౨. అనుసయవగ్గో

౧. పఠమఅనుసయసుత్తం

౧౧. ‘‘సత్తిమే, భిక్ఖవే, అనుసయా. కతమే సత్త? కామరాగానుసయో, పటిఘానుసయో, దిట్ఠానుసయో, విచికిచ్ఛానుసయో, మానానుసయో, భవరాగానుసయో, అవిజ్జానుసయో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, సత్త అనుసయా’’తి. పఠమం.

౨. దుతియఅనుసయసుత్తం

౧౨. ‘‘సత్తన్నం, భిక్ఖవే, అనుసయానం పహానాయ సముచ్ఛేదాయ బ్రహ్మచరియం వుస్సతి. కతమేసం సత్తన్నం? కామరాగానుసయస్స పహానాయ సముచ్ఛేదాయ బ్రహ్మచరియం వుస్సతి, పటిఘానుసయస్స…పే… దిట్ఠానుసయస్స… విచికిచ్ఛానుసయస్స… మానానుసయస్స… భవరాగానుసయస్స… అవిజ్జానుసయస్స పహానాయ సముచ్ఛేదాయ బ్రహ్మచరియం వుస్సతి. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, సత్తన్నం అనుసయానం పహానాయ సముచ్ఛేదాయ బ్రహ్మచరియం వుస్సతి.

‘‘యతో చ ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో కామరాగానుసయో పహీనో హోతి ఉచ్ఛిన్నమూలో తాలావత్థుకతో అనభావంకతో ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మో. పటిఘానుసయో…పే… దిట్ఠానుసయో… విచికిచ్ఛానుసయో… మానానుసయో… భవరాగానుసయో… అవిజ్జానుసయో పహీనో హోతి ఉచ్ఛిన్నమూలో తాలావత్థుకతో అనభావంకతో ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మో. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అచ్ఛేచ్ఛి తణ్హం, వివత్తయి సంయోజనం, సమ్మా మానాభిసమయా అన్తమకాసి దుక్ఖస్సా’’తి. దుతియం.

౩. కులసుత్తం

౧౩. ‘‘సత్తహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతం కులం అనుపగన్త్వా వా నాలం ఉపగన్తుం, ఉపగన్త్వా వా నాలం ఉపనిసీదితుం. కతమేహి సత్తహి? న మనాపేన పచ్చుట్ఠేన్తి, న మనాపేన అభివాదేన్తి, న మనాపేన ఆసనం దేన్తి, సన్తమస్స పరిగుహన్తి, బహుకమ్పి థోకం దేన్తి, పణీతమ్పి లూఖం దేన్తి, అసక్కచ్చం దేన్తి నో సక్కచ్చం. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, సత్తహి అఙ్గేహి సమన్నాగతం కులం అనుపగన్త్వా వా నాలం ఉపగన్తుం, ఉపగన్త్వా వా నాలం ఉపనిసీదితుం.

‘‘సత్తహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతం కులం అనుపగన్త్వా వా అలం ఉపగన్తుం, ఉపగన్త్వా వా అలం ఉపనిసీదితుం. కతమేహి సత్తహి? మనాపేన పచ్చుట్ఠేన్తి, మనాపేన అభివాదేన్తి, మనాపేన ఆసనం దేన్తి, సన్తమస్స న పరిగుహన్తి, బహుకమ్పి బహుకం దేన్తి, పణీతమ్పి పణీతం దేన్తి, సక్కచ్చం దేన్తి నో అసక్కచ్చం. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, సత్తహి అఙ్గేహి సమన్నాగతం కులం అనుపగన్త్వా వా అలం ఉపగన్తుం, ఉపగన్త్వా వా అలం ఉపనిసీదితు’’న్తి. తతియం.

౪. పుగ్గలసుత్తం

౧౪. ‘‘సత్తిమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా ఆహునేయ్యా పాహునేయ్యా దక్ఖిణేయ్యా అఞ్జలికరణీయా అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స. కతమే సత్త? ఉభతోభాగవిముత్తో, పఞ్ఞావిముత్తో, కాయసక్ఖీ, దిట్ఠిప్పత్తో [దిట్ఠప్పత్తో (క.)], సద్ధావిముత్తో, ధమ్మానుసారీ, సద్ధానుసారీ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, సత్త పుగ్గలా ఆహునేయ్యా పాహునేయ్యా దక్ఖిణేయ్యా అఞ్జలికరణీయా అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సా’’తి. చతుత్థం.

౫. ఉదకూపమాసుత్తం

౧౫. ‘‘సత్తిమే, భిక్ఖవే, ఉదకూపమా పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే సత్త? [పు. ప. ౨౦౩; కథా. ౮౫౨] ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సకిం నిముగ్గో నిముగ్గోవ హోతి; ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా నిముజ్జతి; ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా ఠితో హోతి; ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా విపస్సతి విలోకేతి; ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా పతరతి; ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా పతిగాధప్పత్తో హోతి; ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా తిణ్ణో హోతి పారఙ్గతో [పారగతో (సీ. స్యా. కం.)] థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో సకిం నిముగ్గో నిముగ్గోవ హోతి? ఇధ భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సమన్నాగతో హోతి ఏకన్తకాళకేహి అకుసలేహి ధమ్మేహి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో సకిం నిముగ్గో నిముగ్గోవ హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా నిముజ్జతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జతి సాధు సద్ధా కుసలేసు ధమ్మేసు, సాధు హిరీ…పే… సాధు ఓత్తప్పం… సాధు వీరియం [విరియం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] … సాధు పఞ్ఞా కుసలేసు ధమ్మేసూతి. తస్స సా సద్ధా నేవ తిట్ఠతి నో వడ్ఢతి హాయతియేవ, తస్స సా హిరీ…పే… తస్స తం ఓత్తప్పం… తస్స తం వీరియం… తస్స సా పఞ్ఞా నేవ తిట్ఠతి నో వడ్ఢతి హాయతియేవ. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా నిముజ్జతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా ఠితో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జతి సాధు సద్ధా కుసలేసు ధమ్మేసు, సాధు హిరీ…పే… సాధు ఓత్తప్పం… సాధు వీరియం… సాధు పఞ్ఞా కుసలేసు ధమ్మేసూతి. తస్స సా సద్ధా నేవ హాయతి నో వడ్ఢతి ఠితా హోతి. తస్స సా హిరీ…పే… తస్స తం ఓత్తప్పం… తస్స తం వీరియం… తస్స సా పఞ్ఞా నేవ హాయతి నో వడ్ఢతి ఠితా హోతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా ఠితో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా విపస్సతి విలోకేతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జతి సాధు సద్ధా కుసలేసు ధమ్మేసు, సాధు హిరీ…పే… సాధు ఓత్తప్పం… సాధు వీరియం… సాధు పఞ్ఞా కుసలేసు ధమ్మేసూతి. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా సోతాపన్నో హోతి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా విపస్సతి విలోకేతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా పతరతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జతి సాధు సద్ధా కుసలేసు ధమ్మేసు, సాధు హిరీ…పే… సాధు ఓత్తప్పం… సాధు వీరియం… సాధు పఞ్ఞా కుసలేసు ధమ్మేసూతి. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా రాగదోసమోహానం తనుత్తా సకదాగామీ హోతి, సకిదేవ [సకిందేవ (క.)] ఇమం లోకం ఆగన్త్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి [దుక్ఖస్సన్తకరో హోతి (క.)]. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా పతరతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా పతిగాధప్పత్తో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జతి సాధు సద్ధా కుసలేసు ధమ్మేసు, సాధు హిరీ…పే… సాధు ఓత్తప్పం… సాధు వీరియం… సాధు పఞ్ఞా కుసలేసు ధమ్మేసూతి. సో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా ఓపపాతికో హోతి తత్థ పరినిబ్బాయీ అనావత్తిధమ్మో తస్మా లోకా. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా పతిగాధప్పత్తో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా తిణ్ణో హోతి పారఙ్గతో థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో. ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జతి సాధు సద్ధా కుసలేసు ధమ్మేసు, సాధు హిరీ…పే… సాధు ఓత్తప్పం… సాధు వీరియం… సాధు పఞ్ఞా కుసలేసు ధమ్మేసూతి. సో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఉమ్ముజ్జిత్వా తిణ్ణో హోతి పారఙ్గతో థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో.

‘‘ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, సత్త ఉదకూపమా పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. పఞ్చమం.

౬. అనిచ్చానుపస్సీసుత్తం

౧౬. ‘‘సత్తిమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా ఆహునేయ్యా పాహునేయ్యా దక్ఖిణేయ్యా అఞ్జలికరణీయా అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స. కతమే సత్త? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సబ్బసఙ్ఖారేసు అనిచ్చానుపస్సీ విహరతి, అనిచ్చసఞ్ఞీ, అనిచ్చపటిసంవేదీ సతతం సమితం అబ్బోకిణ్ణం చేతసా అధిముచ్చమానో పఞ్ఞాయ పరియోగాహమానో. సో ఆసవానం ఖయా…పే… సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అయం, భిక్ఖవే, పఠమో పుగ్గలో ఆహునేయ్యో పాహునేయ్యో దక్ఖిణేయ్యో అఞ్జలికరణీయో అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో సబ్బసఙ్ఖారేసు అనిచ్చానుపస్సీ విహరతి, అనిచ్చసఞ్ఞీ, అనిచ్చపటిసంవేదీ సతతం సమితం అబ్బోకిణ్ణం చేతసా అధిముచ్చమానో పఞ్ఞాయ పరియోగాహమానో. సో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా అన్తరాపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ఉద్ధంసోతో హోతి అకనిట్ఠగామీ. అయం, భిక్ఖవే, సత్తమో పుగ్గలో ఆహునేయ్యో పాహునేయ్యో దక్ఖిణేయ్యో అఞ్జలికరణీయో అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, సత్త పుగ్గలా ఆహునేయ్యా పాహునేయ్యా దక్ఖిణేయ్యా అఞ్జలికరణీయా అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సా’’తి. ఛట్ఠం.

౭. దుక్ఖానుపస్సీసుత్తం

౧౭. సత్తిమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా ఆహునేయ్యా…పే… అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స. కతమే సత్త? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సబ్బసఙ్ఖారేసు దుక్ఖానుపస్సీ విహరతి…పే…. సత్తమం.

౮. అనత్తానుపస్సీసుత్తం

౧౮. సబ్బేసు ధమ్మేసు అనత్తానుపస్సీ విహరతి…పే…. అట్ఠమం.

౯. నిబ్బానసుత్తం

౧౯. [కథా. ౫౪౭-౫౪౮] ‘‘నిబ్బానే సుఖానుపస్సీ విహరతి సుఖసఞ్ఞీ సుఖపటిసంవేదీ సతతం సమితం అబ్బోకిణ్ణం చేతసా అధిముచ్చమానో పఞ్ఞాయ పరియోగాహమానో. సో ఆసవానం ఖయా…పే… సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అయం భిక్ఖవే, పఠమో పుగ్గలో ఆహునేయ్యో…పే… పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో నిబ్బానే సుఖానుపస్సీ విహరతి సుఖసఞ్ఞీ సుఖపటిసంవేదీ సతతం సమితం అబ్బోకిణ్ణం చేతసా అధిముచ్చమానో పఞ్ఞాయ పరియోగాహమానో. తస్స అపుబ్బం అచరిమం ఆసవపరియాదానఞ్చ హోతి జీవితపరియాదానఞ్చ. అయం, భిక్ఖవే, దుతియో పుగ్గలో ఆహునేయ్యో…పే… అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో నిబ్బానే సుఖానుపస్సీ విహరతి సుఖసఞ్ఞీ సుఖపటిసంవేదీ సతతం సమితం అబ్బోకిణ్ణం చేతసా అధిముచ్చమానో పఞ్ఞాయ పరియోగాహమానో. సో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా అన్తరాపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ఉద్ధంసోతో హోతి అకనిట్ఠగామీ. అయం, భిక్ఖవే, సత్తమో పుగ్గలో ఆహునేయ్యో…పే… అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, సత్త పుగ్గలా ఆహునేయ్యా…పే… అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సా’’తి. నవమం.

౧౦. నిద్దసవత్థుసుత్తం

౨౦. ‘‘సత్తిమాని, భిక్ఖవే, నిద్దసవత్థూని. కతమాని సత్త? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సిక్ఖాసమాదానే తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ సిక్ఖాసమాదానే అవిగతపేమో [అధిగతపేమో (స్యా.) అ. ని. ౭.౪౨; దీ. ని. ౩.౩౩౧], ధమ్మనిసన్తియా తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ ధమ్మనిసన్తియా అవిగతపేమో, ఇచ్ఛావినయే తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ ఇచ్ఛావినయే అవిగతపేమో, పటిసల్లానే తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ పటిసల్లానే అవిగతపేమో, వీరియారమ్భే [వీరియారబ్భే (క.)] తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ వీరియారమ్భే అవిగతపేమో, సతినేపక్కే తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ సతినేపక్కే అవిగతపేమో, దిట్ఠిపటివేధే తిబ్బచ్ఛన్దో హోతి ఆయతిఞ్చ దిట్ఠిపటివేధే అవిగతపేమో. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, సత్త నిద్దసవత్థూనీ’’తి. దసమం.

అనుసయవగ్గో దుతియో.