4. தி³ட்டா²விகம்மவக்³கோ³
425. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? அனாபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, அதே³ஸனாகா³மினியா ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, தே³ஸிதாய ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா.
‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, தே³ஸனாகா³மினியா ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, அதே³ஸிதாய ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா.
‘‘அபரேபி, உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? நானாஸம்வாஸகஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, நானாஸீமாய டி²தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, அபகதத்தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா.
‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? ஸமானஸம்வாஸகஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ஸமானஸீமாய டி²தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, பகதத்தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மாதி.
426. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அத⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அத⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா. கதமே பஞ்ச? காயேன தி³ய்யமானம் காயேன அப்படிக்³க³ஹிதம், காயேன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன அப்படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயேன அப்படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன அப்படிக்³க³ஹிதம், நிஸ்ஸக்³கி³யேன தி³ய்யமானம் காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா அப்படிக்³க³ஹிதம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா.
‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா. கதமே பஞ்ச? காயேன தி³ய்யமானம் காயேன படிக்³க³ஹிதம், காயேன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயேன படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன படிக்³க³ஹிதம், நிஸ்ஸக்³கி³யேன தி³ய்யமானம் காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா படிக்³க³ஹிதம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா’’தி.
427. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அனதிரித்தா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அனதிரித்தா. கதமே பஞ்ச? [பாசி. 239] அகப்பியகதம் ஹோதி, அப்படிக்³க³ஹிதகதம் ஹோதி அனுச்சாரிதகதம் ஹோதி, அஹத்த²பாஸே கதம் ஹோதி, அலமேதம் ஸப்³ப³ந்தி அவுத்தம் ஹோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அனதிரித்தா.
‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அதிரித்தா. கதமே பஞ்ச? [பாசி. 239] கப்பியகதம் ஹோதி, படிக்³க³ஹிதகதம் ஹோதி, உச்சாரிதகதம் ஹோதி, ஹத்த²பாஸே கதம் ஹோதி, அலமேதம் ஸப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அதிரித்தா’’தி.
428. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆகாரேஹி பவாரணா பஞ்ஞாயதீ’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, ஆகாரேஹி பவாரணா பஞ்ஞாயதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? [பாசி. 239] அஸனம் பஞ்ஞாயதி, போ⁴ஜனம் பஞ்ஞாயதி, ஹத்த²பாஸே டி²தோ அபி⁴ஹரதி, படிக்கே²போ பஞ்ஞாயதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹாகாரேஹி பவாரணா பஞ்ஞாயதீ’’தி.
429. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அத⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அத⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா. கதமே பஞ்ச? பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, பாராஜிகேன சோதி³யமானோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன காரேதி, அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, பாராஜிகேன சோதி³யமானோ பாசித்தியம்…பே… பாடிதே³ஸனீயம்… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ து³க்கடேன காரேதி, அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… பாசித்தியம்… பாடிதே³ஸனீயம்… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. து³க்கடேன சோதி³யமானோ பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ பாராஜிகேன காரேதி, அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, து³க்கடேன சோதி³யமானோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… பாசித்தியம்… பாடிதே³ஸனீயம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ பாடிதே³ஸனீயேன காரேதி – அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா.
‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா. கதமே பஞ்ச? பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, பாராஜிகேன சோதி³யமானோ பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ பாராஜிகேன காரேதி, த⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… பாசித்தியம்… பாடிதே³ஸனீயம்… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, து³க்கடேன சோதி³யமானோ து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ து³க்கடேன காரேதி, த⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா’’தி.
430. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காது’’ந்தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? அலஜ்ஜீ ச ஹோதி, பா³லோ ச, அபகதத்தோ ச, சாவனாதி⁴ப்பாயோ வத்தா ஹோதி, நோ வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதும்.
‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ அலம் ஓகாஸகம்மம் காதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? லஜ்ஜீ ச ஹோதி, பண்டி³தோ ச, பகதத்தோ ச, வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ வத்தா ஹோதி, நோ சாவனாதி⁴ப்பாயோ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ அலம் ஓகாஸகம்மம் காது’’ந்தி.
431. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ந ஸாகச்சி²தப்³போ³’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ந ஸாகச்சி²தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ந ஜானாதி, நிதா³னம் ந ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ந ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ந ஸாகச்சி²தப்³போ³.
‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ஸாகச்சி²தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ஜானாதி, நிதா³னம் ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ஸாகச்சி²தப்³போ³’’தி.
432. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்ஹாபுச்சா²’’தி? ‘‘பஞ்சிமா, உபாலி, பஞ்ஹாபுச்சா². கதமா பஞ்ச? மந்த³த்தா மோமூஹத்தா பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பரிப⁴வா பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அஞ்ஞாதுகாமோ பஞ்ஹம் புச்ச²தி, ஸசே மே பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸம்மதே³வ ப்³யாகரிஸ்ஸதி இச்சேதம் குஸலம் நோ சே பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸம்மதே³வ ப்³யாகரிஸ்ஸதி அஹமஸ்ஸ ஸம்மதே³வ ப்³யாகரிஸ்ஸாமீதி பஞ்ஹம் புச்ச²தி – இமா கோ², உபாலி, பஞ்ச பஞ்ஹாபுச்சா²’’தி.
433. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அஞ்ஞப்³யாகரணா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அஞ்ஞப்³யாகரணா. கதமே பஞ்ச? மந்த³த்தா மோமூஹத்தா அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, உம்மாதா³ சித்தக்கே²பா அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, அதி⁴மானேன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, பூ⁴தம் அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அஞ்ஞப்³யாகரணா’’தி.
434. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, விஸுத்³தி⁴யோ’’தி? ‘‘பஞ்சிமா, உபாலி, விஸுத்³தி⁴யோ. கதமா பஞ்ச? நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் பட²மா விஸுத்³தி⁴, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் து³தியா விஸுத்³தி⁴, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் ததியா விஸுத்³தி⁴, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா த்³வே அனியதே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் சதுத்தா² விஸுத்³தி⁴, வித்தா²ரேனேவ பஞ்சமீ – இமா கோ², உபாலி, பஞ்ச விஸுத்³தி⁴யோ’’தி.
435. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, போ⁴ஜனா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, போ⁴ஜனா. கதமே பஞ்ச? ஓத³னோ, கும்மாஸோ, ஸத்து, மச்சோ², மம்ஸம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச போ⁴ஜனா’’தி.
தி³ட்டா²விகம்மவக்³கோ³ நிட்டி²தோ சதுத்தோ².
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
தி³ட்டா²விகம்மா அபரே, படிக்³க³ஹானதிரித்தா;
பவாரணா படிஞ்ஞாதம், ஓகாஸம் ஸாகச்சே²ன ச;
பஞ்ஹம் அஞ்ஞப்³யாகரணா, விஸுத்³தி⁴ சாபி போ⁴ஜனாதி.