ఖేమసద్దో అభిధేయ్యలిఙ్గత్తా తిలిఙ్గకో,యదా పన సఞ్ఞాసద్దాధికారే పచ్చత్తవచనవసేన ఖేమాతి ఆకారన్తో దిస్సతి, తదా ఏకదేసేన ఖేమసద్దో రాజాదిగణపక్ఖం భజతీతి.

ఇదమ్పి ఏకం వత్థు,–

అరిమద్దననగరే కిర ఏకస్స కుటుమ్బికస్స ఏకో పుత్తో ద్వే ధీతరో అహేసుం. ఏకస్మిఞ్చ కాలే ఘమ్మాభిభూతత్తా గేహస్స ఉపరితలే నహాయిత్వా నిసీది. అథ ఏకా దాసీ గేహస్స హేట్ఠా ఠత్వా కిఞ్చి కమ్మం కరోన్తీ తస్స కుటుమ్బికస్స గుయ్హట్ఠానం ఓలోకేసి. తమత్థం జానిత్వా కుటుమ్బికో సాఖం ఓలోకేసీతి ఏకం వాక్యం బన్ధిత్వా పుత్తస్స దస్సేసి,ఇమస్స అత్థయోజనం కరోహీతి. అథ పుత్తో అత్థయోజనం అకాసి,-సాఖం రుక్ఖసాఖం ఓలేకేసి ఉదిక్ఖతీతి. అథ పచ్ఛా ఏకాయ ధీతుయా దస్సేసి, ఇమస్స అత్థయోజనం కరోహీతి. సాపి అత్థయోజనం అకాసి,- సా సునఖో ఖం ఆకాసం ఓలోకేసి ఉదిక్ఖతీతి. అథ పచ్ఛా ఏకాయ ధీతుయా దస్సేసి, ఇమస్స అత్థ యోజనం కరోహీతి. సాపి అత్థయోజనం అకాసి,-సా ఇత్థీ ఖం అఙ్గజాతం ఓలోకేసి ముఖం ఉద్ధం కత్వా ఓలోకేసీతి.

ఇదమ్పి ఏకం వత్థు,–