౭. భావనాసుత్తం

౭౧. ‘‘భావనం అననుయుత్తస్స, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో విహరతో కిఞ్చాపి ఏవం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్య – ‘అహో వత మే అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చేయ్యా’తి, అథ ఖ్వస్స నేవ అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చతి. తం కిస్స హేతు? ‘అభావితత్తా’తిస్స వచనీయం. కిస్స అభావితత్తా? చతున్నం సతిపట్ఠానానం, చతున్నం సమ్మప్పధానానం, చతున్నం ఇద్ధిపాదానం, పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం, పఞ్చన్నం బలానం, సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం, అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, కుక్కుటియా అణ్డాని అట్ఠ వా దస వా ద్వాదస వా. తానస్సు కుక్కుటియా న సమ్మా అధిసయితాని, న సమ్మా పరిసేదితాని, న సమ్మా పరిభావితాని. కిఞ్చాపి తస్సా కుక్కుటియా ఏవం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్య – ‘అహో వత మే కుక్కుటపోతకా పాదనఖసిఖాయ వా ముఖతుణ్డకేన వా అణ్డకోసం పదాలేత్వా సోత్థినా అభినిబ్భిజ్జేయ్యు’న్తి, అథ ఖో అభబ్బావ తే కుక్కుటపోతకా పాదనఖసిఖాయ వా ముఖతుణ్డకేన వా అణ్డకోసం పదాలేత్వా సోత్థినా అభినిబ్భిజ్జితుం. తం కిస్స హేతు? తథా హి, భిక్ఖవే, కుక్కుటియా అణ్డాని న సమ్మా అధిసయితాని, న సమ్మా పరిసేదితాని, న సమ్మా పరిభావితాని. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భావనం అననుయుత్తస్స భిక్ఖునో విహరతో కిఞ్చాపి ఏవం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్య – ‘అహో వత మే అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చేయ్యా’తి, అథ ఖ్వస్స నేవ అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చతి. తం కిస్స హేతు? ‘అభావితత్తా’తిస్స వచనీయం. కిస్స అభావితత్తా? చతున్నం సతిపట్ఠానానం, చతున్నం సమ్మప్పధానానం, చతున్నం ఇద్ధిపాదానం, పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం, పఞ్చన్నం బలానం, సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం, అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స.

‘‘భావనం అనుయుత్తస్స, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో విహరతో కిఞ్చాపి న ఏవం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్య – ‘అహో వత మే అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చేయ్యా’తి, అథ ఖ్వస్స అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చతి. తం కిస్స హేతు? ‘భావితత్తా’తిస్స వచనీయం. కిస్స భావితత్తా? చతున్నం సతిపట్ఠానానం, చతున్నం సమ్మప్పధానానం, చతున్నం ఇద్ధిపాదానం, పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం, పఞ్చన్నం బలానం, సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం, అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, కుక్కుటియా అణ్డాని అట్ఠ వా దస వా ద్వాదస వా. తానస్సు కుక్కుటియా సమ్మా అధిసయితాని, సమ్మా పరిసేదితాని, సమ్మా పరిభావితాని. కిఞ్చాపి తస్సా కుక్కుటియా న ఏవం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్య – ‘అహో వత మే కుక్కుటపోతకా పాదనఖసిఖాయ వా ముఖతుణ్డకేన వా అణ్డకోసం పదాలేత్వా సోత్థినా అభినిబ్భిజ్జేయ్యు’న్తి, అథ ఖో భబ్బావ తే కుక్కుటపోతకా పాదనఖసిఖాయ వా ముఖతుణ్డకేన వా అణ్డకోసం పదాలేత్వా సోత్థినా అభినిబ్భిజ్జితుం. తం కిస్స హేతు? తథా హి, భిక్ఖవే, కుక్కుటియా అణ్డాని సమ్మా అధిసయితాని, సమ్మా పరిసేదితాని, సమ్మా పరిభావితాని. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భావనం అనుయుత్తస్స భిక్ఖునో విహరతో కిఞ్చాపి న ఏవం ఇచ్ఛా ఉప్పజ్జేయ్య – ‘అహో వత మే అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చేయ్యా’తి, అథ ఖ్వస్స అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చతి. తం కిస్స హేతు? ‘భావితత్తా’తిస్స వచనీయం. కిస్స భావితత్తా? చతున్నం సతిపట్ఠానానం…పే… అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఫలగణ్డస్స [పలగణ్డస్స (?)] వా ఫలగణ్డన్తేవాసికస్స వా దిస్సన్తేవ [ఖీయన్తే (క.)] వాసిజటే [దిస్సన్తి అఙ్గులిపదాని (సీ.), అఙ్గులపదాని దిస్సన్తి అఙ్గులపదం (క.)] అఙ్గులిపదాని దిస్సతి [దిస్సన్తి (స్యా.)] అఙ్గుట్ఠపదం [దిస్సన్తి అఙ్గులిపదాని (సీ.), అఙ్గులపదాని దిస్సన్తి అఙ్గులపదం (క.)]. నో చ ఖ్వస్స ఏవం ఞాణం హోతి – ‘ఏత్తకం మే అజ్జ వాసిజటస్స ఖీణం, ఏత్తకం హియ్యో, ఏత్తకం పరే’తి, అథ ఖ్వస్స ఖీణే ‘ఖీణ’న్తేవ ఞాణం హోతి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భావనం అనుయుత్తస్స భిక్ఖునో విహరతో కిఞ్చాపి న ఏవం ఞాణం హోతి – ‘ఏత్తకం మే అజ్జ ఆసవానం ఖీణం, ఏత్తకం హియ్యో, ఏత్తకం పరే’తి, అథ ఖ్వస్స ఖీణే ‘ఖీణ’న్తేవ ఞాణం హోతి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, సాముద్దికాయ నావాయ వేత్తబన్ధనబద్ధాయ [వేత్తబన్ధాయ (క.)] ఛ మాసాని ఉదకే పరియాదాయ హేమన్తికేన థలే ఉక్ఖిత్తాయ వాతాతపపరేతాని బన్ధనాని, తాని పావుస్సకేన మేఘేన అభిప్పవుట్ఠాని అప్పకసిరేనేవ పరిహాయన్తి [పటిప్పస్సమ్భన్తి (సీ. స్యా.)], పూతికాని భవన్తి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భావనం అనుయుత్తస్స భిక్ఖునో విహరతో అప్పకసిరేనేవ సంయోజనాని పటిప్పస్సమ్భన్తి, పూతికాని భవన్తీ’’తి. సత్తమం.