1. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸயாசனா
383. [உதா³. 45; அ. நி. 8.20] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாது பாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா தத³ஹுபோஸதே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே பட²மே யாமே உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே மஜ்ஜி²மே யாமே உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ மஜ்ஜி²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே உத்³த⁴ஸ்தே அருணே நந்தி³முகி²யா ரத்தியா உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தம் அருணம் நந்தி³முகி² ரத்தி, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ‘‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’தி.
அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கம் நு கோ² ப⁴க³வா புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ஏவமாஹ – ‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸப்³பா³வந்தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச மனஸாகாஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் து³ஸ்ஸீலம் பாபத⁴ம்மம் அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரம் படிச்ச²ன்னகம்மந்தம் அஸ்ஸமணம் ஸமணபடிஞ்ஞம் அப்³ரஹ்மசாரிம் ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞம் அந்தோபூதிம் அவஸ்ஸுதம் கஸம்பு³ஜாதம் [கஸம்பு³கஜாதம் (க.)] மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னம். தி³ஸ்வான யேன ஸோ புக்³க³லோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. ஏவம் வுத்தே ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. ததியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கா நிக்கா²மேத்வா ஸூசிக⁴டிகம் த³த்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்கா²மிதோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புக்³க³லோ மயா; ஸுத்³தா⁴ பரிஸா; உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி.
‘‘அச்ச²ரியம், மோக்³க³ல்லான, அப்³பு⁴தம், மோக்³க³ல்லான, யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாம ஸோ மோக⁴புரிஸோ ஆக³மேஸ்ஸதீ’’தி! அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –