(౯) ౪. థేరవగ్గో

౧. రజనీయసుత్తం

౮౧. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? రజనీయే రజ్జతి, దుస్సనీయే [దుసనీయే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] దుస్సతి, మోహనీయే ముయ్హతి, కుప్పనీయే [కుపనీయే (సీ. స్యా. కం.), కోపనీయే (పీ.)] కుప్పతి, మదనీయే మజ్జతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? రజనీయే న రజ్జతి, దుస్సనీయే న దుస్సతి, మోహనీయే న ముయ్హతి, కుప్పనీయే న కుప్పతి, మదనీయే న మజ్జతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. పఠమం.

౨. వీతరాగసుత్తం

౮౨. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? అవీతరాగో హోతి, అవీతదోసో హోతి, అవీతమోహో హోతి, మక్ఖీ చ, పళాసీ చ – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? వీతరాగో హోతి, వీతదోసో హోతి, వీతమోహో హోతి, అమక్ఖీ చ, అపళాసీ చ – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. దుతియం.

౩. కుహకసుత్తం

౮౩. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? కుహకో చ హోతి, లపకో చ, నేమిత్తికో [నిమిత్తికో (స్యా. కం.), నిమిత్తకో (క.)] చ, నిప్పేసికో చ, లాభేన చ లాభం నిజిగీసితా [నిజిగింసితా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? న చ కుహకో హోతి, న చ లపకో, న చ నేమిత్తికో, న చ నిప్పేసికో, న చ లాభేన లాభం నిజిగీసితా – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. తతియం.

౪. అస్సద్ధసుత్తం

౮౪. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి, అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? అస్సద్ధో హోతి, అహిరికో హోతి, అనోత్తప్పీ హోతి, కుసీతో హోతి, దుప్పఞ్ఞో హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? సద్ధో హోతి, హిరీమా హోతి, ఓత్తప్పీ హోతి, ఆరద్ధవీరియో హోతి, పఞ్ఞవా హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. చతుత్థం.

౫. అక్ఖమసుత్తం

౮౫. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? అక్ఖమో హోతి రూపానం, అక్ఖమో సద్దానం, అక్ఖమో గన్ధానం, అక్ఖమో రసానం, అక్ఖమో ఫోట్ఠబ్బానం – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? ఖమో హోతి రూపానం, ఖమో సద్దానం, ఖమో గన్ధానం, ఖమో రసానం, ఖమో ఫోట్ఠబ్బానం – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. పఞ్చమం.

౬. పటిసమ్భిదాపత్తసుత్తం

౮౬. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? అత్థపటిసమ్భిదాపత్తో హోతి, ధమ్మపటిసమ్భిదాపత్తో హోతి, నిరుత్తిపటిసమ్భిదాపత్తో హోతి, పటిభానపటిసమ్భిదాపత్తో హోతి, యాని తాని సబ్రహ్మచారీనం ఉచ్చావచాని కింకరణీయాని తత్థ దక్ఖో హోతి అనలసో తత్రుపాయాయ వీమంసాయ సమన్నాగతో అలం కాతుం అలం సంవిధాతుం – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. ఛట్ఠం.

౭. సీలవన్తసుత్తం

౮౭. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? సీలవా హోతి, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరతి. ఆచారగోచరసమ్పన్నో అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు; బహుస్సుతో హోతి సుతధరో సుతసన్నిచయో, యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం [సాత్థా సబ్యఞ్జనా (సీ.)] కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి, తథారూపాస్స ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా [ధతా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] వచసా పరిచితా మనసానుపేక్ఖితా దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా; కల్యాణవాచో హోతి కల్యాణవాక్కరణో పోరియా వాచాయ సమన్నాగతో విస్సట్ఠాయ అనేలగళాయ అత్థస్స విఞ్ఞాపనియా; చతున్నం ఝానానం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ; ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీనం పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. సత్తమం.

౮. థేరసుత్తం

౮౮. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు బహుజనఅహితాయ పటిపన్నో హోతి బహుజనఅసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం.

‘‘కతమేహి పఞ్చహి? థేరో హోతి రత్తఞ్ఞూ చిరపబ్బజితో; ఞాతో హోతి యసస్సీ సగహట్ఠపబ్బజితానం [గహట్ఠపబ్బజితానం (సీ.)] బహుజనపరివారో; లాభీ హోతి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం; బహుస్సుతో హోతి సుతధరో సుతసన్నిచయో, యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి, తథారూపాస్స ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా వచసా పరిచితా మనసానుపేక్ఖితా దిట్ఠియా అప్పటివిద్ధా; మిచ్ఛాదిట్ఠికో హోతి విపరీతదస్సనో, సో బహుజనం సద్ధమ్మా వుట్ఠాపేత్వా అసద్ధమ్మే పతిట్ఠాపేతి. థేరో భిక్ఖు రత్తఞ్ఞూ చిరపబ్బజితో ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి, ఞాతో థేరో భిక్ఖు యసస్సీ సగహట్ఠపబ్బజితానం బహుజనపరివారో ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి, లాభీ థేరో భిక్ఖు చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి, బహుస్సుతో థేరో భిక్ఖు సుతధరో సుతసన్నిచయో ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు బహుజనఅహితాయ పటిపన్నో హోతి బహుజనఅసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు బహుజనహితాయ పటిపన్నో హోతి బహుజనసుఖాయ బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.

‘‘కతమేహి పఞ్చహి? థేరో హోతి రత్తఞ్ఞూ చిరపబ్బజితో; ఞాతో హోతి యసస్సీ సగహట్ఠపబ్బజితానం బహుజనపరివారో; లాభీ హోతి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం; బహుస్సుతో హోతి సుతధరో సుతసన్నిచయో, యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి, తథారూపాస్స ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా వచసా పరిచితా మనసానుపేక్ఖితా దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా; సమ్మాదిట్ఠికో హోతి అవిపరీతదస్సనో, సో బహుజనం అసద్ధమ్మా వుట్ఠాపేత్వా సద్ధమ్మే పతిట్ఠాపేతి. థేరో భిక్ఖు రత్తఞ్ఞూ చిరపబ్బజితో ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి, ఞాతో థేరో భిక్ఖు యసస్సీ సగహట్ఠపబ్బజితానం బహుజనపరివారో ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి, లాభీ థేరో భిక్ఖు చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి, బహుస్సుతో థేరో భిక్ఖు సుతధరో సుతసన్నిచయో ఇతిపిస్స దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జన్తి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో థేరో భిక్ఖు బహుజనహితాయ పటిపన్నో హోతి బహుజనసుఖాయ బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సాన’’న్తి. అట్ఠమం.

౯. పఠమసేఖసుత్తం

౮౯. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తి. కతమే పఞ్చ? కమ్మారామతా, భస్సారామతా, నిద్దారామతా, సఙ్గణికారామతా, యథావిముత్తం చిత్తం న పచ్చవేక్ఖతి – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తి.

‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తన్తి. కతమే పఞ్చ? న కమ్మారామతా, న భస్సారామతా, న నిద్దారామతా, న సఙ్గణికారామతా, యథావిముత్తం చిత్తం పచ్చవేక్ఖతి – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తన్తీ’’తి. నవమం.

౧౦. దుతియసేఖసుత్తం

౯౦. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తి. కతమే పఞ్చ? ఇధ, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు బహుకిచ్చో హోతి బహుకరణీయో వియత్తో కింకరణీయేసు; రిఞ్చతి పటిసల్లానం, నానుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, పఠమో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు అప్పమత్తకేన కమ్మేన దివసం అతినామేతి; రిఞ్చతి పటిసల్లానం, నానుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, దుతియో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు సంసట్ఠో విహరతి గహట్ఠపబ్బజితేహి అననులోమికేన గిహిసంసగ్గేన; రిఞ్చతి పటిసల్లానం, నానుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, తతియో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు అకాలేన గామం పవిసతి, అతిదివా పటిక్కమతి; రిఞ్చతి పటిసల్లానం, నానుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, చతుత్థో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు యాయం కథా ఆభిసల్లేఖికా చేతోవివరణసప్పాయా, సేయ్యథిదం – అప్పిచ్ఛకథా సన్తుట్ఠికథా పవివేకకథా అసంసగ్గకథా వీరియారమ్భకథా సీలకథా సమాధికథా పఞ్ఞాకథా విముత్తికథా విముత్తిఞాణదస్సనకథా, ఏవరూపియా కథాయ న నికామలాభీ హోతి న అకిచ్ఛలాభీ న అకసిరలాభీ [కిచ్ఛలాభీ కసిరలాభీ (సీ. స్యా. కం. పీ)]; రిఞ్చతి పటిసల్లానం, నానుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, పఞ్చమో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తి.

‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తన్తి. కతమే పఞ్చ? ఇధ, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు న బహుకిచ్చో హోతి న బహుకరణీయో వియత్తో కింకరణీయేసు; న రిఞ్చతి పటిసల్లానం, అనుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, పఠమో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు న అప్పమత్తకేన కమ్మేన దివసం అతినామేతి; న రిఞ్చతి పటిసల్లానం, అనుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, దుతియో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు అసంసట్ఠో విహరతి గహట్ఠపబ్బజితేహి అననులోమికేన గిహిసంసగ్గేన; న రిఞ్చతి పటిసల్లానం, అనుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, తతియో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు న అతికాలేన గామం పవిసతి, నాతిదివా పటిక్కమతి; న రిఞ్చతి పటిసల్లానం, అనుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, చతుత్థో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, సేఖో భిక్ఖు యాయం కథా ఆభిసల్లేఖికా చేతోవివరణసప్పాయా, సేయ్యథిదం – అప్పిచ్ఛకథా సన్తుట్ఠికథా పవివేకకథా అసంసగ్గకథా వీరియారమ్భకథా సీలకథా సమాధికథా పఞ్ఞాకథా విముత్తికథా విముత్తిఞాణదస్సనకథా, ఏవరూపియా కథాయ నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ; న రిఞ్చతి పటిసల్లానం, అనుయుఞ్జతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథం. అయం, భిక్ఖవే, పఞ్చమో ధమ్మో సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ ధమ్మా సేఖస్స భిక్ఖునో అపరిహానాయ సంవత్తన్తీ’’తి. దసమం.

థేరవగ్గో చతుత్థో.