౨. చున్దీసుత్తం
౩౨. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అథ ఖో చున్దీ రాజకుమారీ పఞ్చహి రథసతేహి పఞ్చహి చ కుమారిసతేహి పరివుతా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో చున్దీ రాజకుమారీ భగవన్తం ఏతదవోచ –
‘‘అమ్హాకం, భన్తే, భాతా చున్దో నామ రాజకుమారో, సో ఏవమాహ – ‘యదేవ సో హోతి ఇత్థీ వా పురిసో వా బుద్ధం సరణం గతో, ధమ్మం సరణం గతో, సఙ్ఘం సరణం గతో, పాణాతిపాతా పటివిరతో, అదిన్నాదానా పటివిరతో, కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో, ముసావాదా పటివిరతో, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో, సో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతింయేవ ఉపపజ్జతి, నో దుగ్గతి’న్తి. సాహం, భన్తే, భగవన్తం పుచ్ఛామి – ‘కథంరూపే ఖో, భన్తే, సత్థరి పసన్నో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతింయేవ ఉపపజ్జతి, నో దుగ్గతిం? కథంరూపే ధమ్మే పసన్నో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతింయేవ ఉపపజ్జతి, నో దుగ్గతిం? కథంరూపే సఙ్ఘే పసన్నో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతింయేవ ఉపపజ్జతి, నో దుగ్గతిం? కథంరూపేసు సీలేసు పరిపూరకారీ కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతింయేవ ఉపపజ్జతి, నో దుగ్గతి’’’న్తి?
‘‘యావతా, చున్ది, సత్తా అపదా వా ద్విపదా వా చతుప్పదా వా బహుప్పదా వా [అపాదా వా ద్వీపాదా వాచతుప్పాదా వా బహుప్పాదా వా (సీ.) అ. ని. ౪.౩౪; ఇతివు. ౯౦] రూపినో వా అరూపినో వా సఞ్ఞినో వా అసఞ్ఞినో వా నేవసఞ్ఞినాసఞ్ఞినో వా, తథాగతో తేసం అగ్గమక్ఖాయతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో. యే ఖో, చున్ది, బుద్ధే పసన్నా, అగ్గే తే పసన్నా. అగ్గే ఖో పన పసన్నానం అగ్గో విపాకో హోతి.
‘‘యావతా, చున్ది, ధమ్మా సఙ్ఖతా, అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో తేసం అగ్గమక్ఖాయతి. యే, చున్ది, అరియే అట్ఠఙ్గికే మగ్గే పసన్నా, అగ్గే తే పసన్నా, అగ్గే ఖో పన పసన్నానం అగ్గో విపాకో హోతి.
‘‘యావతా, చున్ది, ధమ్మా సఙ్ఖతా వా అసఙ్ఖతా వా, విరాగో తేసం [తేసం ధమ్మానం (సీ. పీ. క.)] అగ్గమక్ఖాయతి, యదిదం – మదనిమ్మదనో పిపాసవినయో ఆలయసముగ్ఘాతో వట్టుపచ్ఛేదో తణ్హాక్ఖయో విరాగో నిరోధో నిబ్బానం. యే ఖో, చున్ది, విరాగే ధమ్మే పసన్నా, అగ్గే తే పసన్నా. అగ్గే ఖో పన పసన్నానం అగ్గో విపాకో హోతి.
‘‘యావతా, చున్ది, సఙ్ఘా వా గణా వా, తథాగతసావకసఙ్ఘో తేసం అగ్గమక్ఖాయతి, యదిదం – చత్తారి పురిసయుగాని అట్ఠ పురిసపుగ్గలా, ఏస భగవతో సావకసఙ్ఘో ఆహునేయ్యో పాహునేయ్యో దక్ఖిణేయ్యో అఞ్జలికరణీయో అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్స. యే ఖో, చున్ది, సఙ్ఘే పసన్నా, అగ్గే తే పసన్నా. అగ్గే ఖో పన పసన్నానం అగ్గో విపాకో హోతి.
‘‘యావతా, చున్ది, సీలాని, అరియకన్తాని సీలాని తేసం [అరియకన్తానితేసం (సీ. స్యా. కం.)] అగ్గమక్ఖాయతి, యదిదం – అఖణ్డాని అచ్ఛిద్దాని అసబలాని అకమ్మాసాని భుజిస్సాని విఞ్ఞుప్పసత్థాని అపరామట్ఠాని సమాధిసంవత్తనికాని. యే ఖో, చున్ది, అరియకన్తేసు సీలేసు పరిపూరకారినో, అగ్గే తే పరిపూరకారినో. అగ్గే ఖో పన పరిపూరకారీనం అగ్గో విపాకో హోతీ’’తి.
‘‘అగ్గతో వే పసన్నానం, అగ్గం ధమ్మం విజానతం;
అగ్గే బుద్ధే పసన్నానం, దక్ఖిణేయ్యే అనుత్తరే.
‘‘అగ్గే ధమ్మే పసన్నానం, విరాగూపసమే సుఖే;
అగ్గే సఙ్ఘే పసన్నానం, పుఞ్ఞక్ఖేత్తే అనుత్తరే.
‘‘అగ్గస్మిం దానం దదతం, అగ్గం పుఞ్ఞం పవడ్ఢతి;
అగ్గం ఆయు చ వణ్ణో చ, యసో కిత్తి సుఖం బలం.
‘‘అగ్గస్స దాతా మేధావీ, అగ్గధమ్మసమాహితో;
దేవభూతో మనుస్సో వా, అగ్గప్పత్తో పమోదతీ’’తి. దుతియం;