౫. పణిహితఅచ్ఛవగ్గో

౪౧. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, సాలిసూకం వా యవసూకం వా మిచ్ఛాపణిహితం హత్థేన వా పాదేన వా అక్కన్తం హత్థం వా పాదం వా భేచ్ఛతి [భిజ్జిస్సతి (స్యా. కం. క.), భేజ్జతి (సీ.) మోగ్గల్లానబ్యాకరణం పస్సితబ్బం] లోహితం వా ఉప్పాదేస్సతీతి నేతం ఠానం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? మిచ్ఛాపణిహితత్తా, భిక్ఖవే, సూకస్స. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సో వత భిక్ఖు మిచ్ఛాపణిహితేన చిత్తేన అవిజ్జం భేచ్ఛతి, విజ్జం ఉప్పాదేస్సతి, నిబ్బానం సచ్ఛికరిస్సతీతి నేతం ఠానం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? మిచ్ఛాపణిహితత్తా, భిక్ఖవే, చిత్తస్సా’’తి. పఠమం.

౪౨. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, సాలిసూకం వా యవసూకం వా సమ్మాపణిహితం హత్థేన వా పాదేన వా అక్కన్తం హత్థం వా పాదం వా భేచ్ఛతి లోహితం వా ఉప్పాదేస్సతీతి ఠానమేతం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? సమ్మాపణిహితత్తా, భిక్ఖవే, సూకస్స. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సో వత భిక్ఖు సమ్మాపణిహితేన చిత్తేన అవిజ్జం భేచ్ఛతి, విజ్జం ఉప్పాదేస్సతి, నిబ్బానం సచ్ఛికరిస్సతీతి ఠానమేతం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? సమ్మాపణిహితత్తా, భిక్ఖవే, చిత్తస్సా’’తి. దుతియం.

౪౩. ‘‘ఇధాహం [ఇదాహం (సీ.)], భిక్ఖవే, ఏకచ్చం పుగ్గలం పదుట్ఠచిత్తం ఏవం చేతసా చేతో పరిచ్చ పజానామి – ‘ఇమమ్హి చే అయం సమయే పుగ్గలో కాలం కరేయ్య, యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం నిరయే’. తం కిస్స హేతు? చిత్తం హిస్స, భిక్ఖవే, పదుట్ఠం. ‘‘చేతోపదోసహేతు పన, భిక్ఖవే, ఏవమిధేకచ్చే సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జన్తీ’’తి. తతియం.

౪౪. ‘‘ఇధాహం, భిక్ఖవే, ఏకచ్చం పుగ్గలం పసన్నచిత్తం ఏవం చేతసా చేతో పరిచ్చ పజానామి – ‘ఇమమ్హి చే అయం సమయే పుగ్గలో కాలం కరేయ్య, యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం సగ్గే’. తం కిస్స హేతు? చిత్తం హిస్స, భిక్ఖవే, పసన్నం. ‘‘చేతోపసాదహేతు పన, భిక్ఖవే, ఏవమిధేకచ్చే సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తీ’’తి. చతుత్థం.

౪౫. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఉదకరహదో ఆవిలో లుళితో కలలీభూతో తత్థ చక్ఖుమా పురిసో తీరే ఠితో న పస్సేయ్య సిప్పిసమ్బుకమ్పి [సిప్పికసమ్బుకమ్పి (క.)] సక్ఖరకఠలమ్పి మచ్ఛగుమ్బమ్పి చరన్తమ్పి తిట్ఠన్తమ్పి. తం కిస్స హేతు? ఆవిలత్తా, భిక్ఖవే, ఉదకస్స. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సో వత భిక్ఖు ఆవిలేన చిత్తేన అత్తత్థం వా ఞస్సతి పరత్థం వా ఞస్సతి ఉభయత్థం వా ఞస్సతి ఉత్తరిం వా మనుస్సధమ్మా అలమరియఞాణదస్సనవిసేసం సచ్ఛికరిస్సతీతి నేతం ఠానం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? ఆవిలత్తా, భిక్ఖవే, చిత్తస్సా’’తి. పఞ్చమం.

౪౬. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఉదకరహదో అచ్ఛో విప్పసన్నో అనావిలో తత్థ చక్ఖుమా పురిసో తీరే ఠితో పస్సేయ్య సిప్పిసమ్బుకమ్పి సక్ఖరకఠలమ్పి మచ్ఛగుమ్బమ్పి చరన్తమ్పి తిట్ఠన్తమ్పి. తం కిస్స హేతు? అనావిలత్తా, భిక్ఖవే, ఉదకస్స. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సో వత భిక్ఖు అనావిలేన చిత్తేన అత్తత్థం వా ఞస్సతి పరత్థం వా ఞస్సతి ఉభయత్థం వా ఞస్సతి ఉత్తరిం వా మనుస్సధమ్మా అలమరియఞాణదస్సనవిసేసం సచ్ఛికరిస్సతీతి ఠానమేతం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? అనావిలత్తా, భిక్ఖవే, చిత్తస్సా’’తి. ఛట్ఠం.

౪౭. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, యాని కానిచి రుక్ఖజాతానం ఫన్దనో తేసం అగ్గమక్ఖాయతి యదిదం ముదుతాయ చేవ కమ్మఞ్ఞతాయ చ. ఏవమేవం ఖో అహం, భిక్ఖవే, నాఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యం ఏవం భావితం బహులీకతం ముదు చ హోతి కమ్మఞ్ఞఞ్చ యథయిదం చిత్తం. చిత్తం, భిక్ఖవే, భావితం బహులీకతం ముదు చ హోతి కమ్మఞ్ఞఞ్చ హోతీ’’తి. సత్తమం.

౪౮. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యం ఏవం లహుపరివత్తం యథయిదం చిత్తం. యావఞ్చిదం, భిక్ఖవే, ఉపమాపి న సుకరా యావ లహుపరివత్తం చిత్త’’న్తి. అట్ఠమం.

౪౯. ‘‘పభస్సరమిదం, భిక్ఖవే, చిత్తం. తఞ్చ ఖో ఆగన్తుకేహి ఉపక్కిలేసేహి ఉపక్కిలిట్ఠ’’న్తి. నవమం.

౫౦. ‘‘పభస్సరమిదం, భిక్ఖవే, చిత్తం. తఞ్చ ఖో ఆగన్తుకేహి ఉపక్కిలేసేహి విప్పముత్త’’న్తి. దసమం.

పణిహితఅచ్ఛవగ్గో పఞ్చమో.