బావీసతిమ పరిచ్ఛేద

గామణికుమార సుతి

౧. ఏళారం ఘాతయిత్వాన, రాజా’హు దుట్ఠగామణి;

తదత్థ దీపనత్థాయ, అనుపుబ్బకథా అయం.

౨. దేవానం పియతిస్సస్స, రఞ్ఞో దుతియభాతికో;

ఉపరాజా మహానాగో, నామాను భాతునో పియో.

౩. రఞ్ఞో దేవీ సపుత్తస్స, బాలా రజ్జాభికామిని;

ఉపరాజవధత్థాయ, జాతచిత్తా నిరన్తరం.

౪. వాపిం తరచ్ఛనామం సా, కారాపేన్తస్స పాహిణి;

అమ్బం విసేన యోజేత్వా, ఠపేత్వా అమ్బమత్థకే.

౫. తస్సా పుత్తో సహగతో, ఉపరాజేన బాలకో;

భాజనే వివటేయేవ, తం అమ్బం ఖాదియా’మరి.

౬. ఉపరాజా తతోయేవ, సదార బల వాహనో;

రక్ఖిహుం సకమత్తానం, రోహణా’భిముఖో అగా.

౭. యట్ఠాలయ విహారస్మిం, మహేసీ తస్స గబ్భినీ;

పుత్తం జనేసి సో తస్స, భాతు నామ మకారయి.

౮. తతో గన్త్వా రోహణం సో,

ఇస్సరో రోహణే’ఖిలో;

మహా భాగో మహా గామే,

రజ్జం కారేసి ఖత్తియో.

౯. కారేసి సో నాగమహా-విహారం సకనామకం;

ఉద్ధకన్దరకాదీ చ, పిహారే కారయీ బహూ.

౧౦. యట్ఠాలయ కతిస్సో సో, తస్స పుత్తో తదచ్చయే;

హత్థేవ రజ్జం కారేసి, తస్స పుత్తో’భయో తథా.

౧౧. గోట్ఠాభయసుతో కాక-వణ్ణతిస్సోతి విస్సుహో;

తదచ్చయే తత్థ రజ్జం, సో అకారేసి ఖత్తియో.

౧౨. విహారదేవి నామా’సి, మహేసీ తస్స రాజినో;

సద్ధస్స సద్ధాసమ్పన్నా, ధీతా కల్యాణి రాజినో.

౧౩. కల్యాణియం నరిన్దో హి, తిస్సో నామాసి ఖత్తియో;

దేవిసఞ్ఞోగజనిత-కో పోతస్స కనిట్ఠకో.

౧౪. భీతో తతో పలాయిత్వా, అయ్యఉత్తియ నామకో;

అఞ్ఞత్థ వసి సో దేసో, తేన తం నామకో అహు.

౧౫. దత్వా రహస్సలేఖం సో, భిక్ఖువేసధరం నరం;

పాహేసి దేవియా గన్త్వా, రాజద్వారే ఠితో తుసో.

౧౬. రాజ గేహే అరహతా, భుఞ్జమానేన సబ్బదా;

అఞ్ఞాయమానో థేరేన, రఞ్ఞో ఘరముపాగమి.

౧౭. థేరేన సద్ధిం భుఞ్జిత్వా, రఞ్ఞో సహ వినిగ్గమే;

పాతేసి భూమియం లేఖం, పేక్ఖమానాయ దేవియా.

౧౮. సద్దేన తేన రాజానం, నివత్తిత్వా విలోకయం;

ఞత్వాన లేఖసన్దేసం, కుద్ధో థేరస్స దుమ్మతి.

౧౯. థేరం తం పురిసం తఞ్చ, మారాపేత్వాన కోధసా;

సముద్దస్మిం ఖిపాపేసి, కుజ్ఝిత్వా తేన దేవతా.

౨౦. సముద్దేనో’త్థరా పేసుం, తం దేసం సోతుభూపతి;

అత్తనో ధీతరం యుద్ధం, దేవిం నామ సురుపినిం.

౨౧. లిఖిత్వా రాజధీతాతి, సోవణ్ణక్ఖలియా లహుం;

నిసీదాపియ తత్థేవ, సముద్దస్మిం విస్సజ్జయి.

౨౨. ఓక్కన్తం తం తతో లంకే-కాకవణ్ణో మహీపతి;

అభిసేచయి తేనా’సి, విహారోపపదవ్హయా.

౨౩. తిస్స మహావిహారఞ్చ, తథా చిత్తలపబ్బతం;

గమిత్థవాలిం కుటాలిం, విహారే ఏవమాదికే.

౨౪. కారేత్వా సుపసన్నేన, మనసారతనత్తయే;

ఉపట్ఠహి తదా సఙ్ఘం, పచ్చయేహి చతూహి సో.

౨౫. కోటిపబ్బత నామమ్హి, విహారే సీలవత్తిమా;

తదా అహు సామణేరో, నానాపుఞ్ఞకరో సదా.

౨౬. సుఖేనారోహణత్థాయ, అకాస చేతియఙ్గణే;

ఠపేసి తీణి పాసాణే, పాసాణ ఫలకాని సో.

౨౭. అదా పానీయ దానఞ్చ, వత్తం సఙ్ఘస్స చా’కరి;

సదా కిలన్తకాయస్స, తస్సా’బోధో మహా అహు.

౨౮. సివికాయ కమానేత్వా, భిక్ఖవో కతవేదినో;

సిలాపస్సయ పరివేణే, తిస్సారామే ఉపట్ఠహుం.

౨౯. సదా విహారదేవీసా, రాజగేహే సుసఙ్ఖతే;

పురేభత్తం మహాదానం, దత్వా సఙ్ఘస్స సఞ్ఞతా.

౩౦. పచ్ఛాభత్తం గన్ధమాలం, భేసజ్జవసనాని చ;

గాహయిత్వా గతా’రామం, సక్కరోతి యథారహం.

౩౧. తదా తథేవ కత్వా సా, సఙ్ఘత్థేరస్స సన్తికే;

నిసీది ధమ్మం దేసేన్తో, థేరో తం ఇధ మబ్రవి.

౩౨. ‘‘మహాసమ్పత్తి తుమ్హేహి, లద్ధా’యం పుఞ్ఞకమ్మునా;

అప్పమాదో’వ కాతబ్బో, పుఞ్ఞకమ్మే ఇదానిపి’’.

౩౩. ఏవం వుత్తే తు సా ఆహ, ‘‘కిం సమ్పత్తి అయం ఇధ;

యేసం నో దారకా నత్థి, వఞ్ఝాసమ్పత్తి తేన నో’’.

౩౪. ఛళభిఞ్ఞో మహాథేరో, పుత్తలాభమవేక్ఖియ;

‘‘గిలానం సామణేరం తం, పస్సదేవీ’’తి అబ్రవి.

౩౫. సా గన్త్వా’సన్న మరణం, సామణేరమవోచ తం;

‘‘పత్థేహి మమ పుత్తత్తం, సమ్పత్తీ మహతీ హి నో’’.

౩౬. న ఇచ్ఛతీతి ఞత్వాన, తదత్థం మహతిం సుభం;

పుప్ఫపూజం కారయిత్వా, పున యాచి సుమేధసా.

౩౭. ఏవమ్ప’నిచ్ఛమానస్స, అత్థాయు’పాయకోవిదా;

నానా భేసజ్జ వత్థాని, సఙ్ఘే దత్వా’థ యాచితం.

౩౮. పత్థేసి సో రాజకులం, సా తం ఠానం అనేకధా;

అలఙ్కరిత్వా వన్దిత్వా, యానమారుయ్హ పక్కమి.

౩౯. తతో చుతో సామణేరో, గచ్ఛమానాయ దేవియా;

తస్సా కుచ్ఛిమ్హి నిబ్బత్తి, తం జానియ నివత్తిసా.

౪౦. రఞ్ఞో తం సాసనం దత్వా, రఞ్ఞా సహ పునా’గమా;

సరీరకిచ్చం కారేత్వా, సామణేరస్సు’భోపితే.

౪౧. తస్మింయేవ పరివేణే, వసన్తా సన్తమానసా;

మహాదానం పవత్తేసుం, భిక్ఖుసఙ్ఘస్స సబ్బదా.

౪౨. తస్సే’వం దోహళో ఆహి, మహా పుఞ్ఞాయ మాతుయా;

‘‘ఉసభమత్తం మధుగణ్డం, కత్వా ఉస్సీసకే సయం.

౪౩. వామేతరేన పస్సేన, నిపన్నాసయనే సుభే;

ద్వాదసన్నం సహస్సానం, భిక్ఖూనం దిన్నసేసకం.

౪౪. మధుం భుఞ్జితుకామా’సి, అథ ఏళార రాజినో;

యోధాన మగ్గయోధస్స, సీసచ్ఛిన్నాసిదేవనం.

౪౫. తస్సేవ సీసే ఠత్వాన, పాతుఞ్చేవ అకామయి;

అనురాధ పురస్సేవ, ఉప్పలక్ఖేత్తతో పన.

౪౬. ఆనీతుప్పలమాలఞ్చ, అమిలా తం పిలన్ధితుం;

తం దేవీ రాజినో ఆహ, నేమిత్తే పుచ్ఛి భూపతి.

౪౭. తం సుత్వా ఆహు నేమిత్తా, ‘‘దేవిపుత్తో నిఘాతియ;

దమిళే కత్వే’కరజ్జం, సాసనం జోతయిస్సతి’’.

౪౮. ఏదిసం మధుగణ్డం సో, దస్సేతి తస్స ఈదిసిం;

సమ్పత్తిం దేతి రాజా’’తి, ఘోసాపేసి మహీపతి.

౪౯. గోట్ఠసముద్దవేలన్తే, మధుపుణ్ణం నికుజ్జితం;

నావం ఞత్వాన ఆచిక్ఖి, రఞ్ఞో జనపదే నరో.

౫౦. రాజా దేవిం తహిం నేత్వా, మణ్డపమ్హి సుసఙ్ఖతే;

యథిచ్ఛిథం తాయ మధుం, పరిభోగమకారయి.

౫౧. ఇతరే దోహళే తస్సా, సమ్పాదేతుం మహీపతి;

వేళుసుమన నామం తం, యోధం తత్థ నియోజయి.

౫౨. సో’నురాధపురం గన్త్వా, రఞ్ఞో మఙ్గలవాజినో;

గోపకేన అకా మేత్తిం, తస్స కిచ్చఞ్చ సబ్బదా.

౫౩. తస్స విస్సత్థ తం ఞత్వా, పాతోవ ఉప్పలాన’సిం;

కదమ్బనదియా తీరే, ఠపేత్వాన అసఙ్కితో.

౫౪. అస్సం నేత్వా తమారుయ్హ, గణ్హిత్వాన ఉప్పలాన’సిం;

నివేదయిత్వాన అత్తానం, అస్సవేగేన పక్కమి.

౫౫. సుత్వా రాజా గహేతుం తం, మహా యోధానపేసయి;

దుతియం సమ్మథం అస్సం, ఆరుయ్హ సోనుధాపితం.

౫౬. సో గుమ్బనిస్సితో అస్స-పిట్ఠేయేవ నిసీదియ;

ఏన్తస్స పిట్ఠితో తస్స, ఉబ్బయ్హా’సిం పసారయి.

౫౭. అస్సవేగేనయన్తస్స, సీసం ఛిజ్జ ఉభోహయే;

సీసఞ్చా’దాయ సాయం సో, మహాగామముపాగమి.

౫౮. దోహళే తే చ సా దేవీ, పరిభుఞ్జి యథారుచి;

రాజా యోధస్స సక్కారం, కారాపేసి యథారహం.

౫౯. సా దేవీ సమయే ధఞ్ఞం, జనయీ పుత్తముత్తమం;

మహారాజకులే తస్మిం, ఆనన్దో చ మహా అహు.

౬౦. తస్స పుఞ్ఞానుభావేన, తదహేవ ఉపాగముం;

నానారతనసమ్పుణ్ణా, సత్తనావా తతో తతో.

౬౧. తస్సేవ పుఞ్ఞతేజేన, ఛద్దన్తకులతో కరీ;

హత్థిచ్ఛాపం ఆహరిత్వా, ఠపేత్వా ఇధ పక్కమి.

౬౨. తం తిత్థసరతీరమ్హి, దిస్వా గుమ్బన్తరే ఠితం;

కణ్డులవ్హో బాలిసికో, రఞ్ఞో ఆచిక్ఖి తావదే.

౬౩. పేసేత్వా’చరియే రాజా, తమాణాపియ పోసయి;

కణ్డులో ఇతి ఞాయిత్థ, దిట్ఠత్తా కణ్డులేన సో.

౬౪. ‘‘సువణ్ణభాజనాదీనం, పుణ్ణా నావా ఇధాగతా’’;

ఇతి రఞ్ఞో నివేదసుం, రాజా తానా’హరాపయి.

౬౫. పుత్తస్స నామకరణే, మఙ్గలమ్హి మహీపతి;

ద్వాదస సహస్ససఙ్ఖం, భిక్ఖుసఙ్ఘం నిమన్తియ.

౬౬. ఏవం చిన్తేసి ‘‘యదిమే, పుత్తో లంకాతలే’ఖిలే;

రజ్జం గహేత్వా సమ్బుద్ధ-సాసనం జోతయిస్సతి.

౬౭. అట్ఠుత్తరసహస్సఞ్చ, భిక్ఖవో పవిసన్తు చ;

సబ్బే తే ఉద్ధపత్తఞ్చ, చీవరం పారపన్తు చ.

౬౮. పఠమం దక్ఖిణం పాదం, ఉమ్మారన్తో ఠపేన్తు చ;

ఏకచ్ఛత్తయుతం ధమ్మ-కరణం నీహరన్తు చ.

౬౯. గోతమో నామ థేరో చ, పతిగ్గణ్హాతు పుత్తకం;

సో చ సరణసిక్ఖా యో, దేతు’’ సబ్బం తథా అహు.

౭౦. సబ్బం నిమిత్తం దిస్వాన, తుట్ఠచిత్తో మహీపతి;

దత్వా సఙ్ఘస్స పాయాసం, నామం పుత్తస్స కారయి.

౭౧. మహాగామే నాయకత్తం, పితునామఞ్చ ఏకతో;

ఉభో కత్వాన ఏకజ్ఝం, గామణిఅభయో ఇతి.

౭౨. మహాగామం పవిసిత్వా, నవమే దివసే తతో;

సఙ్గమం దేవియా కాసి, తేన గబ్భమగణ్హి సా.

౭౩. కాలే జాతం సుతం రాజా, తిస్సనామం అకారయి;

మహతా పరిహారేన, ఉభతో వడ్ఢింసు దారకా.