౧౦. అరకసుత్తం

౭౪. ‘‘భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, అరకో నామ సత్థా అహోసి తిత్థకరో కామేసు వీతరాగో. అరకస్స ఖో పన, భిక్ఖవే, సత్థునో అనేకాని సావకసతాని అహేసుం. అరకో సత్థా సావకానం ఏవం ధమ్మం దేసేతి – అప్పకం, బ్రాహ్మణ, జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం [లహుసం (టీకా)] బహుదుక్ఖం బహుపాయాసం మన్తాయం [మన్తాయ (సబ్బత్థ) టీకా పస్సితబ్బా] బోద్ధబ్బం, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం, నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, తిణగ్గే ఉస్సావబిన్దు సూరియే ఉగ్గచ్ఛన్తే ఖిప్పంయేవ పటివిగచ్ఛతి, న చిరట్ఠితికం హోతి; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, ఉస్సావబిన్దూపమం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం బహుదుక్ఖం బహుపాయాసం మన్తాయం బోద్ధబ్బం, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం, నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, థుల్లఫుసితకే దేవే వస్సన్తే ఉదకబుబ్బుళం [ఉదకపుప్ఫుళం (క.)] ఖిప్పంయేవ పటివిగచ్ఛతి, న చిరట్ఠితికం హోతి; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, ఉదకబుబ్బుళూపమం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం బహుదుక్ఖం బహుపాయాసం మన్తాయం బోద్ధబ్బం, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం, నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, ఉదకే దణ్డరాజి ఖిప్పంయేవ పటివిగచ్ఛతి, న చిరట్ఠితికా హోతి; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, ఉదకే దణ్డరాజూపమం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం…పే… నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, నదీ పబ్బతేయ్యా దూరఙ్గమా సీఘసోతా హారహారినీ, నత్థి సో ఖణో వా లయో వా ముహుత్తో వా యం సా [యాయ (క.)] ఆవత్తతి [థరతి (సీ.), ధరతి (స్యా.), అవతిట్ఠేయ్య (?)], అథ ఖో సా గచ్ఛతేవ వత్తతేవ సన్దతేవ; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, నదీపబ్బతేయ్యూపమం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం…పే… నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, బలవా పురిసో జివ్హగ్గే ఖేళపిణ్డం సంయూహిత్వా అకసిరేనేవ వమేయ్య [పతాపేయ్య (క.)]; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, ఖేళపిణ్డూపమం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం…పే… నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, దివసంసన్తత్తే అయోకటాహే మంసపేసి [మంసపేసీ (సీ. స్యా.)] పక్ఖిత్తా ఖిప్పంయేవ పటివిగచ్ఛతి, న చిరట్ఠితికా హోతి; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, మంసపేసూపమం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం…పే… నత్థి జాతస్స అమరణం.

‘‘సేయ్యథాపి, బ్రాహ్మణ, గావీ వజ్ఝా ఆఘాతనం నీయమానా యం యదేవ పాదం ఉద్ధరతి, సన్తికేవ హోతి వధస్స సన్తికేవ మరణస్స; ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ, గోవజ్ఝూపమం [గావీవజ్ఝూపమం (సీ. స్యా.)] జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం బహుదుక్ఖం బహుపాయాసం మన్తాయం బోద్ధబ్బం, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం, నత్థి జాతస్స అమరణ’’న్తి.

‘‘తేన ఖో పన, భిక్ఖవే, సమయేన మనుస్సానం సట్ఠివస్ససహస్సాని ఆయుప్పమాణం అహోసి, పఞ్చవస్ససతికా కుమారికా అలంపతేయ్యా అహోసి. తేన ఖో పన, భిక్ఖవే, సమయేన మనుస్సానం ఛళేవ ఆబాధా అహేసుం – సీతం, ఉణ్హం, జిఘచ్ఛా, పిపాసా, ఉచ్చారో, పస్సావో. సో హి నామ, భిక్ఖవే, అరకో సత్థా ఏవం దీఘాయుకేసు మనుస్సేసు ఏవం చిరట్ఠితికేసు ఏవం అప్పాబాధేసు సావకానం ఏవం ధమ్మం దేసేస్సతి – ‘అప్పకం, బ్రాహ్మణ, జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం బహుదుక్ఖం బహుపాయాసం మన్తాయం బోద్ధబ్బం, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం, నత్థి జాతస్స అమరణ’’’న్తి.

‘‘ఏతరహి తం, భిక్ఖవే, సమ్మా వదమానో వదేయ్య – ‘అప్పకం జీవితం మనుస్సానం పరిత్తం లహుకం బహుదుక్ఖం బహుపాయాసం మన్తాయం బోద్ధబ్బం, కత్తబ్బం కుసలం, చరితబ్బం బ్రహ్మచరియం, నత్థి జాతస్స అమరణ’న్తి. ఏతరహి, భిక్ఖవే, యో చిరం జీవతి సో వస్ససతం అప్పం వా భియ్యో. వస్ససతం ఖో పన, భిక్ఖవే, జీవన్తో తీణియేవ ఉతుసతాని జీవతి – ఉతుసతం హేమన్తానం, ఉతుసతం గిమ్హానం, ఉతుసతం వస్సానం. తీణి ఖో పన, భిక్ఖవే, ఉతుసతాని జీవన్తో ద్వాదస [ద్వాదసం (సీ. క.)] యేవ మాససతాని జీవతి – చత్తారి మాససతాని హేమన్తానం, చత్తారి మాససతాని గిమ్హానం, చత్తారి మాససతాని వస్సానం. ద్వాదస ఖో పన, భిక్ఖవే, మాససతాని జీవన్తో చతువీసతియేవ అద్ధమాససతాని జీవతి – అట్ఠద్ధమాససతాని హేమన్తానం, అట్ఠద్ధమాససతాని గిమ్హానం, అట్ఠద్ధమాససతాని వస్సానం. చతువీసతి ఖో పన, భిక్ఖవే, అద్ధమాససతాని జీవన్తో ఛత్తింసంయేవ రత్తిసహస్సాని జీవతి – ద్వాదస రత్తిసహస్సాని హేమన్తానం, ద్వాదస రత్తిసహస్సాని గిమ్హానం, ద్వాదస రత్తిసహస్సాని వస్సానం. ఛత్తింసం ఖో పన, భిక్ఖవే, రత్తిసహస్సాని జీవన్తో ద్వేసత్తతియేవ [ద్వేసత్తతిఞ్ఞేవ (స్యా.), ద్వేసత్తతిఞ్చేవ (క.)] భత్తసహస్సాని భుఞ్జతి – చతువీసతి భత్తసహస్సాని హేమన్తానం, చతువీసతి భత్తసహస్సాని గిమ్హానం, చతువీసతి భత్తసహస్సాని వస్సానం సద్ధిం మాతుథఞ్ఞాయ సద్ధిం భత్తన్తరాయేన.

‘‘తత్రిమే భత్తన్తరాయా కపిమిద్ధోపి భత్తం న భుఞ్జతి, దుక్ఖితోపి భత్తం న భుఞ్జతి, బ్యాధితోపి భత్తం న భుఞ్జతి, ఉపోసథికోపి భత్తం న భుఞ్జతి, అలాభకేనపి భత్తం న భుఞ్జతి. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, మయా వస్ససతాయుకస్స మనుస్సస్స ఆయుపి సఙ్ఖాతో [సఙ్ఖాతం (?)], ఆయుప్పమాణమ్పి సఙ్ఖాతం, ఉతూపి సఙ్ఖాతా, సంవచ్ఛరాపి సఙ్ఖాతా, మాసాపి సఙ్ఖాతా, అద్ధమాసాపి సఙ్ఖాతా, రత్తిపి సఙ్ఖాతా, దివాపి సఙ్ఖాతా, భత్తాపి సఙ్ఖాతా, భత్తన్తరాయాపి సఙ్ఖాతా. యం, భిక్ఖవే, సత్థారా కరణీయం సావకానం హితేసినా అనుకమ్పకేన అనుకమ్పం ఉపాదాయ; కతం వో తం మయా ఏతాని, భిక్ఖవే, రుక్ఖమూలాని ఏతాని సుఞ్ఞాగారాని. ఝాయథ, భిక్ఖవే, మా పమాదత్థ; మా పచ్ఛా విప్పటిసారినో అహువత్థ. అయం వో అమ్హాకం అనుసాసనీ’’తి. దసమం.

మహావగ్గో సత్తమో.