నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స

సాసనవంసప్పదీపికా

బుద్ధం సుమాలీ ద్విపదుత్తమో తమో,

హన్త్వాన బోధేసిధ పఙ్కజం కజం;

మగ్గగ్గసేలమ్హి సుఞట్ఠితో ఠితో,

సో మం చిరం పాతు సుఖం సదా సదా.

సీహళద్దీపతోయేవ,

ఆగతేహి దిసన్తరే;

భిక్ఖూహి యాచితో కస్సం,

సాస్నవంసప్పదీపికం.

కామఞ్చ పోరాణేహి యా,

సాస్నవంసప్పదిపికా;

విత్థార వాచనామగ్గా,

విరచితా వినిచ్ఛయా.

సా పన మరమ్మభాసాయ,

కతత్తాయేవ ఏతేసం;

దీపన్తరనివాసినం,

వహాతి సుట్ఠునాత్థం.

తస్మా హి మూలభాసాయ,

కరిస్సామి అహం హవే;

సంసన్దిత్వాన గన్థేహి,

తం సల్లక్ఖేన్తు సాధవోతి.

తత్రాయంమాతికా –

౧. నవట్ఠానాగతసాసనవంసకథామగ్గో,

౨. సీహళదీపికసాసనవంసకథామగ్గో,

౩. సువణ్ణభూమిసాసనవంసకథామగ్గో,

౪. యోనకరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గో,

౫. వనవాసీరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గో,

౬. అపరన్తరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గో,

౭. కస్మీరగన్ధారరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గో,

౮. మహింసకరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గో,

౯. మహారట్ఠసాసనవంసవథామగ్గో,

౧౦. చినరట్ఠసాసనవంసకథామగ్గోచాతి.

౧. నవట్ఠానాగతసాసనవంసకథామగ్గో

౧. తత్థ చ నవట్ఠానాగతసాసనవంసకథామగ్గో ఏవం వేదితబ్బో. అమ్హాకఞ్హి భగవా సమ్మాసమ్బుద్ధో వేనేయ్యానం హితత్థాయ హత్థగతం సుఖం అనాదియిత్వా దీపఙ్కరస్స భగవతో పాదమూలే బ్యాకరణం నామ మఞ్జూసక పుప్ఫం పిలన్ధిత్వా కప్పసతసహస్సాధికాని చత్తారి అసఖ్యే యాని అనేకాసు జాతీసు అత్తనో ఖేదం అనపేక్ఖిత్వా సమతింసపారమియో పూరేత్వా వేస్సన్తరత్తభావతో చవిత్వా తుసితపురే దేవసుఖం అనుభవి.

తదా దేవేహి ఉయ్యోజియమానో హుత్వా కపిలవత్థుమ్హి హోసమతరఞ్ఞా పభుతి అసమ్భిన్నాత్తియవంసికస్స సుద్ధో ధనస్సనామ మహారఞ్ఞో అగ్గమహేసియా అసమ్భిన్నాత్తియవం సికాయ మాయాయ కుచ్ఛీస్మిం ఆసాళిమాసస్స పుణ్ణమియం గురువారే పటిసన్ధిం గహేత్వా అసమాసచ్చయేన వేసాఖమాసస్స పుణ్ణమియం సుక్కవారే విజాయిత్వా సోళసవస్సికకాలే రజ్జసమ్పత్తిం పత్వా ఏకూనతింసవస్సాని అతిక్కమిత్వా మఙ్గలఉయ్యానం నిక్ఖమనకాలే దేవేహి దస్సితాని చత్తారి నిమిత్తాని పస్సిత్వా సంవేగం ఆపజ్జిత్వా మహాభినిక్ఖమనం నిక్ఖమిత్వా అనోమాయనామ నదియా తీరే భమర వణ్ణసన్నిభాని కేసాని ఛిన్దిత్వా దేవదత్తియకాసావం పటిచ్ఛాదేత్వా నే రఞ్జరాయనామ నదియా తీరే వేసాఖమాసస్స పుణ్ణమియం పచ్చూసకాలే సుజాతాయనామ సేట్ఠిధీతాయ దిన్నం పాయాసం ఏకూనపణ్ణాసవారేన పరిభుఞ్జిత్వా పురిమికానం సమ్మాసమ్బుద్ధానం ధమ్మతాయ సువణ్ణపాతిం నదియం ఓతారేత్వా మహాబోధిమణ్డం ఉపసఙ్కమిత్వా అపరాజితపల్లఙ్కే నిసీదిత్వా అనమతగ్గసం సారతో పట్ఠాయ అత్తానం ఛాయా వియ అనుయన్తానం అనేకసతకిలేసవేరీనం సీసం చతూహి మగ్గసత్థేహి ఛిన్దిత్వా తిలోకగ్గమహాధమ్మరాజత్తం పత్వా పఞ్చతాలీసవస్సానం తేసు తేసు ఠానేసు తేసం తేసం సత్తానం మహాకరుణాసమాపత్తిజాలం పత్థారేత్వా దేసనాఞాణం విజమ్భేత్వా ధమ్మం దేసేత్వా సాసనం పతిట్ఠాపేసి. పతిట్ఠాపేత్వా చ పన అసీతివస్సాయుకకాలే విజ్జోతయిత్వా నిబ్బాయనప్ప దాపజాలం వియ అనుపాదిసేసనిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బాయి. మచ్చు ధమ్మస్స చ నామ తీసు లోకేసు అతిమమాయితబ్బో ఏస, అతిగరుకాతబ్బో ఏస, అతిభాయితబ్బో ఏసాతి విజాననసభావో నత్థి. భగవన్తంయేవ తావ తిలోకగ్గపుగ్గలం ఆదాయ గచ్ఛతి, కింమఙ్గం పన అమ్హే యేవా తేవా, అహోవతఅచ్ఛరియా సఙ్ఖారధమ్మోతి. హోన్తి చేత్థ–

మచ్చుధమ్మో చ నామేస,

నిల్లజ్జో చ అనోత్తప్పీ;

తిలోకగ్గంవ ఆదాయ,

గచ్ఛీ పగేవ అఞ్ఞేసు.

యథా గోఘాతకో చోరో,

మారేతుంయేవ ఆరభి;

గోణం లద్ధాన లోకమ్హి,

పయోజనంవ ఏత్తకం.

తథేవ మచ్చురాజా చ,

హిన్దగూనం గుణం ఇధ;

న విజానాతి ఏసో హి,

మారేతుంయేవ ఆరభీతి.

సత్తాహపరినిబ్బుతే చ భగవతి ఆయస్మా మహాకస్సపో తియడ్ఢసతాధికేహి సహస్సమత్తేహి భిక్ఖూహి సద్ధి పావాతో కుసీనారాయం ఆగచ్ఛన్తో అన్తరామగ్గే భగవా సమ్మాసమ్బుద్ధో పరినిబ్బుతోతి సుత్వా అవీతసోక భిక్ఖూ రోదన్తే దిస్వా వుద్ధపబ్బజితో సుభద్దానామ భిక్ఖు ఏవం వదతి– మా ఆవుసో పరిదేవిత్థ, నత్థేత్థ సోచితబ్బోనామకోచి, పుబ్బే మయం భవామ సమణేన గే,భమేన ఉపద్దుతా– ఇదం కరోథ ఇదం తుమ్హాకం కప్పతి, మా ఇదం కరిత్థ న ఇదం తుమ్హాకం కప్పతీతి, సేయ్యథాపి ఇణసాధికేన దాసోతి, ఇదాని పన మయం యం యం ఇచ్ఛామ, తం తం సక్కా కాతుం, యం యం పన న ఇచ్ఛామ,తం తం సక్కా అకాతున్తి. తం సుత్వా ఈదిసం పన వేరీపుగ్గలం పటిచ్చ సమ్మాసమ్బుద్ధస్స భగవతో సాసనం ఖిప్పం అన్తరధారేయ్య, ఇదాని సువణ్ణక్ఖన్ధసదిసో సరీరో సంవిజ్జమానో యేవ దుక్ఖేన నిప్ఫాదితే సాసనే మహాభయం ఉప్పజ్జి చ, ఈదిసో పుగ్గలో అఞ్ఞం ఈదిసం పుగ్గలం సహాయం లభిత్వా వుద్ధిమాపజ్జన్తో హాపేతుం సక్కుణేయ్య మఞ్ఞేతి చిత్తక్ఖేదం పత్వా ధమ్మసంవేగం లభిత్వా ఇమం భిక్ఖుం ఇధేవ సేతవత్థం నివాసాపేత్వా సరీరే భస్మేన వికిరిత్వా బహిద్ధా కరిస్సామీతి చిన్తేసి.

తదా ఆయస్మతో మహాకస్సపత్థేరస్స ఏతదహోసి,– ఇదాని సమణస్స గోతమస్స సరీరం సంవిజ్జమానంయేవ పరిసా వివాదం కరోన్తీతి మనుస్సా ఉపవదిస్సన్తితి. తతో పచ్ఛా ఇమం వితక్కం వూపసమేత్వా ఖమిత్వా సమ్మాసమ్బుద్ధో భగవా పరినిబ్బాయమానోపి తేన పన దేసితో ధమ్మో సంవిజ్జతి, తేన దేసితస్స ధమ్మస్స థిరం పతిట్ఠాపనత్థాయ సఙ్గాయియమానం ఈదిసేహి పుగ్గలేహి సాసనం న అన్తరధాయిస్సతి, చిరం ఠస్సతి యేవాతి మనసికరిత్వా భగవతో దిన్నపంసు కూలచీవరాదివసేన ధమ్మానుగ్గహం అనుస్సరిత్వా భగవతో పరినిబ్బానతో తతియే మాసే ఆసాళిమాసస్స పుణ్ణమితో పఞ్చమే దివసే రాజగహే సత్తపణ్ణిగుహాయం ఆజాతసత్తుంనామ రాజానం నిస్సాయ పఞ్చహి అరహన్త సతేహి సద్ధిం సత్తమాసేహి పఠమం సఙ్గాయనం అకాసి.

తదా అట్ఠచత్తాలీసాధికసతకలియుగం అనవసేసతో అపనేత్వా కలియుగేన సాసనం సమం కత్వా ఠపేసి. యదా పన అజాతసత్తు రఞ్ఞో రజ్జం పత్వా అట్ఠవస్సాని అహేసుం, తదా మరమ్మరట్ఠే తఙ్కోసఙ్గత్వపురే జమ్బుదీపధజస్సనామ రఞ్ఞో రజ్జం పత్వా అతిరేకపఞ్చవస్సాని అహేసున్తి.

ఇమిస్సఞ్చ పఠమసఙ్గీతియం ఆయస్మా మహాకస్సపో ఆయస్మా ఉపాలి ఆయస్మా ఆనన్దో ఆయస్మా అనురుద్ధో చాతి ఏవమాదయో పఞ్చసతప్పమాణా మహాథేరా పఠమం సఙ్గాయిత్వా సాసనం అనుగ్గహేసుం. ఏవం సుభద్దస్స దుట్ఠపబ్బజితస్స దుట్ఠవచనం సాసనస్స అనుగ్గహే కారణంనామ అహోసి. సుభద్దో చ నామ దుట్ఠపబ్బజితో ఆతుమానగరవాసీ అహోసి కప్పకకులికో. సో యదా భగవా ఆతుమానగరం గచ్ఛతి, తదా అత్తేనో పుత్తే ద్వే సామణేరే కప్పకకమ్మం కారాపేత్వా లద్ధేహి తణ్డులతేలాదీహి వత్థూహి యాగుం పచిత్వా ససఙ్ఘస్స బుద్ధస్స అదాసి. భగవా పన తాని అప్పటిగ్గహేత్వా కారణం పుచ్ఛిత్వా విగరహిత్వా అకప్పియసమాదానదుక్కటాపత్తిం కప్పకపుబ్బస్స భిక్ఖుస్స ఖురధారణదుక్కటాపత్తిఞ్చ పఞ్ఞాపేసి. తం కారణం పటిచ్చ వేరం బన్ధిత్వా సాసనం విద్ధంసితుకామతాయ తత్తకఅయోగుళం గిలిత్వా ఉగ్గీరన్తో వియ ఈదిసదుట్ఠవచనం వదీతి.

అజాతసత్తురాజా చ తుమ్హాకం ధమ్మచక్కం హోతు, మమ ఆణాచక్కం పవత్తిస్సామి, విస్సట్ఠా హుత్వా సఙ్గాయన్తూతి అనుగ్గహేసి. తేనేస పఠమం సాసనానుగ్గహో రాజాతి వేదితబ్బో, మహాకస్సపాదీనఞ్చ అరహన్తానం పఞ్చసతానం సిసాపరమ్పరా అనేకా హోన్తి, గణనపథం వీతివత్తా. యమేత్థ ఇతో పరం వత్తబ్బం, తం అట్ఠకథాయం వుత్తనయేన వేదితబ్బం. తే పన మహాథేరా సఙ్గాయిత్వా పరినిబ్బాయింసూతి. హోన్తి చేత్థ–

ఇద్ధిమన్తో చ యే థేరా,

పఠమస్సఙ్గీతిం కత్వా;

సాసనం పగ్గహిత్వాన,

మచ్చూవసంవ సమ్పత్తా.

కిఞ్చాపి ఇద్ధియో సన్తి,

తథాపి తా జహిత్వాన;

నిబ్బాయింసు వసం మచ్చు,

పత్వా తే ఛిన్నపక్ఖావ.

కా కథావ చ అమ్హాకం,

అమ్హాకం గహణే పన;

మచ్చునో నత్థి సారో చ,

ఏవం ధారేయ్య పణ్డితోతి.

అయం పఠమసఙ్గీతికథా సఙ్ఖేపో.

తతో పరం వస్ససతం తేసం సిస్సపరమ్పరా సాసనం ధారేత్వా ఆగమంసు. అథానుక్కమేన గచ్ఛన్తేసు రత్తిదివేసు వస్ససతపరినిబ్బుతే భగవతి వేసాలికా వజ్జిపుత్తకా భిక్ఖూ వేసాలియం కప్పతి సిఙ్గిలోణకప్పా, కప్పతి ద్వఙ్గులకప్పో, కప్పతి గామన్తరకప్పో, కప్పతి ఆవాసకప్పో, కప్పతి అనుమతికప్పో, కప్పతి ఆచిణ్ణకప్పో, కప్పతి ఆమథితకప్పో, కప్పతి జళోగిం పాతుం, కప్పతి అదసకం నిసీదనం, కప్పతి జాతరూపరజతన్తి ఇమాని దసవత్థూని దీపేసుం.

తేసం సుసునాగపుత్తో కాళాసోకోనామ రాజా పక్ఖో అహోసి. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా యసో కాకణ్డకపుత్తో వజ్జీసు చారికం చరమానో వేసాలికా కిర వజ్జిపుత్తకా భిక్ఖూ వేసాలియం దసవత్థూని దిపేన్తీతి సుత్వా న ఖో పనేతం ప్పతిరూపం, య్వాహం దసబలస్స సాసనవిపత్తిం సుత్వా అప్పోస్సుక్కో భవేయ్యం, సన్ధాహం అధమ్మవాదినో నిగ్గహేత్వా ధమ్మం దీపేస్సామీతి చిన్తయన్తో యేన వేసాలీ, తదవసరి. తదా ఆయస్మా మహాయసో రేవతసబ్బకామిఆదీహి సత్తసతేహి అరహన్తేహి సద్ధిం సఙ్గాయిస్సామీతి వేసాలియం వాలుకారామం ఆగచ్ఛి. వజ్జిపుత్తకాచ భిక్ఖూ ఉపారమ్భచిత్తా కాళాసోకంనామ రాజానం ఉపసఙ్కమిత్వా మయం ఖో మహారాజ ఇమస్మిం మహావనారామే గన్ధకుటిం రక్ఖిత్వా వస్సామ, ఇదాని మహారాజ అధమ్మవాదినో అఞ్ఞే భిక్ఖూ విలుమ్పితుకామా విద్ధంసితుకామా ఆగతాతి ఆరోచేసుం. కాళాసోకో చ మహారాజా ఆగన్తుకానం భిక్ఖూనం అప్పవిసనత్థాయ నివారేథాతి అమచ్చే పేసేసి. అమచ్చాచ నివారేతుం గచ్ఛన్తా దేవతానం ఆనుభావేన భిక్ఖూ న పస్సన్తి. తదహేవ చ రత్తిభాగే కాళాసోకమహారాజా లోహకుమ్భీనిరయే పతనాకారేన సుపినం పస్సి. తస్స రఞ్ఞో భగిని నన్దానామ థేరీ ఆకాసేన ఆగచ్ఛన్తి ధమ్మవాదినో మహాథేరే నిగ్గణ్హిత్వా అధమ్మవాదీనం భిక్ఖూనం పగ్గహణే దోసబహులతం పకాసేత్వా సాసనస్స పగ్గహణత్థాయ ఓవాదం అకాసి.

కాళాసోకరాజా చ సంవేగప్పత్తో హుత్వా ఆయస్మన్తానం మహాయసత్థేరాదీనం ఖమాపేత్వా అజాతసత్తురాజా వియ సఙ్గాయనే పగ్గహం అకాసి.

మహాయసత్థేరాదయో చ కాళాసోకం రాజానం నిస్సాయ వాలుకారామే వజ్జిపుత్తకానం భిక్ఖూనం పకాసితాని అధమ్మవత్థూని భిన్దిత్వా అట్ఠతి మాసేహి దుతియసఙ్గాయనం అకంసు.

తదా చ మజ్ఝిమదేసే పాతలిపుత్తనగరే సుసునాగరఞ్ఞో పుత్తభూతస్స కాళాసోకరఞ్ఞో అతిసేకం పత్వా దసవస్సాని అహేసుం. పరమ్మరట్ఠే పన సిరిఖేత్తనగరే ద్వత్తగోఙ్కస్సనామ రఞ్ఞో అభిసిత్తకాలతో పురే ఏకవస్సం అహోసి. జినసాసనం పన వస్ససతం అహోసి.

ఇమిస్సఞ్చ దుతియసఙ్గీతియం మహాయస రేవత సబ్బకామిప్పముఖా సత్తసతప్పమాణా మహాథేరా దుతియం సఙ్ఖాయిత్వా దుతియం సాసనం పగ్గహేసుం.

ఆయస్మా మహాయసత్థేరోచనామ పఞ్చహి ఏతదగ్గళానే హి భగవతా థోమితస్స ఆనన్దత్థేరస్స సద్ధివిహారికో అహోసి. వజ్జిపుత్తకానం భిక్ఖూనం అధమ్మవత్థుదీపనం దుతియసఙ్గీతియం కారణమేవ. కాళాసోకరాజాచ పగేవ అధమ్మవాదీభిక్ఖూనం సహాయోపి సమానో పున ధమ్మవాదిభిక్ఖూనం సహాయో హుత్వా అనుగ్గహం అకాసి. తస్మా దుతియసాసనపగ్గహో రాజాతి వేదితబ్బో.

దుతియసఙ్గీతియం పన మహాయసత్థేర రేవత సబ్బకామిప్పముఖానం సత్తసతానం మహాథేరానం సిస్సపరమ్పరా అనేకా హోన్తి, గణనపథం వీతివత్తా. యమేత్థ ఇతో పరం వత్తబ్బ, తం అట్ఠకథాయం వుత్తనయేన వేదితబ్బం. తే పన మహాథేరా దుతియం సఙ్గాయిత్వా పరినిబ్బాయింసూతి. హోన్తి చేత్థ–

బుద్ధిమన్తో చ యే థేరా,

దుతియస్సఙ్గితిం కత్వా;

సాసనం పగ్గహిత్వాన,

మచ్చూవసంవ సమ్పత్తా.

ఇద్ధిమన్తోపి యే థేరా,

మచ్చునో తావ వసం గముం;

కథంయేవ మయం ముత్తా,

తతో ఆరక ముచ్చనాతి;

అయం దుతియసఙ్గీతికథాసఙ్ఖేపో.

తతో పరం అట్ఠతింసాధికాని ద్వేవస్ససతాని సమ్మాసబ్బుద్ధస్స భగవతో సాసనం నిరాకులం అహోసి నిరబ్బుదం. అట్ఠతింసాధికే పన ద్వివస్ససతే సమ్పత్తే పాటలిపుత్త నగరే సిరిధమ్మాసోకస్సనామ రఞ్ఞో కాలే నిగ్రోధసామణేరం పటిచ్చ బుద్ధసాసనే పసీదిత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స లాభసక్కారం బాహుల్లం అహోసి. తదా సట్ఠిసహస్సమత్తా తిత్థియా లాభసక్కారం అపేక్ఖిత్వా అపబ్బజితాపి పబ్బజితావియ హుత్వా ఉపాసథపవారణాదికమ్మేసు పవిసన్తి, సేయ్యథాపినామ హంసానం మజ్ఝే బకా, యథా చ గున్నం మజ్ఝే గవజా, యథా చ సిన్ధవానం మజ్ఝే గద్రభాతి.

తదా భిక్ఖుసఙ్ఘో ఇదాని అపరిసుద్ధా పరిసాతి మనసి కరిత్వా ఉపోసథం న అకాసి. సాసనే అబ్బుదం హుత్వా సత్తవస్సాని ఉపోసథపవారణాని ఛిజ్జన్తి. సిరిధమ్మాసో కో చ రాజా తం సుత్వా తం అధికరణం వూపసమేహి ఉపోసథం కారాపేహీతి ఏకం అమచ్చం పేసేసి. అమచ్చో చ భిక్ఖూ ఉపోసథం అకత్తుకామే కిం కరిస్సామీతి రాజానం పటిపుచ్ఛితుం అవిసహతాయ సయం మూళో హుత్వా అఞ్ఞేన మూళేన మన్థేత్వా సచే భిక్ఖుసఙ్ఘో ఉపోసథం న కరేయ్య, భిక్ఖుసఙ్ఘం ఘాతేతుకామో మహారాజాతి సయం మూళో హుత్వా మూళస్స సన్తికా మూళవచనం సుత్వా విహారం గన్త్వా ఉపోసథం అకత్తుకామం భిక్ఖుసఙ్ఘం ఘాతేసి.

రాజా చ తం సుత్వా అయం బాలో మయా అనాణత్తోవ హుత్వా ఈదిసం లుద్దకమ్మం అకాసి, అహం పాపకమ్మతో ముచ్చిస్సామివా మావాతి ద్వళకజాతో హుత్వా మహామోగ్గలిపుత్త తిస్సత్థేరం గఙ్గాయ పతిసోతతో ఆనేత్వా తం కారణం థేరం పుచ్ఛి. థేరో చ దీపకతిత్తిరజాతకేన అచేతనతాయ పాపకమ్మతో మోచేస్ససితి విస్సజ్జేసి, సత్తాహమ్పి తిత్థియానం వాదం సిరిధమ్మాసోకరఞ్ఞో సిక్ఖాపేసి, వాదేన వాదం తులయిత్వా సట్ఠిసహస్సమత్తే తిత్థియే సాసనబాహిరం అకాసి. తదా పన ఉపోసథం అకాసి. భగవతా వుత్తనియామేనేవ కథావత్థుఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘమజ్ఝే బ్యాకాసి. అసోకారామే చ సహస్సమత్తా మహాథేరా నవహి మాసేహి సఙ్గాయింసుం.

తదా మజ్ఝిమదేసే పాటలిపుత్తనగరే సిరిధమ్మాసోకరఞ్ఞో రజ్జం పత్వా అట్ఠారసవస్సాని అహేసుం. మరమ్మరట్ఠే పన సిరిఖేత్తనగరే రమ్బోఙ్కస్సనామ రఞ్ఞో రజ్జం పత్వా ద్వాదస వస్సాని అహేసున్తి.

ఇమిస్సఞ్చ తతియసఙ్గీతియం మహామోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరోనామ దుతియసఙ్గాయకేహి మహాథేరేహి బ్రహ్మలో కం గన్త్వా సాసనస్స పగ్గహణత్థం తిస్సనామ మహాబ్రహ్మానం ఆయాచిత నియామేన తతో చవిత్వా ఇధ మోగ్గలియానామ బ్రాహ్మణియా కుచ్ఛిమ్హి నిబ్బత్తసత్తో.

లాభసక్కారం అపేక్ఖిత్వా సట్ఠిసహస్సమతానం తిత్థియానం సమణాలయం కత్వా ఉపోసథపవారణాదీసు కమ్మేసు పవేసనం పరిసాయ అసుద్ధత్తా సత్తవస్సాని ఉపోసథస్స అకరణఞ్చ సాసనస్స పగ్గహణే కారణమేవ. మహామోగ్గలిపుత్తతిస్స మజ్ఝన్తిక మహారేవప్పముఖా మహాథేరా తతియం సఙ్గాయిత్వా తతియం సాసనం పగ్గహేసుం.

సిరిధమ్మాసోకరాజా చ తిత్థియానం వాదం సల్లక్ఖేత్వా తిత్థియే బహిసాసనకరణాదీహి సాసనస్స పగ్గహో రాజాతి వేదితబ్బో. మహామోగ్గలిపుత్తతిస్స మజ్ఝిన్తిక మహారేవప్పముఖానం సహస్సమత్తానం మహాథేరానం సిస్సపరమ్పరా అనేకా హోన్తి, గణనపథం వీతివత్తా. యమేత్థ ఇతో పరం వత్తబ్బం, తం అట్ఠకథాయం వుత్తనయేన వేదితబ్బం. తే పన మహాథేరా తతియం సఙ్గాయిత్వా పరినిబ్బాయింసూతి. హోన్తి చేత్థ–

మహిద్ధికాపి యే థేరా,

సఙ్గాయిత్వాన సాసనే;

మచ్చూవసంవ గచ్ఛింసు,

అబ్భగబ్భంవ భాకరో.

యథా ఏతేచ గచ్ఛన్తి,

తథా మయమ్పి గచ్ఛామ;

కోనామ మచ్చునా ముచ్చే,

మచ్చూపరాయనా సత్తా.

తస్మా హి పణ్డితో పోసో,

నిబ్బానం పన అచ్చుతం;

తస్సేవ సచ్ఛికత్థాయ,

పుఞ్ఞం కరేయ్య సబ్బదాతి.

అయం తతియసఙ్గీతికథాసఙ్ఖేపో.

తతో పరం కత్థ సమ్మాసమ్బుద్ధస్స భగవతో సాసనం సుట్ఠు పతిట్ఠహిస్సతీతి విమంసిత్వా మహామోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరో పచ్చన్తదేసే జినసాసనస్స సుప్పతిట్ఠియమానభావం పస్సిత్వా నవట్ఠానాని జినసాసనస్స పతిట్ఠాపనత్థాయ విసుం విసుం మహాథేరే పేసేసి. సేయ్యథిదం. మహామహిన్దత్థేరం సీహళదీపం పేసేసి-త్వం ఏతం దీపం గన్త్వా తత్థ సాసనం పతిట్ఠపేహీతి, సోణత్థేరం ఉత్తరత్థేరఞ్చసువణ్ణభూమిం, మహారక్ఖితత్థేరం యోనకలోకం, రక్ఖితత్థేరం వనవాసీరట్ఠం, యోనకధమ్మరక్ఖితత్థేరం అపరన్తరట్ఠం, మజ్ఝన్తి కత్థేరం కస్మీరగన్ధా రరట్ఠం, మహారేవత్థేరం మహింసకమణ్డలం, మహాధమ్మరక్ఖితత్థేరం మహారట్ఠం, మజ్ఝిమత్థేరం చీనరట్ఠన్తి. తత్థ చ ఉపసమ్పదపహోనకేన సఙ్ఘేన సద్ధిం పేసేసి. తే చ మహాథేరా విసుం విసుం గన్త్వా సాసనం తత్థ తత్థ పతిట్ఠాపేసుం. పతిట్ఠాపేత్వా చ తేసు తేసు ఠానేసు భిక్ఖూనం కాసావపజ్జోతేన విజ్జోతమానా అబ్భహిమధూరజోరాహుసఙ్ఖాతేహి విమత్తో వియ నిసానాథో జినసాసనం అనన్తరాయం హుత్వా పతిట్ఠాసి.

తేసు పన నవసు ఠానేసు సువణ్ణభూమినామ అధునా సుధమ్మనగరమేవ. కస్మా పనేతం విఞ్ఞాయతీతి చే. మగ్గానుమానతో ఠానానుమానతో వా. కథం మగ్గానుమానతో. ఇతో కిర సువణ్ణభూమి సత్తమత్తాని యోజనసతాని హోన్తి, ఏకేన వాతే న గచ్ఛన్తీ నావా సత్తహి అహోరత్తేహి గచ్ఛతి, అథేకస్మిం సమయే ఏవం గచ్ఛన్తి నావా సత్తాహమ్పి నదియా వట్టమచ్ఛ పిట్ఠే నేవ గతాతి అట్ఠకథాయం వుత్తేన సీహళదీపతో సువణ్ణభూమిం గతమగ్గప్పమాణేన సుఖమ్మపురతో సీహళదీపం గతమగ్గప్పమాణం సమేతి. సుధమ్మే పురతో కిర హి హింసళదీపం సత్తమత్తాని యోజనసతాని హోన్తి, ఉజుం వాయుఆగమనకాలే గచ్ఛన్తి వాయునావా సత్తహి అహోరత్తేహి సమ్పాపుణాతి. ఏవంమగ్గానుమానతో విఞ్ఞాయతి.

కథం ఠానానుమానతో. సువణ్ణభూమి కిర మహాసముద్దసమీపే తిట్ఠతి, నానావేరజ్జకానమ్పి వాణిజానం ఉపసఙ్కమనట్ఠానభూతం మహాతిత్థం హోతి. తేనేవ మహాజనకకుమారాదయో చమ్పానగరాదితో సంవోహారత్థాయ నావాయ సువణ్ణభూమిం ఆగమంసూతి. సుధమ్మపురమ్పి అధునా మహాసముద్దసమీపేయేవ తిట్ఠతి. ఏవం ఠానానుమాసతో విఞ్ఞాయతీతి.

అపరే పన సువణ్ణభూమినామ హరిభుఞ్జరట్ఠంయేవ, తత్థ సు వణ్ణస్స బాహుల్లత్తాతి వదన్తి. అఞ్ఞే పన సియామరట్ఠంయేవాతి వదన్తి. తం సబ్బం విమంసితబ్బం.

అపరన్తం నామ విసుం ఏకరట్ఠమేవాతి అపరే వదన్తి. అఞ్ఞే పన అపరన్తంనామ సునాపరన్తరట్ఠమేవాతి వదన్తి. తం యుత్తమేవ. కస్మా అపరన్తం నామ సునాపరన్తరట్ఠమేవాతి విఞ్ఞాయతీతి చే. అట్ఠకథాసు ద్వీహి నామేహి వుత్తత్తా. ఉపరిపణ్ణాసఅట్ఠకథాయఞ్హి సళాయతనసంయుత్తట్ఠకథాయఞ్చ అట్ఠకథాచరియేహి సునాపరన్తరట్ఠే కోణ్డధానత్థేరేన సలాకాదానాధికారే లద్ధేతదగ్గట్ఠానతం దస్సన్తేహి అపరన్తరట్ఠం సున సద్దేన యోజేత్వా వుత్తం. ధమ్మపదట్ఠకథాయం పన అఙ్గుత్తరట్ఠకథాయఞ్చ తమేవ రట్ఠం వినా సునసద్దేన వుత్తం. సునసద్దో చేత్థ పుత్తపరియాయో. మన్ధాతురఞ్ఞో జేట్ఠపుత్తో చతుద్దీపవాసి నో పక్కోసిత్వా తేసం విసుం విసుం నివాసట్ఠానం నియ్యాదేసి. తత్థ ఉత్తరదీపవాసీనం ఠానం కురురట్ఠంనామ, పుబ్బదీపవాసీనం పన వేదేహరట్ఠంనామ, పచ్ఛిమదీపవాసీనం అపరన్తం నామ. భత్తపచ్ఛిమదీపే జాతత్తా తే సునసద్దేన వుత్తా. తత్ర జాతాపి హి తేసం పుత్తాతివా సునాతివా వుత్తా, యథా వజ్జిపుత్తకా భిక్ఖూతి. వత్తిచ్ఛావసేన వా వాచాసిలిట్ఠవసేన చ ఇదమేవ సునసద్దేన విసేసేత్వా వోహరన్తీతి దట్ఠబ్బం.

యోనకరట్ఠంనామ యవనమనుస్సానం నివాసట్ఠానమేవ, యంజఙ్గమఙ్ఘఇతి వుచ్చతి.

వనవాసీరట్ఠంనామ సిరిఖేత్తనగరట్ఠానమో. కేచి పన వనవాసీరట్ఠంనామ ఏకం రట్ఠమేవ, న సిరిఖేత్తనగరట్ఠానన్తి వదన్తి. తం న సున్దరం. సిరిఖేత్తనగరట్ఠానమేవ హి వనవాసీరట్ఠం నామ. కస్మా పనేతం విఞ్ఞాయతీతిచే. ఇమస్స అమ్హాకం రఞ్ఞో భాతికరఞ్ఞో కాలే సిరిఖేత్తనగరే గుమ్భేహి పటిచ్ఛాదితే ఏకస్మిం పథవిపుఞ్జే అన్తో నిమ్ముజ్జిత్వా ఠితం పోరాణికం ఏకం లోహమయబుద్ధపటిపిబ్బం పటిలభి, తస్స చ పల్లఙ్కే ఇదం వనవాసీరట్ఠవాసీనం పూజనత్థాయాతిఆదినా పోరాణలేఖనం దిస్సతి, తస్మా యేవేతం విఞ్ఞాయతీతి.

కస్మీరగన్ధారరట్ఠంనామ కస్మీరరట్ఠం గన్ధారరట్ఠఞ్చ. తాని పన రట్ఠాని ఏకాబద్ధాని హుత్వా తిట్ఠన్తి. తేనేవ మజ్ఝన్తి కత్థేరం ఏకం ద్వీసు రట్ఠేసు పేసేసి. జనపదత్తా పన నపుంసకేకత్తం భవతి. తదా పన ఏకస్స రఞ్ఞో ఆణాయ పతిట్ఠానవిసయత్తా ఏకత్తవచనేన అట్ఠకథాయం వుత్తన్తిపి వదన్తి.

మహింసకమణ్డలంనామ అన్ధకరట్ఠం, యం యక్ఖపురరట్ఠన్తి వుచ్చతి.

మహారట్ఠంనామ మహానగరరట్ఠం. ఆధునా హి మహారట్ఠమేవ న గరసద్దేన యోజేత్వా మహానగరరట్ఠన్తి వోహరన్తీతి. సియామరట్ఠన్తిపి వదన్తి ఆచరియా.

చినరట్ఠంనామ హిమవన్తేన ఏకాబద్ధం హుత్వా ఠితం చీనరట్ఠం యే వాతి.

ఇదం సాసనస్స నవసు ఠానేసు విసుం విసుం పతిట్ఠానం.

ఇదాని ఆదితో పట్ఠాయ థేరపరమ్పరకథా వత్తబ్బా. సమ్మాసమ్బుద్ధస్స హి భగవతో సద్ధివిహారికో ఉపాలిత్థే రో,తస్స సిస్సో దాసకత్థేరో, తస్స సిస్సో సోణకత్థేరో, తస్స సిస్సో సిగ్గవత్థేరో చన్దవజ్జిత్థే రో చ, తేసం సిస్సో మోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరోతి ఇమే పఞ్చమహాథేరా సాసనవంసే ఆదిభూతా ఆచరియపరమ్పరానామ. తేసఞ్హి సిస్సపరమ్పరభూతా థేరపరమ్పరా యావజ్జతనా న ఉపచ్ఛిన్ధన్తి. ఆచరియపరమ్పరాయ చ లజ్జిభిక్ఖూ యేవ పవేసేత్వా కథేతబ్బా నో అలజ్జిభిక్ఖూ. అలజ్జీభిక్ఖూ నామ హి బహుస్సుతాపి సమానా లాభగరులోకగరుఆదిహి ధమ్మతన్తి నాసేత్వా సాసనవరే మహాభయం ఉప్పాదేన్తీతి. సాసనరక్ఖనకమ్మంనామ హి లజ్జీనంయేవ విసయో నో అలజ్జీనం. తేనాహు పోరాణా థేరా, అనాగతే సాసనం కో నామ రక్ఖిస్సతీతి అనుపేక్ఖిత్వా అనాగతే సాసనం లజ్జినో రక్ఖిస్సన్తి, లజ్జినో రక్ఖిస్సన్తి, లజ్జినో రక్ఖిస్సన్తీతి తిక్ఖాత్తుం వాచం నిచ్ఛారేసుం. ఏవం మజ్ఝిమదేసేపి అలజ్జీపుగ్గలా బహు సన్తీతి వేదితబ్బా.

పరినిబ్బానతో హి భగవతో వస్ససతానం ఉపరి పుబ్బే వుత్తనయేనేవ వజ్జిపుత్తకా భిక్ఖూ అధమ్మవత్థూని దీపేత్వా పఠమసఙ్గీతికాలే బహికతేహి పాపభిక్ఖూహి సద్ధిం మన్తేత్వా సహాయం గవేసేత్వా మహాసఙ్గీతివోహారేన మహాథేరా వియ సఙ్గీతిం అకంసు. కత్వా చ విసుం గణా అహేసుం. అహోవత ఇదం హాసితబ్బకమ్మం, సేయ్యథాపి నామ జరసిఙ్గాలో చతుపదసామఞ్ఞేన మానం జప్పేత్వా అత్తానం సీహం వియ మఞ్ఞిత్వా సీహో వియ సీహనాదం నదీతి. తే పావచనం యథా భూతం అజానిత్వా సద్దచ్ఛాయామత్తేన యథాభూతం అత్థం నామ సింసు. కిఞ్చి పావచనమ్పీ అపనేసుం. తఞ్చ సకగణేయేవ హోతి, న ధమ్మవాదీగణే. ధమ్మవినయం వికోపేత్వా యథిచ్ఛిత వసేనేవ చరింసు. అయం పన మహాసఙ్గీతినామ ఏకో అధమ్మవాదీగణో.

తతో పచ్ఛా కాలం అతిక్కన్తే తతోయేవ అఞ్ఞమఞ్ఞం వాదతో భిజ్జిత్వా గోకులికోనామ ఏకో గణో ఏకబ్యోహారోనామ ఏకోతి ద్వే గణా భిజ్జింసు. తతో పచ్ఛా గోకులికగణగణతోయేవ అఞ్ఞమఞ్ఞం భిజ్జిత్వా బహుస్సుతికోనామ ఏకో గణో పఞ్ఞత్తివాదోనామ ఏకోతి ద్వే గణా భిజ్జింసు. పునపి తేహియేవ గణేహి చేతియవాదోనామ ఏకో గణో భిజ్జి.

తతో పచ్ఛా చిరకాలం అతిక్కన్తే ధమ్మవాదీగణేహి విసభాగగణం పవిసిత్వా మహింసాసకోనామ ఏకోగణో వజ్జిపుత్తకోనామ ఏకోతి ద్వే గణా భిజ్జింసు. తతో పచ్ఛాపి వజ్జిపుత్తకగణతోయేవ అఞ్ఞమఞ్ఞం భిజ్జిత్వా ధమ్ముత్తరికోనామ ఏకో గణో, భద్దయానికోనామ ఏకో, ఛన్నాగారికోనామ ఏకో, సముతికోనామ ఏకోతి చత్తారో గణా భిజ్జింసు.

పునపి మహింసాసకగణతో అఞ్ఞమఞ్ఞం భిజ్జిత్వా సబ్బత్థివాదోనామ ఏకో గణో, ధమ్మగుత్తికోనామ ఏకో, కస్సపియోనామ ఏకో, సఙ్కన్తికోనామ ఏకో, సుత్తవాదో నామ ఏకోతి పఞ్చ గణా భిజ్జింసు.

ఏవం మజ్ఝిమదేసే దుతియసఙ్గీతిం సఙ్గాయన్తానం మహాథేరానం ధమ్మవాదీథేరవాదగణతో విసుం విసుం భిజ్జమానా అధమ్మవాదీగణా సత్తరస అహేసుం. తే చ అధమ్మవాదీగణా సాసనే థేరపరమ్పరాయ అనన్తో గధా. తే హి సాసనే ఉపకారా న హోన్తి, థేరపరమ్పరాయ చ పవేసేత్వా గణ్హితుం న సక్కా, యథా హంసగణే బకో, యథా చ గో గణే గవజో, యథా చ సువణ్ణగణే హారకుటోతి.

మహాకస్సపత్థేరాదితో పన ఆగతా థేరపరమ్పరా ఉపాలి దాసకో చేవాతిఆదినా పరివారఖన్ధకే సమన్తపాసాదికట్ఠకథాయఞ్చ ఆగతనయేనేవ వేదితబ్బా.

ఉపాలిత్థేరాదీనం పరిసుద్ధాచారాదీని అనుమానేత్వా యావ మోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరా, తావ తేసం థేరానం పరిసుద్ధా చారాదీనీతి సక్కా ఞాతుం, సేయ్యథాపి నదియా ఉపరిసోతే మేఘవస్సాని అనుమానేత్వా అధోసోతే నదియా ఉదకస్స బాహుల్లభావో విఞ్ఞాతుం సక్కాతి అయం కారణానుమాననయో నామ.

యావ పన మోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరా, తావ థేరానం పరిసుద్ధాచారాదీని అనుమానేత్వా ఉపాలిత్థేరస్స పరిసుద్ధాచారాదీనీతి సక్కా ఞాతుం, సేయ్యథాపి నామ ఉపరిధూమం పస్సిత్వా అనుమానేత్వా అగ్గి అత్థీతి సక్కా ఞాతున్తి అయం ఫలానుమానన యో నామ.

అదిభూతస్స పన ఉపాలిత్థేరస్స అవసానభూతస్స చ మోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరస్స పరిసుద్ధాచారాదీని అనుమానేత్వా మజ్ఝే దాసకసోణసిగ్గవాదీనం థేరానం పరిసుద్ధాచారాదీనితి సక్కా ఞాతుం, సేయ్యథాపి నామ సిలాపట్టస్స ఓరభాగే పారభాగే చ మిగపదవళఞ్జనం దిస్వా అనుమానేత్వా మజ్ఝే అపాకటం పదవళఞ్చనం అత్థీతి సక్కా ఞాతున్తి అయం మిగపదవళఞ్జన నయో నామ.

ఏవం తీహి నయేహి అయం థేరవాదగణో ధమ్మవాదీలజ్జిపేసలోతి వేదితబ్బో. ఏవముపరిపి నయో నేతబ్బో. థేరపరమ్పరా చ యావ పోత్థకారుళా పరివారఖన్ధకే సమన్త పాసాదికాయఞ్చ తతో మహిన్దో ఇట్టియోతిఆదినా వుత్త నయేన వేదితబ్బాతి.

ఇతి సాసనవంసే నవట్ఠానాగతసాసనవంసకథామగ్గో

నామ పఠమో పరిచ్ఛేదో.

౨. సీహళదీపికసాసనవంసకథామగ్గో

౨. ఇదాని సీహళదీపసాసనకథామగ్గం వత్తుం ఓకాసో అనుప్పత్తో, తస్మా తం వక్ఖామి.

సీహళదీపఞ్హి సాసనస్స పతిట్ఠానభూతత్తా చేతియగబ్భసదిసం హోతి. సమ్మాసమ్బుద్ధో కిర సీహళదీపం ధరమానకాలేపి తిక్ఖత్తుం అగమాసి. పఠమం యక్ఖానం దమనత్థం ఏకకోవ గన్త్వా యక్ఖే దమేత్వా మయి పరినిబ్బుతే సీహళదీపే సాసనం పతిట్ఠహిస్సతీతి తమ్బపణ్ణిదీపే ఆరక్ఖం కరోన్తో తిక్ఖత్తుం దీపం ఆవిఞ్ఛి. దుతియం మాతులభాగినేయ్యానం నాగరా జూనం దమనత్థాయ ఏకకోవ గన్త్వా తే దమేత్వా అగమాసి. తతియం పఞ్చభిక్ఖుసతపరివారో గన్త్వా మహాచేతియట్ఠానే చ థూపారామచేతియట్ఠానే చ మహాబోధిపతిట్ఠితట్ఠానే చ మహియఙ్గణచేతియట్ఠానే చ ముదిఙ్గణచేతియట్ఠానే చ దీఘవాపి చేతియట్ఠానే చ కల్యాణియచేతియట్ఠానే చ నిరోధసమాపత్తిం సమాపజ్జిత్వా నిసీది.

తదా చ పన సాసనం ఓగాహేత్వాన తావ తిట్ఠతి. పచ్ఛా పన యథావుత్తత్థేరపరమ్పరాయ సమభినివిట్ఠేన మహామోగ్గలిపుత్తతిస్సత్థేరేన పేసితో మహిన్దత్థేరో జినచక్కే పఞ్చతింసాధికే ద్విసతే సమ్పత్తే దుతియకత్తికమాసే ఇట్టియేన ఉత్తియేన సమ్బులేన భద్దసాలేన చాతి ఏతేహి థేరేహి సద్ధిం సీహళదీపం అగమాసి. సోణుత్తరత్థేరాదయో జినచక్కే పఞ్చతింసాధికే ద్విసతే సమ్పత్తే దుతియకత్తికమాసేయేవ సాసనస్స పతిట్ఠాపనత్థాయ అత్తనో అత్తనో సమ్పత్తభారభూతం తం తం ఠానం అగమంసు.

మహామహిన్దత్థేరో పన సత్తమాసాని ఆగమేత్వా జినచక్కే ఛత్తింసాధికే ద్విసతే సమ్పత్తే జేట్ఠమాసస్స పుణ్ణమియం సీహళదీపం సాసనస్స పతిట్ఠాపనత్థాయ అగమాసి. తేనేవ తేసు నవసు ఠానేసు సీహళదీపం ఛత్తింసాధికే ద్విస తే అగమాసి. అఞ్ఞాని పన అట్ఠ ఠానాని పఞ్చతింసాధికద్విసతేయేవ అగమాసీతి విసుంవ వత్థపేతబ్బో.

కస్మా పన మహామహిన్దత్థేరో సత్తమాసాని ఆగమేత్వా సబ్బపచ్ఛా సీహళదీపం గచ్ఛతీతి. సీహళదీపే ముటభివో నామ రాజా జరాదుబ్బలో అహోతి, సాసనం పగ్గహేతుం అసమత్థో, తస్స పన పుత్తో దేవానం పియ తిస్సో నామ రాజకుమారో దహరో సాసనం పగ్గహేతుం సమత్థో భవిస్సతి, సో చ దేవానం వియతిస్సో రజ్జం తావ లభతు వేదిస్సకగిరినగరే మాతుయా సద్ధిం ఞాతకే తావ పస్సామీతి అపేక్ఖిత్వా సత్తమాసాని ఆగమేత్వా ఛత్తింసాధికద్విసతేయేవ జినచక్కే మహామహిన్దత్థేరో సీహళదీపం గచ్ఛతీతి వేదితబ్బం.

మహామహిన్దత్థేరో చ ఇట్టియాదీహి థేరేహి చతూహి భాగినేయ్యేన సుమనసామణేరేన భణ్డుకేన నామ ఉపాసకే న చాతి ఏతేహి సద్ధిం ఛత్తింసాధికే ద్విసతే జినచక్కే జేట్ఠమాసపుణ్ణమియం సువణ్ణహంసా వియ జేట్ఠమాసే నభం ఉగ్గన్త్వా ఆకాసమగ్గేన అనురాధపురస్స పురత్థిమదిసాభాగే మిస్స కపబ్బతకూటే పతిట్ఠాసి.

జేట్ఠమాసస్స చ పుణ్ణమియం లఙ్కాదీపే జేట్ఠమూలనక్ఖత్తసభా హుత్వా మనుస్సా ఛణం అకంసు. తేనేవాహ సారత్థదీపనియం నామ వినయడీకాయం, జేట్ఠమాసస్స పుణ్ణమియం జేట్ఠనక్ఖత్తం మూలనక్ఖత్తం వా హోతీతి. తత్థ చ పుణ్ణమినక్ఖత్తం రాజమత్తన్తే పుణ్ణమినక్ఖత్తవిచారణనయేన వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం.

దేవానం పియ తిస్సో చ రాజా నక్ఖత్తం నామ ఘోసాపేత్వా ఛణం కారేథాతి అమచ్చే ఆణాపేత్వా చత్తాలీ సపురిససహస్సపరివారో నగరమ్హా నిక్ఖమిత్వా యేన మిస్స కపబ్బతో, తేన పాయాసి మిగవం కీళితుకామో. అథ తస్మిం పబ్బతే అధివత్థా ఏకా దేవతా మిగరూపేన రాజానం ఫలోభేత్వా పక్కోసిత్వా థేరస్స అభిముఖం అకాసి.

థేరో రాజానం ఆగచ్ఛన్తం దిస్వా మమంయేవ రాజా పస్సతు మా ఇతరేతి అధిట్ఠహిత్వా తిస్స తిస్స ఇతో ఏహీతి ఆహ. రాజా తం సుత్వా చిన్తేసి, ఇమస్మిం దీపే జాతో సకలోపి మనుస్సో మం తిస్సోతి నామం గహేత్వా ఆలపితుం సమత్థో నామ నత్థి, అయం పన భిన్నభిన్నపటధరో భణ్డుకాసావ వసనో మం నామేన ఆలపతి, కో నుఖో అయం భవిస్సతి, మనుస్సో వా అమనుస్సో వాతి. థేరో ఆహ,–

సమణా మయం మహారాజ, ధమ్మరాజస్స సావకా;

తవేవ అనుకమ్పాయ, జమ్బుదీపా ఇధాగతాతి.

తదా చ దేవానం పియతిస్సో రాజా అసోకరఞ్ఞా పేసితేన అభిసేకేన ఏకమాసాభిసిత్తో అహోసి. విసాఖపుణ్ణమాయం హిస్స అభిసేకమకంసు. సో చ అసోకరఞ్ఞా పేసితే ధమ్మపణ్ణాకారే రతనత్తయగుణప్పటిసంయుత్తం సాసనప్పవత్తిం అచిరసుతం అనుస్సరమానో తం థేరస్స సమణా మయం మహారాజ, ధమ్మరాజస్స సావకాతి వచనం సుత్వా అయ్యా నుఖో ఆగతాతి తావదేవ ఆవుధం నిక్ఖిపిత్వా ఏకమన్తం నిసీది సమ్మోదనీయం కథం కథయమానో. యథాహ,–

ఆవుధం నిక్ఖిపిత్వాన, ఏకమన్తం ఉపావిసి;

నిసజ్జ రాజా సమ్మోది, బహుం అత్థూపసఞ్హితన్తి.

సమ్మోదనీయం కథఞ్చ కురుమానేయేవ తస్మిం తానిపి చత్తాలీసపురిససహస్సాని ఆగన్త్వా సమ్పరివారేసుం. తదాథేరో ఇతరేపి ఛ జనే దస్సేసి. రాజా దిస్వా ఇమే కదా ఆగతాతి ఆహ. మయా సద్ధింయేవ మహారాజాతి. ఇదాని పన జమ్బుదీపే అఞ్ఞేపి ఏవరూపా సమణా సన్తీతి. సన్తి మహారాజ ఏతరహిజమ్బుదీపో కాలావపజ్జోతో ఇసివాతపటివాతో, తస్మిం–

తేవిజ్జా ఇద్ధిపత్తా చ, చేతోపరియకోవిదా;

ఖీణాసవా అరహన్తో, బహూ బుద్ధస్స సావకాతి.

భన్తే కేన ఆగతత్థాతి. నేవ మహారాజ ఉదకేన, న థలేనాతి. రాజా ఆకాసేన ఆగతాతి అఞ్ఞాసి. థేరో అత్థి నుఖో రఞ్ఞో పస్సావేయ్యత్తికన్తి వీమంసనత్థాయ ఆసన్నం అమ్బరుక్ఖం ఆరబ్భ పఞ్హం పుచ్ఛి, –

కిన్నామో మహారాజ అయం రుక్ఖోతి. అమ్బరుక్ఖో నామ భన్తేతి. ఇమం పన మహారాజ అమ్బం ముఞ్చిత్వా అఞ్ఞో అమ్బో అత్థి వా నత్థి వాతి. అత్థి భన్తే అఞ్ఞేపి బహూ అమ్బరుక్ఖాతి. ఇమఞ్చ అమ్బం తే చ అమ్బే ముఞ్చిత్వా అత్థి నుఖో మహారాజ అఞ్ఞే రుక్ఖాతి. అత్థి భన్తే, తే పన న అమ్బరుక్ఖాతి. అఞ్ఞే చ అమ్బే అనమ్బే చ ముఞ్చిత్వా అత్థి పన అఞ్ఞో రుక్ఖోతి. అయమేవ భన్తే అమ్బ రుక్ఖోతి. సాధు మహారాజ పణ్డితోసీతి.

అత్థి పన మహారాజ తే ఞాతకాతి. అత్థి భన్తే బహూజనాతి. తే ముఞ్చిత్వా కేచి అఞ్ఞాతకాపి అత్థి మహారాజాతి. అఞ్ఞాతకా భన్తే ఞాతకేహి బహుతరాతి. తవఞాతకే చ అఞ్ఞాతకే చ ముఞ్చిత్వా అత్థఞ్ఞో కోచి మహారాజాతి. అహమేవ భన్తేతి. సాధు మహారాజ అత్తా నామ అత్తనో నేవ ఞాతకో న అఞ్ఞాతకోతి.

అథ థేరో పణ్డితో రాజా సక్ఖిస్సతి ధమ్మం అఞ్ఞాతున్తి చూళహత్థిపదోపమసుత్తం కథేసి. కథాపరియోసానే రాజా తీసు సరణేసు పతిట్ఠహి సద్ధిం చత్తాలీసాయ పాణసహస్సేహీతి. తతో పరం యం యం వత్తబ్బం, తం తం సమన్తపాసాదికాదీసు వుత్తనయేన వేదితబ్బం.