౪. మనాపదాయీసుత్తం

౪౪. ఏకం సమయం భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన ఉగ్గస్స గహపతినో వేసాలికస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో ఉగ్గో గహపతి వేసాలికో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఉగ్గో గహపతి వేసాలికో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘సమ్ముఖా మేతం, భన్తే, భగవతో సుతం సమ్ముఖా పటిగ్గహితం – ‘మనాపదాయీ లభతే మనాప’న్తి. మనాపం మే, భన్తే, సాలపుప్ఫకం [సాలిపుప్ఫకం (క.)] ఖాదనీయం; తం మే భగవా పటిగ్గణ్హాతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. పటిగ్గహేసి భగవా అనుకమ్పం ఉపాదాయ.

‘‘సమ్ముఖా మేతం, భన్తే, భగవతో సుతం సమ్ముఖా పటిగ్గహితం – ‘మనాపదాయీ లభతే మనాప’న్తి. మనాపం మే, భన్తే, సమ్పన్నకోలకం సూకరమంసం [సమ్పన్నసూకరమంసం (సీ.), సమ్పన్నవరసూకరమంసం (స్యా.)]; తం మే భగవా పటిగ్గణ్హాతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. పటిగ్గహేసి భగవా అనుకమ్పం ఉపాదాయ.

‘‘సమ్ముఖా మేతం, భన్తే, భగవతో సుతం సమ్ముఖా పటిగ్గహితం – ‘మనాపదాయీ లభతే మనాప’న్తి. మనాపం మే, భన్తే, నిబ్బత్తతేలకం [నిబద్ధతేలకం (పీ. సీ. అట్ఠ.), నిబ్బట్టతేలకం (స్యా. అట్ఠ.)] నాలియసాకం; తం మే భగవా పటిగ్గణ్హాతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. పటిగ్గహేసి భగవా అనుకమ్పం ఉపాదాయ.

‘‘సమ్ముఖా మేతం, భన్తే, భగవతో సుతం సమ్ముఖా పటిగ్గహితం – ‘మనాపదాయీ లభతే మనాప’న్తి. మనాపో మే, భన్తే, సాలీనం ఓదనో విచితకాళకో [విగతకాలకో (స్యా. కం. పీ. క.)] అనేకసూపో అనేకబ్యఞ్జనో; తం మే భగవా పటిగ్గణ్హాతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. పటిగ్గహేసి భగవా అనుకమ్పం ఉపాదాయ.

‘‘సమ్ముఖా మేతం, భన్తే, భగవతో సుతం సమ్ముఖా పటిగ్గహితం – ‘మనాపదాయీ లభతే మనాప’న్తి. మనాపాని మే, భన్తే, కాసికాని వత్థాని; తాని మే భగవా పటిగ్గణ్హాతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. పటిగ్గహేసి భగవా అనుకమ్పం ఉపాదాయ.

‘‘సమ్ముఖా మేతం, భన్తే, భగవతో సుతం సమ్ముఖా పటిగ్గహితం – ‘మనాపదాయీ లభతే మనాప’న్తి. మనాపో మే, భన్తే, పల్లఙ్కో గోనకత్థతో పటలికత్థతో కదలిమిగపవరపచ్చత్థరణో [కాదలిమిగపవరపచ్చత్థరణో (సీ.)] సఉత్తరచ్ఛదో ఉభతోలోహితకూపధానో. అపి చ, భన్తే, మయమ్పేతం జానామ – ‘నేతం భగవతో కప్పతీ’తి. ఇదం మే, భన్తే, చన్దనఫలకం అగ్ఘతి అధికసతసహస్సం; తం మే భగవా పటిగ్గణ్హాతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. పటిగ్గహేసి భగవా అనుకమ్పం ఉపాదాయ. అథ ఖో భగవా ఉగ్గం గహపతిం వేసాలికం ఇమినా అనుమోదనీయేన అనుమోది –

‘‘మనాపదాయీ లభతే మనాపం,

యో ఉజ్జుభూతేసు [ఉజుభూతేసు (స్యా. కం. పీ.)] దదాతి ఛన్దసా;

అచ్ఛాదనం సయనమన్నపానం [సయనమథన్నపానం (సీ. స్యా. కం. పీ.)],

నానాప్పకారాని చ పచ్చయాని.

‘‘చత్తఞ్చ ముత్తఞ్చ అనుగ్గహీతం [అనగ్గహీతం (సీ. స్యా. కం. పీ.)],

ఖేత్తూపమే అరహన్తే విదిత్వా;

సో దుచ్చజం సప్పురిసో చజిత్వా,

మనాపదాయీ లభతే మనాప’’న్తి.

అథ ఖో భగవా ఉగ్గం గహపతిం వేసాలికం ఇమినా అనుమోదనీయేన అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి.

అథ ఖో ఉగ్గో గహపతి వేసాలికో అపరేన సమయేన కాలమకాసి. కాలఙ్కతో [కాలకతో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] చ ఉగ్గో గహపతి వేసాలికో అఞ్ఞతరం మనోమయం కాయం ఉపపజ్జి. తేన ఖో పన సమయేన భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో ఉగ్గో దేవపుత్తో అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణో కేవలకప్పం జేతవనం ఓభాసేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితం ఖో ఉగ్గం దేవపుత్తం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి తే, ఉగ్గ, యథాధిప్పాయో’’తి? ‘‘తగ్ఘ మే, భగవా, యథాధిప్పాయో’’తి. అథ ఖో భగవా ఉగ్గం దేవపుత్తం గాథాహి అజ్ఝభాసి –

‘‘మనాపదాయీ లభతే మనాపం,

అగ్గస్స దాతా లభతే పునగ్గం;

వరస్స దాతా వరలాభి హోతి,

సేట్ఠం దదో సేట్ఠముపేతి ఠానం.

‘‘యో అగ్గదాయీ వరదాయీ, సేట్ఠదాయీ చ యో నరో;

దీఘాయు యసవా హోతి, యత్థ యత్థూపపజ్జతీ’’తి. చతుత్థం;