నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స

సుత్తన్తపిటకే

దీఘనికాయే

సీలక్ఖన్ధవగ్గసుత్త

సంగాయనస్స పుచ్ఛా విస్సజ్జనా

పుచ్ఛా – పఠమమహాధమ్మసంగీతికాలే ఆవుసో ధమ్మసంగాహకా మహాకస్సపాదయో మహాథేరవరా పఠమం వినయం సంగాయిత్వా తదనన్తరం కం నామ పావచనం సంగాయింసు.

విస్సజ్జనా – పఠమమహాధమ్మసంగీతియం భన్తే ధమ్మసంగాహకా మహాకస్సపాదయో మహాథేరవరా పఠమం వినయం సంగాయిత్వా తదనన్తరం ధమ్మం సంగాయింసు.

పుచ్ఛా – ధమ్మో నామ ఆవుసో సుత్తన్తాభిధమ్మవసేన దువిధో, తత్థ కతరం ధమ్మం పఠమం సంగాయింసు.

విస్సజ్జనా – ద్వీసు భన్తే ధమ్మేసు సుత్తన్తాభిధమ్మపిటకేసు పఠమం సుత్తన్తం పిటకం ధమ్మం సంగాయింసు.

పుచ్ఛా – సుత్తన్తపిటకే పి ఆవుసో దీఘమజ్ఝిమసంయుత్తఅఙ్గుత్తరఖుద్దకనికాయవసేన పఞ్చ నికాయా, తేసు పఠమం కతరం నికాయం సంగాయింసు.

విస్సజ్జనా – పఞ్చసు భన్తే నికాయేసు పఠమం దీఘనికాయం సంగాయింసు.

పుచ్ఛా – దీఘనికాయేపి ఆవుసో తయో వగ్గా చతుత్తింసా చ సుత్తాని, తేసు కతరం వగ్గం కతరఞ్చ సుత్తం పఠమం సంగాయింసు.

విస్సజ్జనా – దీఘనికాయేపి భన్తే తీసు వగ్గేసు పఠమం సీలక్ఖన్ధవగ్గం, చతుత్తింసతియా చ సుత్తేసు పఠమం బ్రహ్మజాలసుత్తం సంగాయింసు.

బ్రహ్మజాలసుత్త

పుచ్ఛా – సాధు సాధు ఆవుసో మయమ్పి దాని తతోయేవ పట్ఠాయ సంగాయితుం పుబ్బకిచ్చాని సమారభామ…, తేనావుసో భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన బ్రహ్మజాలసుత్తం కత్థ భాసితం.

విస్సజ్జనా – అన్తరా చ భన్తే రాజగహం అన్తరా చ నాళన్దం అమ్బలట్ఠికాయం రాజాగారకే భాసితం.

పుచ్ఛా – కం ఆవుసో ఆరబ్భ భాసితం.

విస్సజ్జనా – సుప్పియఞ్చ భన్తే పరిబ్బాజకం బ్రహ్మదత్తఞ్చ మాణవం ఆరబ్భ భాసితం.

పుచ్ఛా – కిస్మిం ఆవుసో వత్థుస్మిం భాసితం.

విస్సజ్జనా – వణ్ణావణ్ణే భన్తే, సుప్పియో హి భన్తే అనేకపరియాయేన బుద్ధస్స అవణ్ణం భాసతి ధమ్మస్స అవణ్ణం భాసతి సఙ్ఘస్స అవణ్ణం భాసతి, సుప్పియస్స పన పరిబ్బాజకస్స అన్తేవాసీ బ్రహ్మదత్తో మాణవో అనేకపరియాయేన బుద్ధస్స వణ్ణం భాసతి ధమ్మస్స వణ్ణం భాసతి సఙ్ఘస్స వణ్ణం భాసతి, తస్మిం భన్తే వత్థుస్మిం భాసితం.

అనుసన్ధే

పుచ్ఛా – కతి ఆవుసో తత్థ అనుసన్ధయో.

విస్సజ్జనా – తయో భన్తే తత్థ అనుసన్ధయో, ఏకో అవణ్ణానుసన్ధి, ద్వే వణ్ణానుసన్ధియో.

పఠమ అనుసన్ధే

పుచ్ఛా – తత్థావుసో పఠమే అనుసన్ధిమ్హి కథం భగవతా భాసితం, తం సంఖేపతో కథేహి.

విస్సజ్జనా – పఠమే భన్తే అనుసన్ధిమ్హి అవణ్ణే మనోపదోసం నివారేత్వా, తత్థ చ ఆదీనవం దస్సేత్వా, తత్థ పటిపజ్జితబ్బాకారో భగవతా భాసితో.

మమం వా భిక్ఖవే పరే అవణ్ణం భాసేయ్యుం, ధమ్మస్స వా అవణ్ణం భాసేయ్యుం సఙ్ఘస్స వా అవణ్ణం భాసేయ్యుం, తత్ర తుమ్హేహి న ఆఘాతో అప్పచ్చయో న చేతసో అనభిరద్ధి కరణీయా…

దుతియ అనుసన్ధే

పుచ్ఛా – సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో భగవా అత్తనా పరముక్కం సాగతఖన్తీగుణసమన్నాగతో అత్తనో సావకభూతే అమ్హేపి తత్థ సమాదాపేసి, అత్తనా చ లోకధమ్మేసు అనిఞ్జనసభావో అమ్హాకమ్పి తథత్తాయ ఓవాదమదాసి, దుతియేపనావుసో అనుసన్ధిమ్హి కథం భగవతా భాసితం, తమ్పి సంఖేపతో పకాసేహి.

విస్సజ్జనా – దుతియే పన భన్తే అనుసన్ధిమ్హి వణ్ణే చేతసో ఉప్పిలావితత్తం నిసేధేత్వా, తత్థ చ ఆదీనవం దస్సేత్వా, తత్థ చ పటిపజ్జనాకారం దస్సేత్వా, పుథుజ్జనస్స వణ్ణభూమిభూతాని తీణి సీలాని విత్థారతో భగవతా భాసితాని.

మమం వా భిక్ఖవే పరే వణ్ణం భాసేయ్యుం, ధమ్మస్స వా వణ్ణం భాసేయ్యుం, సఙ్ఘస్స వా వణ్ణం భాసేయ్యుం, తత్ర తుమ్హేహి న ఆనన్దో న సోమనస్సం న చేతసో అభిరద్ధి కరణీయా –

తతియ అనుసన్ధే

పుచ్ఛా – సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో భగవా అత్తనా పరముక్కంసగతసుపరిసుద్ధసీలసమన్నాగతో, తం అత్తనో సుపరిసుద్ధసీలం దస్సేత్వా పరేపి తత్థ నియోజేసి, తతియే పనావుసో అనుసన్ధిమ్హి కథం భగవతా భాసితం, తం సంఖేపతో పకాసేహి.

విస్సజ్జనా – తతియే పన భన్తే అనుసన్ధిమ్హి ద్వాసట్ఠి దిట్ఠియో సబ్బఞ్ఞుత ఞాణేన విత్థారతో విభజిత్వా, తాసఞ్చ ఛ ఫస్సాయతనపదట్ఠానభావం విభావేత్వా, మిచ్ఛాదిట్ఠిగతికాధిట్ఠా నఞ్చ వట్టం కథేత్వా, యుత్తయోగభిక్ఖుఅధిట్ఠానఞ్చ వివట్టం కథేత్వా, మిచ్ఛాదిట్ఠిగతికస్స దేసనాజాలతో అవిముత్తభావం దేసనాజాలతో విముత్తస్స నత్థికభావఞ్చ విభావేత్వా, అత్తనో చ కత్థచి అపరియాపన్నభావం దస్సేత్వా, ఉపాదిసేసనిబ్బానధాతుం పాపేత్వా దేసనా భగవతా నిట్ఠాపితా.

ఉచ్ఛిన్నభావనేత్తికో భిక్ఖవే తథాగతస్స కాయో తిట్ఠతి, యావస్స కాయో ఠస్సతి తావ నం దక్ఖన్తి దేవమనుస్సా, కాయస్స భేదా ఉద్ధం జీవితపరియాదానా న నం దక్ఖన్తి దేవమనుస్సా.

సుత్తనిదేసనా

పుచ్ఛా – సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో భగవా అత్తనా ద్వాసట్ఠి దిట్ఠియో చ ఛ ఫస్సాయతనాని చ ద్వాదస పటిచ్చసముప్పాదఙ్గాని చ సబ్బసో పరిజానిత్వా తేసం పరిజాననత్థాయ పరేసమ్పి తథత్తాయ ధమ్మం పకాసేతి, సుత్తఞ్చ నామ ఆవుసో చతున్నం సుత్తనిక్ఖేపానం అఞ్ఞతరవసేనేవ నిక్ఖిత్తం, తస్మా తేసు ఇదం సుత్తం కతరేన సుత్తనిక్ఖేపేన భగవతా నిక్ఖిత్తం.

విస్సజ్జనా – చతూసు భన్తే సుత్తనిక్ఖేపేసు అట్ఠుప్పత్తినిక్ఖేపన ఇదం సుత్తం నిక్ఖిత్తం.

పుచ్ఛా – కస్స ఆవుసో వచనం.

విస్సజ్జనా – భగవతో భన్తే వచనం అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స.

పుచ్ఛా – కేనావుసో ఆభతం.

విస్సజ్జనా – పరమ్పరాయ భన్తే ఆభతం.

పుచ్ఛా – అత్థి ను ఖో ఆవుసో ఏత్థ కోచి విరద్ధదోసా, యేన పచ్ఛిమా జనా మిచ్ఛాఅత్థం గణ్హేయ్యుం.

విస్సజ్జనా – నత్థి భన్తే.

సామఞ్ఞఫలసుత్త

పుచ్ఛా – తేనావుసో భగవతా…పే… సమ్మాసమ్బుద్ధేన సామఞ్ఞఫలసుత్తం కత్థ భాసితం.

విస్సజ్జనా – రాజగహే భన్తే జీవకస్స కోమారభచ్చస్స అమ్బవనే భాసితం.

పుచ్ఛా – కేనావుసో సద్ధిం భగవతా భాసితం.

విస్సజ్జనా – రఞ్ఞా భన్తే మాగధేన అజాతసత్తునా వేదేహిపుత్తేన సద్ధిం భాసితం.

పుచ్ఛా – తం పనావుసో సుత్తం చతున్నం సుత్తనిక్ఖేపానం కతరేన సుత్తనిక్ఖేపేన భగవతా నిక్ఖిత్తం.

విస్సజ్జనా – చతున్నం భన్తే సుత్తనిక్ఖేపానం పుచ్ఛావసికేన సుత్తనిక్ఖేపేన నిక్ఖితం భగవతా.

అజాతసత్తు

పుచ్ఛా – సా పనావుసో పుచ్ఛా కేనాకారేన సముప్పన్నా.

విస్సజ్జనా – రాజా భన్తే మాగధో అజాసత్తు వేదేహిపుత్తో తదహుపోసథే పన్నరసే కోముదియా చాతుమాసినియా పుణ్ణాయ పుణ్ణమాయ రత్తియా యేన భగవా తేనుపసంకమి, ఉపసంకమిత్వా భగవన్తం దిట్ఠేవ ధమ్మే సందిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుచ్ఛి, ఏవం ఖో సా భన్తే పుచ్ఛా ఉప్పన్నా.

రమ్మణీయా వత భో దోసినా రత్తి, అభిరూపా వత భో దోసినా రత్తి, దస్సనీయా వత భో దోసినా రత్తి, పాసాదికా వత భో దోసినా రత్తి, లక్ఖఞ్ఞా వత భో దోసినా రత్తి….

కం నుఖ్వజ్జ సమణం వా బ్రాహ్మణం వా పయిరుపాసేయ్యామ….

యం నో పయిరుపసతో చిత్తం పసీదేయ్య….

ఛరాజీవక

త్వం పన సమ్మ జీవక కిం తుణ్హీసి –

అయం దేవ అమ్హాకం భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో అమ్హాకం అమ్బవనే విహరతి.

తం ఖో పన భగవన్తం ఏవం కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గతో ‘‘ఇతిపి సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరోపురిసదమ్మసారథి సత్థాదేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా’’తి.

తం దేవో భగవన్తం పయిరుపాసతు, అప్పేవనామ దేవస్స భగవన్తం పయిరుపాసతో చిత్తం పసీదేయ్య.

తేన హి సమ్మ జీవక హత్థియానాని కప్పాపేహి.

కప్పితాని ఖో తే దేవ హత్థియానాని, యస్స దాని కాలం మఞ్ఞసి.

అజాతసత్తు

కిచ్చి మం సమ్మ జీవక న వఞ్చేసి, కచ్చి మం సమ్మ జీవక న పలమ్భేసి….

మా భాయి మహారాజ, మా భాయి మహారాజ….

న తం దేవ వఞ్చేమి, న తం దేవ పలమ్భామి….

అజాతసత్త

ఏసో మహారాజ భగవా, ఏసో మహారాజ భగవా మజ్ఝిమం థమ్భం నిస్సాయ పురత్థాభిముఖో నిసిన్నో పురక్ఖతో భిక్ఖుసఙ్ఘస్స….

ఇమినా మే ఉపసమేన ఉదయభద్దో కుమారో సమన్నాగతో హోతు…

అగమా ఖో త్వం మహారాజ యథా పేమం.

పుచ్ఛేయ్యామహం భన్తే భగవన్తం కిఞ్చిదేవ దేసం సచే మే భగవా ఓకాసం కరోతి పఞ్హస్స వేయ్యాకరణాయ.

పుచ్ఛ మహారాజ యదాకఙ్ఖసి.

యథా ను ఖో ఇమాని భన్తే పుథుసిప్పాయతనాని, సేయ్యథిదం, హత్థారోహా అస్సారోహా రథికా ధనుగ్గహా చేలకా చలకా పిణ్డదాయకా (పేయ్యాల) గణకా ముద్దికా, అఞ్ఞానిపి ఏవం గతికాని పుథుసిప్పాయతనాని, తే తేన సిప్పేన సన్దిట్ఠికం సిప్పఫలం జీవన్తి, తే తేన అత్తానం సుఖేన్తి పీణేన్తి, మాతాపితరో సుఖేన్తి, పీణేన్తి, పుత్తదారం సుఖేన్తి పీణేన్తి, మిత్తామచ్చే సుఖేన్తి పీణేన్తి సమణబ్రాహ్మణేసు ఉద్ధగ్గికం దక్ఖిణం పతిట్ఠపేన్తి సోవగ్గికం సుఖవిపాకం సగ్గసంవత్తనికం, సక్కా ను ఖో భన్తే ఏవమేవ దిట్ఠేవ ధమ్మే సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పఞ్ఞపేతుం.

పుచ్ఛా – తదా ఆవుసో కథం భగవతా రాజా అజాతసత్తు వేదేహి పుత్తో పటిపుచ్ఛితో కథఞ్చ తేన భగవతో ఆరోచితం.

విస్సజ్జనా – ‘‘అభిజానాసి నో త్వం మహారాజ ఇమం పఞ్హం అఞ్ఞే సమణబ్రాహ్మణే పుచ్ఛితాతి, అభిజానామహం భన్తే అఞ్ఞే సమణబ్రాహ్మణే పుచ్ఛితాతి, యథాకథం పన తే మహారాజ బ్యాకరింసు, సచే తే అగరు, భాసస్సూతి న ఖో మే భన్తే గరు, యత్థస్స భగవా నిసిన్నో భవన్తరూపో వాతి, తేనేహి మహారాజ భాసస్సూ’’తి, ఏవం ఖో భన్తే తదా భగవతా రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహి పుత్తో పటిపుచ్ఛితో, ఏవం ఖో భన్తే తేన తదా భగవతో ఆరోచితం.

పూరణకస్సప అయూవాద

పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో పూరణకస్సపస్స సన్తికే పుచ్ఛావిస్సజ్జనా అహోసి.

విస్సజ్జనా – ఏకమిదం భన్తే సమయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో యేన పూరణో కస్సపో తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా పూరణం కస్సపం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుచ్ఛి, అథ ఖో భన్తే పూరణో కస్సపో కరోతో ఖో మహారాజ కారయతో, ఛిన్దతో ఛేదాపయతో, పచతో పాచాపయతో, సోచయతో సోచాపయతో (పేయ్యాల) కరోతో న కరీయతి పాపం త్యాదినా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స సందిట్ఠి కం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో సమానో అకిరియం బ్యాకాసి, ఏవం ఖో భన్తే పూరణస్స కస్సపస్స సన్తికే పుచ్ఛావిస్సజ్జనా అహోసి.

పూరణకస్సపవాద

నిస్సిరికో వత ఆవుసో పూరణస్స కస్సపస్స వాదో అనత్థసంహితో జిగుచ్ఛనీయో అతివియ భయానకో, యే తస్స వచనం సోతబ్బం సద్ధాతబ్బం మఞ్ఞేయ్యుం, తేసం తం అస్స దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయ, ఏత్తకేనేవ అజ్జ మయం పుచ్ఛావిస్సజ్జనం థపేస్సామ.

మక్ఖలిగోసాల అయూవాద

పుచ్ఛా – పురిమదివసే ఆవుసో మయా సామఞ్ఞఫలసుత్తస్స నిదానపరియాపన్నాని పుచ్ఛితబ్బట్ఠానాని కానిచి కానిచి పుచ్ఛితాని, తయా చ సుట్ఠు విస్సజ్జితాని, అజ్జ పన యథానుప్పత్తమక్ఖలిగోసాయ వాదతో పట్ఠాయ పుచ్ఛిస్సామి, మక్ఖలి పన ఆవుసో

గోసాలో రఞ్ఞా మాగధేన అజాతసత్తునా వేదేహిపుత్తేన సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో కథం బ్యాకాసి.

విస్సజ్జనా – ఏకమిదం భన్తే సమయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో యేన మక్ఖలిగోసాలో తేనుపసంకమి, ఉపసంకమిత్వా మక్ఖలిం గోసాలం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుచ్ఛి, అథ ఖో భన్తే మక్ఖలిగోసాలో రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం ఏతదవోచ ‘‘నత్థి మహారాజ హేతు నత్థి పచ్చయో సత్తానం సంకిలేసాయ, అహేతూ అపచ్చయా సత్తా సంకిలిస్సన్తి. నత్థి మహారాజ హేతు నత్థి పచ్చయో సత్తానం విసుద్ధియా, అహేతూ అపచ్చయా సత్తా విసుజ్ఝన్తి, (పేయ్యాల) చుల్లాసీతి మహాకప్పినో సతసహస్సాని, యాని బాలే చ పణ్డితే చ సన్ధావిత్వా సంసరిత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సన్తి, తత్థ నత్థి ‘ఇమినాహం సీలేన వా వతేన వా తపేన వా బ్రహ్మచరియేన వా అపరిపక్కం వా కమ్మం పరిపాచేస్సామి, పరిపక్కం వా కమ్మం ఫుస్స ఫుస్స బ్యన్తిం కరిస్సామీ’తి హేవం నత్థి. దోణమితే సుఖదుక్ఖే, పరియన్తకతే సంసారే నత్థి హాయనవడ్ఢనే, నత్థి ఉక్కంసావకంసే. సేయ్యథాపి నామ సుత్తపుట్ఠే ఖిత్తే నిబ్బేఠియమానమేవ పలేతి, ఏవమేవ బాలే చ పణ్డితే చ సన్ధావిత్వా సంసరిత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరిస్సన్తీ’’తి, ఇత్థం ఖో భన్తే రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స మక్ఖలిగోసాలో సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో సమానో సంసారసుద్ధిం బ్యాకాసి.

మక్ఖలిగోసాలవాద

అయమ్పి ఆవుసో వాదో నిస్సిరికోయేవ అనత్థసంహితో జిగుచ్ఛనీయో అతి వియ భయానకో, యే తస్స వచనం సోతబ్బం సద్ధాతబ్బం మఞ్ఞేయ్యుం, తేసం తం అస్స దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయ.

అజితకేసకమ్బలవాద

పుచ్ఛా – అథాపరమ్పి పుచ్ఛామి, అజితో పన ఆవుసో కేసకమ్బలో రఞ్ఞా మాగధేన అజాతసత్తునా వేదేహిపుత్తేన సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో కథం బ్యాకాసి.

విస్సజ్జనా – ఏకమిదం భన్తే సమయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో యేన అజితో కేసకమ్బలో తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా అజితం కేసకమ్బలం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుచ్ఛి, అథ ఖో భన్తే అజితో కేసకమ్బలో రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం ఏతదవోచ ‘‘నత్థి మహారాజ దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం, నత్థి హుతం, నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, నత్థి అయం లోకో, నత్థి పరో లోకో, నత్థి మాతా, నత్థి పితా, నత్థి సత్తా ఓపపాతికా, నత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా సమ్మగ్గతా సమ్మాపటిపన్నా, యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తి. (పేయ్యాల) బాలే చ పణ్డితే చ కాయస్స భేదా ఉచ్ఛిజ్జన్తి వినస్సన్తీ’’తి. ఇత్థం ఖో భన్తే రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స అజితో కేసకమ్బలో సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో సమానో ఉచ్ఛేదం బ్యాకాసి.

అజితకేసకమ్బల

అయమ్పి ఖో ఆవుసో నిస్సిరికోయేవ, అనత్థసంహితో జిగుచ్ఛనీయో అతి వియ భయానకో, యే తస్స వచనం సోతబ్బం సద్ధాతబ్బం మఞ్ఞేయ్యుం, తేసం తం అస్స దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయ.

పకుధకచ్చాయనవాద

పుచ్ఛా – అథాపరమ్పి పుచ్ఛామి, పకుధో పన ఆవుసో కచ్చాయనో రఞ్ఞా మాగధేన అజాతసత్తునా వేదేహిపుత్తేన సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో కథం బ్యాకాసి.

విస్సజ్జనా – ఏకమిదం భన్తే సమయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో యేన పకుధో కచ్చాయనో తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా పకుధం కచ్చాయనం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుచ్ఛి, అథ ఖో భన్తే పకుధో కచ్చాయనో రాజానం మాగధం అజాసత్తుం వేదేహిపుత్తం ఏతదవోచ ‘‘సత్తిమే మహారాజ కాయా అకటా అకటవిధా అనిమ్మితా అనిమ్మాతా వఞ్చా కూటట్ఠా ఏసికట్ఠాయితా, తే న ఇఞ్జన్తి, న విపరిణామేన్తి, న అఞ్ఞమఞ్ఞం బ్యాబాధేన్తి, నాలం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సుఖాయ వా దుక్ఖాయ వా సుఖదుక్ఖాయ వా. కతమే సత్త, పథవీకాయో, ఆపోకాయో, తేజోకాయో వాయోకాయో, సుఖే, దుక్ఖే, జీవే సత్తమే. ఇమే సత్తకాయా అకటా అకటవిధా అనిమ్మితా అనిమ్మాతా వఞ్చ్యా కూటట్ఠా ఏసికట్ఠాయితా, తే న ఇఞ్జన్తి, న విపరిణామేన్తి, న అఞ్ఞమఞ్ఞం బ్యాబాధేన్తి, నాలం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సుఖాయ వా దుక్ఖాయ వా సుఖదుక్ఖాయ వా. తత్థ నత్థి హన్తా వా ఘాతేతా వా, సోతా వా సావేతా వా, విఞ్ఞాతా వా విఞ్ఞాపేతా వా, యోపి తిణ్హేన సత్థేన సీసం ఛిన్దతి, న కోచి కిఞ్చి జివితా వోరోపేతి, సత్తన్నంత్వేవ కాయానమన్తరేన సత్థం వివరమనుపతతీ’’తి. ఇత్థం ఖో భన్తే రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స పకుధో కచ్చాయనో సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో సమానో అఞ్ఞేన అఞ్ఞం బ్యాకాసి.

పకుధకచ్చాయనవాద

అయమ్పి ఖో ఆవుసో వాదో పురిమవాదోవియ నిస్సిరికోయేవ అనత్థసంహితో జిగుచ్ఛనీయో అతివియ భయానకో.

నిగణ్ఠనాటపుత్తవాద

పుచ్ఛా – అథాపరమ్పి పుచ్ఛామి, నిగణ్ఠో పనావుసో నాటపుత్తో రఞ్ఞా మాగధేన అజాతసత్తునా వేదేహిపుత్తేన సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో కథం బ్యాకాసి.

విస్సజ్జనా – ఏకమిదం భన్తే సమయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో యేన నిగణ్ఠో నాటపుత్తో తేనుపసంకమి, ఉపసంకమిత్వా నిగణ్ఠం నాటపుత్తం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుచ్ఛి, అథ ఖో నిగణ్ఠో నాటపుత్తో రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం ఏతదవోచ, ‘‘ఇధ మహారాజ నిగణ్ఠో చాతుయామసంవరసంవుతో హోతి, కథఞ్చ మహారాజ

నిగణ్ఠో చాతుయామసంవరసంవుతో హోతి, ఇధ మహారాజ నిగణ్ఠో సబ్బవారివారితో చ హోతి, సబ్బవారియుత్తో చ, సబ్బవారిధుతో చ, సబ్బవారిఫుటో చ. ఏవం ఖో మహారాజ నిగణ్ఠో చాతుయామసంవరసంవుతో హోతి, యతో ఖో మహారాజ నిగణ్ఠో ఏవం చాతుయామసంవరసంవుతో హోతి. అయం వుచ్చతి మహారాజ నిగణ్ఠో గతత్తో చ యతత్తో చ ఠితత్తో చా’’తి. ఇత్థం ఖో భన్తే రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స నిగణ్ఠో నాటపుత్తో సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో సమానో చాతుయామసంవరం బ్యాకాసి.

నిగణ్ఠవాద

ఏతస్స పనావుసో వాదే కోచి సాసనానులోమవాదో అత్థి, అసుద్ధలద్ధితాయ పన ఏసోపి వాదో జిగుచ్ఛనీయోయేవ, సేయ్యథాపి భోజనం గూథమిస్సం గారయ్హోయేవ ఆరకా పరివజ్జితబ్బోయేవ, సేయ్యథాపి విససంసట్ఠో ఆపానీయకంసో.

సిఞ్చఞ్ఞవాద

పుచ్ఛా – అథాపరమ్పి పుచ్ఛామి, సఞ్చయో పనావుసో బేలట్ఠపుత్తో సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో కథం బ్యాకాసి.

విస్సజ్జనా – ఏకమిదం భన్తే సమయం రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో యేన సఞ్చయో బేలట్ఠపుత్తో తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా సఞ్చయం బేలట్ఠపుత్తం ఏతదవోచ, ‘‘యథా ను ఖో ఇమాని భో సఞ్చయ పుథుసిప్పాయతనాని, సేయ్యథిదం, హత్థారోహా అస్సరోహా…పే… సక్కా ను ఖో భో సఞ్చయ ఏవమేవ దిట్ఠేవ ధమ్మే సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పఞ్ఞపేతు’’న్తి, ఏవం వుత్తే భన్తే సఞ్చయో బేలట్ఠపుత్తో రాజానం మాగధం అజాతసత్తుం వేదేహిపుత్తం ఏతదవోచ.

‘‘అత్థి పరోలోకోతి ఇతి చే మం పుచ్ఛసి, అత్థి పరో లోకోతి ఇతి చే మే అస్స, అత్థి పరో

లోకోతి ఇతి తే నం బ్యాకరేయ్యం, ఏవన్తిపి మే నో, తథాతిపి మే నో, అఞ్ఞథాతిపి మే నో, నోతిపి మే నో, నో నోతిపి మే నో…పే… నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఇతి చే మం పుచ్ఛసి, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఇతి చే మే అస్స, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఇతి తే నం బ్యాకరేయ్యం, ఏవన్తిపి మే నో, తథాతిపి మే నో, అఞ్ఞథాతిపి మే నో, నోతిపి మే నో, నో నోతిపి మే నో’’తి. ఇత్థం ఖో భన్తే రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స సఞ్చయో బేలట్ఠపుత్తో సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో సమానో విక్ఖేపం బ్యాకాసి.

తిత్థిఅయూవాద

సబ్బేపి ఆవుసో ఏతే ఛన్నం సత్థారానం వాదా నిస్సిరికాయేవ జిగుచ్ఛనీయాయేవ అనత్థసంహితాయేవ, బాలానం భియ్యోసో మత్తాయ సమ్మోహాయ సంవత్తన్తి అనత్థాయ.

అజ్జ పన ఆవుసో కాలో అతిక్కన్తో, స్వేయేవ భగవతా వుత్తం పణీతం పసట్ఠం సన్దిట్ఠికఫలం పుచ్ఛామ.

పుచ్ఛా – పురిమదివసేసు ఆవుసో సామఞ్ఞఫలసుత్తస్స పుబ్బభాగే యావ ఛసత్థారమిచ్ఛావాదపరియోసానం పుచ్ఛనవిస్సజ్జనం అమ్హేహి కతం, అజ్జ పన యథానుప్పత్తం భగవతా దేసితసామఞ్ఞఫలసుత్తాధికారే పుచ్ఛావిస్సజ్జనం కరిస్సామ. భగవా పన ఆవుసో రఞ్ఞా మాగధేన అజాతసత్తునా వేదేహిపుత్తేన సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో కథం బ్యాకాసి.

విస్సజ్జనా – భగవా భన్తే తిధా విభజిత్వా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పుట్ఠో బ్యాకాసి.

పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స పఠమం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం దేసేసి.

విస్సజ్జనా – దాసం భన్తే పబ్బజితం ఉపమాభావేన నిద్దిసిత్వా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స భగవా పఠమం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం దేసేసి.

సోహం భన్తే భగవన్తమ్పి పుచ్ఛామి, యథా ను ఖో ఇమాని భన్తే పుథుసిప్పాయతనాని సేయ్యథిదం…పే… సక్కా ను ఖో భన్తే ఏవ మేవ దిట్ఠేవ ధమ్మే సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పఞ్ఞపేతుం –

అచ్ఛరియం ఆవుసో అబ్భుతం ఆవుసో, యావ స్వాఖాతస్స బుద్ధసాసనస్స మహిద్ధికతా మహానుభావతా, యత్రహి నామ దాసోపి నిహీనజచ్చో ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనే పబ్బజిత్వా అత్తనో ఇస్సరభూతేన రఞ్ఞాపి వన్దనీయత్తం గరుకరణీయత్తం పాపుణిస్సతి, సుపఞ్ఞత్తమేతం భగవతా పఠమం సన్దిట్ఠికఫలం.

పుచ్ఛా – కథం పనావుసో భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స దుతియం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం దేసేసి.

విస్సజ్జనా – కస్సకం భన్తే పబ్బజితం ఉపమాభావేన దస్సేత్వా భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం దేసేసి.

అచ్ఛరియం ఆవుసో అబ్భుతం ఆవుసో, యావ బుద్ధసాసనస్స స్వాఖాతతా మహిద్ధికతా మహానుభావతా, యత్రహి నామ కస్స కోపి గుణరహితో ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనే పబ్బజిత్వా రట్ఠధిపతినా మనుస్సలోకే దేవభూతేన రఞ్ఞాపి గరుకరణీయతం వన్దనీయతం పాపుణిస్సతి, సుపఞ్ఞత్తమేతం ఆవుసో భగవతా దుతియం సన్దిట్ఠికఫలం.

పుచ్ఛా – కథఞ్చా పనావుసో భగవా పురిమేహి సన్దిట్ఠికసామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ పణీతతరఞ్చ సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం రఞ్ఞో దేసేసి.

విస్సజ్జనా – భగవా భన్తే బుద్ధుప్పాదతో పట్ఠాయ కులపుత్తస్స పబ్బజిత భావం, తస్స చ సీలసమ్పదం, తస్స చ ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారతం, అరియఞ్చసతిసమ్పజఞ్ఞం, అరియఞ్చ సన్తుట్ఠిం, పఞ్చన్నఞ్చ నీవరణానం పహానం, చత్తారి చ ఝానాని, అట్ఠ చ విజ్జాయో, తాహి తాహి ఉపమాహి విత్థారతో విభజిత్వా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పురిమేహి సన్దిట్ఠికేహి సామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ పణీతతరఞ్చ దేసేసి.

సక్కా పన భన్తే దిట్ఠేవ ధమ్మే సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం, పురిమేహి సన్దిట్ఠికేహి సామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ పణీతతరఞ్చ పఞ్ఞపేతుం.

సక్కా మహారాజా, తేన హి మహారాజ సుణోహి సాధుకం మనసికరోహి భాసిస్సామి.

పుచ్ఛా – కథఞ్చ పనావుసో భిక్ఖు సీలసమ్పన్నో హోతి, కథఞ్చ భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స చూళసీలం విభజిత్వా దేసేసి.

విస్సజ్జనా – ‘‘కథఞ్చ మహారాజ భిక్ఖు సీలసమ్పన్నో హోతి. ఇధ మహారాజ భిక్ఖు పాణాతిపాతం పహాయ పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి నిహితదణ్డో నిహితసత్థో లజ్జీ దయాపన్నో, సబ్బపాణభూతహితానుకమ్పీ విహరతి. ఇదమ్పిస్స హోతి సీలస్మిం’’ ఏవమాదినా భన్తే భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స ఛబ్బీసతియా ఆకారేహి చూళసీలం విభజిత్వా దేసేసి.

సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు సాధు ఆవుసో యం భిక్ఖు ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనే సద్ధాపబ్బాజితో ఇమినా చ చూళసీలేన సమన్నాగతో విహరేయ్య.

ఇదాని పన కాలో అతిక్కన్తో.

సువే యథానుప్పత్తట్ఠానతో పట్ఠాయ పుచ్ఛావిస్సజ్జనం కరిస్సామ.

పుచ్ఛా – కథం పనావుసో రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తునో వేదేహిపుత్తస్స మజ్ఝిమసీలఞ్చ మహాసీలఞ్చ విభజిత్వా దేసేసి.

విస్సజ్జనా – ‘‘యథా వా పనేకే భోన్తో సమణబ్రాహ్మణా సద్ధాదేయ్యాని భోజనాని భుఞ్జిత్వా తే ఏవరూపం బీజగామభూతగామసమారమ్భం అనుయుత్తా విహరన్తి. సేయ్యథిదం. మూలబీజం ఖన్ధబీజం ఫళుబీజం అగ్గబీజం బీజబీజమేవ పఞ్చమం, ఇతి ఏవరూపా బీజగామభూతగామసమారమ్భా పటివిరతో హోతి. ఇదమ్పిస్స హోతి సీలస్మిం’’ ఏవమాదినా భన్తే భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స మజ్ఝిమసీలఞ్చ మహాసీలఞ్చ విత్థారతో విభజిత్వా దేసేసి.

సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో ఆవుసో యం భిక్ఖు ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనే సద్ధాపబ్బజితో ఏవం అరియేన సీలేన సమన్నాగతో విహరేయ్య.

పుచ్ఛా – కథం పనావుసో అరియం ఇన్ద్రియసంవరఞ్చ అరియం సతిసమ్పజఞ్ఞఞ్చ అరియం సన్తోసఞ్చ భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స విభజిత్వా దేసేసి.

విస్సజ్జనా – ఇధ మహారాజ భిక్ఖు చక్ఖునా రూపం దిస్వా న నిమిత్తగ్గాహీ హోతి ననుబ్యఞ్జనగ్గాహీ, యత్వాధికరణమేనం చక్ఖున్ద్రియం అసంవుతం విహరన్తం అభిజ్ఝాదోమనస్సా పాపకా అకుసలా ధమ్మా అన్వాస్సవేయ్యుం, తస్స సంవరాయ పటిపజ్జతి, రక్ఖతి చక్ఖున్ద్రియం, చక్ఖున్ద్రియే సంవరం ఆపజ్జతి, ఏవమాదినా చ.

ఇధ మహారాజ భిక్ఖు సతిసమ్పజఞ్ఞేన సమన్నాగతో హోతి, అభిక్కన్తే పటిక్కన్తే సమ్పజనకారీ హోతి,

ఆలోకితే విలోకితే సమ్పజానకారీ హోతి, సమిఞ్జితే పసారితే సమ్పజానకారీ హోతి, సఙ్ఘాటిపత్తచీవరధారణే సమ్పజానకారీ హోతి, అసితే పీతే ఖాయితే సాయితే సమ్పజానకారీ హోతి, ఉచ్చారపస్సావకమ్మే సమ్పజానకారీ హోతి, గతే ఠితే నిసిన్నే సుత్తే జాగరితే భాసితే తుణ్హీభావే సమ్పజానకారీ హోతి, ఏవం ఖో మహారాజ భిక్ఖు సతిసమ్పజఞ్ఞేన సమన్నాగతో హోతి.

కథఞ్చ మహారాజ భిక్ఖు సన్తుట్ఠో హోతి, ఇధ మహారాజ భిక్ఖు సన్తుట్ఠో హోతి కాయపరిహారికేన చీవరేన కుచ్ఛిపరిహారికేన పిణ్డపాతేన.

ఏవమాదినా భన్తే భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స అరియఞ్చ ఇన్ద్రియేసుగుత్తద్వారతం అరియఞ్చ సతిసమ్పజఞ్ఞం అరియఞ్చ సన్తోసం విభజిత్వా దేసేసి.

సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో ఆవుసో యం భిక్ఖు ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనే సద్ధాపబ్బజితో ఇమినా చ అరియేన ఇన్ద్రియసంవరేన సమన్నాగతో, ఇమినా చ అరియేన సతిసమ్పజఞ్ఞేన

సమన్నాగతో, ఇమాయ చ అరియాయ సన్తుట్ఠియా సమన్నాగతో విహరేయ్య.

పుచ్ఛా – కథం పనావుసో భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స నీవరణపహానం విభజిత్వా దేసేసి.

విస్సజ్జనా – సో ఏవం అరియేన సీలక్ఖన్ధేన సమన్నాగతో, అరియేన ఇన్ద్రియసంవరేన సమన్నాగతో, అరియేన సతిసమ్పజఞ్ఞేన సమన్నాగతో, అరియాయ సన్తుట్ఠియా సమన్నాగతో, వివిత్తం సేనాసనం భజతి అరఞ్ఞం రుక్ఖమూలం పబ్బతం కన్దరం గిరిగుహం సుసానం వనపత్తం అబ్భోకాసం పలాలపుఞ్జం. సో పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో నిసీదతి పల్లఙ్కం ఆభుఞ్జిత్వా ఉజుం కాయం పణిధాయ పరిముఖం సతిం ఉపట్ఠపేత్వా. సో అభిజ్ఝం లోకే పహాయ విగతాభిజ్ఝేన చేతసా విహరతి…పే… తస్సిమే పఞ్చ నీవరణే పహీనే అత్తని సమనుపస్సతో పామోజ్జం జాయతి, పముదితస్స పీతి జాయతి, పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి, పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదేహి, సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. ఏవం ఖో భన్తే భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స నీవరణప్పహానం విభజిత్వా విత్థారతో దేసేసి.

సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో ఆవుసో యం భిక్ఖు ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనే సద్ధాపబ్బజితో ఏవం పఞ్చనీవరణే పజహిత్వా తేహి చిత్తం విసోధేత్వా విహరేయ్య.

పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స పఠమం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం దేసేసి, పురిమేహి సన్దిట్ఠికేహి సామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ పణీతతరఞ్చ.

విస్సజ్జనా – సో వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి…పే… ఇదమ్పి ఖో మహారాజ సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పురిమేహి సన్దిట్ఠికేహి సామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ

పణీతతరఞ్చ. ఏవం ఖో భన్తే భగవా రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స పఠమం సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం పురిమేహి సన్దిట్ఠికేహి సామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ పణీతతరఞ్చ దేసేసి.

సాధు సాధు ఆవుసో, సాధు ఖో ఆవుసో యం భిక్ఖు ఏవం స్వాఖాతే బుద్ధసాసనసఙ్ఖాతే ధమ్మవినయే పబ్బజిత్వా ఏవం పఠమం ఝానం

ఉపసమ్పజ్జ వివేకజేన పీతిసుఖేన అత్తనో కాయం అభిసన్దేయ్య పరిసన్దేయ్య పరిపూరేయ్య.

పుచ్ఛా – కథఞ్చావుసో భగవా దుతియఞ్చ తతియఞ్చ చతుత్థఞ్చ సన్దిట్ఠికం సామఞ్ఞఫలం దేసేసి, పురిమేహి సన్దిట్ఠికేహి సామఞ్ఞఫలేహి అభిక్కన్తతరఞ్చ పణీతతరఞ్చ.