உபாலிபஞ்சகம்

1. அனிஸ்ஸிதவக்³கோ³

417. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா உபாலி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உபாலி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³’’ந்தி?

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். [பரி. 325] கதமேஹி பஞ்சஹி? உபோஸத²ம் ந ஜானாதி, உபோஸத²கம்மம் ந ஜானாதி, பாதிமோக்க²ம் ந ஜானாதி, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ந ஜானாதி, ஊனபஞ்சவஸ்ஸோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் அனிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? உபோஸத²ம் ஜானாதி, உபோஸத²கம்மம் ஜானாதி, பாதிமோக்க²ம் ஜானாதி, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ஜானாதி, பஞ்சவஸ்ஸோ வா ஹோதி அதிரேகபஞ்சவஸ்ஸோ வா – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் அனிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? பவாரணம் ந ஜானாதி, பவாரணாகம்மம் ந ஜானாதி, பாதிமோக்க²ம் ந ஜானாதி, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ந ஜானாதி, ஊனபஞ்சவஸ்ஸோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் அனிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? பவாரணம் ஜானாதி, பவாரணாகம்மம் ஜானாதி, பாதிமோக்க²ம் ஜானாதி, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ஜானாதி, பஞ்சவஸ்ஸோ வா ஹோதி அதிரேகபஞ்சவஸ்ஸோ வா – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் அனிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதி, லஹுகக³ருகம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஸாவஸேஸானவஸேஸம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஊனபஞ்சவஸ்ஸோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் நானிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் அனிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்தானாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகக³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸாவஸேஸானவஸேஸம் ஆபத்திம் ஜானாதி, து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ஜானாதி, பஞ்சவஸ்ஸோ வா ஹோதி அதிரேகபஞ்சவஸ்ஸோ வா – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா யாவஜீவம் அனிஸ்ஸிதேன வத்த²ப்³ப³ம்’’.

418. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³’’தி?

[மஹாவ. 84] ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந படிப³லோ ஹோதி அந்தேவாஸிம் வா ஸத்³தி⁴விஹாரிம் வா கி³லானம் உபட்டா²தும் வா உபட்டா²பேதும் வா, அனபி⁴ரதம் வூபகாஸேதும் வா வூபகாஸாபேதும் வா, உப்பன்னம் குக்குச்சம் த⁴ம்மதோ வினோதே³தும் [இமஸ்மிம் டா²னே ஸப்³ப³த்த² ‘‘வினோதே³தும் வா வினோதா³பேதும் வா’’தி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, விமதிவினோத³னீடீகாய மஹாவக்³க³வண்ணனா ஓலோகேதப்³பா³], அபி⁴த⁴ம்மே வினேதும், அபி⁴வினயே வினேதும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³. பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? படிப³லோ ஹோதி அந்தேவாஸிம் வா ஸத்³தி⁴விஹாரிம் வா கி³லானம் உபட்டா²தும் வா உபட்டா²பேதும் வா, அனபி⁴ரதம் வூபகாஸேதும் வா வூபகாஸாபேதும் வா, உப்பன்னம் குக்குச்சம் த⁴ம்மதோ வினோதே³தும், அபி⁴த⁴ம்மே வினேதும், அபி⁴வினயே வினேதும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந படிப³லோ ஹோதி அந்தேவாஸிம் வா ஸத்³தி⁴விஹாரிம் வா அபி⁴ஸமாசாரிகாய ஸிக்கா²ய ஸிக்கா²பேதும், ஆதி³ப்³ரஹ்மசாரியகாய ஸிக்கா²ய வினேதும், அதி⁴ஸீலே வினேதும், அதி⁴சித்தே வினேதும், அதி⁴பஞ்ஞாய வினேதும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³. பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? படிப³லோ ஹோதி அந்தேவாஸிம் வா ஸத்³தி⁴விஹாரிம் வா அபி⁴ஸமாசாரிகாய ஸிக்கா²ய ஸிக்கா²பேதும், ஆதி³ப்³ரஹ்மசாரியகாய ஸிக்கா²ய வினேதும், அதி⁴ஸீலே வினேதும், அதி⁴சித்தே வினேதும், அதி⁴பஞ்ஞாய வினேதும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³’’தி.

419. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி?

பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அலஜ்ஜீ ச ஹோதி, பா³லோ ச, அபகதத்தோ ச, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ ஹோதி, அஜ்ஜா²சாரே ஆசாரவிபன்னோ ஹோதி, அதிதி³ட்டி²யா தி³ட்டி²விபன்னோ ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? காயிகேன த³வேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, வாசஸிகேன த³வேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, காயிகவாசஸிகேன த³வேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? காயிகேன அனாசாரேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, வாசஸிகேன அனாசாரேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, காயிகவாசஸிகேன அனாசாரேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? காயிகேன உபகா⁴திகேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, வாசஸிகேன உபகா⁴திகேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, காயிகவாசஸிகேன உபகா⁴திகேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? காயிகேன மிச்சா²ஜீவேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, வாசஸிகேன மிச்சா²ஜீவேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, காயிகவாசஸிகேன மிச்சா²ஜீவேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்திம் ஆபன்னோ கம்மகதோ உபஸம்பாதே³தி, நிஸ்ஸயம் தே³தி, ஸாமணேரம் உபட்டா²பேதி, பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதிம் ஸாதி³யதி, ஸம்மதோபி பி⁴க்கு²னியோ ஓவத³தி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? யாய ஆபத்தியா ஸங்கே⁴ன கம்மம் கதம் ஹோதி தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, அஞ்ஞம் வா தாதி³ஸிகம், ததோ வா பாபிட்ட²தரம், கம்மம் க³ரஹதி, கம்மிகே க³ரஹதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி.

அனிஸ்ஸிதவக்³கோ³ நிட்டி²தோ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

உபோஸத²ம் பவாரணம், ஆபத்தி ச கி³லானகம்;

அபி⁴ஸமாசாரலஜ்ஜீ ச, அதி⁴ஸீலே த³வேன ச.

அனாசாரம் உபகா⁴தி, மிச்சா² ஆபத்திமேவ ச;

யாயாபத்தியா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, பட²மோ வக்³க³ஸங்க³ஹோதி.

2. நப்படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவக்³கோ³

420. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³’’ந்தி?

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்திம் ஆபன்னோ கம்மகதோ உபஸம்பாதே³தி, நிஸ்ஸயம் தே³தி, ஸாமணேரம் உபட்டா²பேதி, பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதிம் ஸாதி³யதி, ஸம்மதோபி பி⁴க்கு²னியோ ஓவத³தி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம்.

[சூளவ. 8-9, 18, 30-31, 43, 53, 62, 72] ‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? யாய ஆபத்தியா ஸங்கே⁴ன கம்மம் கதம் ஹோதி தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, அஞ்ஞம் வா தாதி³ஸிகம், ததோ வா பாபிட்ட²தரம், கம்மம் க³ரஹதி, கம்மிகே க³ரஹதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ச ஹோதி, ஆஜீவவிபன்னோ ச – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அலஜ்ஜீ ச ஹோதி, பா³லோ ச, அபகதத்தோ ச, ஓமத்³த³காரகோ ச ஹோதி, வத்தேஸு ஸிக்கா²ய ச ந பரிபூரகாரீ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கம்மம் நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³’’ந்தி.

421. ‘‘ஸங்கா³மாவசரேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமந்தேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா ஸங்கோ⁴ உபஸங்கமிதப்³போ³’’தி?

[பரி. 365] ‘‘ஸங்கா³மாவசரேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமந்தேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா ஸங்கோ⁴ உபஸங்கமிதப்³போ³. கதமே பஞ்ச? ஸங்கா³மாவசரேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமந்தேன நீசசித்தேன ஸங்கோ⁴ உபஸங்கமிதப்³போ³, ரஜோஹரணஸமேன சித்தேன, ஆஸனகுஸலேன ப⁴விதப்³ப³ம் நிஸ்ஸஜ்ஜகுஸலேன, தே²ரே பி⁴க்கூ² அனுபக²ஜ்ஜந்தேன, நவே பி⁴க்கூ² ஆஸனேன அப்படிபா³ஹந்தேன யதா²பதிரூபே ஆஸனே நிஸீதி³தப்³ப³ம், அனானாகதி²கேன ப⁴விதப்³ப³ம் அதிரச்சா²னகதி²கேன, ஸாமம் வா த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதப்³போ³, பரோ வா அஜ்ஜே²ஸிதப்³போ³, அரியோ வா துண்ஹிபா⁴வோ நாதிமஞ்ஞிதப்³போ³, ஸசே, உபாலி, ஸங்கோ⁴ ஸமக்³க³கரணீயானி கம்மானி கரோதி தத்ர சே, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ நக்க²மதி, அபி தி³ட்டா²விகம்மம் கத்வா ஞாபேதப்³பா³ ஸாமக்³கீ³. தம் கிஸ்ஸஹேது? மாஹம் ஸங்கே⁴ன நானத்தோ அஸ்ஸந்தி. ஸங்கா³மாவசரேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமந்தேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா ஸங்கோ⁴ உபஸங்கமிதப்³போ³’’தி.

422. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ சா’’தி?

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? உஸ்ஸிதமந்தீ ச ஹோதி, நிஸ்ஸிதஜப்பீ ச, ந ச பா⁴ஸானுஸந்தி⁴குஸலோ ஹோதி, ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா சோதே³தா ஹோதி, ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா காரேதா ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந உஸ்ஸிதமந்தீ ச ஹோதி, ந நிஸ்ஸிதஜப்பீ ச, பா⁴ஸானுஸந்தி⁴குஸலோ ச ஹோதி, யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா சோதே³தா ஹோதி, யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா காரேதா ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனமனாபோ ச ப³ஹுஜனருசிதோ ச.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? உஸ்ஸாதே³தா ச ஹோதி, அபஸாதே³தா ச, அத⁴ம்மம் க³ண்ஹாதி, த⁴ம்மம் படிபா³ஹதி, ஸம்ப²ஞ்ச ப³ஹும் பா⁴ஸதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனமனாபோ ச ப³ஹுஜனருசிதோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந உஸ்ஸாதே³தா ச ஹோதி, ந அபஸாதே³தா ச, த⁴ம்மம் க³ண்ஹாதி, அத⁴ம்மம் படிபா³ஹதி, ஸம்ப²ஞ்ச ந ப³ஹும் பா⁴ஸதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனமனாபோ ச ப³ஹுஜனருசிதோ ச.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? பஸய்ஹபவத்தா ஹோதி, அனோகாஸகம்மம் காரேத்வா பவத்தா ஹோதி, ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா சோதே³தா ஹோதி, ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா காரேதா ஹோதி, ந யதா²தி³ட்டி²யா ப்³யாகதா ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனஅகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனஅமனாபோ ச ப³ஹுஜனஅருசிதோ ச. பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனமனாபோ ச ப³ஹுஜனருசிதோ ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? ந பஸய்ஹபவத்தா ஹோதி, ஓகாஸகம்மம் காரேத்வா பவத்தா ஹோதி, யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா சோதே³தா ஹோதி, யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா காரேதா ஹோதி, யதா²தி³ட்டி²யா ப்³யாகதா ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வோஹரந்தோ ப³ஹுஜனகந்தோ ச ஹோதி ப³ஹுஜனமனாபோ ச ப³ஹுஜனருசிதோ சா’’தி.

423. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆனிஸம்ஸா வினயபரியத்தியா’’தி?

‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, ஆனிஸம்ஸா வினயபரியத்தியா. கதமே பஞ்ச? அத்தனோ ஸீலக்க²ந்தோ⁴ ஸுகு³த்தோ ஹோதி ஸுரக்கி²தோ, குக்குச்சபகதானம் படிஸரணம் ஹோதி, விஸாரதோ³ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வோஹரதி, பச்சத்தி²கே ஸஹத⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ண்ஹாதி, ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா படிபன்னோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சானிஸம்ஸா வினயபரியத்தியா’’.

நப்படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவக்³கோ³ நிட்டி²தோ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஆபன்னோ யாயவண்ணஞ்ச, அலஜ்ஜீ ஸங்கா³மேன ச;

உஸ்ஸிதா உஸ்ஸாதே³தா ச, பஸய்ஹ பரியத்தியாதி.

பட²மயமகபஞ்ஞத்தி.

3. வோஹாரவக்³கோ³

424. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³’’ந்தி?

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஆபத்திஸமுட்டா²னம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா பயோக³ம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா வூபஸமம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, ஆபத்திஸமுட்டா²னம் ஜானாதி, ஆபத்தியா பயோக³ம் ஜானாதி, ஆபத்தியா வூபஸமம் ஜானாதி, ஆபத்தியா வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அதி⁴கரணம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸமுட்டா²னம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ பயோக³ம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அதி⁴கரணம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸமுட்டா²னம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ பயோக³ம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? பஸய்ஹபவத்தா ஹோதி, அனோகாஸகம்மம் காரேத்வா பவத்தா ஹோதி, ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா சோதே³தா ஹோதி, ந யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா காரேதா ஹோதி, ந யதா²தி³ட்டி²யா ப்³யாகதா ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ந பஸய்ஹபவத்தா ஹோதி, ஓகாஸகம்மம் காரேத்வா பவத்தா ஹோதி, யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா சோதே³தா ஹோதி, யதா²த⁴ம்மே யதா²வினயே யதா²பத்தியா காரேதா ஹோதி, யதா²தி³ட்டி²யா ப்³யாகதா ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதி, லஹுகக³ருகம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஸாவஸேஸானவஸேஸம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஸப்படிகம்மம் அப்படிகம்மம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்தானாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகக³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸாவஸேஸானவஸேஸம் ஆபத்திம் ஜானாதி, து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸப்படிகம்மம் அப்படிகம்மம் ஆபத்திம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? கம்மம் ந ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ கரணம் ந ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ வத்து²ம் ந ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ வத்தம் ந ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ வூபஸமம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? கம்மம் ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ கரணம் ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ வத்து²ம் ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ வத்தம் ஜானாதி, கம்மஸ்ஸ வூபஸமம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ந ஜானாதி, நிதா³னம் ந ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ந ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ஜானாதி, நிதா³னம் ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி, தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தி, அலஜ்ஜீ ச ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, ந மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தி, லஜ்ஜீ ச ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி, தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தி, அகுஸலோ ச ஹோதி வினயே – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, ந மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தி, குஸலோ ச ஹோதி வினயே – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஞத்திம் ந ஜானாதி, ஞத்தியா கரணம் ந ஜானாதி, ஞத்தியா அனுஸ்ஸாவனம் ந ஜானாதி, ஞத்தியா ஸமத²ம் ந ஜானாதி, ஞத்தியா வூபஸமம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஞத்திம் ஜானாதி, ஞத்தியா கரணம் ஜானாதி, ஞத்தியா அனுஸ்ஸாவனம் ஜானாதி, ஞத்தியா ஸமத²ம் ஜானாதி, ஞத்தியா வூபஸமம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸுத்தம் ந ஜானாதி, ஸுத்தானுலோமம் ந ஜானாதி, வினயம் ந ஜானாதி, வினயானுலோமம் ந ஜானாதி, ந ச டா²னாடா²னகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸுத்தம் ஜானாதி, ஸுத்தானுலோமம் ஜானாதி, வினயம் ஜானாதி, வினயானுலோமம் ஜானாதி, டா²னாடா²னகுஸலோ ச ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? த⁴ம்மம் ந ஜானாதி, த⁴ம்மானுலோமம் ந ஜானாதி, வினயம் ந ஜானாதி, வினயானுலோமம் ந ஜானாதி, ந ச புப்³பா³பரகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ ந வோஹரிதப்³ப³ம். பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? த⁴ம்மம் ஜானாதி, த⁴ம்மானுலோமம் ஜானாதி, வினயம் ஜானாதி, வினயானுலோமம் ஜானாதி, புப்³பா³பரகுஸலோ ச ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸங்கே⁴ வோஹரிதப்³ப³’’ந்தி.

வோஹாரவக்³கோ³ நிட்டி²தோ ததியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஆபத்தி அதி⁴கரணம், பஸய்ஹாபத்தி ஜானனா;

கம்மம் வத்து²ம் அலஜ்ஜீ ச, அகுஸலோ ச ஞத்தியா;

ஸுத்தம் ந ஜானாதி த⁴ம்மம், ததியோ வக்³க³ஸங்க³ஹோதி.

4. தி³ட்டா²விகம்மவக்³கோ³

425. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? அனாபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, அதே³ஸனாகா³மினியா ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, தே³ஸிதாய ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா.

‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, தே³ஸனாகா³மினியா ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, அதே³ஸிதாய ஆபத்தியா தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா.

‘‘அபரேபி, உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? நானாஸம்வாஸகஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, நானாஸீமாய டி²தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, அபகதத்தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா.

‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மா. கதமே பஞ்ச? ஸமானஸம்வாஸகஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ஸமானஸீமாய டி²தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, பகதத்தஸ்ஸ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந சதூஹி பஞ்சஹி தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி, ந மனோ மானஸேன தி³ட்டி²ம் ஆவி கரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா தி³ட்டா²விகம்மாதி.

426. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அத⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அத⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா. கதமே பஞ்ச? காயேன தி³ய்யமானம் காயேன அப்படிக்³க³ஹிதம், காயேன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன அப்படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயேன அப்படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன அப்படிக்³க³ஹிதம், நிஸ்ஸக்³கி³யேன தி³ய்யமானம் காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா அப்படிக்³க³ஹிதம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா.

‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா. கதமே பஞ்ச? காயேன தி³ய்யமானம் காயேன படிக்³க³ஹிதம், காயேன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயேன படிக்³க³ஹிதம், காயப்படிப³த்³தே⁴ன தி³ய்யமானம் காயப்படிப³த்³தே⁴ன படிக்³க³ஹிதம், நிஸ்ஸக்³கி³யேன தி³ய்யமானம் காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா படிக்³க³ஹிதம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா படிக்³க³ஹா’’தி.

427. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அனதிரித்தா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அனதிரித்தா. கதமே பஞ்ச? [பாசி. 239] அகப்பியகதம் ஹோதி, அப்படிக்³க³ஹிதகதம் ஹோதி அனுச்சாரிதகதம் ஹோதி, அஹத்த²பாஸே கதம் ஹோதி, அலமேதம் ஸப்³ப³ந்தி அவுத்தம் ஹோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அனதிரித்தா.

‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அதிரித்தா. கதமே பஞ்ச? [பாசி. 239] கப்பியகதம் ஹோதி, படிக்³க³ஹிதகதம் ஹோதி, உச்சாரிதகதம் ஹோதி, ஹத்த²பாஸே கதம் ஹோதி, அலமேதம் ஸப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அதிரித்தா’’தி.

428. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆகாரேஹி பவாரணா பஞ்ஞாயதீ’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, ஆகாரேஹி பவாரணா பஞ்ஞாயதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? [பாசி. 239] அஸனம் பஞ்ஞாயதி, போ⁴ஜனம் பஞ்ஞாயதி, ஹத்த²பாஸே டி²தோ அபி⁴ஹரதி, படிக்கே²போ பஞ்ஞாயதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹாகாரேஹி பவாரணா பஞ்ஞாயதீ’’தி.

429. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அத⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அத⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா. கதமே பஞ்ச? பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, பாராஜிகேன சோதி³யமானோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன காரேதி, அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, பாராஜிகேன சோதி³யமானோ பாசித்தியம்…பே… பாடிதே³ஸனீயம்… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ து³க்கடேன காரேதி, அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… பாசித்தியம்… பாடிதே³ஸனீயம்… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. து³க்கடேன சோதி³யமானோ பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ பாராஜிகேன காரேதி, அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, து³க்கடேன சோதி³யமானோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… பாசித்தியம்… பாடிதே³ஸனீயம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ பாடிதே³ஸனீயேன காரேதி – அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அத⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா.

‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, த⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா. கதமே பஞ்ச? பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, பாராஜிகேன சோதி³யமானோ பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ பாராஜிகேன காரேதி, த⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… பாசித்தியம்… பாடிதே³ஸனீயம்… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி, து³க்கடேன சோதி³யமானோ து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ படிஜானாதி, தம் ஸங்கோ⁴ து³க்கடேன காரேதி, த⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச த⁴ம்மிகா படிஞ்ஞாதகரணா’’தி.

430. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காது’’ந்தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? அலஜ்ஜீ ச ஹோதி, பா³லோ ச, அபகதத்தோ ச, சாவனாதி⁴ப்பாயோ வத்தா ஹோதி, நோ வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதும்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ அலம் ஓகாஸகம்மம் காதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? லஜ்ஜீ ச ஹோதி, பண்டி³தோ ச, பகதத்தோ ச, வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ வத்தா ஹோதி, நோ சாவனாதி⁴ப்பாயோ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ அலம் ஓகாஸகம்மம் காது’’ந்தி.

431. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ந ஸாகச்சி²தப்³போ³’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ந ஸாகச்சி²தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ந ஜானாதி, நிதா³னம் ந ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ந ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ந ஸாகச்சி²தப்³போ³.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ஸாகச்சி²தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ஜானாதி, நிதா³னம் ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வினயோ ஸாகச்சி²தப்³போ³’’தி.

432. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்ஹாபுச்சா²’’தி? ‘‘பஞ்சிமா, உபாலி, பஞ்ஹாபுச்சா². கதமா பஞ்ச? மந்த³த்தா மோமூஹத்தா பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பரிப⁴வா பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அஞ்ஞாதுகாமோ பஞ்ஹம் புச்ச²தி, ஸசே மே பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸம்மதே³வ ப்³யாகரிஸ்ஸதி இச்சேதம் குஸலம் நோ சே பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸம்மதே³வ ப்³யாகரிஸ்ஸதி அஹமஸ்ஸ ஸம்மதே³வ ப்³யாகரிஸ்ஸாமீதி பஞ்ஹம் புச்ச²தி – இமா கோ², உபாலி, பஞ்ச பஞ்ஹாபுச்சா²’’தி.

433. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அஞ்ஞப்³யாகரணா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, அஞ்ஞப்³யாகரணா. கதமே பஞ்ச? மந்த³த்தா மோமூஹத்தா அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, உம்மாதா³ சித்தக்கே²பா அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, அதி⁴மானேன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி, பூ⁴தம் அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச அஞ்ஞப்³யாகரணா’’தி.

434. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, விஸுத்³தி⁴யோ’’தி? ‘‘பஞ்சிமா, உபாலி, விஸுத்³தி⁴யோ. கதமா பஞ்ச? நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் பட²மா விஸுத்³தி⁴, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் து³தியா விஸுத்³தி⁴, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் ததியா விஸுத்³தி⁴, நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா த்³வே அனியதே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் அயம் சதுத்தா² விஸுத்³தி⁴, வித்தா²ரேனேவ பஞ்சமீ – இமா கோ², உபாலி, பஞ்ச விஸுத்³தி⁴யோ’’தி.

435. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, போ⁴ஜனா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, போ⁴ஜனா. கதமே பஞ்ச? ஓத³னோ, கும்மாஸோ, ஸத்து, மச்சோ², மம்ஸம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச போ⁴ஜனா’’தி.

தி³ட்டா²விகம்மவக்³கோ³ நிட்டி²தோ சதுத்தோ².

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

தி³ட்டா²விகம்மா அபரே, படிக்³க³ஹானதிரித்தா;

பவாரணா படிஞ்ஞாதம், ஓகாஸம் ஸாகச்சே²ன ச;

பஞ்ஹம் அஞ்ஞப்³யாகரணா, விஸுத்³தி⁴ சாபி போ⁴ஜனாதி.

5. அத்தாதா³னவக்³கோ³

436. [சூளவ. 399; அ. நி. 10.44] ‘‘சோத³கேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி? ‘‘சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³. கதமே பஞ்ச? சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ நு கோ²ம்ஹி, பரிஸுத்³தே⁴னம்ஹி காயஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன, ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’’தி. நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு² பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³தே⁴ன காயஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴, தாவ ஆயஸ்மா காயிகம் ஸிக்க²ஸ்ஸூ’தி இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ நு கோ²ம்ஹி, பரிஸுத்³தே⁴னம்ஹி வசீஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன, ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி. நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு² பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³தே⁴ன வசீஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴, தாவ ஆயஸ்மா வாசஸிகம் ஸிக்க²ஸ்ஸூ’தி இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘மேத்தம் நு கோ² மே சித்தம் பச்சுபட்டி²தம் ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு அனாகா⁴தம், ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி. நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் சித்தம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு அனாகா⁴தம், தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴, தாவ ஆயஸ்மா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு மேத்தம் சித்தம் உபட்டா²பேஹீ’தி இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ நு கோ²ம்ஹி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபா மே த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴, ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி. நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபஸ்ஸ த⁴ம்மா ந ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴, தாவ ஆயஸ்மா ஆக³மம் பரியாபுணஸ்ஸூ’தி இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘உப⁴யானி கோ² மே பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ, ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி. நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ உப⁴யானி பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ, ‘இத³ம் பனாவுஸோ கத்த² வுத்தம் ப⁴க³வதா’தி இதி புட்டோ² ந ஸம்பாயதி [ந ஸம்பாத³யதி (க.), ந ஸம்பாதே³தி (ஸ்யா.)], தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴, தாவ ஆயஸ்மா வினயம் பரியாபுணஸ்ஸூ’தி இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ. சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி.

437. ‘‘சோத³கேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி? ‘‘சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா பரோ சோதே³தப்³போ³. கதமே பஞ்ச? காலேன வக்கா²மி நோ அகாலேன, பூ⁴தேன வக்கா²மி நோ அபூ⁴தேன, ஸண்ஹேன வக்கா²மி நோ ப²ருஸேன, அத்த²ஸம்ஹிதேன வக்கா²மி நோ அனத்த²ஸம்ஹிதேன, மேத்தாசித்தோ வக்கா²மி நோ தோ³ஸந்தரோதி – சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி.

438. [சூளவ. 400] ‘‘சோத³கேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் மனஸி கரித்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி? ‘‘சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் மனஸி கரித்வா பரோ சோதே³தப்³போ³. கதமே பஞ்ச? காருஞ்ஞதா, ஹிதேஸிதா, அனுகம்பதா, ஆபத்திவுட்டா²னதா, வினயபுரேக்கா²ரதா – சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் மனஸி கரித்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி.

439. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காது’’ந்தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, அபரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ ஹோதி, அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஹோதி, பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ, ந படிப³லோ அனுயுஞ்ஜியமானோ அனுயோக³ம் தா³தும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ நாலம் ஓகாஸகம்மம் காதும்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ அலம் ஓகாஸகம்மம் காதும். கதமேஹி பஞ்சஹி? பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஹோதி, பண்டி³தோ ஹோதி ப்³யத்தோ படிப³லோ அனுயுஞ்ஜியமானோ அனுயோக³ம் தா³தும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஓகாஸகம்மம் காராபேந்தஸ்ஸ அலம் ஓகாஸகம்மம் காது’’ந்தி.

440. [சூளவ. 398] ‘‘அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா கதிஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³’’ந்தி? ‘‘அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் [பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் (ஸீ. ஸ்யா.)] அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம். கதமே பஞ்ச [கதமேஹி பஞ்சஹி (ஸ்யா.)]? அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் கோ² அஹம் இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமோ, காலோ நு கோ² இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தும் உதா³ஹு நோ’தி. ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அகாலோ இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தும் நோ காலோ’தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘காலோ இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தும் நோ அகாலோ’தி, தேனுபாலி பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் கோ² அஹம் இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமோ பூ⁴தம் நு கோ² இத³ம் அத்தாதா³னம் உதா³ஹு நோ’தி. ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அபூ⁴தம் இத³ம் அத்தாதா³னம் நோ பூ⁴த’ந்தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘பூ⁴தம் இத³ம் அத்தாதா³னம் நோ அபூ⁴த’ந்தி, தேனுபாலி பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் கோ² அஹம் இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமோ, அத்த²ஸம்ஹிதம் நு கோ² இத³ம் அத்தாதா³னம் உதா³ஹு நோ’தி. ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி –’ அனத்த²ஸம்ஹிதம் இத³ம் அத்தாதா³னம் நோ அத்த²ஸம்ஹித’ந்தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அத்த²ஸம்ஹிதம் இத³ம் அத்தாதா³னம் நோ அனத்த²ஸம்ஹித’ந்தி, தேனுபாலி பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இமம் கோ² அஹம் அத்தாதா³னம் ஆதி³யமானோ லபி⁴ஸ்ஸாமி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கே² உதா³ஹு நோ’தி. ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² அஹம் அத்தாதா³னம் ஆதி³யமானோ ந லபி⁴ஸ்ஸாமி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கே²’தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இத³ம் கோ² அஹம் அத்தாதா³னம் ஆதி³யமானோ லபி⁴ஸ்ஸாமி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கே²’தி, தேனுபாலி பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இமம் கோ² மே அத்தாதா³னம் ஆதி³யதோ ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம் உதா³ஹு நோ’தி. ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² மே அத்தாதா³னம் ஆதி³யதோ ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² மே அத்தாதா³னம் ஆதி³யதோ ந ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, தம் ஆதா³தப்³ப³ம், உபாலி, அத்தாதா³னம். ஏவம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் கோ², உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதி³ன்னம் பச்சா²பி அவிப்படிஸாரகரம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

441. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதீ’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ; யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி ததா²ரூபஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴, உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ; வினயே கோ² பன டி²தோ ஹோதி அஸம்ஹீரோ; படிப³லோ ஹோதி உபோ⁴ அத்த²பச்சத்தி²கே அஸ்ஸாஸேதும் ஸஞ்ஞாபேதும் நிஜ்ஜா²பேதும் பேக்கே²தும் பஸாதே³தும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதி.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஹோதி, பண்டி³தோ ஹோதி ப்³யத்தோ, படிப³லோ அனுயுஞ்ஜியமானோ அனுயோக³ம் தா³தும் – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதி.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ஜானாதி, நிதா³னம் ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² அதி⁴கரணஜாதானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரோ ஹோதீ’’தி.

442. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸுத்தம் ந ஜானாதி, ஸுத்தானுலோமம் ந ஜானாதி, வினயம் ந ஜானாதி, வினயானுலோமம் ந ஜானாதி, ந ச டா²னாடா²னகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸுத்தம் ஜானாதி, ஸுத்தானுலோமம் ஜானாதி, வினயம் ஜானாதி, வினயானுலோமம் ஜானாதி, டா²னாடா²னகுஸலோ ச ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? த⁴ம்மம் ந ஜானாதி, த⁴ம்மானுலோமம் ந ஜானாதி, வினயம் ந ஜானாதி, வினயானுலோமம் ந ஜானாதி, ந ச புப்³பா³பரகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? த⁴ம்மம் ஜானாதி, த⁴ம்மானுலோமம் ஜானாதி, வினயம் ஜானாதி, வினயானுலோமம் ஜானாதி, புப்³பா³பரகுஸலோ ச ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ந ஜானாதி, நிதா³னம் ந ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ந ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ந ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? வத்து²ம் ஜானாதி, நிதா³னம் ஜானாதி, பஞ்ஞத்திம் ஜானாதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் ஜானாதி, அனுஸந்தி⁴வசனபத²ம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஆபத்திஸமுட்டா²னம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா பயோக³ம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா வூபஸமம் ந ஜானாதி, ஆபத்தியா ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்திம் ஜானாதி, ஆபத்திஸமுட்டா²னம் ஜானாதி, ஆபத்தியா பயோக³ம் ஜானாதி, ஆபத்தியா வூபஸமம் ஜானாதி, ஆபத்தியா வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அதி⁴கரணம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸமுட்டா²னம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ பயோக³ம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமம் ந ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? அதி⁴கரணம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸமுட்டா²னம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ பயோக³ம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமம் ஜானாதி, அதி⁴கரணஸ்ஸ வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி.

அத்தாதா³னவக்³கோ³ நிட்டி²தோ பஞ்சமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

பரிஸுத்³த⁴ஞ்ச காலேன, காருஞ்ஞம் ஓகாஸேன ச;

அத்தாதா³னம் அதி⁴கரணம், அபரேஹிபி வத்து²ஞ்ச;

ஸுத்தம் த⁴ம்மம் புன வத்து²ஞ்ச, ஆபத்தி அதி⁴கரணேன சாதி.

6. து⁴தங்க³வக்³கோ³

443. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆரஞ்ஞிகா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, ஆரஞ்ஞிகா [அ. நி. 5.181; பரி. 325]. கதமே பஞ்ச? மந்த³த்தா மோமூஹத்தா ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி, பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி, உம்மாதா³ சித்தக்கே²பா ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி, வண்ணிதம் பு³த்³தே⁴ஹி பு³த்³த⁴ஸாவகேஹீதி ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி, அபி ச அப்பிச்ச²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய ஸந்துட்டி²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய – ஸல்லேக²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய பவிவேகஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய இத³மத்தி²தஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச ஆரஞ்ஞிகா’’தி.

‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, பிண்ட³பாதிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, பம்ஸுகூலிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ருக்க²மூலிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸோஸானிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, அப்³போ⁴காஸிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, தேசீவரிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸபதா³னசாரிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, நேஸஜ்ஜிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, யதா²ஸந்த²திகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஏகாஸனிகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, க²லுபச்சா²ப⁴த்திகாதி…பே… கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, பத்தபிண்டி³காதி? பஞ்சிமே, உபாலி, பத்தபிண்டி³கா. கதமே பஞ்ச? மந்த³த்தா மோமூஹத்தா பத்தபிண்டி³கோ ஹோதி, பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ பத்தபிண்டி³கோ ஹோதி, உம்மாதா³ சித்தக்கே²பா பத்தபிண்டி³கோ ஹோதி, வண்ணிதம் பு³த்³தே⁴ஹி பு³த்³த⁴ஸாவகேஹீதி பத்தபிண்டி³கோ ஹோதி, அபி ச அப்பிச்ச²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய ஸந்துட்டி²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய ஸல்லேக²ஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய பவிவேகஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய இத³மத்தி²தஞ்ஞேவ நிஸ்ஸாய பத்தபிண்டி³கோ ஹோதி – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச பத்தபிண்டி³கா’’தி.

து⁴தங்க³வக்³கோ³ நிட்டி²தோ ச²ட்டோ².

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஆரஞ்ஞிகோ பிண்டி³பம்ஸு, ருக்க²ஸுஸானபஞ்சமம்;

அப்³போ⁴ தேசீவரஞ்சேவ, ஸபதா³னனேஸஜ்ஜிகா;

ஸந்த²தேகாஸனஞ்சேவ, க²லுபச்சா² பத்தபிண்டி³காதி.

7. முஸாவாத³வக்³கோ³

444. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, முஸாவாதா³’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, முஸாவாதா³. கதமே பஞ்ச? அத்தி² முஸாவாதோ³ பாராஜிககா³மீ, அத்தி² முஸாவாதோ³ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகா³மீ, அத்தி² முஸாவாதோ³ து²ல்லச்சயகா³மீ, அத்தி² முஸாவாதோ³ பாசித்தியகா³மீ, அத்தி² முஸாவாதோ³ து³க்கடகா³மீ – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச முஸாவாதா³’’தி.

445. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ – ‘அலம், பி⁴க்கு², மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’ந்தி ஓமத்³தி³த்வா ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² வா பவாரணா வா காதப்³பா³’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ – ‘அலம், பி⁴க்கு², மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’ந்தி ஓமத்³தி³த்வா ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² வா பவாரணா வா காதப்³பா³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அலஜ்ஜீ ச ஹோதி, பா³லோ ச, அபகதத்தோ ச, சாவனாதி⁴ப்பாயோ வத்தா ஹோதி, நோ வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ – ‘அலம், பி⁴க்கு², மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’ந்தி ஓமத்³தி³த்வா ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² வா பவாரணா வா காதப்³பா³.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ – ‘அலம், பி⁴க்கு², மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’ந்தி ஓமத்³தி³த்வா ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² வா பவாரணா வா காதப்³பா³. கதமேஹி பஞ்சஹி? அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, அபரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ ஹோதி, அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஹோதி, பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ, ப⁴ண்ட³னகாரகோ ஹோதி கலஹகாரகோ – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ – ‘அலம், பி⁴க்கு², மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’ந்தி ஓமத்³தி³த்வா ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² வா பவாரணா வா காதப்³பா³’’தி.

446. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுயோகோ³ ந தா³தப்³போ³’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுயோகோ³ ந தா³தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதி, லஹுகக³ருகம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஸாவஸேஸானவஸேஸம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி, ஸப்படிகம்மாபடிகம்மம் ஆபத்திம் ந ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுயோகோ³ ந தா³தப்³போ³.

‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுயோகோ³ தா³தப்³போ³. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஆபத்தானாபத்திம் ஜானாதி, லஹுகக³ருகம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸாவஸேஸானவஸேஸம் ஆபத்திம் ஜானாதி, து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் ஜானாதி, ஸப்படிகம்மாபடிகம்மம் ஆபத்திம் ஜானாதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுயோகோ³ தா³தப்³போ³’’தி.

447. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஆகாரேஹி பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, ஆகாரேஹி பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? அலஜ்ஜிதா, அஞ்ஞாணதா, குக்குச்சபகததா, அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதா, கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதா – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹாகாரேஹி பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹாகாரேஹி பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி. கதமேஹி பஞ்சஹி? அத³ஸ்ஸனேன, அஸ்ஸவனேன, பஸுத்தகதா, ததா²ஸஞ்ஞீ, ஸதிஸம்மோஸா – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹாகாரேஹி பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி.

448. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, வேரா’’தி? ‘‘பஞ்சிமே, உபாலி, வேரா. கதமே பஞ்ச? பாணாதிபாதோ, அதி³ன்னாதா³னம், காமேஸுமிச்சா²சாரோ, முஸாவாதோ³, ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னம் – இமே கோ², உபாலி, பஞ்ச வேரா’’தி.

‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, வேரமணியோ’’தி? ‘‘பஞ்சிமா, உபாலி, வேரமணியோ. கதமா பஞ்ச? பாணாதிபாதா வேரமணீ [வேரமணி (க.)], அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீ, காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ, முஸாவாதா³ வேரமணீ, ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னா வேரமணீ – இமா கோ², உபாலி, பஞ்ச வேரமணியோ’’தி.

449. ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ப்³யஸனானீ’’தி? ‘‘பஞ்சிமானி, உபாலி, ப்³யஸனானி. [பரி. 325; அ. நி. 5.130] கதமானி பஞ்ச? ஞாதிப்³யஸனம், போ⁴க³ப்³யஸனம், ரோக³ப்³யஸனம், ஸீலப்³யஸனம், தி³ட்டி²ப்³யஸனம் – இமானி கோ², உபாலி, பஞ்ச ப்³யஸனானீ’’தி.

‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸம்பதா³’’தி? ‘‘பஞ்சிமா, உபாலி, ஸம்பதா³. [பரி. 325; அ. நி. 5.130] கதமா பஞ்ச? ஞாதிஸம்பதா³, போ⁴க³ஸம்பதா³, ஆரோக்³யஸம்பதா³, ஸீலஸம்பதா³, தி³ட்டி²ஸம்பதா³ – இமா கோ², உபாலி, பஞ்ச ஸம்பதா³’’தி.

முஸாவாத³வக்³கோ³ நிட்டி²தோ ஸத்தமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

முஸாவாதோ³ ச ஓமத்³தி³, அபரேஹி அனுயோகோ³;

ஆபத்திஞ்ச அபரேஹி, வேரா வேரமணீபி ச;

ப்³யஸனம் ஸம்பதா³ சேவ, ஸத்தமோ வக்³க³ஸங்க³ஹோதி.

8. பி⁴க்கு²னோவாத³வக்³கோ³

450. ‘‘கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘பஞ்சஹுபாலி, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³ம், அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன. கதமேஹி பஞ்சஹி? விவரித்வா காயம் பி⁴க்கு²னீனம் த³ஸ்ஸேதி, ஊரும் த³ஸ்ஸேதி, அங்க³ஜாதம் த³ஸ்ஸேதி, உபோ⁴ அம்ஸகூடே த³ஸ்ஸேதி, ஓபா⁴ஸதி, கி³ஹீ ஸம்பயோஜேதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³ம். அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³ம், அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன. கதமேஹி பஞ்சஹி? பி⁴க்கு²னீனம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கு²னீனம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கு²னீனம் அவாஸாய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கு²னியோ அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னீஹி பே⁴தே³தி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³ம், அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன.

‘‘அபரேஹிபி, உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³ம், அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன. கதமேஹி பஞ்சஹி? பி⁴க்கு²னீனம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கு²னீனம் அனத்தா²ய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கு²னீனம் அவாஸாய பரிஸக்கதி, பி⁴க்கு²னியோ அக்கோஸதி பரிபா⁴ஸதி, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னீஹி ஸம்பயோஜேதி – இமேஹி கோ², உபாலி, பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னேவ கம்மம் காதப்³ப³ம், அவந்தி³யோ ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴னா’’தி.