7. ஸப்பாணகவக்³கோ³
1. ஸஞ்சிச்சஸிக்கா²பத³ம்
382. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உதா³யீ இஸ்ஸாஸோ ஹோதி, காகா சஸ்ஸ அமனாபா ஹோந்தி. ஸோ காகே விஜ்ஜி²த்வா விஜ்ஜி²த்வா ஸீஸம் சி²ந்தி³த்வா ஸூலே படிபாடியா ட²பேஸி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘கேனிமே, ஆவுஸோ, காகா ஜீவிதா வோரோபிதா’’தி? ‘‘மயா, ஆவுஸோ. அமனாபா மே காகா’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஆயஸ்மா உதா³யீ ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், உதா³யி, ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேஸ்ஸஸி! நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
383. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
384. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஸஞ்சிச்சாதி ஜானந்தோ ஸஞ்ஜானந்தோ சேச்ச அபி⁴விதரித்வா வீதிக்கமோ.
பாணோ நாம திரச்சா²னக³தபாணோ வுச்சதி.
ஜீவிதா வோரோபேய்யாதி ஜீவிதிந்த்³ரியம் உபச்சி²ந்த³தி உபரோதே⁴தி ஸந்ததிம் விகோபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
385. பாணே பாணஸஞ்ஞீ ஜீவிதா வோரோபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பாணே வேமதிகோ ஜீவிதா வோரோபேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பாணே அப்பாணஸஞ்ஞீ ஜீவிதா வோரோபேதி, அனாபத்தி. அப்பாணே பாணஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அப்பாணே வேமிதகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அப்பாணே அப்பாணஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
386. அனாபத்தி அஸஞ்சிச்ச, அஸ்ஸதியா, அஜானந்தஸ்ஸ, நமரணாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ஸஞ்சிச்சஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் பட²மம்.
2. ஸப்பாணகஸிக்கா²பத³ம்
387. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ஸப்பாணகம் உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ஸப்பாணகம் உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஜானம் ஸப்பாணகம் உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, ஜானம் ஸப்பாணகம் உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
388. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் ஸப்பாணகம் உத³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
389. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி. ‘‘ஸப்பாணக’’ந்தி ஜானந்தோ, ‘‘பரிபோ⁴கே³ன மரிஸ்ஸந்தீ’’தி ஜானந்தோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
390. ஸப்பாணகே ஸப்பாணகஸஞ்ஞீ பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. ஸப்பாணகே வேமதிகோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஸப்பாணகே அப்பாணகஸஞ்ஞீ பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அனாபத்தி. அப்பாணகே ஸப்பாணகஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அப்பாணகே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அப்பாணகே அப்பாணகஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
391. அனாபத்தி ‘‘ஸப்பாணக’’ந்தி அஜானந்தோ, ‘‘அப்பாணக’’ந்தி ஜானந்தோ, ‘‘பரிபோ⁴கே³ன ந மரிஸ்ஸந்தீ’’தி ஜானந்தோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ஸப்பாணகஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் து³தியம்.
3. உக்கோடனஸிக்கா²பத³ம்
392. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் யதா²த⁴ம்மம் நிஹதாதி⁴கரணம் புனகம்மாய உக்கோடேந்தி – ‘‘அகதம் கம்மம் து³க்கடம் கம்மம் புன காதப்³ப³ம் கம்மம் அனிஹதம் து³ன்னிஹதம் புன நிஹனிதப்³ப³’’ந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் யதா²த⁴ம்மம் நிஹதாதி⁴கரணம் புனகம்மாய உக்கோடேஸ்ஸந்தீ’’தி …பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஜானம் யதா²த⁴ம்மம் நிஹதாதி⁴கரணம் புனகம்மாய உக்கோடேதா²’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, ஜானம் யதா²த⁴ம்மம் நிஹதாதி⁴கரணம் புனகம்மாய உக்கோடேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
393. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் யதா²த⁴ம்மம் நிஹதாதி⁴கரணம் புனகம்மாய உக்கோடேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
394. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
யதா²த⁴ம்மம் நாம த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன கதம், ஏதம் யதா²த⁴ம்மம் நாம.
அதி⁴கரணம் நாம சத்தாரி அதி⁴கரணானி – விவாதா³தி⁴கரணம், அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணம்.
புனகம்மாய உக்கோடேய்யாதி ‘‘அகதம் கம்மம் து³க்கடம் கம்மம் புனகாதப்³ப³ம் கம்மம் அனிஹதம் து³ன்னிஹதம் புன நிஹனிதப்³ப³ம்’’தி உக்கோடேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
395. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ உக்கோடேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ உக்கோடேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ உக்கோடேதி, அனாபத்தி. அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
396. அனாபத்தி ‘‘அத⁴ம்மேன வா வக்³கே³ன வா ந கம்மாரஹஸ்ஸ வா கம்மம் கத’’ந்தி ஜானந்தோ உக்கோடேதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
உக்கோடனஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ததியம்.
4. து³ட்டு²ல்லஸிக்கா²பத³ம்
397. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா பா⁴துனோ ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆரோசேஸி – ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ. மா கஸ்ஸசி ஆரோசேஹீ’’தி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ஸங்க⁴ம் தஸ்ஸா ஆபத்தியா பரிவாஸம் யாசி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸா ஆபத்தியா பரிவாஸம் அதா³ஸி. ஸோ பரிவஸந்தோ தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா ஏதத³வோச – ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ஸங்க⁴ம் தஸ்ஸா ஆபத்தியா பரிவாஸம் யாசிம், தஸ்ஸ மே ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸா ஆபத்தியா பரிவாஸம் அதா³ஸி, ஸோஹம் பரிவஸாமி, வேதி³யாமஹம் [வேத³யாமஹம் (ஸ்யா.)], ஆவுஸோ, வேதி³யதீ’’தி மம் ஆயஸ்மா தா⁴ரேதூ’’தி.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, யோ அஞ்ஞோபி இமம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஸோபி ஏவம் கரோதீ’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘அயம், ஆவுஸோ, ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா [ஆபஜ்ஜி (?)] ஸோ மே ஆரோசேதி மா கஸ்ஸசி ஆரோசேஹீ’’தி. ‘‘கிம் பன த்வம், ஆவுஸோ, படிச்சா²தே³ஸீ’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஜானம் து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் படிச்சா²தே³ஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், பி⁴க்கு², பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஜானம் து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் படிச்சா²தே³ஸீதி. ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஜானம் து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் படிச்சா²தே³ஸ்ஸஸி! நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
398. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஜானம் து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் படிச்சா²தே³ய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
399. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
பி⁴க்கு²ஸ்ஸாதி அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
து³ட்டு²ல்லா நாம ஆபத்தி சத்தாரி ச பாராஜிகானி தேரஸ ச ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா.
படிச்சா²தே³ய்யாதி ‘‘இமம் ஜானித்வா சோதே³ஸ்ஸந்தி, ஸாரேஸ்ஸந்தி கு²ம்ஸேஸ்ஸந்தி, வம்பே⁴ஸ்ஸந்தி, மங்கும் கரிஸ்ஸந்தி நாரோசேஸ்ஸாமீ’’தி து⁴ரம் நிக்கி²த்தமத்தே, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
400. து³ட்டு²ல்லாய ஆபத்தியா து³ட்டு²ல்லாபத்திஸஞ்ஞீ படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. து³ட்டு²ல்லாய ஆபத்தியா வேமதிகோ படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. து³ட்டு²ல்லாய ஆபத்தியா அது³ட்டு²ல்லாபத்திஸஞ்ஞீ படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ து³ட்டு²ல்லம் வா அது³ட்டு²ல்லம் வா அஜ்ஜா²சாரம் படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அது³ட்டு²ல்லாய ஆபத்தியா து³ட்டு²ல்லாபத்திஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அது³ட்டு²ல்லாய ஆபத்தியா வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அது³ட்டு²ல்லாய ஆபத்தியா அது³ட்டு²ல்லாபத்திஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
401. அனாபத்தி – ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் வா கலஹோ வா விக்³க³ஹோ வா விவாதோ³ வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி நாரோசேதி, ‘‘ஸங்க⁴பே⁴தோ³ வா ஸங்க⁴ராஜி வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி நாரோசேதி, ‘‘அயம் கக்க²ளோ ப²ருஸோ ஜீவிதந்தராயம் வா ப்³ரஹ்மசரியந்தராயம் வா கரிஸ்ஸதீ’’தி நாரோசேதி, அஞ்ஞே பதிரூபே பி⁴க்கூ² அபஸ்ஸந்தோ நாரோசேதி, நசா²தே³துகாமோ நாரோசேதி, ‘‘பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி ஸகேன கம்மேனா’’தி நாரோசேதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
து³ட்டு²ல்லஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.
5. ஊனவீஸதிவஸ்ஸஸிக்கா²பத³ம்
402. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. [இத³ம் வத்து² மஹாவ. 99] தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே ஸத்தரஸவக்³கி³யா தா³ரகா ஸஹாயகா ஹோந்தி. உபாலிதா³ரகோ தேஸம் பாமோக்கோ² ஹோதி. அத² கோ² உபாலிஸ்ஸ மாதாபிதூனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² உபாயேன உபாலி அம்ஹாகம் அச்சயேன ஸுக²ஞ்ச ஜீவேய்ய ந ச கிலமேய்யா’’தி? அத² கோ² உபாலிஸ்ஸ மாதாபிதூனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே கோ² உபாலி லேக²ம் ஸிக்கே²ய்ய, ஏவம் கோ² உபாலி அம்ஹாகம் அச்சயேன ஸுக²ஞ்ச ஜீவேய்ய, ந ச கிலமேய்யா’’தி. அத² கோ² உபாலிஸ்ஸ மாதாபிதூனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே கோ² உபாலி லேக²ம் ஸிக்கி²ஸ்ஸதி, அங்கு³லியோ து³க்கா² ப⁴விஸ்ஸந்தி. ஸசே கோ² உபாலி க³ணனம் ஸிக்கே²ய்ய, ஏவம் கோ² உபாலி அம்ஹாகம் அச்சயேன ஸுக²ஞ்ச ஜீவேய்ய ந ச கிலமேய்யா’’தி. அத² கோ² உபாலிஸ்ஸ மாதாபிதூனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே கோ² உபாலி க³ணனம் ஸிக்கி²ஸ்ஸதி, உரஸ்ஸ து³க்கோ² ப⁴விஸ்ஸதி. ஸசே கோ² உபாலி ரூபம் ஸிக்கே²ய்ய, ஏவம் கோ² உபாலி அம்ஹாகம் அச்சயேன ஸுக²ஞ்ச ஜீவேய்ய ந ச கிலமேய்யா’’தி. அத² கோ² உபாலிஸ்ஸ மாதாபிதூனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே கோ² உபாலி ரூபம் ஸிக்கி²ஸ்ஸதி, அக்கீ²னி து³க்கா² ப⁴விஸ்ஸந்தி. இமே கோ² ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஸுக²ஸீலா ஸுக²ஸமாசாரா ஸுபோ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா நிவாதேஸு ஸயனேஸு ஸயந்தி. ஸசே கோ² உபாலி ஸமணேஸு ஸக்யபுத்தியேஸு பப்³ப³ஜேய்ய, ஏவம் கோ² உபாலி அம்ஹாகம் அச்சயேன ஸுக²ஞ்ச ஜீவேய்ய, ந ச கிலமேய்யா’’தி.
அஸ்ஸோஸி கோ² உபாலிதா³ரகோ மாதாபிதூனம் இமம் கதா²ஸல்லாபம். அத² கோ² உபாலிதா³ரகோ யேன தே தா³ரகா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே தா³ரகே ஏதத³வோச – ‘‘ஏத² மயம், அய்யா, ஸமணேஸு ஸக்யபுத்தியேஸு பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஸசே கோ² த்வம், அய்ய, பப்³ப³ஜிஸ்ஸஸி, ஏவம் மயம்பி பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ² தே தா³ரகா ஏகமேகஸ்ஸ மாதாபிதரோ உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் – ‘‘அனுஜானாத² மம் அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜாயா’’தி. அத² கோ² தேஸம் தா³ரகானம் மாதாபிதரோ – ‘‘ஸப்³பே³பிமே தா³ரகா ஸமானச்ச²ந்தா³ கல்யாணாதி⁴ப்பாயா’’தி அனுஜானிம்ஸு. தே பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசிம்ஸு. தே பி⁴க்கூ² பப்³பா³ஜேஸும் உபஸம்பாதே³ஸும். தே ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ரோத³ந்தி – ‘‘யாகு³ம் தே³த², ப⁴த்தம் தே³த², கா²த³னீயம் தே³தா²’’தி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ஆக³மேத², ஆவுஸோ, யாவ ரத்தி விபா⁴யதி. ஸசே யாகு³ ப⁴விஸ்ஸதி, பிவிஸ்ஸத². ஸசே ப⁴த்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸத². ஸசே கா²த³னீயம் ப⁴விஸ்ஸதி, கா²தி³ஸ்ஸத². நோ சே ப⁴விஸ்ஸதி யாகு³ வா ப⁴த்தம் வா கா²த³னீயம் வா, பிண்டா³ய சரித்வா பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதா²’’தி. ஏவம்பி கோ² தே பி⁴க்கூ² பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானா ரோத³ந்தியேவ – ‘‘யாகு³ம் தே³த², ப⁴த்தம் தே³த², கா²த³னீயம் தே³தா²’’தி. ஸேனாஸனம் ஊஹத³ந்திபி உம்மிஹந்திபி.
அஸ்ஸோஸி கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய தா³ரகஸத்³த³ம். ஸுத்வான ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிம் நு கோ² ஸோ, ஆனந்த³, தா³ரகஸத்³தோ³’’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா பி⁴க்கூ² படிபுச்சி² – ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஜானம் ஊனவீஸதிவஸ்ஸம் புக்³க³லம் உபஸம்பாதே³ந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா ஜானம் ஊனவீஸதிவஸ்ஸம் புக்³க³லம் உபஸம்பாதே³ஸ்ஸந்தி! ஊனகவீஸதிவஸ்ஸோ, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அக்க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம் உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அனதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. வீஸதிவஸ்ஸோவ கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ…பே… பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி. நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
403. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் ஊனவீஸதிவஸ்ஸம் புக்³க³லம் உபஸம்பாதே³ய்ய, ஸோ ச புக்³க³லோ அனுபஸம்பன்னோ, தே ச பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா, இத³ம் தஸ்மிம் பாசித்திய’’ந்தி.
404. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ நாம அப்பத்தவீஸதிவஸ்ஸோ.
‘‘உபஸம்பாதே³ஸ்ஸாமீ’’தி க³ணம் வா ஆசரியம் வா பத்தம் வா சீவரம் வா பரியேஸதி, ஸீமம் வா ஸம்மன்னதி [ஸம்மனதி (க.)], ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஞத்தியா து³க்கடம். த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து³க்கடா. கம்மவாசாபரியோஸானே உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. க³ணஸ்ஸ ச ஆசரியஸ்ஸ ச ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
405. ஊனவீஸதிவஸ்ஸே ஊனவீஸதிவஸ்ஸஸஞ்ஞீ உபஸம்பாதே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. ஊனவீஸதிவஸ்ஸே வேமதிகோ உபஸம்பாதே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஊனவீஸதிவஸ்ஸே பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸஸஞ்ஞீ உபஸம்பாதே³தி, அனாபத்தி. பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸே ஊனவீஸதிவஸ்ஸஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸே பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
406. அனாபத்தி ஊனவீஸதிவஸ்ஸம் பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸஸஞ்ஞீ உபஸம்பாதே³தி, பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸம் பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸஸஞ்ஞீ உபஸம்பாதே³தி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ஊனவீஸதிவஸ்ஸஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.
6. தே²ய்யஸத்த²ஸிக்கா²பத³ம்
407. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ ஸத்தோ² ராஜக³ஹா படியாலோகம் க³ந்துகாமோ ஹோதி. அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² தே மனுஸ்ஸே ஏதத³வோச – ‘‘அஹம்பாயஸ்மந்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘மயம் கோ², ப⁴ந்தே, ஸுங்கம் பரிஹரிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘பஜானாதா²வுஸோ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² கம்மியா [கம்மிகா (ஸீ. ஸ்யா.)] – ‘‘ஸத்தோ² கிர ஸுங்கம் பரிஹரிஸ்ஸதீ’’தி. தே மக்³கே³ பரியுட்டி²ம்ஸு. அத² கோ² தே கம்மிகா தம் ஸத்த²ம் க³ஹேத்வா அச்சி²ந்தி³த்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கிஸ்ஸ த்வம், ப⁴ந்தே, ஜானம் தே²ய்யஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ஸீ’’தி? பலிபு³ந்தே⁴த்வா முஞ்சிம்ஸு. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கு² ஜானம் தே²ய்யஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், பி⁴க்கு², ஜானம் தே²ய்யஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, ஜானம் தே²ய்யஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸஸி! நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
408. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் தே²ய்யஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜேய்ய, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, பாசித்திய’’ந்தி.
409. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
தே²ய்யஸத்தோ² நாம சோரா கதகம்மா வா ஹோந்தி அகதகம்மா வா, ராஜானம் வா தே²ய்யம் க³ச்ச²ந்தி ஸுங்கம் வா பரிஹரந்தி.
ஸத்³தி⁴ந்தி ஏகதோ.
ஸம்விதா⁴யாதி – ‘‘க³ச்சா²மாவுஸோ, க³ச்சா²ம ப⁴ந்தே; க³ச்சா²ம ப⁴ந்தே, க³ச்சா²மாவுஸோ, அஜ்ஜ வா ஹிய்யோ வா பரே வா க³ச்சா²மா’’தி ஸம்வித³ஹதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பீதி குக்குடஸம்பாதே கா³மே கா³மந்தரே கா³மந்தரே ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அகா³மகே அரஞ்ஞே அத்³த⁴யோஜனே அத்³த⁴யோஜனே ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
410. தே²ய்யஸத்தே² தே²ய்யஸத்த²ஸஞ்ஞீ ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. தே²ய்யஸத்தே² வேமதிகோ ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. தே²ய்யஸத்தே² அதே²ய்யஸத்த²ஸஞ்ஞீ ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, அனாபத்தி. பி⁴க்கு² ஸம்வித³ஹதி, மனுஸ்ஸா ந ஸம்வித³ஹந்தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அதே²ய்யஸத்தே² தே²ய்யஸத்த²ஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அதே²ய்யஸத்தே² வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அதே²ய்யஸத்தே² அதே²ய்யஸத்த²ஸஞ்ஞீ அனாபத்தி.
411. அனாபத்தி அஸம்வித³ஹித்வா க³ச்ச²தி, மனுஸ்ஸா ஸம்வித³ஹந்தி பி⁴க்கு² ந ஸம்வித³ஹதி, விஸங்கேதேன க³ச்ச²தி, ஆபதா³ஸு, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
தே²ய்யஸத்த²ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.
7. ஸம்விதா⁴னஸிக்கா²பத³ம்
412. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² கோஸலேஸு ஜனபதே³ ஸாவத்தி²ம் க³ச்ச²ந்தோ அஞ்ஞதரேன கா³மத்³வாரேன அதிக்கமதி. அஞ்ஞதரா இத்தீ² ஸாமிகேன ஸஹ ப⁴ண்டி³த்வா கா³மதோ நிக்க²மித்வா தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா ஏதத³வோச – ‘‘கஹம், ப⁴ந்தே, அய்யோ க³மிஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸாவத்தி²ம் கோ² அஹம், ப⁴கி³னி, க³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘அஹம் அய்யேன ஸத்³தி⁴ம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏய்யாஸி, ப⁴கி³னீ’’தி. அத² கோ² தஸ்ஸா இத்தி²யா ஸாமிகோ கா³மதோ நிக்க²மித்வா மனுஸ்ஸே புச்சி² – ‘‘அபாய்யோ [அபய்யா (ஸீ. ஸ்யா.)] ஏவரூபிம் இத்தி²ம் பஸ்ஸேய்யாதா²’’தி? ‘‘ஏஸாய்யோ, பப்³ப³ஜிதேன ஸஹ க³ச்ச²தீ’’தி. அத² கோ² ஸோ புரிஸோ அனுப³ந்தி⁴த்வா தம் பி⁴க்கு²ம் க³ஹேத்வா ஆகோடேத்வா முஞ்சி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே பதூ⁴பேந்தோ நிஸீதி³. அத² கோ² ஸா இத்தீ² தம் புரிஸம் ஏதத³வோச – ‘‘நாய்யோ ஸோ பி⁴க்கு² மம் நிப்பாதேஸி; அபிச, அஹமேவ தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் க³ச்சா²மி; அகாரகோ ஸோ பி⁴க்கு²; க³ச்ச², நம் க²மாபேஹீ’’தி. அத² கோ² ஸோ புரிஸோ தம் பி⁴க்கு²ம் க²மாபேஸி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கு² மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர த்வம், பி⁴க்கு², மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜஸீதி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸஸி! நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம், உத்³தி³ஸேய்யாத² –
413. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜேய்ய, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, பாசித்திய’’ந்தி.
414. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
மாதுகா³மோ நாம மனுஸ்ஸித்தீ², ந யக்கீ² ந பேதீ ந திரச்சா²னக³தா விஞ்ஞூ படிப³லா ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆஜானிதும்.
ஸத்³தி⁴ந்தி ஏகதோ.
ஸம்விதா⁴யாதி – ‘‘க³ச்சா²ம ப⁴கி³னி, க³ச்சா²மாய்ய, க³ச்சா²மாய்ய, க³ச்சா²ம ப⁴கி³னி, அஜ்ஜ வா ஹிய்யோ வா பரே வா க³ச்சா²மா’’தி ஸம்வித³ஹதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பீதி குக்குடஸம்பாதே கா³மே கா³மந்தரே கா³மந்தரே ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அகா³மகே அரஞ்ஞே அத்³த⁴யோஜனே அத்³த⁴யோஜனே ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
415. மாதுகா³மே மாதுகா³மஸஞ்ஞீ ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. மாதுகா³மே வேமதிகோ ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. மாதுகா³மே அமாதுகா³மஸஞ்ஞீ ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
பி⁴க்கு² ஸம்வித³ஹதி மாதுகா³மோ ந ஸம்வித³ஹதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. யக்கி²யா வா பேதியா பண்ட³கேன வா திரச்சா²னக³தமனுஸ்ஸவிக்³க³ஹித்தி²யா வா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விதா⁴ய ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி, அந்தமஸோ கா³மந்தரம்பி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அமாதுகா³மே மாதுகா³மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அமாதுகா³மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அமாதுகா³மே அமாதுகா³மஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
416. அனாபத்தி அஸம்வித³ஹித்வா க³ச்ச²தி, மாதுகா³மோ ஸம்வித³ஹதி பி⁴க்கு² ந ஸம்வித³ஹதி, விஸங்கேதேன க³ச்ச²தி, ஆபதா³ஸு, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
ஸம்விதா⁴னஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.
8. அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம்
417. [இத³ம் வத்து² சூளவ. 65; ம. நி. 1.234] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அரிட்ட²ஸ்ஸ நாம பி⁴க்கு²னோ க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ [க³ந்த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ (ஸ்யா. க.)] ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் ஹோதி – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² – ‘‘அரிட்ட²ஸ்ஸ கிர நாம பி⁴க்கு²னோ க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸச்சம் கிர தே, ஆவுஸோ அரிட்ட², ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி? ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி.
‘‘மா, ஆவுஸோ அரிட்ட², ஏவம் அவச. மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி². ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம் [அப்³பா⁴சிக்க²னம் (இதிபி)]. ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அனேகபரியாயேனாவுஸோ அரிட்ட², அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. மம்ஸபேஸூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா…பே… திணுக்கூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… அங்கா³ரகாஸூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ஸுபினகூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… யாசிதகூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ருக்க²ப²லூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… அஸிஸூனூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ஸத்திஸூலூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’’தி.
ஏவம்பி கோ² அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ ததே²வ தம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் தா²மஸா பராமாஸா அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரதி – ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி. யதோ ச கோ² தே பி⁴க்கூ² நாஸக்கி²ம்ஸு அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசேதும், அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் படிபுச்சி² – ‘‘ஸச்சம் கிர தே, அரிட்ட², ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி? ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி.
கஸ்ஸ நு கோ² நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, மயா ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாஸி? நனு மயா, மோக⁴புரிஸ, அனேகபரியாயேன அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா மயா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா மயா…பே… மம்ஸபேஸூபமா காமா வுத்தா மயா… திணுக்கூபமா காமா வுத்தா மயா… அங்கா³ரகாஸூபமா காமா வுத்தா மயா… ஸுபினகூபமா காமா வுத்தா மயா… யாசிதகூபமா காமா வுத்தா மயா… ருக்க²ப²லூபமா காமா வுத்தா மயா… அஸிஸூனூபமா காமா வுத்தா மயா… ஸத்திஸூலூபமா காமா வுத்தா மயா… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா மயா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அத² ச பன த்வம், மோக⁴புரிஸ, அத்தனா து³க்³க³ஹிதேன அம்ஹே சேவ அப்³பா⁴சிக்க²ஸி, அத்தானஞ்ச க²ணஸி, ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவஸி. தஞ்ஹி தே, மோக⁴புரிஸ, ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே…. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
418. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய, அனேகபரியாயேனாவுஸோ, அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா, அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாயா’தி. ஏவஞ்ச [ஏவஞ்ச பன (க.)] ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ ததே²வ பக்³க³ண்ஹேய்ய, ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³ தஸ்ஸ படினிஸ்ஸக்³கா³ய. யாவததியஞ்சே ஸமனுபா⁴ஸியமானோ தம் படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, இச்சேதம் குஸலம், நோ சே படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
419. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஏவம் வதே³ய்யாதி – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி.
ஸோ பி⁴க்கூ²தி யோ ஸோ ஏவம்வாதீ³ பி⁴க்கு².
பி⁴க்கூ²ஹீதி அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி. யே பஸ்ஸந்தி யே ஸுணந்தி தேஹி வத்தப்³போ³ – ‘‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய, அனேகபரியாயேனாவுஸோ அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாயா’’தி. து³தியம்பி வத்தப்³போ³. ததியம்பி வத்தப்³போ³. ஸசே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, இச்சேதம் குஸலம்; நோ சே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஸுத்வா ந வத³ந்தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஸோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம்பி ஆகட்³டி⁴த்வா வத்தப்³போ³ – ‘‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய, அனேகபரியாயேனாவுஸோ அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாயா’’தி. து³தியம்பி வத்தப்³போ³. ததியம்பி வத்தப்³போ³. ஸசே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, இச்சேதம் குஸலம். நோ சே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஸோ பி⁴க்கு² ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –
420. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. ஸோ தம் தி³ட்டி²ம் ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸமனுபா⁴ஸேய்ய – தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா படினிஸ்ஸக்³கா³ய. ஏஸா ஞத்தி.
‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. ஸோ தம் தி³ட்டி²ம் ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸமனுபா⁴ஸதி தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா படினிஸ்ஸக்³கா³ய. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸமனுபா⁴ஸனா, தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா படினிஸ்ஸக்³கா³ய, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.
‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி – ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. ஸோ தம் தி³ட்டி²ம் ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸமனுபா⁴ஸதி தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா படினிஸ்ஸக்³கா³ய. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸமனுபா⁴ஸனா, தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா படினிஸ்ஸக்³கா³ய, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.
‘‘ஸமனுப⁴ட்டோ² ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு², தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா படினிஸ்ஸக்³கா³ய. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.
ஞத்தியா து³க்கடம். த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து³க்கடா. கம்மவாசாபரியோஸானே ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
421. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ த⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.
422. அனாபத்தி அஸமனுபா⁴ஸந்தஸ்ஸ, படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகஸ்ஸாதி.
அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் அட்ட²மம்.
9. உக்கி²த்தஸம்போ⁴க³ஸிக்கா²பத³ம்
423. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ததா²வாதி³னா அரிட்டே²ன பி⁴க்கு²னா [பி⁴க்கு²னா க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³பே³ன (?)] அகடானுத⁴ம்மேன தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பு⁴ஞ்ஜந்திபி ஸம்வஸந்திபி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ததா²வாதி³னா அரிட்டே²ன பி⁴க்கு²னா [பி⁴க்கு²னா க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³பே³ன (?)] அகடானுத⁴ம்மேன தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்திபி ஸம்வஸிஸ்ஸந்திபி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேஸ்ஸந்தீதி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஜானம் ததா²வாதி³னா அரிட்டே²ன பி⁴க்கு²னா [பி⁴க்கு²னா க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³பே³ன (?)] அகடானுத⁴ம்மேன தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பு⁴ஞ்ஜதா²பி ஸம்வஸதா²பி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, ஜானம் ததா²வாதி³னா அரிட்டே²ன பி⁴க்கு²னா [பி⁴க்கு²னா க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³னே (?)] அகடானுத⁴ம்மேன தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதா²பி ஸம்வஸிஸ்ஸதா²பி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
424. ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் ததா²வாதி³னா பி⁴க்கு²னா அகடானுத⁴ம்மேன தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பு⁴ஞ்ஜேய்ய வா ஸம்வஸேய்ய வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
425. யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
ததா²வாதி³னாதி – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி ஏவம் வாதி³னா.
அகடானுத⁴ம்மோ நாம உக்கி²த்தோ அனோஸாரிதோ.
தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ந்தி ஏதம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம்.
ஸம்பு⁴ஞ்ஜேய்ய வாதி ஸம்போ⁴கோ³ நாம த்³வே ஸம்போ⁴கா³ – ஆமிஸஸம்போ⁴கோ³ ச த⁴ம்மஸம்போ⁴கோ³ ச. ஆமிஸஸம்போ⁴கோ³ நாம ஆமிஸம் தே³தி வா படிக்³க³ண்ஹாதி வா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மஸம்போ⁴கோ³ நாம உத்³தி³ஸதி வா உத்³தி³ஸாபேதி வா, பதே³ன உத்³தி³ஸதி வா உத்³தி³ஸாபேதி வா, பதே³ பதே³ ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அக்க²ராய உத்³தி³ஸதி வா உத்³தி³ஸாபேதி வா, அக்க²ரக்க²ராய ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஸம்வஸேய்ய வாதி உக்கி²த்தகேன ஸத்³தி⁴ம் உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ஸங்க⁴கம்மம் வா கரோதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேய்யாதி ஏகச்ச²ன்னே உக்கி²த்தகே நிபன்னே பி⁴க்கு² நிபஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பி⁴க்கு² நிபன்னே உக்கி²த்தகோ நிபஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபோ⁴ வா நிபஜ்ஜந்தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உட்ட²ஹித்வா புனப்புனம் நிபஜ்ஜந்தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
426. உக்கி²த்தகே உக்கி²த்தகஸஞ்ஞீ ஸம்பு⁴ஞ்ஜதி வா ஸம்வஸதி வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உக்கி²த்தகே வேமதிகோ ஸம்பு⁴ஞ்ஜதி வா ஸம்வஸதி வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. உக்கி²த்தகே அனுக்கி²த்தகஸஞ்ஞீ ஸம்பு⁴ஞ்ஜதி வா ஸம்வஸதி வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேதி, அனாபத்தி. அனுக்கி²த்தகே உக்கி²த்தகஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுக்கி²த்தகே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுக்கி²த்தகே அனுக்கி²த்தகஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
427. அனாபத்தி அனுக்கி²த்தோதி ஜானாதி, உக்கி²த்தோ ஓஸாரிதோதி ஜானாதி, உக்கி²த்தோ தம் தி³ட்டி²ம் படினிஸ்ஸட்டோ²தி ஜானாதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
உக்கி²த்தஸம்போ⁴க³ஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் நவமம்.
10. கண்டகஸிக்கா²பத³ம்
428. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன கண்டகஸ்ஸ [கண்ட³கஸ்ஸ (ஸ்யா. க.)] நாம ஸமணுத்³தே³ஸஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் ஹோதி – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² கண்டகஸ்ஸ நாம கிர ஸமணுத்³தே³ஸஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன கண்டகோ ஸமணுத்³தே³ஸோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸச்சம் கிர தே, ஆவுஸோ கண்டக, ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யே’மே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி? ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி.
மா, ஆவுஸோ கண்டக, ஏவம் அவச. மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி². ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம். ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அனேகபரியாயேன, ஆவுஸோ கண்டக, அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ…பே… ஏவம்பி கோ² கண்டகோ ஸமணுத்³தே³ஸோ தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ ததே²வ தம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் தா²மஸா பராமாஸா அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரதி – ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி.
யதோ ச கோ² தே பி⁴க்கூ² நாஸக்கி²ம்ஸு கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசேதும், அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் படிபுச்சி² – ‘‘ஸச்சம் கிர தே, கண்டக, ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி? ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி.
‘‘கஸ்ஸ நு கோ² நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, மயா ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாஸி? நனு மயா, மோக⁴புரிஸ, அனேகபரியாயேன அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா, அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய? அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா மயா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா மயா…பே… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா மயா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அத² ச பன த்வம், மோக⁴புரிஸ, அத்தனா து³க்³க³ஹிதேன அம்ஹே சேவ அப்³பா⁴சிக்க²ஸி அத்தானஞ்ச க²ணஸி ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவஸி. தஞ்ஹி தே, மோக⁴புரிஸ, ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… பஸன்னானஞ்ச ஏகச்சானம் அஞ்ஞத²த்தாயா’’தி. விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் நாஸேது. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, நாஸேதப்³போ³ – அஜ்ஜதக்³கே³ தே, ஆவுஸோ கண்டக, ந சேவ ஸோ ப⁴க³வா ஸத்தா² அபதி³ஸிதப்³போ³. யம்பி சஞ்ஞே ஸமணுத்³தே³ஸா லப⁴ந்தி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³ரத்ததிரத்தம் ஸஹஸேய்யம் ஸாபி தே நத்தி². சர பிரே வினஸ்ஸா’’தி. அத² கோ² ஸங்கோ⁴ கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் நாஸேஸி.
தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ததா²னாஸிதம் கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் உபலாபேந்திபி உபட்டா²பேந்திபி ஸம்பு⁴ஞ்ஜந்திபி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஜானம் ததா²னாஸிதம் கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் உபலாபேஸ்ஸந்திபி உபட்டா²பேஸ்ஸந்திபி ஸம்பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்திபி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேஸ்ஸந்தீ’’தி…பே… ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஜானம் ததா²னாஸிதம் கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் உபலாபேதா²பி உபட்டா²பேதா²பி ஸம்பு⁴ஞ்ஜதா²பி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேதா²தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தும்ஹே, மோக⁴புரிஸா, ஜானம் ததா²னாஸிதம் கண்டகம் ஸமணுத்³தே³ஸம் உபலாபேஸ்ஸதா²பி உபட்டா²பேஸ்ஸதா²பி ஸம்பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதா²பி ஸஹாபி ஸேய்யம் கப்பேஸ்ஸத²! நேதம், மோக⁴புரிஸா, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாத² –
429. ‘‘ஸமணுத்³தே³ஸோபி சே ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி, ஸோ ஸமணுத்³தே³ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மாவுஸோ ஸமணுத்³தே³ஸ, ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அனேகபரியாயேனாவுஸோ ஸமணுத்³தே³ஸ, அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாயா’தி. ஏவஞ்ச [ஏவஞ்ச பன (க.)] ஸோ ஸமணுத்³தே³ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ ததே²வ பக்³க³ண்ஹேய்ய, ஸோ ஸமணுத்³தே³ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஜ்ஜதக்³கே³ தே, ஆவுஸோ ஸமணுத்³தே³ஸ, ந சேவ ஸோ ப⁴க³வா ஸத்தா² அபதி³ஸிதப்³போ³. யம்பி சஞ்ஞே ஸமணுத்³தே³ஸா லப⁴ந்தி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³ரத்ததிரத்தம் ஸஹஸேய்யம் ஸாபி தே நத்தி². சர பிரே வினஸ்ஸா’தி. யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் ததா²னாஸிதம் ஸமணுத்³தே³ஸம் உபலாபேய்ய வா உபட்டா²பேய்ய வா ஸம்பு⁴ஞ்ஜேய்ய வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேய்ய, பாசித்திய’’ந்தி.
430. ஸமணுத்³தே³ஸோ நாம ஸாமணேரோ வுச்சதி.
ஏவம் வதே³ய்யாதி – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, யதா²யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி.
ஸோ ஸமணுத்³தே³ஸோதி யோ ஸோ ஏவம்வாதீ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ.
பி⁴க்கூ²ஹீதி அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி, யே பஸ்ஸந்தி யே ஸுணந்தி தேஹி வத்தப்³போ³ – ‘‘மா, ஆவுஸோ ஸமணுத்³தே³ஸ, ஏவம் அவச. மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி². ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம். ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அனேகபரியாயேனாவுஸோ ஸமணுத்³தே³ஸ, அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா. அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாயா’’தி. து³தியம்பி வத்தப்³போ³… ததியம்பி வத்தப்³போ³…பே… ஸசே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி இச்சேதம் குஸலம், நோ சே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி ஸோ ஸமணுத்³தே³ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ தே, ஆவுஸோ ஸமணுத்³தே³ஸ, ந சேவ ஸோ ப⁴க³வா ஸத்தா² அபதி³ஸிதப்³போ³. யம்பி சஞ்ஞே ஸமணுத்³தே³ஸா லப⁴ந்தி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³ரத்ததிரத்தம் ஸஹஸேய்யம் ஸாபி தே நத்தி². சர பிரே வினஸ்ஸா’’தி.
யோ பனாதி யோ யாதி³ஸோ…பே… பி⁴க்கூ²தி…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²தி.
ஜானாதி நாம ஸாமம் வா ஜானாதி, அஞ்ஞே வா தஸ்ஸ ஆரோசேந்தி, ஸோ வா ஆரோசேதி.
ததா²னாஸிதந்தி ஏவம் நாஸிதம்.
ஸமணுத்³தே³ஸோ நாம ஸாமணேரோ வுச்சதி.
உபலாபேய்ய வாதி தஸ்ஸ பத்தம் வா சீவரம் வா உத்³தே³ஸம் வா பரிபுச்ச²ம் வா த³ஸ்ஸாமீதி உபலாபேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
உபட்டா²பேய்ய வாதி தஸ்ஸ சுண்ணம் வா மத்திகம் வா த³ந்தகட்ட²ம் வா முகோ²த³கம் வா ஸாதி³யதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஸம்பு⁴ஞ்ஜேய்ய வாதி ஸம்போ⁴கோ³ நாம த்³வே ஸம்போ⁴கா³ – ஆமிஸஸம்போ⁴கோ³ ச த⁴ம்மஸம்போ⁴கோ³ ச. ஆமிஸஸம்போ⁴கோ³ நாம ஆமிஸம் தே³தி வா படிக்³க³ண்ஹாதி வா, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. த⁴ம்மஸம்போ⁴கோ³ நாம உத்³தி³ஸதி வா உத்³தி³ஸாபேதி வா, பதே³ன உத்³தி³ஸதி வா உத்³தி³ஸாபேதி வா, பதே³ பதே³ ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. அக்க²ராய உத்³தி³ஸதி வா உத்³தி³ஸாபேதி வா, அக்க²ரக்க²ராய ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேய்யாதி ஏகச்ச²ன்னே நாஸிதகே ஸமணுத்³தே³ஸே நிபன்னே பி⁴க்கு² நிபஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. பி⁴க்கு² நிபன்னே நாஸிதகோ ஸமணுத்³தே³ஸோ நிபஜ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உபோ⁴ வா நிபஜ்ஜந்தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. உட்ட²ஹித்வா புனப்புனம் நிபஜ்ஜந்தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ.
431. நாஸிதகே நாஸிதகஸஞ்ஞீ உபலாபேதி வா உபட்டா²பேதி வா ஸம்பு⁴ஞ்ஜதி வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ. நாஸிதகே வேமதிகோ உபலாபேதி வா உபட்டா²பேதி வா ஸம்பு⁴ஞ்ஜதி வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. நாஸிதகே அனாஸிதகஸஞ்ஞீ உபலாபேதி வா உபட்டா²பேதி வா ஸம்பு⁴ஞ்ஜதி வா ஸஹ வா ஸேய்யம் கப்பேதி, அனாபத்தி. அனாஸிதகே நாஸிதகஸஞ்ஞீ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனாஸிதகே வேமதிகோ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனாஸிதகே அனாஸிதகஸஞ்ஞீ, அனாபத்தி.
432. அனாபத்தி அனாஸிதகோதி ஜானாதி, தம் தி³ட்டி²ம் படினிஸ்ஸட்டோ²தி ஜானாதி, உம்மத்தகஸ்ஸ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி.
கண்டகஸிக்கா²பத³ம் நிட்டி²தம் த³ஸமம்.
ஸப்பாணகவக்³கோ³ ஸத்தமோ.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
ஸஞ்சிச்சவத⁴ஸப்பாணம், உக்கோடம் து³ட்டு²ல்லசா²த³னம்;
ஊனவீஸதி ஸத்த²ஞ்ச, ஸம்விதா⁴னம் அரிட்ட²கம்;
உக்கி²த்தம் கண்டகஞ்சேவ, த³ஸ ஸிக்கா²பதா³ இமேதி.