౬. కాళీసుత్తం

౨౬. ఏకం సమయం ఆయస్మా మహాకచ్చానో అవన్తీసు విహరతి కురరఘరే [గులఘరే (క.) కురురఘరే మహావ. ౨౫౭] పవత్తే పబ్బతే. అథ ఖో కాళీ ఉపాసికా కురరఘరికా యేనాయస్మా మహాకచ్చానో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం మహాకచ్చానం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో కాళీ ఉపాసికా కురరఘరికా ఆయస్మన్తం మహాకచ్చానం ఏతదవోచ – ‘‘వుత్తమిదం, భన్తే, భగవతా కుమారిపఞ్హేసు –

‘అత్థస్స పత్తిం హదయస్స సన్తిం,

జేత్వాన సేనం పియసాతరూపం;

ఏకోహం [ఏకాహం (క.)] ఝాయం సుఖమనుబోధిం,

తస్మా జనేన న కరోమి సక్ఖిం [సఖిం (క.) సం. ని. ౧.౧౬౧ పస్సితబ్బం];

సక్ఖీ [సఖీ (క.)] న సమ్పజ్జతి కేనచి మే’తి.

‘‘ఇమస్స ఖో, భన్తే, భగవతా సంఖిత్తేన భాసితస్స కథం విత్థారేన అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి?

‘‘పథవీకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ‘అత్థో’తి అభినిబ్బత్తేసుం [అత్థాభినిబ్బత్తేసుం (సీ. స్యా.)]. యావతా ఖో, భగిని, పథవీకసిణసమాపత్తిపరమతా, తదభిఞ్ఞాసి భగవా. తదభిఞ్ఞాయ భగవా అస్సాదమద్దస [ఆదిమద్దస (సీ. స్యా.)] ఆదీనవమద్దస నిస్సరణమద్దస మగ్గామగ్గఞాణదస్సనమద్దస. తస్స అస్సాదదస్సనహేతు ఆదీనవదస్సనహేతు నిస్సరణదస్సనహేతు మగ్గామగ్గఞాణదస్సనహేతు అత్థస్స పత్తి హదయస్స సన్తి విదితా హోతి.

‘‘ఆపోకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని…పే… తేజోకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… వాయోకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… నీలకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… పీతకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… లోహితకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… ఓదాతకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… ఆకాసకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని… విఞ్ఞాణకసిణసమాపత్తిపరమా ఖో, భగిని, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ‘అత్థో’తి అభినిబ్బత్తేసుం. యావతా ఖో, భగిని, విఞ్ఞాణకసిణసమాపత్తిపరమతా, తదభిఞ్ఞాసి భగవా. తదభిఞ్ఞాయ భగవా అస్సాదమద్దస ఆదీనవమద్దస నిస్సరణమద్దస మగ్గామగ్గఞాణదస్సనమద్దస. తస్స అస్సాదదస్సనహేతు ఆదీనవదస్సనహేతు నిస్సరణదస్సనహేతు మగ్గామగ్గఞాణదస్సనహేతు అత్థస్స పత్తి హదయస్స సన్తి విదితా హోతి. ఇతి ఖో, భగిని, యం తం వుత్తం భగవతా కుమారిపఞ్హేసు –

‘అత్థస్స పత్తిం హదయస్స సన్తిం,

జేత్వాన సేనం పియసాతరూపం;

ఏకోహం ఝాయం సుఖమనుబోధిం,

తస్మా జనేన న కరోమి సక్ఖిం;

సక్ఖీ న సమ్పజ్జతి కేనచి మే’తి.

‘‘ఇమస్స ఖో, భగిని, భగవతా సంఖిత్తేన భాసితస్స ఏవం విత్థారేన అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి. ఛట్ఠం.