9. ரதனவக்³கோ³

1. அந்தேபுரஸிக்கா²பத³ம்

494. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உய்யானபாலம் ஆணாபேஸி – ‘‘க³ச்ச², ப⁴ணே, உய்யானம் ஸோதே⁴ஹி. உய்யானம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² ஸோ உய்யானபாலோ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா உய்யானம் ஸோதே⁴ந்தோ அத்³த³ஸ ப⁴க³வந்தம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸின்னம். தி³ஸ்வான யேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுத்³த⁴ம், தே³வ, உய்யானம். அபிச, ப⁴க³வா தத்த² நிஸின்னோ’’தி. ‘‘ஹோது, ப⁴ணே! மயம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸிஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உய்யானம் க³ந்த்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ உபாஸகோ ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸந்தோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தம் உபாஸகம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸந்தம் நிஸின்னம். தி³ஸ்வான பீ⁴தோ அட்டா²ஸி. அத² கோ² ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நாரஹதாயம் புரிஸோ பாபோ ஹோதும், யதா² ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸதீ’’தி. யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. அத² கோ² ஸோ உபாஸகோ ப⁴க³வதோ கா³ரவேன ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் நேவ அபி⁴வாதே³ஸி ந பச்சுட்டா²ஸி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ அனத்தமனோ அஹோஸி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாமாயம் புரிஸோ மயி ஆக³தே நேவ அபி⁴வாதே³ஸ்ஸதி ந பச்சுட்டே²ஸ்ஸதீ’’தி! அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் அனத்தமனம் விதி³த்வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஸோ கோ², மஹாராஜ, உபாஸகோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ காமேஸு வீதராகோ³’’தி. அத² கோ² ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நாரஹதாயம் உபாஸகோ ஓரகோ ஹோதும், ப⁴க³வாபி இமஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதீ’’தி. தம் உபாஸகம் ஏதத³வோச – ‘‘வதே³ய்யாஸி, உபாஸக, யேன அத்தோ²’’தி. ‘‘ஸுட்டு², தே³வா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

495. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உபரிபாஸாத³வரக³தோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தம் உபாஸகம் ரதி²காய [ரதி²யாய (இதிபி)] ச²த்தபாணிம் க³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான பக்கோஸாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘‘த்வம் கிர, உபாஸக, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ. ஸாது⁴, உபாஸக, அம்ஹாகம் இத்தா²கா³ரம் த⁴ம்மம் வாசேஹீ’’தி. ‘‘யமஹம் [யம்பாஹம் (ஸீ.)], தே³வ, ஜானாமி அய்யானம் வாஹஸா, அய்யாவ தே³வஸ்ஸ இத்தா²கா³ரம் த⁴ம்மம் வாசேஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ – ‘‘ஸச்சம் கோ² உபாஸகோ ஆஹா’’தி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேது யோ அம்ஹாகம் இத்தா²கா³ரம் த⁴ம்மம் வாசேஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி…பே… பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தேனஹானந்த³, ரஞ்ஞோ இத்தா²கா³ரம் த⁴ம்மம் வாசேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா காலேன காலம் பவிஸித்வா ரஞ்ஞோ இத்தா²கா³ரம் த⁴ம்மம் வாசேதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி.

496. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ மல்லிகாய தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் ஸயனக³தோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² மல்லிகா தே³வீ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஸஹஸா வுட்டா²ஸி; பீதகமட்ட²ம் து³ஸ்ஸம் பப⁴ஸ்ஸித்த². அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ததோவ படினிவத்தித்வா ஆராமம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தோ ரஞ்ஞோ அந்தேபுரம் பவிஸிஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், ஆனந்த³, புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தோ ரஞ்ஞோ அந்தேபுரம் பவிஸஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், ஆனந்த³, புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தோ ரஞ்ஞோ அந்தேபுரம் பவிஸிஸ்ஸஸி! நேதம், ஆனந்த³, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

497. [அ. நி. 10.45] ‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, ஆதீ³னவா ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே. கதமே த³ஸ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ராஜா மஹேஸியா ஸத்³தி⁴ம் நிஸின்னோ ஹோதி, தத்த² பி⁴க்கு² பவிஸதி. மஹேஸீ வா பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ஸிதம் பாதுகரோதி. பி⁴க்கு² வா மஹேஸிம் தி³ஸ்வா ஸிதம் பாதுகரோதி. தத்த² ரஞ்ஞோ ஏவம் ஹோதி – ‘‘அத்³தா⁴ இமேஸம் கதம் வா கரிஸ்ஸந்தி வா’’தி. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ராஜா ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ. அஞ்ஞதரம் இத்தி²ம் க³ந்த்வா நஸ்ஸரதி. ஸா தேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹி. தத்த² ரஞ்ஞோ ஏவம் ஹோதி – ‘‘ந கோ² இத⁴ அஞ்ஞோ கோசி பவிஸதி அஞ்ஞத்ர பப்³ப³ஜிதேன. ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ அந்தேபுரே அஞ்ஞதரம் ரதனம் நஸ்ஸதி. தத்த² ரஞ்ஞோ ஏவம் ஹோதி – ‘‘ந கோ² இத⁴ அஞ்ஞோ கோசி பவிஸதி அஞ்ஞத்ர பப்³ப³ஜிதேன. ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ அந்தேபுரே அப்³ப⁴ந்தரா கு³ய்ஹமந்தா ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்பே⁴த³ம் க³ச்ச²ந்தி. தத்த² ரஞ்ஞோ ஏவம் ஹோதி – ‘‘ந கோ² இத⁴ அஞ்ஞோ கோசி பவிஸதி அஞ்ஞத்ர பப்³ப³ஜிதேன. ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ அந்தேபுரே புத்தோ வா பிதரம் பத்தே²தி பிதா வா புத்தம் பத்தே²தி. தேஸம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ந கோ² இத⁴ அஞ்ஞோ கோசி பவிஸதி அஞ்ஞத்ர பப்³ப³ஜிதேன. ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சமோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ராஜா நீசட்டா²னியம் உச்சே டா²னே ட²பேதி. யேஸம் தம் அமனாபம் தேஸம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ராஜா கோ² பப்³ப³ஜிதேன ஸம்ஸட்டோ². ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, ச²ட்டோ² ஆதீ³னவோ, ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ராஜா உச்சட்டா²னியம் நீசே டா²னே ட²பேதி. யேஸம் தம் அமனாபம் தேஸம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ராஜா கோ² பப்³ப³ஜிதேன ஸம்ஸட்டோ². ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தமோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ராஜா அகாலே ஸேனம் உய்யோஜேதி. யேஸம் தம் அமனாபம் தேஸம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ராஜா கோ² பப்³ப³ஜிதேன ஸம்ஸட்டோ². ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, அட்ட²மோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ராஜா காலே ஸேனம் உய்யோஜேத்வா அந்தராமக்³க³தோ நிவத்தாபேதி. யேஸம் தம் அமனாபம் தேஸம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘‘ராஜா கோ² பப்³ப³ஜிதேன ஸம்ஸட்டோ². ஸியா நு கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி. அயம், பி⁴க்க²வே, நவமோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ரஞ்ஞோ ராஜந்தேபுரம் ஹத்தி²ஸம்மத்³த³ம் அஸ்ஸஸம்மத்³த³ம் ரத²ஸம்மத்³த³ம் ரஜ்ஜனீயானி [ரஜ்ஜனீயானி (க.)] ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³னி, யானி ந பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ஸாருப்பானி. அயம், பி⁴க்க²வே, த³ஸமோ ஆதீ³னவோ ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த³ஸ ஆதீ³னவா ராஜந்தேபுரப்பவேஸனே’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் அனேகபரியாயேன விக³ரஹித்வா து³ப்³ப⁴ரதாய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

498. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ [முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தஸ்ஸ (ஸ்யா.)] அனிக்க²ந்தராஜகே அனிக்³க³தரதனகே புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தோ இந்த³கீ²லம் அதிக்காமேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.

499. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.

க²த்தியோ நாம உப⁴தோ ஸுஜாதோ ஹோதி, மாதிதோ ச பிதிதோ ச ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ, யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³ அக்கி²த்தோ அனுபகுட்டோ² ஜாதிவாதே³ன.

முத்³தா⁴வஸித்தோ நாம க²த்தியாபி⁴ஸேகேன அபி⁴ஸித்தோ ஹோதி.

அனிக்க²ந்தராஜகேதி ராஜா ஸயனிக⁴ரா அனிக்க²ந்தோ ஹோதி.

அனிக்³க³தரதனகேதி மஹேஸீ ஸயனிக⁴ரா அனிக்க²ந்தா ஹோதி, உபோ⁴ வா அனிக்க²ந்தா ஹோந்தி.

புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தோதி புப்³பே³ அனாமந்தேத்வா.

இந்த³கீ²லோ நாம ஸயனிக⁴ரஸ்ஸ உம்மாரோ வுச்சதி.

ஸயனிக⁴ரம் நாம யத்த² கத்த²சி ரஞ்ஞோ ஸயனம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி, அந்தமஸோ ஸாணிபாகாரபரிக்கி²த்தம்பி.

இந்த³கீ²லம் அதிக்காமேய்யாதி பட²மம் பாத³ம் உம்மாரம் அதிக்காமேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. து³தியம் பாத³ம் அதிக்காமேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

500. அப்படிஸம்விதி³தே அப்படிஸம்விதி³தஸஞ்ஞீ இந்த³கீ²லம் அதிக்காமேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அப்படிஸம்விதி³தே வேமதிகோ இந்த³கீ²லம் அதிக்காமேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அப்படிஸம்விதி³தே படிஸம்விதி³தஸஞ்ஞீ இந்த³கீ²லம் அதிக்காமேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

படிஸம்விதி³தே அப்படிஸம்விதி³தஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. படிஸம்விதி³தே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. படிஸம்விதி³தே படிஸம்விதி³தஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.

501. அனாபத்தி படிஸம்விதி³தே, ந க²த்தியோ ஹோதி, ந க²த்தியாபி⁴ஸேகேன அபி⁴ஸித்தோ ஹோதி, ராஜா ஸயனிக⁴ரா நிக்க²ந்தோ ஹோதி, மஹேஸீ ஸயனிக⁴ரா நிக்க²ந்தா ஹோதி, உபோ⁴ வா நிக்க²ந்தா ஹோந்தி, ந ஸயனிக⁴ரே, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

அந்தேபுரஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. ரதனஸிக்கா²பத³ம்

502. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² அசிரவதியா நதி³யா நஹாயதி. அஞ்ஞதரோபி ப்³ராஹ்மணோ பஞ்சஸதானம் த²விகம் த²லே நிக்கி²பித்வா அசிரவதியா நதி³யா நஹாயந்தோ விஸ்ஸரித்வா அக³மாஸி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² – ‘‘தஸ்ஸாயம் ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ த²விகா, மா இத⁴ நஸ்ஸீ’’தி அக்³க³ஹேஸி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ஸரித்வா துரிதோ ஆதா⁴வித்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி மே, போ⁴, த²விகம் பஸ்ஸேய்யாஸீ’’தி? ‘‘ஹந்த³, ப்³ராஹ்மணா’’தி அதா³ஸி. அத² கோ² தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² அஹம் உபாயேன இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ புண்ணபத்தம் ந த³தே³ய்ய’’ந்தி! ‘‘ந மே, போ⁴, பஞ்சஸதானி, ஸஹஸ்ஸம் மே’’தி பலிபு³ந்தே⁴த்வா முஞ்சி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஆராமம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கு² ரதனம் உக்³க³ஹேஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், பி⁴க்கு², ரதனம் உக்³க³ஹேஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, ரதனம் உக்³க³ஹேஸ்ஸஸி! நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா உக்³க³ண்ஹேய்ய வா உக்³க³ண்ஹாபேய்ய வா, பாசித்திய’’ந்தி.

ஏவஞ்சித³ம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி.

503. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாவத்தி²யா உஸ்ஸவோ ஹோதி. மனுஸ்ஸா அலங்கதப்படியத்தா உய்யானம் க³ச்ச²ந்தி. விஸாகா²பி மிகா³ரமாதா அலங்கதப்படியத்தா ‘‘உய்யானம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி கா³மதோ நிக்க²மித்வா – ‘‘க்யாஹம் கரிஸ்ஸாமி உய்யானம் க³ந்த்வா, யம்னூனாஹம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸேய்ய’’ந்தி ஆப⁴ரணம் ஓமுஞ்சித்வா உத்தராஸங்கே³ன ப⁴ண்டி³கம் ப³ந்தி⁴த்வா தா³ஸியா அதா³ஸி – ‘‘ஹந்த³, ஜே, இமம் ப⁴ண்டி³கம் க³ண்ஹாஹீ’’தி. அத² கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² விஸாக²ம் மிகா³ரமாதரம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸா தா³ஸீ தம் ப⁴ண்டி³கம் விஸ்ஸரித்வா அக³மாஸி. பி⁴க்கூ² பஸ்ஸித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, உக்³க³ஹேத்வா நிக்கி²பதா²’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா அஜ்ஜா²ராமே உக்³க³ஹேத்வா வா உக்³க³ஹாபேத்வா வா நிக்கி²பிதும் – ‘‘யஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி ஸோ ஹரிஸ்ஸதீ’’தி. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா, அஞ்ஞத்ர அஜ்ஜா²ராமா, உக்³க³ண்ஹேய்ய வா உக்³க³ண்ஹாபேய்ய வா, பாசித்திய’’ந்தி.

ஏவஞ்சித³ம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி.

504. தேன கோ² பன ஸமயேன காஸீஸு ஜனபதே³ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ கம்மந்தகா³மோ ஹோதி. தேன ச க³ஹபதினா அந்தேவாஸீ ஆணத்தோ ஹோதி – ‘‘ஸசே ப⁴த³ந்தா ஆக³ச்ச²ந்தி ப⁴த்தம் கரேய்யாஸீ’’தி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² காஸீஸு ஜனபதே³ சாரிகம் சரமானா யேன அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ கம்மந்தகா³மோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு. அத்³த³ஸா கோ² ஸோ புரிஸோ தே பி⁴க்கூ² தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே. தி³ஸ்வான யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² அபி⁴வாதே³த்வா ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேந்து, ப⁴ந்தே, அய்யா ஸ்வாதனாய க³ஹபதினோ ப⁴த்த’’ந்தி. அதி⁴வாஸேஸும் கோ² தே பி⁴க்கூ² துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ஸோ புரிஸோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா காலம் ஆரோசாபேத்வா அங்கு³லிமுத்³தி³கம் ஓமுஞ்சித்வா தே பி⁴க்கூ² ப⁴த்தேன பரிவிஸித்வா – ‘‘அய்யா பு⁴ஞ்ஜித்வா க³ச்ச²ந்து, அஹம்பி கம்மந்தம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி அங்கு³லிமுத்³தி³கம் விஸ்ஸரித்வா அக³மாஸி. பி⁴க்கூ² பஸ்ஸித்வா – ‘‘ஸசே மயம் க³மிஸ்ஸாம நஸ்ஸிஸ்ஸதாயம் அங்கு³லிமுத்³தி³கா’’தி தத்தே²வ அச்சி²ம்ஸு. அத² கோ² ஸோ புரிஸோ கம்மந்தா ஆக³ச்ச²ந்தோ தே பி⁴க்கூ² பஸ்ஸித்வா ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, அய்யா இதே⁴வ அச்ச²ந்தீ’’தி? அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேத்வா ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா அஜ்ஜா²ராமே வா அஜ்ஜா²வஸதே² வா உக்³க³ஹேத்வா வா உக்³க³ஹாபேத்வா வா நிக்கி²பிதும் – யஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி ஸோ ஹரிஸ்ஸதீ’’தி. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

505. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா, அஞ்ஞத்ர அஜ்ஜா²ராமா வா அஜ்ஜா²வஸதா² வா, உக்³க³ண்ஹேய்ய வா உக்³க³ண்ஹாபேய்ய வா, பாசித்தியம். ரதனம் வா பன பி⁴க்கு²னா ரதனஸம்மதம் வா அஜ்ஜா²ராமே வா அஜ்ஜா²வஸதே² வா உக்³க³ஹேத்வா வா உக்³க³ஹாபேத்வா வா நிக்கி²பிதப்³ப³ம் – ‘யஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி ஸோ ஹரிஸ்ஸதீ’தி. அயம் தத்த² ஸாமீசீ’’தி.

506. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.

ரதனம் நாம முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாலம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதங்கோ [லோஹிதகோ (?)] மஸாரக³ல்லம்.

ரதனஸம்மதம் நாம யம் மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ம், ஏதம் ரதனஸம்மதம் நாம.

அஞ்ஞத்ர அஜ்ஜா²ராமா வா அஜ்ஜா²வஸதா² வாதி ட²பேத்வா அஜ்ஜா²ராமம் அஜ்ஜா²வஸத²ம்.

அஜ்ஜா²ராமோ நாம பரிக்கி²த்தஸ்ஸ ஆராமஸ்ஸ அந்தோ ஆராமோ, அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ உபசாரோ.

அஜ்ஜா²வஸதோ² நாம பரிக்கி²த்தஸ்ஸ ஆவஸத²ஸ்ஸ அந்தோ ஆவஸதோ², அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ உபசாரோ.

உக்³க³ண்ஹேய்யாதி ஸயம் க³ண்ஹாதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

உக்³க³ண்ஹாபேய்யாதி அஞ்ஞம் கா³ஹாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

ரதனம் வா பன பி⁴க்கு²னா ரதனஸம்மதம் வா அஜ்ஜா²ராமே வா அஜ்ஜா²வஸதே² வா உக்³க³ஹேத்வா வா உக்³க³ஹாபேத்வா வா நிக்கி²பிதப்³ப³ந்தி ரூபேன வா நிமித்தேன வா ஸஞ்ஞாணம் கத்வா நிக்கி²பித்வா ஆசிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘‘யஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் நட்ட²ம் ஸோ ஆக³ச்ச²தூ’’தி. ஸசே தத்த² ஆக³ச்ச²தி ஸோ வத்தப்³போ³ – ‘‘ஆவுஸோ, கீதி³ஸம் தே ப⁴ண்ட³’’ந்தி? ஸசே ரூபேன வா நிமித்தேன வா ஸம்பாதே³தி தா³தப்³ப³ம், நோ சே ஸம்பாதே³தி ‘‘விசினாஹி ஆவுஸோ’’தி வத்தப்³போ³. தம்ஹா ஆவாஸா பக்கமந்தேன யே தத்த² ஹோந்தி பி⁴க்கூ² பதிரூபா, தேஸம் ஹத்தே² நிக்கி²பித்வா பக்கமிதப்³ப³ம். நோ சே ஹோந்தி பி⁴க்கூ² பதிரூபா, யே தத்த² ஹோந்தி க³ஹபதிகா பதிரூபா, தேஸம் ஹத்தே² நிக்கி²பித்வா பக்கமிதப்³ப³ம்.

அயம் தத்த² ஸாமீசீதி அயம் தத்த² அனுத⁴ம்மதா.

507. அனாபத்தி ரதனம் வா ரதனஸம்மதம் வா அஜ்ஜா²ராமே வா அஜ்ஜா²வஸதே² வா உக்³க³ஹேத்வா வா உக்³க³ஹாபேத்வா வா நிக்கி²பதி – ‘‘யஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி ஸோ ஹரிஸ்ஸதீ’’தி, ரதனஸம்மதம் விஸ்ஸாஸம் க³ண்ஹாதி, தாவகாலிகம் க³ண்ஹாதி, பம்ஸுகூலஸஞ்ஞிஸ்ஸ, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

ரதனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. விகாலகா³மப்பவிஸனஸிக்கா²பத³ம்

508. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² விகாலே கா³மம் பவிஸித்வா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – [இமா திரச்சா²னகதா²யோ தீ³. 1.17; ம. நி. 2.223; ஸம். நி.; அ. நி. 10.69] ராஜகத²ம் சோரகத²ம் மஹாமத்தகத²ம் ஸேனாகத²ம் ப⁴யகத²ம் யுத்³த⁴கத²ம் அன்னகத²ம் பானகத²ம் வத்த²கத²ம் ஸயனகத²ம் மாலாகத²ம் க³ந்த⁴கத²ம் ஞாதிகத²ம் யானகத²ம் கா³மகத²ம் நிக³மகத²ம் நக³ரகத²ம் ஜனபத³கத²ம் இத்தி²கத²ம் [இத்தி²கத²ம் புரிஸகத²ம் (க.) மஜ்ஜி²மபண்ணாஸட்ட²கதா² 156 பிட்டே² ஓலோகேதப்³பா³] ஸூரகத²ம் விஸிகா²கத²ம் கும்ப⁴ட்டா²னகத²ம் புப்³ப³பேதகத²ம் நானத்தகத²ம் லோகக்கா²யிகம் ஸமுத்³த³க்கா²யிகம் இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா விகாலே கா³மம் பவிஸித்வா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம்…பே… இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா, ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி!

அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² விகாலே கா³மம் பவிஸித்வா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம்…பே… இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விகாலே கா³மம் பவிஸித்வா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²த², ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம்…பே… இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வாதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, விகாலே கா³மம் பவிஸித்வா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ஸ்ஸத², ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம் சோரகத²ம்…பே… இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

‘‘யோ பன பி⁴க்கு² விகாலே கா³மம் பவிஸேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.

ஏவஞ்சித³ம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி.

509. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² கோஸலேஸு ஜனபதே³ ஸாவத்தி²ம் க³ச்ச²ந்தா ஸாயம் அஞ்ஞதரம் கா³மம் உபக³ச்சி²ம்ஸு. மனுஸ்ஸா தே பி⁴க்கூ² பஸ்ஸித்வா ஏதத³வோசும் – ‘‘பவிஸத², ப⁴ந்தே’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² – ‘‘ப⁴க³வதா படிக்கி²த்தம் விகாலே கா³மம் பவிஸிது’’ந்தி குக்குச்சாயந்தா ந பவிஸிம்ஸு. சோரா தே பி⁴க்கூ² அச்சி²ந்தி³ம்ஸு. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

‘‘யோ பன பி⁴க்கு² அனாபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.

ஏவஞ்சித³ம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி.

510. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² கோஸலேஸு ஜனபதே³ ஸாவத்தி²ம் க³ச்ச²ந்தோ ஸாயம் அஞ்ஞதரம் கா³மம் உபக³ச்சி². மனுஸ்ஸா தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா ஏதத³வோசும் – ‘‘பவிஸத², ப⁴ந்தே’’தி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² – ‘‘ப⁴க³வதா படிக்கி²த்தம் அனாபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸிது’’ந்தி குக்குச்சாயந்தோ ந பாவிஸி. சோரா தம் பி⁴க்கு²ம் அச்சி²ந்தி³ம்ஸு. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் ஆபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.

ஏவஞ்சித³ம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி.

511. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² அஹினா த³ட்டோ² ஹோதி. அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ‘‘அக்³கி³ம் ஆஹரிஸ்ஸாமீ’’தி கா³மம் க³ச்ச²தி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² – ‘‘ப⁴க³வதா படிக்கி²த்தம் ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸிது’’ந்தி குக்குச்சாயந்தோ ந பாவிஸி…பே… ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ததா²ரூபே அச்சாயிகே கரணீயே ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

512. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² விகாலே கா³மம் பவிஸேய்ய, அஞ்ஞத்ர ததா²ரூபா அச்சாயிகா கரணீயா, பாசித்திய’’ந்தி.

513. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.

ஸந்தோ நாம பி⁴க்கு² ஸக்கா ஹோதி ஆபுச்சா² பவிஸிதும்.

அஸந்தோ நாம பி⁴க்கு² ந ஸக்கா ஹோதி ஆபுச்சா² பவிஸிதும்.

விகாலோ நாம மஜ்ஜ²ன்ஹிகே வீதிவத்தே யாவ அருணுக்³க³மனா.

கா³மம் பவிஸேய்யாதி பரிக்கி²த்தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ பரிக்கே²பம் அதிக்கமந்தஸ்ஸ ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ உபசாரம் ஓக்கமந்தஸ்ஸ ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞத்ர ததா²ரூபா அச்சாயிகா கரணீயாதி ட²பேத்வா ததா²ரூபம் அச்சாயிகம் கரணீயம்.

514. விகாலே விகாலஸஞ்ஞீ ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² கா³மம் பவிஸதி, அஞ்ஞத்ர ததா²ரூபா அச்சாயிகா கரணீயா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. விகாலே வேமதிகோ ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² கா³மம் பவிஸதி, அஞ்ஞத்ர ததா²ரூபா அச்சாயிகா கரணீயா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. விகாலே காலஸஞ்ஞீ ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² கா³மம் பவிஸதி, அஞ்ஞத்ர ததா²ரூபா அச்சாயிகா கரணீயா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

காலே விகாலஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. காலே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. காலே காலஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.

515. அனாபத்தி ததா²ரூபே அச்சாயிகே கரணீயே, ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் ஆபுச்சா² பவிஸதி, அஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா² பவிஸதி, அந்தராராமம் க³ச்ச²தி, பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் க³ச்ச²தி, தித்தி²யஸேய்யம் க³ச்ச²தி, படிக்கமனம் க³ச்ச²தி, கா³மேன மக்³கோ³ ஹோதி, ஆபதா³ஸு, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

விகாலகா³மப்பவிஸனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. ஸூசிக⁴ரஸிக்கா²பத³ம்

516. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரேன த³ந்தகாரேன பி⁴க்கூ² பவாரிதா ஹோந்தி – ‘‘யேஸம் அய்யானம் ஸூசிக⁴ரேன அத்தோ² அஹம் ஸூசிக⁴ரேனா’’தி. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேந்தி. யேஸம் கு²த்³த³கா ஸூசிக⁴ரா தே மஹந்தே ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேந்தி. யேஸம் மஹந்தா ஸூசிக⁴ரா தே கு²த்³த³கே ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேந்தி. அத² கோ² ஸோ த³ந்தகாரோ பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே கரோந்தோ ந ஸக்கோதி அஞ்ஞம் விக்காயிகம் ப⁴ண்ட³ம் காதும், அத்தனாபி ந யாபேதி, புத்ததா³ரோபிஸ்ஸ கிலமதி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ந மத்தம் ஜானித்வா ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேஸ்ஸந்தி! அயம் இமேஸம் ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே கரோந்தோ ந ஸக்கோதி அஞ்ஞம் விக்காயிகம் ப⁴ண்ட³ம் காதும், அத்தனாபி ந யாபேதி, புத்ததா³ரோபிஸ்ஸ கிலமதீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கூ² ந மத்தம் ஜானித்வா ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந மத்தம் ஜானித்வா ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேந்தீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா ந மத்தம் ஜானித்வா ப³ஹூ ஸூசிக⁴ரே விஞ்ஞாபேஸ்ஸந்தி! நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

517. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² அட்டி²மயம் வா த³ந்தமயம் வா விஸாணமயம் வா ஸூசிக⁴ரம் காராபேய்ய பே⁴த³னகம், பாசித்திய’’ந்தி.

518. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.

அட்டி² நாம யம் கிஞ்சி அட்டி².

த³ந்தோ நாம ஹத்தி²த³ந்தோ வுச்சதி.

விஸாணம் நாம யம் கிஞ்சி விஸாணம்.

காராபேய்யாதி கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம். படிலாபே⁴ன பி⁴ந்தி³த்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

519. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி [பரியோஸாவாபேதி (க.)], ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி [பரியோஸாவாபேதி (க.)], ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

520. அனாபத்தி க³ண்டி²காய [க³ண்டி³காய (ஸ்யா.)], அரணிகே, விதே⁴ [வீடே² (ஸீ.), வீதே² (ஸ்யா.)], அஞ்ஜனியா, அஞ்ஜனிஸலாகாய, வாஸிஜடே, உத³கபுஞ்ச²னியா, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

ஸூசிக⁴ரஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. மஞ்சபீட²ஸிக்கா²பத³ம்

521. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ உச்சே மஞ்சே ஸயதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸேனாஸனசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தோ யேனாயஸ்மதோ உபனந்த³ஸ்ஸ ஸக்யபுத்தஸ்ஸ விஹாரோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³ச்ச²து மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸயனம் பஸ்ஸதூ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ததோவ படினிவத்தித்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆஸயதோ, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸோ வேதி³தப்³போ³’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் உபனந்த³ம் ஸக்யபுத்தம் அனேகபரியாயேன விக³ரஹித்வா து³ப்³ப⁴ரதாய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

522. ‘‘நவம் பன பி⁴க்கு²னா மஞ்சம் வா பீட²ம் வா காரயமானேன அட்ட²ங்கு³லபாத³கம் காரேதப்³ப³ம் ஸுக³தங்கு³லேன, அஞ்ஞத்ர ஹேட்டி²மாய அடனியா; தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி.

523. நவம் நாம கரணம் உபாதா³ய வுச்சதி.

மஞ்சோ நாம சத்தாரோ மஞ்சா – மஸாரகோ, பு³ந்தி³காப³த்³தோ⁴, குளீரபாத³கோ, ஆஹச்சபாத³கோ.

பீட²ம் நாம சத்தாரி பீடா²னி – மஸாரகம், பு³ந்தி³காப³த்³த⁴ம், குளீரபாத³கம், ஆஹச்சபாத³கம்.

காரயமானேனாதி கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா.

அட்ட²ங்கு³லபாத³கம் காரேதப்³ப³ம் ஸுக³தங்கு³லேன, அஞ்ஞத்ர ஹேட்டி²மாய அடனியாதி ட²பேத்வா ஹேட்டி²மம் அடனிம்; தம் அதிக்காமேத்வா கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம், படிலாபே⁴ன சி²ந்தி³த்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

524. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

525. அனாபத்தி பமாணிகம் கரோதி, ஊனகம் கரோதி, அஞ்ஞேன கதம் பமாணாதிக்கந்தம் படிலபி⁴த்வா சி²ந்தி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

மஞ்சபீட²ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.

6. தூலோனத்³த⁴ஸிக்கா²பத³ம்

526. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² மஞ்சம்பி பீட²ம்பி தூலோனத்³த⁴ம் காராபேந்தி. மனுஸ்ஸா விஹாரசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தா பஸ்ஸித்வா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா மஞ்சம்பி பீட²ம்பி தூலோனத்³த⁴ம் காராபேஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி! அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² மஞ்சம்பி பீட²ம்பி தூலோனத்³த⁴ம் காராபேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, மஞ்சம்பி பீட²ம்பி தூலோனத்³த⁴ம் காராபேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, மஞ்சம்பி பீட²ம்பி தூலோனத்³த⁴ம் காராபேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

527. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² மஞ்சம் வா பீட²ம் வா தூலோனத்³த⁴ம் காராபேய்ய, உத்³தா³லனகம் பாசித்திய’’ந்தி.

528. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.

மஞ்சோ நாம சத்தாரோ மஞ்சா – மஸாரகோ, பு³ந்தி³காப³த்³தோ⁴, குளீரபாத³கோ, ஆஹச்சபாத³கோ.

பீட²ம் நாம சத்தாரி பீடா²னி – மஸாரகம், பு³ந்தி³காப³த்³த⁴ம், குளீரபாத³கம், ஆஹச்சபாத³கம்.

தூலம் நாம தீணி தூலானி – ருக்க²தூலம், லதாதூலம், போடகிதூலம்.

காராபேய்யாதி கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம். படிலாபே⁴ன உத்³தா³லேத்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

529. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

530. அனாபத்தி ஆயோகே³, காயப³ந்த⁴னே, அம்ஸப³த்³த⁴கே, பத்தத²விகாய, பரிஸ்ஸாவனே, பி³ப்³போ³ஹனம் கரோதி, அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா உத்³தா³லேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

தூலோனத்³த⁴ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.

7. நிஸீத³னஸிக்கா²பத³ம்

531. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் நிஸீத³னம் அனுஞ்ஞாதம் ஹோதி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ‘‘ப⁴க³வதா நிஸீத³னம் அனுஞ்ஞாத’’ந்தி அப்பமாணிகானி நிஸீத³னானி தா⁴ரேந்தி. மஞ்சஸ்ஸபி பீட²ஸ்ஸபி புரதோபி பச்ச²தோபி ஓலம்பே³ந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அப்பமாணிகானி நிஸீத³னானி தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அப்பமாணிகானி நிஸீத³னானி தா⁴ரேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, அப்பமாணிகானி நிஸீத³னானி தா⁴ரேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

‘‘நிஸீத³னம் பன பி⁴க்கு²னா காரயமானேன பமாணிகம் காரேதப்³ப³ம். தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ த்³வே வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் தி³யட்³ட⁴ம். தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி.

ஏவஞ்சித³ம் ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஹோதி.

532. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உதா³யீ மஹாகாயோ ஹோதி. ஸோ ப⁴க³வதோ புரதோ நிஸீத³னம் பஞ்ஞபேத்வா ஸமந்ததோ ஸமஞ்ச²மானோ நிஸீத³தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் உதா³யிம் ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ த்வம், உதா³யி, நிஸீத³னம் ஸமந்ததோ ஸமஞ்ச²ஸி; ஸேய்யதா²பி புராணாஸிகோட்டோ²’’தி? ‘‘ததா² ஹி பன, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் அதிகு²த்³த³கம் நிஸீத³னம் அனுஞ்ஞாத’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, நிஸீத³னஸ்ஸ த³ஸம் வித³த்தி²ம். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

533. ‘‘நிஸீத³னம் பன பி⁴க்கு²னா காரயமானேன பமாணிகம் காரேதப்³ப³ம். தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ த்³வே வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் தி³யட்³ட⁴ம். த³ஸா வித³த்தி². தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி.

534. நிஸீத³னம் நாம ஸத³ஸம் வுச்சதி.

காரயமானேனாதி கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா பமாணிகம் காரேதப்³ப³ம். தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ த்³வே வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் தி³யட்³ட⁴ம். த³ஸா வித³த்தி². தம் அதிக்காமேத்வா கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம். படிலாபே⁴ன சி²ந்தி³த்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

535. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

536. அனாபத்தி பமாணிகம் கரோதி, ஊனகம் கரோதி, அஞ்ஞேன கதம் பமாணாதிக்கந்தம் படிலபி⁴த்வா சி²ந்தி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, விதானம் வா பூ⁴மத்த²ரணம் வா ஸாணிபாகாரம் வா பி⁴ஸிம் வா பி³ப்³போ³ஹனம் வா கரோதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

நிஸீத³னஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.

8. கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ஸிக்கா²பத³ம்

537. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ அனுஞ்ஞாதா ஹோதி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ‘‘ப⁴க³வதா கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ அனுஞ்ஞாதா’’தி அப்பமாணிகாயோ கண்டு³ப்படிச்சா²தி³யோ தா⁴ரேந்தி; புரதோபி பச்ச²தோபி ஆகட்³ட⁴ந்தா ஆஹிண்ட³ந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அப்பமாணிகாயோ கண்டு³ப்படிச்சா²தி³யோ தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அப்பமாணிகாயோ கண்டு³ப்படிச்சா²தி³யோ தா⁴ரேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, அப்பமாணிகாயோ கண்டு³ப்படிச்சா²தி³யோ தா⁴ரேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

538. ‘‘கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ம் பன பி⁴க்கு²னா காரயமானேன பமாணிகா காரேதப்³பா³. தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ சதஸ்ஸோ வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் த்³வே வித³த்தி²யோ. தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி.

539. கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ நாம யஸ்ஸ அதோ⁴னாபி⁴ உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லம் கண்டு³ வா பீளகா வா அஸ்ஸாவோ வா து²ல்லகச்சு² வா ஆபா³தோ⁴, தஸ்ஸ படிச்சா²த³னத்தா²ய.

காரயமானேனாதி கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா. பமாணிகா காரேதப்³பா³. தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ சதஸ்ஸோ வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் த்³வே வித³த்தி²யோ. தம் அதிக்காமேத்வா கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம். படிலாபே⁴ன சி²ந்தி³த்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

540. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

541. அனாபத்தி பமாணிகம் கரோதி, ஊனகம் கரோதி, அஞ்ஞேன கதம் பமாணாதிக்கந்தம் படிலபி⁴த்வா சி²ந்தி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, விதானம் வா பூ⁴மத்த²ரணம் வா ஸாணிபாகாரம் வா பி⁴ஸிம் வா பி³ப்³போ³ஹனம் வா கரோதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

கண்டு³ப்படிச்சா²தி³ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் அட்ட²மம்.

9. வஸ்ஸிகஸாடிகாஸிக்கா²பத³ம்

542. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் வஸ்ஸிகஸாடிகா அனுஞ்ஞாதா ஹோதி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ‘‘ப⁴க³வதா வஸ்ஸிகஸாடிகா அனுஞ்ஞாதா’’தி அப்பமாணிகாயோ வஸ்ஸிகஸாடிகாயோ தா⁴ரேந்தி. புரதோபி பச்ச²தோபி ஆகட்³ட⁴ந்தா ஆஹிண்ட³ந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அப்பமாணிகாயோ வஸ்ஸிகஸாடிகாயோ தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அப்பமாணிகாயோ வஸ்ஸிகஸாடிகாயோ தா⁴ரேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, அப்பமாணிகாயோ வஸ்ஸிகஸாடிகாயோ தா⁴ரேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

543. ‘‘வஸ்ஸிகஸாடிகம் பன பி⁴க்கு²னா காரயமானேன பமாணிகா காரேதப்³பா³. தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ ச² வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் அட்³ட⁴தேய்யா. தம் அதிக்காமயதோ சே²த³னகம் பாசித்திய’’ந்தி.

544. வஸ்ஸிகஸாடிகா நாம வஸ்ஸானஸ்ஸ சதுமாஸத்தா²ய.

காரயமானேனாதி கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா. பமாணிகா காரேதப்³பா³. தத்ரித³ம் பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ ச² வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் அட்³ட⁴தேய்யா. தம் அதிக்காமேத்வா கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம். படிலாபே⁴ன சி²ந்தி³த்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

545. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

546. அனாபத்தி பமாணிகம் கரோதி, ஊனகம் கரோதி, அஞ்ஞேன கதம் பமாணாதிக்கந்தம் படிலபி⁴த்வா சி²ந்தி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, விதானம் வா பூ⁴மத்த²ரணம் வா ஸாணிபாகாரம் வா பி⁴ஸிம் வா பி³ப்³போ³ஹனம் வா கரோதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

வஸ்ஸிகஸாடிகாஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் நவமம்.

10. நந்த³ஸிக்கா²பத³ம்

547. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நந்தோ³ ப⁴க³வதோ மாதுச்சா²புத்தோ அபி⁴ரூபோ ஹோதி த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ சதுரங்கு³லோமகோ ப⁴க³வதா [ப⁴க³வதோ (க.)]. ஸோ ஸுக³தசீவரப்பமாணம் சீவரம் தா⁴ரேதி. அத்³த³ஸம்ஸு கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் நந்த³ம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான – ‘‘ப⁴க³வா ஆக³ச்ச²தீ’’தி ஆஸனா வுட்ட²ஹந்தி. தே உபக³தே ஜானித்வா [உபக³தம் ஸஞ்ஜானித்வா (ஸ்யா.), உபக³தே ஸஞ்ஜானித்வா (ஸீ.)] உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஆயஸ்மா நந்தோ³ ஸுக³தசீவரப்பமாணம் சீவரம் தா⁴ரேஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், நந்த³, ஸுக³தசீவரப்பமாணம் சீவரம் தா⁴ரேஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், நந்த³, ஸுக³தசீவரப்பமாணம் சீவரம் தா⁴ரேஸ்ஸஸி! நேதம், நந்த³, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –

548. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸுக³தசீவரப்பமாணம் சீவரம் காராபேய்ய அதிரேகம் வா, சே²த³னகம் பாசித்தியம். தத்ரித³ம் ஸுக³தஸ்ஸ ஸுக³தசீவரப்பமாணம் – தீ³க⁴ஸோ நவ வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் ச² வித³த்தி²யோ. இத³ம் ஸுக³தஸ்ஸ ஸுக³தசீவரப்பமாண’’ந்தி.

549. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.

ஸுக³தசீவரப்பமாணம் [ஸுக³தசீவரம் (க.)] நாம தீ³க⁴ஸோ நவ வித³த்தி²யோ, ஸுக³தவித³த்தி²யா; திரியம் ச² வித³த்தி²யோ.

காராபேய்யாதி கரோதி வா காராபேதி வா, பயோகே³ து³க்கடம். படிலாபே⁴ன சி²ந்தி³த்வா பாசித்தியம் தே³ஸேதப்³ப³ம்.

550. அத்தனா விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் அத்தனா பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பரேஹி விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.

அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோதி வா காராபேதி வா, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

551. அனாபத்தி ஊனகம் கரோதி, அஞ்ஞேன கதம் படிலபி⁴த்வா சி²ந்தி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, விதானம் வா பூ⁴மத்த²ரணம் வா ஸாணிபாகாரம் வா பி⁴ஸிம் வா பி³ப்³போ³ஹனம் வா கரோதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.

நந்த³ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் த³ஸமம்.

ரதனவக்³கோ³ [ராஜவக்³கோ³ (ஸீ.)] நவமோ.