6. அதி⁴கரணபரியாயவாரோ

292. விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ – கிம் புப்³ப³ங்க³மம்? கதி டா²னானி? கதி வத்தூ²னி? கதி பூ⁴மியோ? கதி ஹேதூ? கதி மூலானி? கதிஹாகாரேஹி விவத³தி? விவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி?

அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ – கிம் புப்³ப³ங்க³மம்? கதி டா²னானி? கதி வத்தூ²னி? கதி பூ⁴மியோ? கதி ஹேதூ? கதி மூலானி? கதிஹாகாரேஹி அனுவத³தி? அனுவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி?

ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ – கிம் புப்³ப³ங்க³மம்? கதி டா²னானி? கதி வத்தூ²னி? கதி பூ⁴மியோ? கதி ஹேதூ? கதி மூலானி? கதிஹாகாரேஹி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி? ஆபத்தாதி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி?

கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ – கிம் புப்³ப³ங்க³மம்? கதி டா²னானி? கதி வத்தூ²னி? கதி பூ⁴மியோ? கதி ஹேதூ? கதி மூலானி? கதிஹாகாரேஹி கிச்சம் ஜாயதி? கிச்சாதி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி?

293. விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ கிம் புப்³ப³ங்க³மந்தி? லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, தோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, மோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ, அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, அதோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, அமோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ. கதி டா²னானீதி? அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி டா²னானி. கதி வத்தூ²னீதி? அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி. கதி பூ⁴மியோதி? அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி பூ⁴மியோ. கதி ஹேதூதி? நவ ஹேதூ – தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ. கதி மூலானீதி? த்³வாத³ஸ மூலானி. கதிஹாகாரேஹி விவத³தீதி? த்³வீஹாகாரேஹி விவத³தி – த⁴ம்மதி³ட்டி² வா அத⁴ம்மதி³ட்டி² வா. [சூளவ. 228] விவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதீதி? விவாதா³தி⁴கரணம் த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச யேபு⁴ய்யஸிகாய ச.

294. அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ கிம் புப்³ப³ங்க³மந்தி? லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, தோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, மோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ, அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, அதோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, அமோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ. கதி டா²னானீதி? சதஸ்ஸோ விபத்தியோ டா²னானி. கதி வத்தூ²னீதி? சதஸ்ஸோ விபத்தியோ வத்தூ²னி. கதி பூ⁴மியோதி? சதஸ்ஸோ விபத்தியோ பூ⁴மியோ. கதி ஹேதூதி? நவ ஹேதூ – தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ. கதி மூலானீதி? சுத்³த³ஸ மூலானி. கதிஹாகாரேஹி அனுவத³தீதி? த்³வீஹாகாரேஹி அனுவத³தி – வத்து²தோ வா ஆபத்திதோ வா. [சூளவ. 236] அனுவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதீதி? அனுவாதா³தி⁴கரணம் சதூஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச ஸதிவினயேன ச அமூள்ஹவினயேன ச தஸ்ஸபாபியஸிகாய ச.

295. ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ கிம் புப்³ப³ங்க³மந்தி? லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, தோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, மோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ, அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, அதோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, அமோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ. கதி டா²னானீதி? ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ டா²னானி. கதி வத்தூ²னீதி? ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ வத்தூ²னி. கதி பூ⁴மியோதி? ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ பூ⁴மியோ. கதி ஹேதூதி? ச² ஹேதூ [கதி ஹேதூதி நவ ஹேதூ, தயோ குஸலஹேதூ (ஸீ. ஸ்யா.)] – தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ. கதி மூலானீதி? ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னானி மூலானி. கதிஹாகாரேஹி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி? ச²ஹாகாரேஹி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி – அலஜ்ஜிதா, அஞ்ஞாணதா, குக்குச்சபகததா, அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதா, கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதா, ஸதிஸம்மோஸா. [சூளவ. 239] ஆபத்தாதி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதீதி? ஆபத்தாதி⁴கரணம் தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச, ஸம்முகா²வினயேன ச திணவத்தா²ரகேன ச.

296. கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ கிம் புப்³ப³ங்க³மந்தி? லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, தோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, மோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ, அலோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, அதோ³ஸோ புப்³ப³ங்க³மோ, அமோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ. கதி டா²னானீதி? சத்தாரி கம்மானி டா²னானி. கதி வத்தூ²னீதி? சத்தாரி கம்மானி வத்தூ²னி. கதி பூ⁴மியோதி? சத்தாரி கம்மானி பூ⁴மியோ. கதி ஹேதூதி? நவ ஹேதூ – தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ. கதி மூலானீதி? ஏகம் மூலம் – ஸங்கோ⁴. கதிஹாகாரேஹி கிச்சம் ஜாயதீதி? த்³வீஹாகாரேஹி கிச்சம் ஜாயதி – ஞத்திதோ வா அபலோகனதோ வா. [சூளவ. 242] கிச்சாதி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதீதி? கிச்சாதி⁴கரணம் ஏகேன ஸமதே²ன ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன.

கதி ஸமதா²? ஸத்த ஸமதா². ஸம்முகா²வினயோ, ஸதிவினயோ, அமூள்ஹவினயோ, படிஞ்ஞாதகரணம், யேபு⁴ய்யஸிகா, தஸ்ஸபாபியஸிகா, திணவத்தா²ரகோ – இமே ஸத்த ஸமதா².

ஸியா இமே ஸத்த ஸமதா² த³ஸ ஸமதா² ஹோந்தி, த³ஸ ஸமதா² ஸத்த ஸமதா² ஹோந்தி வத்து²வஸேன பரியாயேன ஸியாதி.

கத²ஞ்ச ஸியா? விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ த்³வே ஸமதா², அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ சத்தாரோ ஸமதா², ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ தயோ ஸமதா², கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ ஏகோ ஸமதோ². ஏவம் இமே ஸத்த ஸமதா² த³ஸ ஸமதா² ஹோந்தி, த³ஸ ஸமதா² ஸத்த ஸமதா² ஹோந்தி வத்து²வஸேன பரியாயேன.

பரியாயவாரோ நிட்டி²தோ ச²ட்டோ².