౩౪. సరమ్హా ద్వే
సరమ్హా పరస్స బ్యఞ్జనస్స క్వచి ద్వే రూపాని హోన్తి. ఏత్థ చ ఆవుత్తిద్వివచనం ఠానేద్వివచనన్తి ద్వీసు ఠానేద్వివచనం వేదితబ్బం.
తాని చ ప+పతి+పటి+కమ+కుస+కుధ+కీ+గహ+జుత+ఞా+సి+ సు+సూ+సమ్భూ+సర+ససాదీనమాదిబ్యఞ్జనానఞ్చ హోతి. ఇధ పమాదో=ఇధప్పమాదో, ఏవం అప్పమాదో, విప్పయుత్తో, సుప్పసన్నో, సమ్మా పధానం=సమ్మప్పధానం రస్సత్తం. అప్పతివత్తియో, అధిప్పతిపచ్చయో, సుప్పతిట్ఠితో,. అప్పటిపుగ్గలో, విప్పటిసారో, సుప్పటిపత్తి. పక్కమో, పటిక్కమో, హేతుక్కమో, ఆకమతి=అక్కమతి, ఏవం పక్కమతి, యథాక్కమం. అక్కోసతి, పటిక్కోసతి, అనుక్కోసతి, ఆకోసతి=అక్కోసతి. అక్కుద్ధో, అభిక్కుద్ధో. ధనక్కీతో, విక్కయో, అనుక్కయో. పగ్గహో, విగ్గహో, అనుగ్గహో, చన్దగ్గాహో, దిట్ఠిగ్గాహో. పజ్జోతో, విజ్జోతో, ఉజ్జోతో. కతఞ్ఞూ, విఞ్ఞూ, పఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణం, అనఞ్ఞాణం. అవస్సయో, నిస్సయో, సముస్సయో. అప్పస్సుతో, విస్సుతో, బహుస్సుతో. ఆసవా=అస్సవా. పస్సమ్భేన్తో, విస్సమ్భేన్తో. అట్టస్సరో, విస్సరతి, అనుస్సరతి, అనుస్సతి. పస్ససన్తో, విస్ససన్తో, ముహుస్ససన్తో, ఆసాసో=అస్సాసో. ఆదిసద్దేన అవిస్సజేన్తో, విస్సజేన్తో, అభిక్కన్తతరో, పరిచ్చజేన్తో, ఉపద్దవో, ఉపక్కిలేసో, మిత్తద్దునో, ఆయబ్యయో, అబ్బహి ఇచ్చాది.
తిక+తయ+తింస+వతాదీన+మాదిబ్యఞ్జనస్స చ. కుసలత్తికం, పీతిత్తికం, హేతుత్తికం. లోకత్తయం, బోధిత్తయం, వత్థుత్తయం. ఏకత్తింస, ద్వత్తింస, తేత్తింస, చతుత్తింస. సీలబ్బతం, సుబ్బతో. సప్పీతికో, సమన్నాగతో, పునప్పునం ఇచ్చాది.
వతు+వట+దిసాన+మన్తే, యథా వత్తతి, వట్టతి, దస్సనం, ఫస్సో ఇచ్చాది.
ఉ+దు+నిఉపసగ్గ+త+చతు+ఛ+సన్తసద్దాదేసాదీహి పరేసఞ్చ. ఉకంసో=ఉక్కంసో, ఏవం దుక్కరం, నిక్కఙ్ఖో, ఉగ్గతం, దుచ్చరితం, నిజ్జటం, ఉజ్జహం, ఉచ్చఙ్గం, ఉన్నమతి, దుక్కరో, నిద్దరో, ఉన్నతో, దుప్పఞ్ఞో, నిమ్మలో, ఉయ్యుత్తో, దుల్లభో, నిబ్బత్తో, ఉస్సాహో, నిస్సారో. తక్కరో, తజ్జో, తన్నిన్నో, తప్పభవో, తమ్మయో, చతుక్కం, చతుద్దిసం, చతుప్పదో, చతుబ్బిధం, చతుస్సాలం, ఛక్కం, ఛన్నవుతి, ఛప్పదికో, ఛబ్బస్సాని. సక్కారో, సగ్గుణో, సన్దిట్ఠి, సప్పురిసో, మహబ్బలో.
అపదన్తఆకారవజ్జితదీఘతో యకారస్స చ, నియ్యాతి, సుయ్యతి, అభిభుయ్య, విచేయ్య, వినేయ్య, ధేయ్యం, నేయ్యం, సేయ్యో, జేయ్యో, వేయ్యాకరణో. ఆకారవజ్జితన్తి కిం, మాలాయ, దోలాయ, సమాదాయ.
ఛన్దానురక్ఖణే-నప్పజహే వణ్ణబలం పురాణం, ఉజ్జుగతేసు సేయ్యో, గచ్ఛన్తి సుగ్గతిం. సరమ్హాతి కిం, ఞాయో, తంఖణం. క్వచిత్వేవ, నికాయో, నిదానం, నివాసో, తతో, ఛసట్ఠి, ఉపనీయతి, సూయతి.