౩. ఉగ్గహసుత్తం
౩౩. ఏకం సమయం భగవా భద్దియే విహరతి జాతియా వనే. అథ ఖో ఉగ్గహో మేణ్డకనత్తా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఉగ్గహో మేణ్డకనత్తా భగవన్తం ఏతదవోచ –
‘‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా స్వాతనాయ అత్తచతుత్థో భత్త’’న్తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన. అథ ఖో ఉగ్గహో మేణ్డకనత్తా భగవతో అధివాసనం విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి.
అథ ఖో భగవా తస్సా రత్తియా అచ్చయేన పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన ఉగ్గహస్స మేణ్డకనత్తునో నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో ఉగ్గహో మేణ్డకనత్తా భగవన్తం పణీతేన ఖాదనీయేన భోజనీయేన సహత్థా సన్తప్పేసి సమ్పవారేసి. అథ ఖో ఉగ్గహో మేణ్డకనత్తా భగవన్తం భుత్తావిం ఓనీతపత్తపాణిం ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఉగ్గహో మేణ్డకనత్తా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇమా మే, భన్తే, కుమారియో పతికులాని గమిస్సన్తి. ఓవదతు తాసం, భన్తే, భగవా; అనుసాసతు తాసం, భన్తే, భగవా, యం తాసం అస్స దీఘరత్తం హితాయ సుఖాయా’’తి.
అథ ఖో భగవా తా కుమారియో ఏతదవోచ – ‘‘తస్మాతిహ, కుమారియో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యస్స వో [యస్స ఖో (సీ. స్యా. కం.)] మాతాపితరో భత్తునో దస్సన్తి అత్థకామా హితేసినో అనుకమ్పకా అనుకమ్పం ఉపాదాయ, తస్స భవిస్సామ పుబ్బుట్ఠాయినియో పచ్ఛానిపాతినియో కింకారపటిస్సావినియో మనాపచారినియో పియవాదినియో’తి. ఏవఞ్హి వో, కుమారియో, సిక్ఖితబ్బం.
‘‘తస్మాతిహ, కుమారియో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యే తే భత్తు గరునో [గురునో (క.)] భవిస్సన్తి మాతాతి వా పితాతి వా సమణబ్రాహ్మణాతి వా, తే సక్కరిస్సామ గరుం కరిస్సామ [గరుకరిస్సామ (సీ. స్యా. కం. పీ.)] మానేస్సామ పూజేస్సామ అబ్భాగతే చ ఆసనోదకేన పటిపూజేస్సామా’తి [పూజేస్సామాతి (సీ.)]. ఏవఞ్హి వో, కుమారియో, సిక్ఖితబ్బం.
‘‘తస్మాతిహ, కుమారియో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యే తే భత్తు అబ్భన్తరా కమ్మన్తా ఉణ్ణాతి వా కప్పాసాతి వా, తత్థ దక్ఖా భవిస్సామ అనలసా, తత్రుపాయాయ వీమంసాయ సమన్నాగతా, అలం కాతుం అలం సంవిధాతు’న్తి. ఏవఞ్హి వో, కుమారియో, సిక్ఖితబ్బం.
‘‘తస్మాతిహ, కుమారియో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యో సో భత్తు అబ్భన్తరో [అబ్భన్తరే (క.)] అన్తోజనో దాసాతి వా పేస్సాతి వా కమ్మకరాతి వా, తేసం కతఞ్చ కతతో జానిస్సామ అకతఞ్చ అకతతో జానిస్సామ, గిలానకానఞ్చ బలాబలం జానిస్సామ, ఖాదనీయం భోజనీయఞ్చస్స పచ్చంసేన [పచ్చయం తేన (క. సీ.), పచ్చయంసేన (స్యా. కం.), పచ్చయం సేనాసనం పచ్చత్తంసేన (క.) అ. ని. ౮.౪౬] సంవిభజిస్సామా’తి [విభజిస్సామాతి (సీ. స్యా. కం.)]. ఏవఞ్హి వో, కుమారియో, సిక్ఖితబ్బం.
‘‘తస్మాతిహ, కుమారియో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యం భత్తా ఆహరిస్సతి ధనం వా ధఞ్ఞం వా రజతం వా జాతరూపం వా, తం ఆరక్ఖేన [తం ఆరక్ఖాయ (సీ.)] గుత్తియా సమ్పాదేస్సామ, తత్థ చ భవిస్సామ అధుత్తీ అథేనీ అసోణ్డీ అవినాసికాయో’తి. ఏవఞ్హి వో, కుమారియో, సిక్ఖితబ్బం. ఇమేహి ఖో, కుమారియో, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో మాతుగామో కాయస్స భేదా పరం మరణా మనాపకాయికానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతీ’’తి.
‘‘యో నం భరతి సబ్బదా, నిచ్చం ఆతాపి ఉస్సుకో;
సబ్బకామహరం పోసం, భత్తారం నాతిమఞ్ఞతి.
‘‘న చాపి సోత్థి భత్తారం, ఇస్సాచారేన [ఇచ్ఛాచారేన (సీ.), ఇస్సావాదేన (పీ.)] రోసయే;
భత్తు చ గరునో సబ్బే, పటిపూజేతి పణ్డితా.
‘‘ఉట్ఠాహికా [ఉట్ఠాయికా (స్యా. కం. క.)] అనలసా, సఙ్గహితపరిజ్జనా;
భత్తు మనాపం [మనాపా (సీ.)] చరతి, సమ్భతం అనురక్ఖతి.
‘‘యా ఏవం వత్తతీ నారీ, భత్తుఛన్దవసానుగా;
మనాపా నామ తే దేవా, యత్థ సా ఉపపజ్జతీ’’తి. తతియం;