8. ஸஹத⁴ம்மிகவக்³கோ³
1. ஸஹத⁴ம்மிகஸிக்கா²பத³ம்
433. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ச²ன்னோ அனாசாரம் ஆசரதி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘மாவுஸோ ச²ன்ன, ஏவரூபம் அகாஸி. நேதம் கப்பதீ’’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பரிபுச்சா²மீ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஆயஸ்மா ச²ன்னோ பி⁴க்கூ²ஹி ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோ ஏவம் வக்க²தி – ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பரிபுச்சா²மீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், ச²ன்ன, பி⁴க்கூ²ஹி ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோ ஏவம் வதே³ஸி – ‘‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பரிபுச்சா²மீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, பி⁴க்கூ²ஹி ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோ ஏவம் வக்க²ஸி – ‘‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பரிபுச்சா²மீ’’தி. நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
434. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பரிபுச்சா²மீ’தி, பாசித்தியம். ஸிக்க²மானேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா அஞ்ஞாதப்³ப³ம் பரிபுச்சி²தப்³ப³ம் பரிபஞ்ஹிதப்³ப³ம். அயம் தத்த² ஸாமீசீ’’தி.
435. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கூ²ஹீதி அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி.
ஸஹத⁴ம்மிகம் நாம யம் ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ஸிக்கா²பத³ம் ஏதம் ஸஹத⁴ம்மிகம் நாம. தேன வுச்சமானோ ஏவம் வதே³தி [வதே³ய்ய (க.)] – ‘‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பரிபுச்சா²மீ’’தி [இமானி பதா³னி ஸ்யா. போத்த²கே ந தி³ஸ்ஸந்தி]. பண்டி³தம் ப்³யத்தம் [இமானி பதா³னி ஸ்யா. போத்த²கே ந தி³ஸ்ஸந்தி] மேதா⁴விம் ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மகதி²கம் பரிபுச்சா²மீதி ப⁴ணதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
436. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ ஏவம் வதே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ ஏவம் வதே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ ஏவம் வதே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அபஞ்ஞத்தேன வுச்சமானோ – ‘‘இத³ம் ந ஸல்லேகா²ய ந து⁴தத்தா²ய ந பாஸாதி³கதாய ந அபசயாய ந வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்ததீ’’தி ஏவம் வதே³தி, ‘‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பண்டி³தம் மேதா⁴விம் ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மகதி²கம் பரிபுச்சா²மீ’’தி ப⁴ணதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
அனுபஸம்பன்னேன பஞ்ஞத்தேன வா அபஞ்ஞத்தேன வா வுச்சமானோ – ‘‘இத³ம் ந ஸல்லேகா²ய ந து⁴தத்தா²ய ந பாஸாதி³கதாய ந அபசயாய ந வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்ததீ’’தி ஏவம் வதே³தி, ‘‘ந தாவாஹம், ஆவுஸோ, ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமி யாவ ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ப்³யத்தம் வினயத⁴ரம் பண்டி³தம் மேதா⁴விம் ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மகதி²கம் பரிபுச்சா²மீ’’தி ப⁴ணதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
ஸிக்க²மானேனாதி ஸிக்கி²துகாமேன.
அஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி ஜானிதப்³ப³ம்.
பரிபுச்சி²தப்³ப³ந்தி ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம்; இமஸ்ஸ வா க்வத்தோ²’’தி?
பரிபஞ்ஹிதப்³ப³ந்தி சிந்தேதப்³ப³ம் துலயிதப்³ப³ம்.
அயம் தத்த² ஸாமீசீதி அயம் தத்த² அனுத⁴ம்மதா.
437. அனாபத்தி ‘‘ஜானிஸ்ஸாமி ஸிக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி ப⁴ணதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ஸஹத⁴ம்மிகஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் பட²மம்.
2. விலேக²னஸிக்கா²பத³ம்
438. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. [இத³ம் வத்து² சூளவ. 320] தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் அனேகபரியாயேன வினயகத²ம் கதே²தி, வினயஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, வினயபரியத்தியா வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஆதி³ஸ்ஸ ஆதி³ஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ உபாலிஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி [பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா (ஸ்யா. க.)] – ‘‘ப⁴க³வா கோ² அனேகபரியாயேன வினயகத²ம் கதே²தி, வினயஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, வினயபரியத்தியா வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஆதி³ஸ்ஸ ஆதி³ஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ உபாலிஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, ஆயஸ்மதோ உபாலிஸ்ஸ ஸந்திகே வினயம் பரியாபுணாமா’’தி, தே ச ப³ஹூ பி⁴க்கூ² தே²ரா ச நவா ச மஜ்ஜி²மா ச ஆயஸ்மதோ உபாலிஸ்ஸ ஸந்திகே வினயம் பரியாபுணந்தி.
அத² கோ² ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஏதரஹி கோ², ஆவுஸோ, ப³ஹூ பி⁴க்கூ² தே²ரா ச நவா ச மஜ்ஜி²மா ச ஆயஸ்மதோ உபாலிஸ்ஸ ஸந்திகே வினயம் பரியாபுணந்தி. ஸசே இமே வினயே பகதஞ்ஞுனோ ப⁴விஸ்ஸந்தி அம்ஹே யேனிச்ச²கம் யதி³ச்ச²கம் யாவதி³ச்ச²கம் ஆகட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி பரிகட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி. ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, வினயம் விவண்ணேமா’’தி. அத² கோ² ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘கிம் பனிமேஹி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கேஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி உத்³தி³ட்டே²ஹி, யாவதே³வ குக்குச்சாய விஹேஸாய விலேகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’’தி! யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² வினயம் விவண்ணேஸ்ஸந்தீதி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, வினயம் விவண்ணேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, வினயம் விவண்ணேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
439. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வதே³ய்ய – ‘கிம் பனிமேஹி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கேஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி உத்³தி³ட்டே²ஹி, யாவதே³வ குக்குச்சாய விஹேஸாய விலேகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’தி, ஸிக்கா²பத³விவண்ணகே பாசித்திய’’ந்தி.
440. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானேதி உத்³தி³ஸந்தே வா உத்³தி³ஸாபேந்தே வா ஸஜ்ஜா²யம் வா கரோந்தே.
ஏவம் வதே³ய்யாதி – ‘‘கிம் பனிமேஹி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கேஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி உத்³தி³ட்டே²ஹி, யாவதே³வ குக்குச்சாய விஹேஸாய விலேகா²ய ஸம்வத்தந்தீதி. ‘‘யே இமம் பரியாபுணந்தி தேஸம் குக்குச்சம் ஹோதி, விஹேஸா ஹோதி, விலேகா² ஹோதி, யே இமம் ந பரியாபுணந்தி தேஸம் குக்குச்சம் ந ஹோதி விஹேஸா ந ஹோதி விலேகா² ந ஹோதி. அனுத்³தி³ட்ட²ம் இத³ம் வரம், அனுக்³க³ஹிதம் இத³ம் வரம், அபரியாபுடம் இத³ம் வரம், அதா⁴ரிதம் இத³ம் வரம், வினயோ வா அந்தரதா⁴யது, இமே வா பி⁴க்கூ² அபகதஞ்ஞுனோ ஹோந்தூ’’தி உபஸம்பன்னஸ்ஸ வினயம் விவண்ணேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
441. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ வினயம் விவண்ணேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ வினயம் விவண்ணேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ வினயம் விவண்ணேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அஞ்ஞம் த⁴ம்மம் விவண்ணேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ வினயம் வா அஞ்ஞம் வா த⁴ம்மம் விவண்ணேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
442. அனாபத்தி ந விவண்ணேதுகாமோ, ‘‘இங்க⁴ த்வம் ஸுத்தந்தே வா கா³தா²யோ வா அபி⁴த⁴ம்மம் வா பரியாபுணஸ்ஸு, பச்சா² வினயம் பரியாபுணிஸ்ஸஸீ’’தி ப⁴ணதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
விலேக²னஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் து³தியம்.
3. மோஹனஸிக்கா²பத³ம்
443. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அனாசாரம் ஆசரித்வா ‘‘அஞ்ஞாணகேன ஆபன்னாதி ஜானந்தூ’’தி பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘இதா³னேவ கோ² மயம் ஜானாம, அயம்பி கிர த⁴ம்மோ ஸுத்தாக³தோ ஸுத்தபரியாபன்னோ அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வக்க²ந்தி – இதா³னேவ கோ² மயம் ஜானாம, அயம்பி கிர த⁴ம்மோ ஸுத்தாக³தோ ஸுத்தபரியாபன்னோ அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வதே³த² – ‘‘இதா³னேவ கோ² மயம் ஜானாம, அயம்பி கிர த⁴ம்மோ ஸுத்தாக³தோ ஸுத்தபரியாபன்னோ அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வக்க²த² – ‘‘இதா³னேவ கோ² மயம் ஜானாம, அயம்பி கிர த⁴ம்மோ ஸுத்தாக³தோ ஸுத்தபரியாபன்னோ அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
444. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² அன்வத்³த⁴மாஸம் பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வதே³ய்ய – ‘இதா³னேவ கோ² அஹம் ஜானாமி, அயம்பி கிர த⁴ம்மோ ஸுத்தாக³தோ ஸுத்தபரியாபன்னோ அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தீ’தி. தஞ்சே பி⁴க்கு²ம் அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஜானேய்யும் நிஸின்னபுப்³ப³ம் இமினா பி⁴க்கு²னா த்³வத்திக்க²த்தும் பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே, கோ பன வாதோ³ பி⁴ய்யோ [பி⁴ய்யோதி (ஸ்யா.)], ந ச தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஞ்ஞாணகேன முத்தி அத்தி², யஞ்ச தத்த² ஆபத்திம் ஆபன்னோ தஞ்ச யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³, உத்தரி சஸ்ஸ மோஹோ ஆரோபேதப்³போ³ – ‘தஸ்ஸ தே, ஆவுஸோ, அலாபா⁴, தஸ்ஸ தே து³ல்லத்³த⁴ம், யம் த்வம் பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ந ஸாது⁴கம் அட்டி²ம் கத்வா [அட்டி²கத்வா (ஸ்யா. க.)] மனஸி கரோஸீ’தி. இத³ம் தஸ்மிம் மோஹனகே பாசித்திய’’ந்தி.
445. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
அன்வத்³த⁴மாஸந்தி அனுபோஸதி²கம்.
பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானேதி உத்³தி³ஸந்தே.
ஏவம் வதே³ய்யாதி அனாசாரம் ஆசரித்வா – ‘‘அஞ்ஞாணகேன ஆபன்னோதி ஜானந்தூ’’தி பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ஏவம் வதே³தி – ‘‘இதா³னேவ கோ² அஹம் ஜானாமி, அயம்பி கிர த⁴ம்மோ ஸுத்தாக³தோ ஸுத்தபரியாபன்னோ அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
தஞ்சே மோஹேதுகாமம் பி⁴க்கு²ம் அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஜானேய்யும் நிஸின்னபுப்³ப³ம் இமினா பி⁴க்கு²னா த்³வத்திக்க²த்தும் பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே, கோ பன வாதோ³ பி⁴ய்யோ, ந ச தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஞ்ஞாணகேன முத்தி அத்தி², யஞ்ச தத்த² ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தஞ்ச யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³, உத்தரி சஸ்ஸ மோஹோ ஆரோபேதப்³போ³. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஆரோபேதப்³போ³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –
446. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ந ஸாது⁴கம் அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கரோதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மோஹம் ஆரோபேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.
‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸமானே ந ஸாது⁴கம் அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கரோதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மோஹம் ஆரோபேதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மோஹஸ்ஸ ஆரோபனா, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.
‘‘ஆரோபிதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மோஹோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.
அனாரோபிதே மோஹே மோஹேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஆரோபிதே மோஹே மோஹேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
447. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ மோஹேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
448. அனாபத்தி ந வித்தா²ரேன ஸுதம் ஹோதி, ஊனகத்³வத்திக்க²த்தும் வித்தா²ரேன ஸுதம் ஹோதி, ந மோஹேதுகாமஸ்ஸ, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
மோஹனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ததியம்.
4. பஹாரஸிக்கா²பத³ம்
449. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² குபிதா அனத்தமனா ஸத்தரஸவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் பஹாரம் தே³ந்தி. தே ரோத³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘கிஸ்ஸ தும்ஹே, ஆவுஸோ, ரோத³தா²’’தி? ‘‘இமே, ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² குபிதா அனத்தமனா அம்ஹாகம் பஹாரம் தே³ந்தீ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² குபிதா அனத்தமனா பி⁴க்கூ²னம் பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, குபிதா அனத்தமனா பி⁴க்கூ²னம் பஹாரம் தே³தா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, குபிதா அனத்தமனா பி⁴க்கூ²னம் பஹாரம் த³ஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
450. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ குபிதோ அனத்தமனோ பஹாரம் த³தே³ய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
451. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கு²ஸ்ஸாதி அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ.
குபிதோ அனத்தமனோதி அனபி⁴ரத்³தோ⁴ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ.
பஹாரம் த³தே³ய்யாதி காயேன வா காயபடிப³த்³தே⁴ன வா நிஸ்ஸக்³கி³யேன வா அந்தமஸோ உப்பலபத்தேனபி பஹாரம் தே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
452. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ குபிதோ அனத்தமனோ பஹாரம் தே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ குபிதோ அனத்தமனோ பஹாரம் தே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ குபிதோ அனத்தமனோ பஹாரம் தே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ குபிதோ அனத்தமனோ பஹாரம் தே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
453. அனாபத்தி கேனசி விஹேடீ²யமானோ மோக்கா²தி⁴ப்பாயோ பஹாரம் தே³தி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
பஹாரஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.
5. தலஸத்திகஸிக்கா²பத³ம்
454. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² குபிதா அனத்தமனா ஸத்தரஸவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் தலஸத்திகம் உக்³கி³ரந்தி. தே பஹாரஸமுச்சிதா ரோத³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘கிஸ்ஸ தும்ஹே, ஆவுஸோ, ரோத³தா²’’தி? ‘‘இமே, ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² குபிதா அனத்தமனா அம்ஹாகம் தலஸத்திகம் உக்³கி³ரந்தீ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² குபிதா அனத்தமனா ஸத்தரஸவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் தலஸத்திகம் உக்³கி³ரிஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, குபிதா அனத்தமனா ஸத்தரஸவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் தலஸத்திகம் உக்³கி³ரதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, குபிதா அனத்தமனா ஸத்தரஸவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் தலஸத்திகம் உக்³கி³ரிஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
455. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ குபிதோ அனத்தமனோ தலஸத்திகம் உக்³கி³ரேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
456. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கு²ஸ்ஸாதி அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ.
குபிதோ அனத்தமனோதி அனபி⁴ரத்³தோ⁴ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ.
தலஸத்திகம் உக்³கி³ரேய்யாதி காயம் வா காயபடிப³த்³த⁴ம் வா அந்தமஸோ உப்பலபத்தம்பி உச்சாரேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
457. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ குபிதோ அனத்தமனோ தலஸத்திகம் உக்³கி³ரதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ குபிதோ அனத்தமனோ தலஸத்திகம் உக்³கி³ரதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ குபிதோ அனத்தமனோ தலஸத்திகம் உக்³கி³ரதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ குபிதோ அனத்தமனோ தலஸத்திகம் உக்³கி³ரதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
458. அனாபத்தி கேனசி விஹேடீ²யமானோ மோக்கா²தி⁴ப்பாயோ தலஸத்திகம் உக்³கி³ரதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
தலஸத்திகஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.
6. அமூலகஸிக்கா²பத³ம்
459. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
460. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
461. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கு²ந்தி அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம்.
அமூலகம் நாம அதி³ட்ட²ம் அஸ்ஸுதம் அபரிஸங்கிதம்.
ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேனாதி தேரஸன்னம் அஞ்ஞதரேன.
அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யாதி சோதே³தி வா சோதா³பேதி வா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
462. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
463. அனாபத்தி ததா²ஸஞ்ஞீ சோதே³தி, வா சோதா³பேதி வா, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
அமூலகஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.
7. ஸஞ்சிச்சஸிக்கா²பத³ம்
464. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸத்தரஸவக்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹந்தி – ‘‘ப⁴க³வதா, ஆவுஸோ, ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் – ‘ந ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ புக்³க³லோ உபஸம்பாதே³தப்³போ³’தி. தும்ஹே ச ஊனவீஸதிவஸ்ஸா உபஸம்பன்னா. கச்சி நோ தும்ஹே அனுபஸம்பன்னா’’தி? தே ரோத³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘கிஸ்ஸ தும்ஹே, ஆவுஸோ, ரோத³தா²’’தி? ‘‘இமே, ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அம்ஹாகம் ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹந்தீ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கூ²னம் ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹிஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, பி⁴க்கூ²னம் ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹிஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
465. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹேய்ய [உப்பாதே³ய்ய (இதிபி)] – ‘இதிஸ்ஸ முஹுத்தம்பி அபா²ஸு ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ஏததே³வ பச்சயம் கரித்வா அனஞ்ஞம், பாசித்திய’’ந்தி.
466. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கு²ஸ்ஸாதி அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ.
ஸஞ்சிச்சாதி ஜானந்தோ ஸஞ்ஜானந்தோ சேச்ச அபி⁴விதரித்வா வீதிக்கமோ.
குக்குச்சம் உபத³ஹேய்யாதி ‘‘ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ மஞ்ஞே த்வம் உபஸம்பன்னோ, விகாலே மஞ்ஞே தயா பு⁴த்தம், மஜ்ஜம் மஞ்ஞே தயா பீதம், மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ரஹோ மஞ்ஞே தயா நிஸின்ன’’ந்தி குக்குச்சம் உபத³ஹதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஏததே³வ பச்சயம் கரித்வா, அனஞ்ஞந்தி ந அஞ்ஞோ கோசி பச்சயோ ஹோதி குக்குச்சம் உபத³ஹிதும்.
467. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸஞ்சிச்ச குக்குச்சம் உபத³ஹதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
468. அனாபத்தி ந குக்குச்சம் உபத³ஹிதுகாமோ ‘‘ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ மஞ்ஞே த்வம் உபஸம்பன்னோ, விகாலே மஞ்ஞே தயா பு⁴த்தம், மஜ்ஜம் மஞ்ஞே தயா பீதம், மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ரஹோ மஞ்ஞே தயா நிஸின்னம், இங்க⁴ ஜானாஹி, மா தே பச்சா² குக்குச்சம் அஹோஸீ’’தி ப⁴ணதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ஸஞ்சிச்சஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.
8. உபஸ்ஸுதிஸிக்கா²பத³ம்
469. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பேஸலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ப⁴ண்ட³ந்தி. பேஸலா பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘அலஜ்ஜினோ இமே, ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ². ந ஸக்கா இமேஹி ஸஹ ப⁴ண்டி³து’’ந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘கிஸ்ஸ தும்ஹே, ஆவுஸோ, அம்ஹே அலஜ்ஜிவாதே³ன பாபேதா²’’தி? ‘‘கஹம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ, அஸ்ஸுத்தா²’’தி? ‘‘மயம் ஆயஸ்மந்தானம் உபஸ்ஸுதிம் [உபஸ்ஸுதி (?)] திட்ட²ம்ஹா’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் உபஸ்ஸுதிம் [உபஸ்ஸுதி (?)] திட்டி²ஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் உபஸ்ஸுதிம் [உபஸ்ஸுதி (?)] திட்ட²தா²தி? ‘‘ஸச்ச, ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் உபஸ்ஸுதிம் [உபஸ்ஸுதி (?)] திட்டி²ஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
470. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் உபஸ்ஸுதிம் திட்டே²ய்ய – ‘யம் இமே ப⁴ணிஸ்ஸந்தி தம் ஸோஸ்ஸாமீ’தி ஏததே³வ பச்சயம் கரித்வா அனஞ்ஞம், பாசித்திய’’ந்தி.
471. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கூ²னந்தி அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம்.
ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானந்தி அதி⁴கரணஜாதானம்.
உபஸ்ஸுதிம் திட்டே²ய்யாதி ‘‘இமேஸம் ஸுத்வா சோதே³ஸ்ஸாமி ஸாரேஸ்ஸாமி படிசோதே³ஸ்ஸாமி படிஸாரேஸ்ஸாமி மங்கூ கரிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. யத்த² டி²தோ ஸுணாதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பச்ச²தோ க³ச்ச²ந்தோ துரிதோ க³ச்ச²தி ஸோஸ்ஸாமீதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. யத்த² டி²தோ ஸுணாதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. புரதோ க³ச்ச²ந்தோ ஓஹிய்யதி ஸோஸ்ஸாமீதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. யத்த² டி²தோ ஸுணாதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பி⁴க்கு²ஸ்ஸ டி²தோகாஸம் வா நிஸின்னோகாஸம் வா நிபன்னோகாஸம் வா ஆக³ந்த்வா மந்தேந்தம் உக்காஸிதப்³ப³ம், விஜானாபேதப்³ப³ம், நோ சே உக்காஸேய்ய வா விஜானாபேய்ய வா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஏததே³வ பச்சயம் கரித்வா அனஞ்ஞந்தி ந அஞ்ஞோ கோசி பச்சயோ ஹோதி உபஸ்ஸுதிம் திட்டி²தும்.
472. உபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ உபஸ்ஸுதிம் திட்ட²தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே வேமதிகோ உபஸ்ஸுதிம் திட்ட²தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ உபஸ்ஸுதிம் திட்ட²தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ உபஸ்ஸுதிம் திட்ட²தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே உபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
473. அனாபத்தி – ‘‘இமேஸம் ஸுத்வா ஓரமிஸ்ஸாமி விரமிஸ்ஸாமி வூபஸமிஸ்ஸாமி [வூபஸமேஸ்ஸாமி (ஸீ.)] அத்தானம் பரிமோசேஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²தி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
உபஸ்ஸுதிஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் அட்ட²மம்.
9. கம்மபடிபா³ஹனஸிக்கா²பத³ம்
474. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அனாசாரம் ஆசரித்வா ஏகமேகஸ்ஸ கம்மே கயிரமானே படிக்கோஸந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபதிதோ ஹோதி கேனசிதே³வ கரணீயேன. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² சீவரகம்மம் கரோந்தா ஏகஸ்ஸ ச²ந்த³ம் அத³ம்ஸு. அத² கோ² ஸங்கோ⁴ – ‘‘அயம், ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யோ பி⁴க்கு² ஏககோ ஆக³தோ, ஹந்த³ஸ்ஸ மயம் கம்மம் கரோமா’’தி தஸ்ஸ கம்மம் அகாஸி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² யேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கிம், ஆவுஸோ, ஸங்கோ⁴ அகாஸீ’’தி? ‘‘ஸங்கோ⁴ மே, ஆவுஸோ, கம்மம் அகாஸீ’’தி. ‘‘ந மயம், ஆவுஸோ, ஏதத³த்தா²ய ச²ந்த³ம் அத³ம்ஹா – ‘‘துய்ஹம் கம்மம் கரிஸ்ஸதீ’’தி. ஸசே ச மயம் ஜானேய்யாம ‘‘துய்ஹம் கம்மம் கரிஸ்ஸதீ’’தி, ந மயம் ச²ந்த³ம் த³தே³ய்யாமா’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் [கி²ய்யத⁴ம்மம் (இதிபி)] ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் [கி²ய்யத⁴ம்மம் (இதிபி)] ஆபஜ்ஜதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் [கி²ய்யத⁴ம்மம் (இதிபி)] ஆபஜ்ஜிஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
475. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
476. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
த⁴ம்மிகம் நாம கம்மம் அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மம் த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன கதம், ஏதம் த⁴ம்மிகம் நாம கம்மம். ச²ந்த³ம் த³த்வா கி²ய்யதி ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
477. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ச²ந்த³ம் த³த்வா கி²ய்யதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ ச²ந்த³ம் த³த்வா கி²ய்யதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ச²ந்த³ம் த³த்வா கி²ய்யதி, அனாபத்தி. அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
478. அனாபத்தி – ‘‘அத⁴ம்மேன வா வக்³கே³ன வா ந கம்மாரஹஸ்ஸ வா கம்மம் கத’’ந்தி ஜானந்தோ கி²ய்யதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
கம்மபடிபா³ஹனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் நவமம்.
10. ச²ந்த³ம்அத³த்வாக³மனஸிக்கா²பத³ம்
479. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபதிதோ ஹோதி கேனசிதே³வ கரணீயேன. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² சீவரகம்மம் கரோந்தா ஏகஸ்ஸ ச²ந்த³ம் அத³ம்ஸு. அத² கோ² ஸங்கோ⁴ ‘‘யஸ்ஸத்தா²ய ஸன்னிபதிதோ தம் கம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஞத்திம் ட²பேஸி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² – ‘‘ஏவமேவிமே ஏகமேகஸ்ஸ கம்மம் கரோந்தி, கஸ்ஸ தும்ஹே கம்மம் கரிஸ்ஸதா²’’தி ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வினிச்ச²யகதா²ய வத்தமானாய ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், பி⁴க்கு², ஸங்கே⁴ வினிச்ச²யகதா²ய வத்தமானாய ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, ஸங்கே⁴ வினிச்ச²யகதா²ய வத்தமானாய ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிஸ்ஸஸி! நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
480. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வினிச்ச²யகதா²ய வத்தமானாய ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
481. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஸங்கே⁴ வினிச்ச²யகதா² நாம வத்து² வா ஆரோசிதம் ஹோதி அவினிச்சி²தம், ஞத்தி வா ட²பிதா ஹோதி, கம்மவாசா வா விப்பகதா ஹோதி.
ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமேய்யாதி – ‘‘கத²ம் இத³ம் கம்மம் குப்பம் அஸ்ஸ வக்³க³ம் அஸ்ஸ ந கரேய்யா’’தி க³ச்ச²தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பரிஸாய ஹத்த²பாஸம் விஜஹந்தஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. விஜஹிதே ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
482. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமதி, அனாபத்தி. அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
483. அனாபத்தி – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் வா கலஹோ வா விக்³க³ஹோ வா விவாதோ³ வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி க³ச்ச²தி, ‘‘ஸங்க⁴பே⁴தோ³ வா ஸங்க⁴ராஜி வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி க³ச்ச²தி, ‘‘அத⁴ம்மேன வா வக்³கே³ன வா ந கம்மாரஹஸ்ஸ வா கம்மம் கரிஸ்ஸதீ’’தி க³ச்ச²தி, கி³லானோ க³ச்ச²தி, கி³லானஸ்ஸ கரணீயேன க³ச்ச²தி, உச்சாரேன வா பஸ்ஸாவேன வா பீளிதோ க³ச்ச²தி, ‘‘ந கம்மம் கோபேதுகாமோ புன பச்சாக³மிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²தி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ச²ந்த³ம் அத³த்வா க³மனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் த³ஸமம்.
11. து³ப்³ப³லஸிக்கா²பத³ம்
484. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேதி ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸதி. ஸோ சாயஸ்மா து³ப்³ப³லசீவரோ ஹோதி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஏகம் சீவரம் உப்பன்னம் ஹோதி. அத² கோ² ஸங்கோ⁴ தம் சீவரம் ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ அதா³ஸி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘யதா²ஸந்து²தம் பி⁴க்கூ² ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் பரிணாமேந்தீ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம், வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
485. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜேய்ய ‘யதா²ஸந்து²தம் பி⁴க்கூ² ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் பரிணாமேந்தீ’தி, பாசித்திய’’ந்தி.
486. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஸமக்³கோ³ நாம ஸங்கோ⁴ ஸமானஸம்வாஸகோ ஸமானஸீமாயம் டி²தோ.
சீவரம் நாம ச²ன்னம் சீவரானம் அஞ்ஞதரம் சீவரம் விகப்பனுபக³ம் பச்சி²மம்.
த³த்வாதி ஸயம் த³த்வா.
யதா²ஸந்து²தம் நாம யதா²மித்ததா யதா²ஸந்தி³ட்ட²தா யதா²ஸம்ப⁴த்ததா யதா²ஸமானுபஜ்ஜா²யகதா யதா²ஸமானாசரியகதா.
ஸங்கி⁴கம் நாம ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் ஹோதி பரிச்சத்தம்.
லாபோ⁴ நாம சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா, அந்தமஸோ சுண்ணபிண்டோ³பி, த³ந்தகட்ட²ம்பி, த³ஸிகஸுத்தம்பி.
பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன ஸம்மதஸ்ஸ ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஸ்ஸ வா ப⁴த்துத்³தே³ஸகஸ்ஸ வா யாகு³பா⁴ஜகஸ்ஸ வா ப²லபா⁴ஜகஸ்ஸ வா க²ஜ்ஜபா⁴ஜகஸ்ஸ வா அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸ்ஸ வா சீவரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
487. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ சீவரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ சீவரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ சீவரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அஞ்ஞம் பரிக்கா²ரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன அஸம்மதஸ்ஸ ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஸ்ஸ வா ப⁴த்துத்³தே³ஸகஸ்ஸ வா யாகு³பா⁴ஜகஸ்ஸ வா ப²லபா⁴ஜகஸ்ஸ வா க²ஜ்ஜபா⁴ஜகஸ்ஸ வா அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸ்ஸ வா சீவரம் வா அஞ்ஞம் வா பரிக்கா²ரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன ஸம்மதஸ்ஸ வா அஸம்மதஸ்ஸ வா ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஸ்ஸ வா ப⁴த்துத்³தே³ஸகஸ்ஸ வா யாகு³பா⁴ஜகஸ்ஸ வா ப²லபா⁴ஜகஸ்ஸ வா க²ஜ்ஜபா⁴ஜகஸ்ஸ வா அப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸ்ஸ வா சீவரம் வா அஞ்ஞம் வா பரிக்கா²ரம் தி³ன்னே கி²ய்யதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
488. அனாபத்தி – பகதியா ச²ந்தா³ தோ³ஸா மோஹா ப⁴யா கரோந்தம் ‘‘க்வத்தோ² தஸ்ஸ தி³ன்னேன லத்³தா⁴பி வினிபாதேஸ்ஸதி ந ஸம்மா உபனேஸ்ஸதீ’’தி கி²ய்யதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
து³ப்³ப³லஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ஏகாத³ஸமம்.
12. பரிணாமனஸிக்கா²பத³ம்
489. [இத³ம் வத்து² பாரா. 657] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ பூக³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸசீவரப⁴த்தம் படியத்தம் ஹோதி – ‘‘போ⁴ஜேத்வா சீவரேன அச்சா²தே³ஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ² ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² யேன ஸோ பூகோ³ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா தம் பூக³ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘தே³தா²வுஸோ, இமானி சீவரானி இமேஸம் பி⁴க்கூ²ன’’ந்தி. ‘‘ந மயம், ப⁴ந்தே, த³ஸ்ஸாம. அம்ஹாகம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுவஸ்ஸம் ஸசீவரபி⁴க்கா² பஞ்ஞத்தா’’தி. ‘‘ப³ஹூ, ஆவுஸோ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³யகா, ப³ஹூ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴த்தா [ப⁴த்³தா³ (க.)]. இமே தும்ஹே நிஸ்ஸாய தும்ஹே ஸம்பஸ்ஸந்தா இத⁴ விஹரந்தி. தும்ஹே சே இமேஸம் ந த³ஸ்ஸத², அத² கோ சரஹி இமேஸம் த³ஸ்ஸதி? தே³தா²வுஸோ, இமானி சீவரானி இமேஸம் பி⁴க்கூ²ன’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ பூகோ³ ச²ப்³ப³க்³கி³யேஹி பி⁴க்கூ²ஹி நிப்பீளியமானோ யதா²படியத்தம் சீவரம் ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் த³த்வா ஸங்க⁴ம் ப⁴த்தேன பரிவிஸி. யே தே பி⁴க்கூ² ஜானந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸசீவரப⁴த்தம் படியத்தம் ‘‘ந ச ஜானந்தி ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் பி⁴க்கூ²னம் தி³ன்ன’’ந்தி தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ஓணோஜேதா²வுஸோ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ சீவர’’ந்தி. ‘‘நத்தி², ப⁴ந்தே. யதா²படியத்தம் சீவரம் அய்யா ச²ப்³ப³க்³கி³யா அய்யானம் ச²ப்³ப³க்³கி³யானம் பரிணாமேஸு’’ந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் பரிணதம் புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஜானம் ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் பரிணதம் புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, ஜானம் ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் பரிணதம் புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
490. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் பரிணதம் புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
491. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
ஸங்கி⁴கம் நாம ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் ஹோதி பரிச்சத்தம்.
லாபோ⁴ நாம சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா, அந்தமஸோ சுண்ணபிண்டோ³பி, த³ந்தகட்ட²ம்பி, த³ஸிகஸுத்தம்பி.
பரிணதம் நாம ‘‘த³ஸ்ஸாம கரிஸ்ஸாமா’’தி வாசா பி⁴ன்னா ஹோதி, தம் புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
492. பரிணதே பரிணதஸஞ்ஞீ புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரிணதே வேமதிகோ புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பரிணதே அபரிணதஸஞ்ஞீ புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமேதி, அனாபத்தி. ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணதம் அஞ்ஞஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா பரிணாமேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. சேதியஸ்ஸ பரிணதம் அஞ்ஞசேதியஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா பரிணாமேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. புக்³க³லஸ்ஸ பரிணதம் அஞ்ஞபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா பரிணாமேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அபரிணதே பரிணதஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அபரிணதே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அபரிணதே அபரிணதஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
493. அனாபத்தி – ‘‘கத்த² தே³மா’’தி புச்சீ²யமானோ – ‘‘யத்த² தும்ஹாகம் தே³ய்யத⁴ம்மோ பரிபோ⁴க³ம் வா லபே⁴ய்ய படிஸங்கா²ரம் வா லபே⁴ய்ய சிரட்டி²திகோ வா அஸ்ஸ யத்த² வா பன தும்ஹாகம் சித்தம் பஸீத³தி தத்த² தே³தா²’’தி ப⁴ணதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
பரிணாமனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் த்³வாத³ஸமம்.
ஸஹத⁴ம்மிகவக்³கோ³ அட்ட²மோ.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
ஸஹத⁴ம்ம-விவண்ணஞ்ச, மோஹாபனம் பஹாரகம்;
தலஸத்தி அமூலஞ்ச, ஸஞ்சிச்ச ச உபஸ்ஸுதி;
படிபா³ஹனச²ந்த³ஞ்ச, த³ப்³ப³ஞ்ச பரிணாமனந்தி.