౧౬. ఏకధమ్మపాళి

౧. పఠమవగ్గో

౨౯౬. ‘‘ఏకధమ్మో, భిక్ఖవే, భావితో బహులీకతో ఏకన్తనిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి. కతమో ఏకధమ్మో? బుద్ధానుస్సతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, ఏకధమ్మో భావితో బహులీకతో ఏకన్తనిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతీ’’తి.

౨౯౭. ‘‘ఏకధమ్మో, భిక్ఖవే, భావితో బహులీకతో ఏకన్తనిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి. కతమో ఏకధమ్మో? ధమ్మానుస్సతి…పే… సఙ్ఘానుస్సతి… సీలానుస్సతి… చాగానుస్సతి… దేవతానుస్సతి… ఆనాపానస్సతి… మరణస్సతి… కాయగతాసతి… ఉపసమానుస్సతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, ఏకధమ్మో భావితో బహులీకతో ఏకన్తనిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతీ’’తి.

వగ్గో పఠమో.

౨. దుతియవగ్గో

౨౯౮. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన అనుప్పన్నా వా అకుసలా ధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా వా అకుసలా ధమ్మా భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి యథయిదం, భిక్ఖవే, మిచ్ఛాదిట్ఠి. మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స, భిక్ఖవే, అనుప్పన్నా చేవ అకుసలా ధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా చ అకుసలా ధమ్మా భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తీ’’తి.

౨౯౯. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన అనుప్పన్నా వా కుసలా ధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా వా కుసలా ధమ్మా భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి యథయిదం, భిక్ఖవే, సమ్మాదిట్ఠి. సమ్మాదిట్ఠికస్స, భిక్ఖవే, అనుప్పన్నా చేవ కుసలా ధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా చ కుసలా ధమ్మా భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తీ’’తి.

౩౦౦. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన అనుప్పన్నా వా కుసలా ధమ్మా నుప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా వా కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి యథయిదం, భిక్ఖవే, మిచ్ఛాదిట్ఠి. మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స, భిక్ఖవే, అనుప్పన్నా చేవ కుసలా ధమ్మా నుప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా చ కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’’తి.

౩౦౧. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన అనుప్పన్నా వా అకుసలా ధమ్మా నుప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా వా అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి యథయిదం, భిక్ఖవే, సమ్మాదిట్ఠి. సమ్మాదిట్ఠికస్స, భిక్ఖవే, అనుప్పన్నా చేవ అకుసలా ధమ్మా నుప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నా చ అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’’తి.

౩౦౨. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన అనుప్పన్నా వా మిచ్ఛాదిట్ఠి ఉప్పజ్జతి ఉప్పన్నా వా మిచ్ఛాదిట్ఠి పవడ్ఢతి యథయిదం, భిక్ఖవే, అయోనిసోమనసికారో. అయోనిసో, భిక్ఖవే, మనసి కరోతో అనుప్పన్నా చేవ మిచ్ఛాదిట్ఠి ఉప్పజ్జతి ఉప్పన్నా చ మిచ్ఛాదిట్ఠి పవడ్ఢతీ’’తి.

౩౦౩. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన అనుప్పన్నా వా సమ్మాదిట్ఠి ఉప్పజ్జతి ఉప్పన్నా వా సమ్మాదిట్ఠి పవడ్ఢతి యథయిదం, భిక్ఖవే, యోనిసోమనసికారో. యోనిసో, భిక్ఖవే, మనసి కరోతో అనుప్పన్నా చేవ సమ్మాదిట్ఠి ఉప్పజ్జతి ఉప్పన్నా చ సమ్మాదిట్ఠి పవడ్ఢతీ’’తి.

౩౦౪. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన [యేనేవం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జన్తి యథయిదం, భిక్ఖవే, మిచ్ఛాదిట్ఠి. మిచ్ఛాదిట్ఠియా, భిక్ఖవే, సమన్నాగతా సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జన్తీ’’తి.

౩౦౫. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యేన సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తి యథయిదం, భిక్ఖవే, సమ్మాదిట్ఠి. సమ్మాదిట్ఠియా, భిక్ఖవే, సమన్నాగతా సత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జన్తీ’’తి.

౩౦౬. ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స, భిక్ఖవే, పురిసపుగ్గలస్స యఞ్చేవ కాయకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యఞ్చ వచీకమ్మం…పే… యఞ్చ మనోకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యా చ చేతనా యా చ పత్థనా యో చ పణిధి యే చ సఙ్ఖారా సబ్బే తే ధమ్మా అనిట్ఠాయ అకన్తాయ అమనాపాయ అహితాయ దుక్ఖాయ సంవత్తన్తి. తం కిస్స హేతు? దిట్ఠి హిస్స [దిట్ఠి హి (సీ. స్యా. కం. పీ.)], భిక్ఖవే, పాపికా. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, నిమ్బబీజం వా కోసాతకిబీజం వా తిత్తకలాబుబీజం వా అల్లాయ పథవియా [పఠవియా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] నిక్ఖిత్తం యఞ్చేవ పథవిరసం ఉపాదియతి యఞ్చ ఆపోరసం ఉపాదియతి సబ్బం తం తిత్తకత్తాయ కటుకత్తాయ అసాతత్తాయ సంవత్తతి. తం కిస్స హేతు? బీజం హిస్స [వీజం (సీ. స్యా. కం. పీ.)], భిక్ఖవే, పాపకం. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, మిచ్ఛాదిట్ఠికస్స పురిసపుగ్గలస్స యఞ్చేవ కాయకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యఞ్చ వచీకమ్మం…పే… యఞ్చ మనోకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యా చ చేతనా యా చ పత్థనా యో చ పణిధి యే చ సఙ్ఖారా సబ్బే తే ధమ్మా అనిట్ఠాయ అకన్తాయ అమనాపాయ అహితాయ దుక్ఖాయ సంవత్తన్తి. తం కిస్స హేతు? దిట్ఠి హిస్స, భిక్ఖవే, పాపికా’’తి.

౩౦౭. ‘‘సమ్మాదిట్ఠికస్స, భిక్ఖవే, పురిసపుగ్గలస్స యఞ్చేవ కాయకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యఞ్చ వచీకమ్మం…పే… యఞ్చ మనోకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యా చ చేతనా యా చ పత్థనా యో చ పణిధి యే చ సఙ్ఖారా సబ్బే తే ధమ్మా ఇట్ఠాయ కన్తాయ మనాపాయ హితాయ సుఖాయ సంవత్తన్తి. తం కిస్స హేతు? దిట్ఠి హిస్స, భిక్ఖవే, భద్దికా. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఉచ్ఛుబీజం వా సాలిబీజం వా ముద్దికాబీజం వా అల్లాయ పథవియా నిక్ఖిత్తం యఞ్చేవ పథవిరసం ఉపాదియతి యఞ్చ ఆపోరసం ఉపాదియతి సబ్బం తం మధురత్తాయ సాతత్తాయ అసేచనకత్తాయ సంవత్తతి. తం కిస్స హేతు? బీజం హిస్స, భిక్ఖవే, భద్దకం. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సమ్మాదిట్ఠికస్స పురిసపుగ్గలస్స యఞ్చేవ కాయకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యఞ్చ వచీకమ్మం…పే… యఞ్చ మనోకమ్మం యథాదిట్ఠి సమత్తం సమాదిన్నం యా చ చేతనా యా చ పత్థనా యో చ పణిధి యే చ సఙ్ఖారా సబ్బే తే ధమ్మా ఇట్ఠాయ కన్తాయ మనాపాయ హితాయ సుఖాయ సంవత్తన్తి. తం కిస్స హేతు? దిట్ఠి హిస్స, భిక్ఖవే, భద్దికా’’తి.

వగ్గో దుతియో.

౩. తతియవగ్గో

౩౦౮. ‘‘ఏకపుగ్గలో, భిక్ఖవే, లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనఅహితాయ బహుజనఅసుఖాయ, బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. కతమో ఏకపుగ్గలో? మిచ్ఛాదిట్ఠికో హోతి విపరీతదస్సనో. సో బహుజనం సద్ధమ్మా వుట్ఠాపేత్వా అసద్ధమ్మే పతిట్ఠాపేతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, ఏకపుగ్గలో లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనఅహితాయ బహుజనఅసుఖాయ, బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సాన’’న్తి.

౩౦౯. ‘‘ఏకపుగ్గలో, భిక్ఖవే, లోకే ఉప్పజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ, బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం. కతమో ఏకపుగ్గలో? సమ్మాదిట్ఠికో హోతి అవిపరీతదస్సనో. సో బహుజనం అసద్ధమ్మా వుట్ఠాపేత్వా సద్ధమ్మే పతిట్ఠాపేతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, ఏకపుగ్గలో లోకే ఉపపజ్జమానో ఉప్పజ్జతి బహుజనహితాయ బహుజనసుఖాయ, బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సాన’’న్తి.

౩౧౦. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకధమ్మమ్పి సమనుపస్సామి యం ఏవం మహాసావజ్జం యథయిదం, భిక్ఖవే, మిచ్ఛాదిట్ఠి. మిచ్ఛాదిట్ఠిపరమాని, భిక్ఖవే, మహాసావజ్జానీ’’తి [వజ్జానీతి (సీ. స్యా. కం.)].

౩౧౧. ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకపుగ్గలమ్పి సమనుపస్సామి యో ఏవం బహుజనఅహితాయ పటిపన్నో బహుజనఅసుఖాయ, బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం యథయిదం, భిక్ఖవే, మక్ఖలి మోఘపురిసో. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, నదీముఖే ఖిప్పం [ఖిపం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఉడ్డేయ్య [ఓడ్డేయ్య (సీ.), ఉజ్ఝేయ్య (క.)] బహూనం మచ్ఛానం అహితాయ దుక్ఖాయ అనయాయ బ్యసనాయ; ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, మక్ఖలి మోఘపురిసో మనుస్సఖిప్పం మఞ్ఞే లోకే ఉప్పన్నో బహూనం సత్తానం అహితాయ దుక్ఖాయ అనయాయ బ్యసనాయా’’తి.

౩౧౨. ‘‘దురక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే యో చ సమాదపేతి [సమాదాపేతి (?)] యఞ్చ సమాదపేతి యో చ సమాదపితో తథత్తాయ పటిపజ్జతి సబ్బే తే బహుం అపుఞ్ఞం పసవన్తి. తం కిస్స హేతు? దురక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౩. ‘‘స్వాక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే యో చ సమాదపేతి యఞ్చ సమాదపేతి యో చ సమాదపితో తథత్తాయ పటిపజ్జతి సబ్బే తే బహుం పుఞ్ఞం పసవన్తి. తం కిస్స హేతు? స్వాక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౪. ‘‘దురక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే దాయకేన మత్తా జానితబ్బా, నో పటిగ్గాహకేన. తం కిస్స హేతు? దురక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౫. ‘‘స్వాక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే పటిగ్గాహకేన మత్తా జానితబ్బా, నో దాయకేన. తం కిస్స హేతు? స్వాక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౬. ‘‘దురక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే యో ఆరద్ధవీరియో సో దుక్ఖం విహరతి. తం కిస్స హేతు? దురక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౭. ‘‘స్వాక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే యో కుసీతో సో దుక్ఖం విహరతి. తం కిస్స హేతు? స్వాక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౮. ‘‘దురక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే యో కుసీతో సో సుఖం విహరతి. తం కిస్స హేతు? దురక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౧౯. ‘‘స్వాక్ఖాతే, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయే యో ఆరద్ధవీరియో సో సుఖం విహరతి. తం కిస్స హేతు? స్వాక్ఖాతత్తా, భిక్ఖవే, ధమ్మస్సా’’తి.

౩౨౦. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకోపి గూథో దుగ్గన్ధో హోతి; ఏవమేవం ఖో అహం, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకమ్పి భవం న వణ్ణేమి, అన్తమసో అచ్ఛరాసఙ్ఘాతమత్తమ్పి’’.

౩౨౧. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకమ్పి ముత్తం దుగ్గన్ధం హోతి… అప్పమత్తకోపి ఖేళో దుగ్గన్ధో హోతి… అప్పమత్తకోపి పుబ్బో దుగ్గన్ధో హోతి… అప్పమత్తకమ్పి లోహితం దుగ్గన్ధం హోతి; ఏవమేవం ఖో అహం, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకమ్పి భవం న వణ్ణేమి, అన్తమసో అచ్ఛరాసఙ్ఘాతమత్తమ్పి’’.

వగ్గో తతియో.

౪. చతుత్థవగ్గో

౩౨౨. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకం ఇమస్మిం జమ్బుదీపే ఆరామరామణేయ్యకం వనరామణేయ్యకం భూమిరామణేయ్యకం పోక్ఖరణిరామణేయ్యకం; అథ ఖో ఏతదేవ బహుతరం యదిదం ఉక్కూలవికూలం నదీవిదుగ్గం ఖాణుకణ్టకట్ఠానం [ఖాణుకణ్డకధానం (సీ. పీ.)] పబ్బతవిసమం; ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే థలజా, అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే ఓదకా’’.

౩౨౩. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే అఞ్ఞత్ర మనుస్సేహి పచ్చాజాయన్తి.

… ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే మజ్ఝిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాయన్తి అవిఞ్ఞాతారేసు మిలక్ఖేసు [మిలక్ఖూసు (క.)].

౩౨౪. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే పఞ్ఞవన్తో అజళా అనేళమూగా పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితస్స అత్థమఞ్ఞాతుం; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే దుప్పఞ్ఞా జళా ఏళమూగా న పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితస్స అత్థమఞ్ఞాతుం.

౩౨౫. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే అరియేన పఞ్ఞాచక్ఖునా సమన్నాగతా; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే అవిజ్జాగతా సమ్మూళ్హా.

౩౨౬. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే లభన్తి తథాగతం దస్సనాయ; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే న లభన్తి తథాగతం దస్సనాయ.

౩౨౭. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే లభన్తి తథాగతప్పవేదితం ధమ్మవినయం సవనాయ; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే న లభన్తి తథాగతప్పవేదితం ధమ్మవినయం సవనాయ.

౩౨౮. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే సుత్వా ధమ్మం ధారేన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే సుత్వా ధమ్మం న ధారేన్తి.

౩౨౯. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే ధాతానం [ధతానం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ధమ్మానం అత్థం ఉపపరిక్ఖన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే ధాతానం ధమ్మానం అత్థం న ఉపపరిక్ఖన్తి.

౩౩౦. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే అత్థమఞ్ఞాయ ధమ్మమఞ్ఞాయ ధమ్మానుధమ్మం పటిపజ్జన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే అత్థమఞ్ఞాయ ధమ్మమఞ్ఞాయ ధమ్మానుధమ్మం న పటిపజ్జన్తి.

౩౩౧. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే సంవేజనియేసు ఠానేసు సంవిజ్జన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే సంవేజనియేసు ఠానేసు న సంవిజ్జన్తి.

౩౩౨. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే సంవిగ్గా యోనిసో పదహన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే సంవిగ్గా యోనిసో న పదహన్తి.

౩౩౩. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే వవస్సగ్గారమ్మణం కరిత్వా లభన్తి సమాధిం [చిత్తస్స సమాధిం (సీ.)] లభన్తి చిత్తస్సేకగ్గతం [చిత్తస్సేకగ్గం (సీ.)]; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే వవస్సగ్గారమ్మణం కరిత్వా న లభన్తి సమాధిం న లభన్తి చిత్తస్సేకగ్గతం.

౩౩౪. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే అన్నగ్గరసగ్గానం లాభినో; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే అన్నగ్గరసగ్గానం న లాభినో, ఉఞ్ఛేన కపాలాభతేన యాపేన్తి.

౩౩౫. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే అత్థరసస్స ధమ్మరసస్స విముత్తిరసస్స లాభినో; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే అత్థరసస్స ధమ్మరసస్స విముత్తిరసస్స న లాభినో. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – అత్థరసస్స ధమ్మరసస్స విముత్తిరసస్స లాభినో భవిస్సామాతి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బన్తి.

౩౩౬-౩౩౮. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, అప్పమత్తకం ఇమస్మిం జమ్బుదీపే ఆరామరామణేయ్యకం వనరామణేయ్యకం భూమిరామణేయ్యకం పోక్ఖరణిరామణేయ్యకం; అథ ఖో ఏతదేవ బహుతరం యదిదం ఉక్కూలవికూలం నదీవిదుగ్గం ఖాణుకణ్టకట్ఠానం పబ్బతవిసమం. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే మనుస్సా చుతా మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి, అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే మనుస్సా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి…పే… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి…పే… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి’’.

౩౩౯-౩౪౧. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే మనుస్సా చుతా దేవేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే మనుస్సా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౪౨-౩౪౪. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే దేవా చుతా దేవేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే దేవా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౪౫-౩౪౭. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే దేవా చుతా మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే దేవా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౪౮-౩౫౦. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే నిరయా చుతా మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే నిరయా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౫౧-౩౫౩. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే నిరయా చుతా దేవేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే నిరయా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౫౪-౩౫౬. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే తిరచ్ఛానయోనియా చుతా మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే తిరచ్ఛానయోనియా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౫౭-౩౫౯. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే తిరచ్ఛానయోనియా చుతా దేవేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే తిరచ్ఛానయోనియా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౬౦-౩౬౨. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే పేత్తివిసయా చుతా మనుస్సేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే పేత్తివిసయా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

౩౬౩-౩౬౫. … ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అప్పకా తే సత్తా యే పేత్తివిసయా చుతా దేవేసు పచ్చాజాయన్తి; అథ ఖో ఏతేవ సత్తా బహుతరా యే పేత్తివిసయా చుతా నిరయే పచ్చాజాయన్తి… తిరచ్ఛానయోనియా పచ్చాజాయన్తి… పేత్తివిసయే పచ్చాజాయన్తి.

వగ్గో చతుత్థో.

జమ్బుదీపపేయ్యాలో నిట్ఠితో.

ఏకధమ్మపాళి సోళసమో.