(౬) ౧. పుగ్గలవగ్గో

౫౩. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా లోకే ఉప్పజ్జమానా ఉప్పజ్జన్తి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ, బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం. కతమే ద్వే? తథాగతో చ అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, రాజా చ చక్కవత్తీ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే పుగ్గలా లోకే ఉప్పజ్జమానా ఉప్పజ్జన్తి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ, బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సాన’’న్తి.

౫౪. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా లోకే ఉప్పజ్జమానా ఉప్పజ్జన్తి అచ్ఛరియమనుస్సా. కతమే ద్వే? తథాగతో చ అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, రాజా చ చక్కవత్తీ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే పుగ్గలా లోకే ఉప్పజ్జమానా ఉప్పజ్జన్తి అచ్ఛరియమనుస్సా’’తి.

౫౫. ‘‘ద్విన్నం, భిక్ఖవే, పుగ్గలానం కాలకిరియా బహునో జనస్స అనుతప్పా హోతి. కతమేసం ద్విన్నం? తథాగతస్స చ అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స, రఞ్ఞో చ చక్కవత్తిస్స. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, ద్విన్నం పుగ్గలానం కాలకిరియా బహునో జనస్స అనుతప్పా హోతీ’’తి.

౫౬. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, థూపారహా. కతమే ద్వే? తథాగతో చ అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, రాజా చ చక్కవత్తీ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే థూపారహా’’తి.

౫౭. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, బుద్ధా. కతమే ద్వే? తథాగతో చ అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, పచ్చేకబుద్ధో చ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే బుద్ధా’’తి.

౫౮. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, అసనియా ఫలన్తియా న సన్తసన్తి. కతమే ద్వే? భిక్ఖు చ ఖీణాసవో, హత్థాజానీయో చ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే అసనియా ఫలన్తియా న సన్తసన్తీ’’తి.

౫౯. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, అసనియా ఫలన్తియా న సన్తసన్తి. కతమే ద్వే? భిక్ఖు చ ఖీణాసవో, అస్సాజానీయో చ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే అసనియా ఫలన్తియా న సన్తసన్తీ’’తి.

౬౦. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, అసనియా ఫలన్తియా న సన్తసన్తి. కతమే ద్వే? భిక్ఖు చ ఖీణాసవో, సీహో చ మిగరాజా. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే అసనియా ఫలన్తియా న సన్తసన్తీ’’తి.

౬౧. ‘‘ద్వేమే, భిక్ఖవే, అత్థవసే సమ్పస్సమానా కింపురిసా మానుసిం వాచం న భాసన్తి. కతమే ద్వే? మా చ ముసా భణిమ్హా, మా చ పరం అభూతేన అబ్భాచిక్ఖిమ్హాతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ద్వే అత్థవసే సమ్పస్సమానా కింపురిసా మానుసిం వాచం న భాసన్తీ’’తి.

౬౨. ‘‘ద్విన్నం ధమ్మానం, భిక్ఖవే, అతిత్తో అప్పటివానో మాతుగామో కాలం కరోతి. కతమేసం ద్విన్నం? మేథునసమాపత్తియా చ విజాయనస్స చ. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, ద్విన్నం ధమ్మానం అతిత్తో అప్పటివానో మాతుగామో కాలం కరోతీ’’తి.

౬౩. ‘‘అసన్తసన్నివాసఞ్చ వో, భిక్ఖవే, దేసేస్సామి సన్తసన్నివాసఞ్చ. తం సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, అసన్తసన్నివాసో హోతి, కథఞ్చ అసన్తో సన్నివసన్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, థేరస్స భిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘థేరోపి మం న వదేయ్య, మజ్ఝిమోపి మం న వదేయ్య, నవోపి మం న వదేయ్య; థేరమ్పాహం న వదేయ్యం, మజ్ఝిమమ్పాహం న వదేయ్యం, నవమ్పాహం న వదేయ్యం. థేరో చేపి మం వదేయ్య అహితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో హితానుకమ్పీ, నోతి నం వదేయ్యం విహేఠేయ్యం [విహేసేయ్యం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] పస్సమ్పిస్స నప్పటికరేయ్యం. మజ్ఝిమో చేపి మం వదేయ్య…పే… నవో చేపి మం వదేయ్య అహితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో హితానుకమ్పీ, నోతి నం వదేయ్యం విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స నప్పటికరేయ్యం’. మజ్ఝిమస్సపి భిక్ఖునో ఏవం హోతి…పే… నవస్సపి భిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘థేరోపి మం న వదేయ్య, మజ్ఝిమోపి మం న వదేయ్య, నవోపి మం న వదేయ్య; థేరమ్పాహం న వదేయ్యం, మజ్ఝిమమ్పాహం న వదేయ్యం, నవమ్పాహం న వదేయ్యం. థేరో చేపి మం వదేయ్య అహితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో హితానుకమ్పీ నోతి నం వదేయ్యం విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స నప్పటికరేయ్యం. మజ్ఝిమో చేపి మం వదేయ్య…పే… నవో చేపి మం వదేయ్య అహితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో హితానుకమ్పీ, నోతి నం వదేయ్యం విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స నప్పటికరేయ్యం’. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, అసన్తసన్నివాసో హోతి, ఏవఞ్చ అసన్తో సన్నివసన్తి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, సన్తసన్నివాసో హోతి, కథఞ్చ సన్తో సన్నివసన్తి? ఇధ, భిక్ఖవే, థేరస్స భిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘థేరోపి మం వదేయ్య, మజ్ఝిమోపి మం వదేయ్య, నవోపి మం వదేయ్య; థేరమ్పాహం వదేయ్యం, మజ్ఝిమమ్పాహం వదేయ్యం, నవమ్పాహం వదేయ్యం. థేరో చేపి మం వదేయ్య హితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో అహితానుకమ్పీ, సాధూతి నం వదేయ్యం న విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స పటికరేయ్యం. మజ్ఝిమో చేపి మం వదేయ్య…పే… నవో చేపి మం వదేయ్య హితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో అహితానుకమ్పీ, సాధూతి నం వదేయ్యం న నం విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స పటికరేయ్యం’. మజ్ఝిమస్సపి భిక్ఖునో ఏవం హోతి…పే… నవస్సపి భిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘థేరోపి మం వదేయ్య, మజ్ఝిమోపి మం వదేయ్య, నవోపి మం వదేయ్య; థేరమ్పాహం వదేయ్యం, మజ్ఝిమమ్పాహం వదేయ్యం, నవమ్పాహం వదేయ్యం. థేరో చేపి మం వదేయ్య హితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో అహితానుకమ్పీ, సాధూతి నం వదేయ్యం న నం విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స పటికరేయ్యం. మజ్ఝిమో చేపి మం వదేయ్య…పే… నవో చేపి మం వదేయ్య హితానుకమ్పీ మం వదేయ్య నో అహితానుకమ్పీ, సాధూతి నం వదేయ్యం న నం విహేఠేయ్యం పస్సమ్పిస్స పటికరేయ్యం’. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, సన్తసన్నివాసో హోతి, ఏవఞ్చ సన్తో సన్నివసన్తీ’’తి.

౬౪. ‘‘యస్మిం, భిక్ఖవే, అధికరణే ఉభతో వచీసంసారో దిట్ఠిపళాసో చేతసో ఆఘాతో అప్పచ్చయో అనభిరద్ధి అజ్ఝత్తం అవూపసన్తం హోతి, తస్మేతం, భిక్ఖవే, అధికరణే పాటికఙ్ఖం – ‘దీఘత్తాయ ఖరత్తాయ వాళత్తాయ సంవత్తిస్సతి, భిక్ఖూ చ న ఫాసుం [ఫాసు (క.)] విహరిస్సన్తి’. యస్మిఞ్చ ఖో, భిక్ఖవే, అధికరణే ఉభతో వచీసంసారో దిట్ఠిపళాసో చేతసో ఆఘాతో అప్పచ్చయో అనభిరద్ధి అజ్ఝత్తం సువూపసన్తం హోతి, తస్మేతం, భిక్ఖవే, అధికరణే పాటికఙ్ఖం – ‘న దీఘత్తాయ ఖరత్తాయ వాళత్తాయ సంవత్తిస్సతి, భిక్ఖూ చ ఫాసుం విహరిస్సన్తీ’’’తి.

పుగ్గలవగ్గో పఠమో.