౧. సచిత్తసుత్తం

౫౧. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘నో చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పరచిత్తపరియాయకుసలో హోతి, అథ ‘సచిత్తపరియాయకుసలో భవిస్సామీ’తి [భవిస్సామాతి (స్యా.)] – ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బం.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సచిత్తపరియాయకుసలో హోతి? సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఇత్థీ వా పురిసో వా దహరో యువా మణ్డనకజాతికో ఆదాసే వా పరిసుద్ధే పరియోదాతే అచ్ఛే వా ఉదకపత్తే సకం ముఖనిమిత్తం పచ్చవేక్ఖమానో సచే తత్థ పస్సతి రజం వా అఙ్గణం వా, తస్సేవ రజస్స వా అఙ్గణస్స వా పహానాయ వాయమతి. నో చే తత్థ పస్సతి రజం వా అఙ్గణం వా, తేనేవత్తమనో హోతి పరిపుణ్ణసఙ్కప్పో – ‘లాభా వత మే, పరిసుద్ధం వత మే’తి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో పచ్చవేక్ఖణా బహుకారా [భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో బహుకారో (క.)] హోతి కుసలేసు ధమ్మేసు – ‘అభిజ్ఝాలు ను ఖో బహులం విహరామి, అనభిజ్ఝాలు ను ఖో బహులం విహరామి, బ్యాపన్నచిత్తో ను ఖో బహులం విహరామి, అబ్యాపన్నచిత్తో ను ఖో బహులం విహరామి, థినమిద్ధపరియుట్ఠితో ను ఖో బహులం విహరామి, విగతథినమిద్ధో ను ఖో బహులం విహరామి, ఉద్ధతో ను ఖో బహులం విహరామి, అనుద్ధతో ను ఖో బహులం విహరామి, విచికిచ్ఛో ను ఖో బహులం విహరామి, తిణ్ణవిచికిచ్ఛో ను ఖో బహులం విహరామి, కోధనో ను ఖో బహులం విహరామి, అక్కోధనో ను ఖో బహులం విహరామి, సంకిలిట్ఠచిత్తో ను ఖో బహులం విహరామి, అసంకిలిట్ఠచిత్తో ను ఖో బహులం విహరామి, సారద్ధకాయో ను ఖో బహులం విహరామి, అసారద్ధకాయో ను ఖో బహులం విహరామి, కుసీతో ను ఖో బహులం విహరామి, ఆరద్ధవీరియో ను ఖో బహులం విహరామి, అసమాహితో ను ఖో బహులం విహరామి, సమాహితో ను ఖో బహులం విహరామీ’తి.

‘‘సచే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అభిజ్ఝాలు బహులం విహరామి, బ్యాపన్నచిత్తో బహులం విహరామి, థినమిద్ధపరియుట్ఠితో బహులం విహరామి, ఉద్ధతో బహులం విహరామి, విచికిచ్ఛో బహులం విహరామి, కోధనో బహులం విహరామి, సంకిలిట్ఠచిత్తో బహులం విహరామి, సారద్ధకాయో బహులం విహరామి, కుసీతో బహులం విహరామి, అసమాహితో బహులం విహరామీ’తి, తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా తేసంయేవ పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ అధిమత్తో ఛన్దో చ వాయామో చ ఉస్సాహో చ ఉస్సోళ్హీ చ అప్పటివానీ చ సతి చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరణీయం. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఆదిత్తచేలో వా ఆదిత్తసీసో వా. తస్సేవ చేలస్స వా సీసస్స వా నిబ్బాపనాయ అధిమత్తం ఛన్దఞ్చ వాయామఞ్చ ఉస్సాహఞ్చ ఉస్సోళ్హిఞ్చ అప్పటివానిఞ్చ సతిఞ్చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరేయ్య. ఏవమేవం ఖో తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా తేసంయేవ పాపకానం అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ అధిమత్తో ఛన్దో చ వాయామో చ ఉస్సాహో చ ఉస్సోళ్హీ చ అప్పటివానీ చ సతి చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరణీయం.

‘‘సచే పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘అనభిజ్ఝాలు బహులం విహరామి, అబ్యాపన్నచిత్తో బహులం విహరామి, విగతథినమిద్ధో బహులం విహరామి, అనుద్ధతో బహులం విహరామి, తిణ్ణవిచికిచ్ఛో బహులం విహరామి, అక్కోధనో బహులం విహరామి, అసంకిలిట్ఠచిత్తో బహులం విహరామి, అసారద్ధకాయో బహులం విహరామి, ఆరద్ధవీరియో బహులం విహరామి, సమాహితో బహులం విహరామీ’తి, తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా తేసుయేవ కుసలేసు ధమ్మేసు పతిట్ఠాయ ఉత్తరి ఆసవానం ఖయాయ యోగో కరణీయో’’తి. పఠమం.