౧౦. దసకనిద్దేసవణ్ణనా

ఏకిస్సా లోకధాతుయా

అట్ఠానమేతం అనవకాసో యం ఏకిస్సా లోకధాతుయా ద్వే అరహన్తో సమ్మాసమ్బుద్ధా అపుబ్బం అచరిమం ఉప్పజ్జేయ్యుం, నేతం ఠానం విజ్జతీతి పజానాతి.

అజ్జ సత్థా పరినిబ్బాయతి, అజ్జ సాసనం ఓసక్కతి, పచ్ఛిమదస్సనం దాని ఇదం అమ్హాకన్తి దసబలస్స పరినిబ్బుతదివసతో మహన్తతరం కారుఞ్ఞం కరిస్సన్తి.

ఏకపుగ్గలో భిక్ఖవే లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి అచ్ఛరియమనుస్సో, కతమో ఏకపుగ్గలో తథాగతో భిక్ఖవే అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధోతి.

ఝానవిభఙ్గ

సుత్తన్తభాజనీయ

అభిక్కన్తే పటిక్కన్తే సమ్పజానకారీ హోతి.

సతో సమ్పజానో అభిక్కమతి,

సతో సమ్పజానో పటిక్కమతీతి వుత్తం.

కిన్నూ మే ఏత్థ గతేన అత్థో అత్థి నత్థీతి అత్థానత్థం పరిగ్గహేత్వా అత్థపరిగ్గణ్హనం సాత్థకసమ్పజఞ్ఞం.

ఆమిసతోపి వడ్ఢి అత్థోయేవ, తం నిస్సాయ బ్రహ్మచరియా నుగ్గహాయ పటిపన్నత్తాతి వదన్తి.

మయా పబ్బజితదివసతో పట్ఠాయ భిక్ఖునా సద్ధిం ద్వేకథా నామ నకథితపుబ్బా, అఞ్ఞస్మిం దివసే ఉపరివిసేసం నిబ్బత్తేస్సామీతి చిన్తేత్వా ‘‘కిం భన్తే’’తి పటివచనం అదాసి.

భన్తే ఏతే మనుస్సా తుమ్హాకం కింహోన్తి, మాతిపక్ఖతో సమ్బన్ధా పితిపక్ఖతోతి.

ఆవుసోయం మాతాపితూహిపి దుక్కరం, తం ఏతే మనుస్సా అమ్హాకం కరోన్తి, పత్తచీవరమ్పి నో ఏతేసం సన్తకమేవ, ఏతేసం ఆనుభావేన నేవ భయే భయం న ఛాతకే ఛాతకం జానామ, ఏదిసానామ అమ్హాకం ఉపకారినో నత్థీతి తేసం గుణే కథేన్తో గచ్ఛతి.

కమ్మట్ఠానం నామ అత్థీతిపి సఞ్ఞం అకత్వా గామం పిణ్డాయ పవిసిత్వా అననులోమికేన గిహిసంసగ్గేన సంసట్ఠో చరిత్వా చ భుఞ్జిత్వా చ తుచ్ఛో నిక్ఖమతి.

ఆవుసో తుమ్హే న ఇణట్టా న భయట్టా న ఆజీవికా పకతా పబ్బజితా, దుక్ఖా ముచ్చితుకామా పనేత్థ పబ్బజితా. తస్మా గమనే ఉప్పన్నకిలేసం గమనేయేవ నిగణ్హథ. ఠానే, నిసజ్జాయ, సయనే ఉప్పన్నకిలేసం సయనేయేవ నిగ్గణ్హథాతి.

అయం భిక్ఖు తుయ్హం ఉప్పన్నం వితక్కం జానాతి, అననుచ్ఛవికం తే ఏతన్తి అత్తానం పటిచోదేత్వా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరియభూమిం ఓక్కమతి.

అయం థేరో పునప్పునం నివత్తిత్వా గచ్ఛతి, కిం నుఖో మగ్గమూళ్హో ఉదాహు కిఞ్చి పముట్ఠోతి సముల్లపన్తి.

కిన్నూ ఖో ఏతే అమ్హేహేవ సద్ధిం న సల్లపన్తి ఉదాహు అఞ్ఞ మఞ్ఞమ్పి, యది అఞ్ఞమఞ్ఞమ్పి న సల్లపన్తి, అద్ధా వివాదజాతా భవిస్సన్తి.

అఞ్ఞం ఉప్పజ్జతే చిత్తం, అఞ్ఞం చిత్తం నిరుజ్ఝతి;

అవీచి మనుసమ్బన్ధో, నదీ సోతోవ వత్తతి.

ఆలోకితే విలోకితే సమ్పజానకారీ హోతి.

సచే భిక్ఖవే నన్దస్స పురత్థిమా దిసా ఆలోకేతబ్బా హోతి, సబ్బం చేతసా సమన్నాహరిత్వా నన్దో పురత్థిమం దిసం ఆలోకేతి ‘ఏవం మే పురత్థిమం దిసం ఆలోకయతో నాభిజ్ఝా దోమనస్సా పాపకా అకుసలా ధమ్మా అన్వాస్సవిస్సన్తీ’తి. ఇతిహ సాత్థక సమ్పజానో హోతి. సచే భిక్ఖవే నన్దస్స పచ్ఛిమా దిసా, ఉత్తరా దిసా, దక్ఖిణా దిసా, ఉద్ధం, అధో, అనుదిసా అనువిలోకేతబ్బా హోతి, సబ్బం చేతసా సమన్నాహరిత్వా నన్దో అనుదిసం అనువిలోకేతి ‘ఏవం మే అనుదిసం అనువిలోకయతో…పే… సమ్పజానో హోతీతి….

భవఙ్గా వజ్జనఞ్చేవ, దస్సనం సమ్పటిచ్ఛనం;

సన్తీరణం వోట్ఠబ్బనం, జవనం భవతి సత్తమం.

సమిఞ్జితే పసారితే సమ్పజానకారీ హోతి.

సమిఞ్జితే పహారితేతి పబ్బానం సమిఞ్జన పసారణే.

కస్మా భన్తే సహసా హత్థం సమిఞ్జిత్వా పున యథాఠానే ఠపేత్వా సణికం సమిఞ్జిత్థాతి.

యతో పట్ఠాయ మయా ఆవుసో కమ్మట్ఠానం మనసికాతుం ఆరద్ధో, న మే కమ్మట్ఠానం ముఞ్జిత్వా హత్థో సమిఞ్జితపుబ్బో, ఇదాని పన మే తుమ్హేహి సద్ధిం కథయమానేన కమ్మట్ఠానం ముఞ్చిత్వా సమిఞ్జితో, తస్మా పున యథా ఠానే ఠపేత్వా సమిఞ్జేసిన్తి.

సాధు భన్తే భిక్ఖునా నామ ఏవరూపేన భవితబ్బన్తి.

సఙ్ఘాటిపత్తచీవరధారణే సమ్పజానకారీ హోతి.

పుగ్గలపఞ్ఞత్తిఅట్ఠకథా

ఏకకనిద్దేస

కతమో చ పుగ్గలో సమయవిముత్తో, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో కాలేన కాలం సమయేన సమయం అట్ఠ విమోక్ఖే కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, పఞ్ఞాయ చస్స దిస్వా ఏకచ్చే ఆసవా పరిక్ఖీణా హోన్తి. అయం వుచ్చతి పుగ్గలో సమయవిముత్తో.

అసమయవిముత్త

కతమో చ పుగ్గలో అసమయవిముత్తో, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో నహేవ ఖో కాలేన కాలం సమయేన సమయం అట్ఠవిమోక్ఖే కాయేన ఫుసిత్వా విహరతి, పఞ్ఞాయ చస్స దిస్వా ఆసవా పరిక్ఖీణా హోన్తి. అయం వుచ్చతి పుగ్గలో అసమయవిముత్తో. సబ్బేపి అరియ పుగ్గలా అరియే విమోక్ఖే అసమయవిముత్తా.

కుప్పాకుప్పనిద్దేస

కతమో చ పుగ్గలో కుప్పధమ్మో, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో లాభీ హోతి రూపసహగతానం వా అరూపసహగతానం వా సమాపత్తీనం, సో చ ఖో న నికామలాభీ హోతి న అకిచ్ఛలాభీ న అకసిర లాభీ, న యత్థిచ్ఛకం యదిచ్ఛకం యావతిచ్ఛకం సమాపజ్జతిపి వుట్ఠాతిపి, ఠానం ఖో పనేతం విజ్ఝతి, యం తస్స పుగ్గలస్స పమాదమాగమ్మ తా సమాపత్తియో కుప్పేయ్యుం. అయం వుచ్చతి పుగ్గలో కుప్పధమ్మో.

సత్తక్ఖత్తుపరమ సోతాపన్న

కతమో చ పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమో, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా సోతాపన్నో హోతి అవినిపాత ధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో, సో సత్తక్ఖత్తుం దేవే చ మానుసే చ సన్ధావిత్వా సంసరిత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి, అయం వుచ్చతి పుగ్గలో సత్తక్ఖత్తుపరమో.

సోతాపన్న అధిప్పాయ్య

సోతో సోతోతి హిదం సారిపుత్త వుచ్చతి, కతమో నుఖో సారిపుత్త సోతోతి. అయమేవ హి భన్తే అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సోతో. సేయ్యథిదం, సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధీతి. సోతాపన్నో సోతాపన్నోతి హిదం సారిపుత్త వుచ్చతి, కతమో నుఖో సారిపుత్త సోతాపన్నోతి. యో హి భన్తే ఇమినా అరియేన అట్ఠఙ్గికేన మగ్గేన సమన్నాగతో, అయం వుచ్చతి సోతాపన్నో, స్వాయం ఆయస్మా ఏవంనామో ఏవంగోత్తో ఇతి వాతి, ఇతివా….

కోలం కోల సోతాపన్న

కతమో చ పుగ్గలో కోలం కోలో. ఇధేకచ్చో పుగ్గలో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా సోతాపన్నో హోతి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో, సో ద్వే వా తీణి వా కులాని సన్ధావిత్వా సంసరిత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి, అయం వుచ్చతి కోలం కోలో.

ఏకబీజీ సోతాపన్న

కతమో చ పుగ్గలో ఏకబీజీ, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా సోతాపన్నో హోతి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో, సో ఏకంయేవ మానుసకం భవం నిబ్బత్తేత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి, అయం వుచ్చతి పుగ్గలో ఏకబీజీ.

సకదాగామినిద్దేస

కతమో చ పుగ్గలో సకదాగామీ, ఇధే కచ్చో పుగ్గలో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా రాగదోసమోహానం తనుత్తా సకదాగామీ హోతి సకిదేవ ఇమం లోకం ఆగన్త్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి. అయం వుచ్చతి పుగ్గలో సకదాగామీ.