1. போ³தி⁴கதா²

1. [உதா³. 1 ஆத³யோ] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா உருவேலாயம் விஹரதி நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய தீரே போ³தி⁴ருக்க²மூலே பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. அத² கோ² ப⁴க³வா போ³தி⁴ருக்க²மூலே ஸத்தாஹம் ஏகபல்லங்கேன நிஸீதி³ விமுத்திஸுக²படிஸம்வேதீ³ [விமுத்திஸுக²ம் படிஸம்வேதீ³ (க.)]. அத² கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பட²மம் யாமம் படிச்சஸமுப்பாத³ம் அனுலோமபடிலோமம் மனஸாகாஸி – ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம், உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி – ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. ‘‘அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴, ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴, நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴, ஸளாயதனனிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴, வேத³னானிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴, உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி – ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யதா³ ஹவே பாதுப⁴வந்தி த⁴ம்மா;

ஆதாபினோ ஜா²யதோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ;

அத²ஸ்ஸ கங்கா² வபயந்தி ஸப்³பா³;

யதோ பஜானாதி ஸஹேதுத⁴ம்ம’’ந்தி.

2. [உதா³. 2] அத² கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா மஜ்ஜி²மம் யாமம் படிச்சஸமுப்பாத³ம் அனுலோமபடிலோமம் மனஸாகாஸி – ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதீ…பே… நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யதா³ ஹவே பாதுப⁴வந்தி த⁴ம்மா;

ஆதாபினோ ஜா²யதோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ;

அத²ஸ்ஸ கங்கா² வபயந்தி ஸப்³பா³;

யதோ க²யம் பச்சயானம் அவேதீ³’’தி.

3. [உதா³. 3] அத² கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சி²மம் யாமம் படிச்சஸமுப்பாத³ம் அனுலோமபடிலோமம் மனஸாகாஸி – ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி…பே… நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யதா³ ஹவே பாதுப⁴வந்தி த⁴ம்மா;

ஆதாபினோ ஜா²யதோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ;

விதூ⁴பயம் திட்ட²தி மாரஸேனம்;

ஸூரியோவ [ஸுரியோவ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] ஓபா⁴ஸயமந்தலிக்க²’’ந்தி.

போ³தி⁴கதா² நிட்டி²தா.