9. பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கம்

1. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸயாசனா

383. [உதா³. 45; அ. நி. 8.20] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாது பாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா தத³ஹுபோஸதே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே பட²மே யாமே உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே மஜ்ஜி²மே யாமே உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ மஜ்ஜி²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா நிக்க²ந்தே பச்சி²மே யாமே உத்³த⁴ஸ்தே அருணே நந்தி³முகி²யா ரத்தியா உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பச்சி²மோ யாமோ, உத்³த⁴ஸ்தம் அருணம் நந்தி³முகி² ரத்தி, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி. ‘‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கம் நு கோ² ப⁴க³வா புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ஏவமாஹ – ‘அபரிஸுத்³தா⁴, ஆனந்த³, பரிஸா’’’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸப்³பா³வந்தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச மனஸாகாஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் து³ஸ்ஸீலம் பாபத⁴ம்மம் அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரம் படிச்ச²ன்னகம்மந்தம் அஸ்ஸமணம் ஸமணபடிஞ்ஞம் அப்³ரஹ்மசாரிம் ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞம் அந்தோபூதிம் அவஸ்ஸுதம் கஸம்பு³ஜாதம் [கஸம்பு³கஜாதம் (க.)] மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னம். தி³ஸ்வான யேன ஸோ புக்³க³லோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. ஏவம் வுத்தே ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் ஏதத³வோச – ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ, தி³ட்டோ²ஸி ப⁴க³வதா; நத்தி² தே பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ’’தி. ததியம்பி கோ² ஸோ புக்³க³லோ துண்ஹீ அஹோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தம் புக்³க³லம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கா நிக்கா²மேத்வா ஸூசிக⁴டிகம் த³த்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்கா²மிதோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புக்³க³லோ மயா; ஸுத்³தா⁴ பரிஸா; உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி.

‘‘அச்ச²ரியம், மோக்³க³ல்லான, அப்³பு⁴தம், மோக்³க³ல்லான, யாவ பா³ஹாக³ஹணாபி நாம ஸோ மோக⁴புரிஸோ ஆக³மேஸ்ஸதீ’’தி! அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

2. மஹாஸமுத்³தே³அட்ட²ச்ச²ரியம்

384. [உதா³. 45; அ. நி. 8.19] ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²?

‘‘மஹாஸமுத்³தோ³, பி⁴க்க²வே, அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ ந ஆயதகேனேவ பபாதோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ ந ஆயதகேனேவ பபாதோ – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி – அயம் [அயம்பி (ஸ்யா.)], பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி. யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம், தம் கி²ப்பஞ்ஞேவ தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி, யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம், தம் கி²ப்பஞ்ஞேவ தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³, யமுனா, அசிரவதீ, ஸரபூ⁴, மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்தா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, மஹாஸமுத்³தோ³ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, யாகாசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³, யமுனா, அசிரவதீ, ஸரபூ⁴, மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்தா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, மஹாஸமுத்³தோ³ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, யா ச [யாகாசி (ஸ்யா.)] லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி, யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி, யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ பஞ்சமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ச²ட்டோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ [ப³ஹூதரதனோ (க.)] அனேகரதனோ. தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா, மணி, வேளுரியோ, ஸங்கோ², ஸிலா, பவாளம், ரஜதம், ஜாதரூபம், லோஹிதகோ, மஸாரக³ல்லம். யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ, தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா, மணி, வேளுரியோ, ஸங்கோ², ஸிலா, பவாளம், ரஜதம், ஜாதரூபம், லோஹிதகோ, மஸாரக³ல்லம் – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ ஸத்தமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ. தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி, திமிங்க³லோ, திமிதிமிங்க³லோ [திமிரபிங்க³லோ (ஸீ.), திமிதிமிங்க³லோ மஹாதிமிங்க³லோ (ஸ்யா. கம்.)], அஸுரா, நாகா³, க³ந்த⁴ப்³பா³. ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, தியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, சதுயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ, தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி, திமிங்க³லோ, திமிதிமிங்க³லோ, அஸுரா, நாகா³, க³ந்த⁴ப்³பா³; ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³, யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா…பே… பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா – அயம், பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரமந்தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா அஸுரா மஹாஸமுத்³தே³ அபி⁴ரம’’ந்தி.

3. இமஸ்மிம்த⁴ம்மவினயேஅட்ட²ச்ச²ரியம்

385. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. கதமே அட்ட²?

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ அனுபுப்³ப³னின்னோ அனுபுப்³ப³போணோ அனுபுப்³ப³பப்³பா⁴ரோ ந ஆயதகேனேவ பபாதோ; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³ ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴. யம்பி, பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அனுபுப்³ப³ஸிக்கா² அனுபுப்³ப³கிரியா அனுபுப்³ப³படிபதா³ ந ஆயதகேனேவ அஞ்ஞாபடிவேதோ⁴ – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யம் மயா ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், தம் மம ஸாவகா ஜீவிதஹேதுபி நாதிக்கமந்தி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, மயா மம ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், தம் மம ஸாவகா ஜீவிதஹேதுபி நாதிக்கமந்தி – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே து³தியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ந மதேன குணபேன ஸம்வஸதி, யம் ஹோதி மஹாஸமுத்³தே³ மதம் குணபம் தம் கி²ப்பமேவ தீரம் வாஹேதி, த²லம் உஸ்ஸாரேதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யோ ஸோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ அந்தோபூதி அவஸ்ஸுதோ கஸம்பு³ஜாதோ, ந தேன ஸங்கோ⁴ ஸம்வஸதி, கி²ப்பமேவ நம் ஸன்னிபதித்வா உக்கி²பதி, கிஞ்சாபி கோ² ஸோ ஹோதி மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னோ. அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸங்க⁴ம்ஹா, ஸங்கோ⁴ ச தேன. யம்பி, பி⁴க்க²வே, யோ ஸோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸீலோ பாபத⁴ம்மோ அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோ படிச்ச²ன்னகம்மந்தோ அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோ அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ அந்தோபூதி அவஸ்ஸுதோ கஸம்பு³ஜாதோ, ந தேன ஸங்கோ⁴ ஸம்வஸதி, கி²ப்பமேவ நம் ஸன்னிபூதித்வா உக்கி²பதி, கிஞ்சாபி கோ² ஸோ ஹோதி மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னோ, அத² கோ² ஸோ ஆரகாவ ஸங்க⁴ம்ஹா, ஸங்கோ⁴ ச தேன – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ததியோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா காசி மஹானதி³யோ, ஸேய்யதி²த³ம் – க³ங்கா³, யமுனா, அசிரவதீ, ஸரபூ⁴, மஹீ, தா மஹாஸமுத்³த³ம் பத்தா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, மஹாஸமுத்³தோ³ த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோமே வண்ணா – க²த்தியா, ப்³ராஹ்மணா, வேஸ்ஸா, ஸுத்³தா³. தே ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா [பப்³ப³ஜிதா (ஸீ.)] ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ஸமணா ஸக்யபுத்தியா த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோமே வண்ணா க²த்தியா ப்³ராஹ்மணா வேஸ்ஸா ஸுத்³தா³, தே ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஜஹந்தி புரிமானி நாமகோ³த்தானி, ஸமணா ஸக்யபுத்தியா த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே சதுத்தோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யா ச லோகே ஸவந்தியோ மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேந்தி, யா ச அந்தலிக்கா² தா⁴ரா பபதந்தி, ந தேன மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ப³ஹூ சேபி பி⁴க்கூ² அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தி, ந தேன நிப்³பா³னதா⁴துயா ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி. யம்பி, பி⁴க்க²வே, ப³ஹூ சேபி பி⁴க்கூ² அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தி, ந தேன நிப்³பா³னதா⁴துயா ஊனத்தம் வா பூரத்தம் வா பஞ்ஞாயதி – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பஞ்சமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ஏகரஸோ லோணரஸோ, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ விமுத்திரஸோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ஏகரஸோ விமுத்திரஸோ – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ச²ட்டோ² அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ, தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – முத்தா, மணி, வேளுரியோ, ஸங்கோ², ஸிலா, பவாளம், ரஜதம், ஜாதரூபம், லோஹிதகோ, மஸாரக³ல்லம்; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ. தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ ப³ஹுரதனோ அனேகரதனோ, தத்ரிமானி ரதனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா…பே… அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ஸத்தமோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தோ³ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ, தத்ரிமே பூ⁴தா – திமி, திமிங்க³லோ, திமிதிமிங்க³லோ, அஸுரா, நாகா³, க³ந்த⁴ப்³பா³, ஸந்தி மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, த்³வியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, தியோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, சதுயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா, பஞ்சயோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வா; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ. தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ; ஸகதா³கா³மீ, ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ; அனாகா³மீ, அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ; அரஹா, அரஹத்தப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ. யம்பி, பி⁴க்க²வே, அயம் த⁴ம்மவினயோ மஹதம் பூ⁴தானம் ஆவாஸோ, தத்ரிமே பூ⁴தா – ஸோதாபன்னோ, ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ…பே… அரஹா, அரஹதப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ – அயம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ, யம் தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தி. ‘‘இமே கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அட்ட² அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, யே தி³ஸ்வா தி³ஸ்வா பி⁴க்கூ² இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே அபி⁴ரமந்தீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

[உதா³. 45] ‘‘ச²ன்னமதிவஸ்ஸதி [ஸுச²ன்னமதிவஸ்ஸதி (க.)], விவடம் நாதிவஸ்ஸதி;

தஸ்மா ச²ன்னம் விவரேத², ஏவம் தம் நாதிவஸ்ஸதீ’’தி.

4. பாதிமோக்க²ஸவனாரஹோ

386. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘நதா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, இதோ பரம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிஸ்ஸாமி. தும்ஹேவதா³னி, பி⁴க்க²வே, இதோ பரம் உபோஸத²ம் கரேய்யாத², பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாத². அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ யம் ததா²க³தோ அபரிஸுத்³தா⁴ய பரிஸாய உபோஸத²ம் கரேய்ய, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்ய. ந ச, பி⁴க்க²வே [ந ச பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு²னா (ஸ்யா. கம்.)], ஸாபத்திகேன பாதிமோக்க²ம் ஸோதப்³ப³ம். யோ ஸுணேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யோ ஸாபத்திகோ பாதிமோக்க²ம் ஸுணாதி, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ட²பேதப்³ப³ம். தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரிதப்³ப³ம் –

‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ ஸாபத்திகோ, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’ந்தி ட²பிதம் ஹோதி பாதிமோக்க²’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ‘நாம்ஹே கோசி ஜானாதீ’தி ஸாபத்திகாவ பாதிமோக்க²ம் ஸுணந்தி. தே²ரா பி⁴க்கூ² பரசித்தவிது³னோ பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசேந்தி – ‘‘இத்த²ன்னாமோ ச இத்த²ன்னாமோ ச, ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ‘நாம்ஹே கோசி ஜானாதீ’தி ஸாபத்திகாவ பாதிமோக்க²ம் ஸுணந்தீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ‘‘தே²ரா கிர பி⁴க்கூ² பரசித்தவிது³னோ அம்ஹே பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசேந்தி – இத்த²ன்னாமோ ச இத்த²ன்னாமோ ச, ஆவுஸோ, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ‘நாம்ஹே கோசி ஜானாதீ’தி ஸாபத்திகாவ பாதிமோக்க²ம் ஸுணந்தீ’’தி.

தே – புரம்ஹாகம் பேஸலா பி⁴க்கூ² பாதிமோக்க²ம் ட²பேந்தீதி – படிகச்சேவ ஸுத்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் அனாபத்திகானம் அவத்து²ஸ்மிம் அகாரணே பாதிமோக்க²ம் ட²பேந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸுத்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் அனாபத்திகானம் அவத்து²ஸ்மிம் அகாரணே பாதிமோக்க²ம் ட²பேஸ்ஸந்தீ’’தி! அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸுத்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் அனாபத்திகானம் அவத்து²ஸ்மிம் அகாரணே பாதிமோக்க²ம் ட²பேந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸுத்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் அனாபத்திகானம் அவத்து²ஸ்மிம் அகாரணே பாதிமோக்க²ம் ட²பேதப்³ப³ம். யோ ட²பேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ’’.

5. த⁴ம்மிகாத⁴ம்மிகபாதிமோக்க²ட்ட²பனம்

387. ‘‘ஏகம், பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம், ஏகம் த⁴ம்மிகம்; பாதிமோக்க²ட்ட²பனம் [ஏகம் த⁴ம்மிகம் (ஸீ. ஸ்யா.)], த்³வே அத⁴ம்மிகானி; பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, த்³வே த⁴ம்மிகானி; தீணி அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, தீணி த⁴ம்மிகானி, சத்தாரி அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, சத்தாரி த⁴ம்மிகானி; பஞ்ச அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, பஞ்ச த⁴ம்மிகானி; ச² அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, ச² த⁴ம்மிகானி; ஸத்த அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, ஸத்த த⁴ம்மிகானி; அட்ட² அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, அட்ட² த⁴ம்மிகானி; நவ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, நவ த⁴ம்மிகானி; த³ஸ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி, த³ஸ த⁴ம்மிகானி.

‘‘கதமம் ஏகம் அத⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இத³ம் ஏகம் அத⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம். கதமம் ஏகம் த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இத³ம் ஏகம் த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

‘‘கதமானி த்³வே அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி த்³வே அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி த்³வே த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி த்³வே த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி தீணி அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலிகாய தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி தீணி அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி தீணி த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலிகாய தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி தீணி த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி சத்தாரி அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலிகாய தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலிகாய ஆஜீவவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி சத்தாரி அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி சத்தாரி த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலிகாய தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலிகாய ஆஜீவவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி சத்தாரி த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி பஞ்ச அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலகேன பாராஜிகேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன…பே… அமூலகேன பாசித்தியேன… அமூலகேன பாடிதே³ஸனீயேன… அமூலகேன து³க்கடேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி பஞ்ச அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி பஞ்ச த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலகேன பாராஜிகேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன…பே… பாசித்தியேன… பாடிதே³ஸனீயேன… து³க்கடேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி பஞ்ச த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி ச² அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய; அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய; அமூலிகாய தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, அமூலிகாய தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய – இமானி ச² அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி ச² த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய; ஸமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா…பே… தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய…பே… கதாய – இமானி ச² த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி ஸத்த அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலகேன பாராஜிகேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன…பே… து²ல்லச்சயேன பாசித்தியேன பாடிதே³ஸனீயேன து³க்கடேன து³ப்³பா⁴ஸிதேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி ஸத்த அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி ஸத்த த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலகேன பாராஜிகேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி, ஸமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன…பே… து²ல்லச்சயேன பாசித்தியேன பாடிதே³ஸனீயேன து³க்கடேன து³ப்³பா⁴ஸிதேன பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி – இமானி ஸத்த த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி அட்ட² அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய; அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா …பே… தி³ட்டி²விபத்தியா…பே… ஆஜீவவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய…பே… கதாய – இமானி அட்ட² அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி அட்ட² த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய; ஸமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா…பே… தி³ட்டி²விபத்தியா…பே… ஆஜீவவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய…பே… கதாய. இமானி அட்ட² த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி நவ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய, அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாகதாய; அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா…பே… தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய…பே… கதாய…பே… கதாகதாய இமானி நவ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி நவ த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய, ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாய, ஸமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி கதாகதாய; ஸமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா…பே… தி³ட்டி²விபத்தியா பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி அகதாய…பே… கதாய – கதாகதாய…பே… இமானி நவ த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

‘‘கதமானி த³ஸ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? ந பாராஜிகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி, ந பாராஜிககதா² விப்பகதா ஹோதி; ந ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி, ந ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகதா² விப்பகதா ஹோதி; த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் உபேதி, ந த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யதி, ந த⁴ம்மிகாய ஸாமக்³கி³யா பச்சாதா³னகதா² விப்பகதா ஹோதி; ந ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, ந ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, ந தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி – இமானி த³ஸ அத⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி. கதமானி த³ஸ த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி? பாராஜிகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி, பாராஜிககதா² விப்பகதா ஹோதி; ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி, ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகதா² விப்பகதா ஹோதி; த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேதி, த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யதி, த⁴ம்மிகாய ஸாமக்³கி³யா பச்சாதா³னகதா² விப்பகதா ஹோதி; ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி – இமானி த³ஸ த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானி.

6. த⁴ம்மிகபாதிமோக்க²ட்ட²பனம்

388. ‘‘கத²ம் பாராஜிகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி பாராஜிகஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அஜ்ஜா²பத்தி ஹோதி, தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தம். ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தம், அபி ச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தம், நாபி [நாபி ச (க.)] அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி, அபிச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அஹம், ஆவுஸோ, பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

389. ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பாதிமோக்கே² ட²பிதே பரிஸா வுட்டா²தி, த³ஸன்னம் அந்தராயானம் அஞ்ஞதரேன [அஞ்ஞதரேன அந்தராயேன (ஸ்யா. கம்.)] – ராஜந்தராயேன வா, சோரந்தராயேன வா, அக்³யந்தராயேன வா, உத³கந்தராயேன வா, மனுஸ்ஸந்தராயேன வா, அமனுஸ்ஸந்தராயேன வா, வாளந்தராயேன வா, ஸரீஸபந்தராயேன வா, ஜீவிதந்தராயேன வா, ப்³ரஹ்மசரியந்தராயேன வா. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் வா ஆவாஸே, அஞ்ஞஸ்மிம் வா ஆவாஸே, தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாராஜிககதா² விப்பகதா, தம் வத்து² அவினிச்சி²தம். யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் வினிச்சி²னேய்யாதி.

‘‘ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரிதப்³ப³ம் –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாராஜிககதா² விப்பகதா, தம் வத்து² அவினிச்சி²தம். தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

390. ‘‘கத²ம் ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி ஸிக்கா² பச்சக்கா²தா ஹோதி, தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஸிக்க²ம் பச்சக்க²ந்தம். ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஸிக்க²ம் பச்சக்க²ந்தம், அபிச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமேன, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னா ஸிக்கா² பச்சக்கா²தா’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஸிக்க²ம் பச்சக்க²ந்தம், நாபி அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமேன, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னா ஸிக்கா² பச்சக்கா²தா’தி, அபிச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘மயா, ஆவுஸோ, ஸிக்கா² பச்சக்கா²தா’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமேன புக்³க³லேன ஸிக்கா² பச்சக்கா²தா, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

391. ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பாதிமோக்கே² ட²பிதே பரிஸா வுட்டா²தி, த³ஸன்னம் அந்தராயானம் அஞ்ஞதரேன – ராஜந்தராயேன வா …பே… ப்³ரஹ்மசரியந்தராயேன வா, ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் வா ஆவாஸே, அஞ்ஞஸ்மிம் வா ஆவாஸே, தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகதா² [ஸிக்கா²பச்சக்கா²தகதா² (ஸீ.)] விப்பகதா, தம் வத்து² அவினிச்சி²தம். யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் வினிச்சி²னேய்யாதி.

‘‘ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரிதப்³ப³ம் –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகதா² விப்பகதா, தம் வத்து² அவினிச்சி²தம். தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

392. ‘‘கத²ம் த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேதி? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி த⁴ம்மிகாய ஸாமக்³கி³யானுபக³மனம் ஹோதி, தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேந்தம். ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேந்தம், அபி ச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேதீ’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேந்தம், நாபி அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேதீ’தி, அபி ச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அஹம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேமீ’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் ந உபேதி, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

393. ‘‘கத²ம் த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி த⁴ம்மிகாய ஸாமக்³கி³யா பச்சாதா³னம் ஹோதி, தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யந்தம் ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யந்தம், அபி ச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யதீ’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யந்தம், நாபி அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யதீ’தி, அபி ச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அஹம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யாமீ’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ த⁴ம்மிகம் ஸாமக்³கி³ம் பச்சாதி³யதி, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

394. ‘‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பாதிமோக்கே² ட²பிதே பரிஸா வுட்டா²தி, த³ஸன்னம் அந்தராயானம் அஞ்ஞதரேன – ராஜந்தராயேன வா…பே… ப்³ரஹ்மசரியந்தராயேன வா. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் வா ஆவாஸே, அஞ்ஞஸ்மிம் வா ஆவாஸே, தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ த⁴ம்மிகாய ஸாமக்³கி³யா பச்சாதா³னகதா² விப்பகதா, தம் வத்து² அவினிச்சி²தம். யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் வினிச்சி²னேய்யாதி.

‘‘ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரிதப்³ப³ம் –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ த⁴ம்மிகாய ஸாமக்³கி³யா பச்சாதா³னகதா² விப்பகதா, தம் வத்து² அவினிச்சி²தம். தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

395. ‘‘கத²ம் ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம். ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், அபி ச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், நாபி அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ’தி, அபி ச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அஹம், ஆவுஸோ, ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோம்ஹீ’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ ஸீலவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ, [தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி (ஸ்யா. கம்.)] தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

396. ‘‘கத²ம் ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம். ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், அபி ச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், நாபி அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ’தி, அபி ச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அஹம், ஆவுஸோ, ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோம்ஹீ’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ ஆசாரவிபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

397. ‘‘கத²ம் தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யேஹி ஆகாரேஹி யேஹி லிங்கே³ஹி யேஹி நிமித்தேஹி தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ ஹோதி, தேஹி ஆகாரேஹி தேஹி லிங்கே³ஹி தேஹி நிமித்தேஹி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம். ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், அபி ச அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ’தி. ந ஹேவ கோ² பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், நாபி அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘இத்த²ன்னாமோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ’தி, அபி ச ஸோவ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆரோசேதி – ‘அஹம், ஆவுஸோ, தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோம்ஹீ’தி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தேன தி³ட்டே²ன தேன ஸுதேன தாய பரிஸங்காய தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸம்முகீ²பூ⁴தே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² உதா³ஹரேய்ய –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ தி³ட்டி²விபத்தியா தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதோ, தஸ்ஸ பாதிமோக்க²ம் ட²பேமி, ந தஸ்மிம் ஸம்முகீ²பூ⁴தே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி – த⁴ம்மிகம் பாதிமோக்க²ட்ட²பனம்.

‘‘இமானி த³ஸ த⁴ம்மிகானி பாதிமோக்க²ட்ட²பனானீ’’தி.

பட²மபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.

7. அத்தாதா³னஅங்க³ம்

398. அத² கோ² ஆயஸ்மா உபாலி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உபாலி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா கதமங்க³ஸமன்னாக³தம் [கதங்க³ஸமன்னாக³தம் (க.)] அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³’’ந்தி?

[பரி. 440] ‘‘அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம். அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் கோ² அஹம் இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமோ, காலோ நு கோ² இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தும் உதா³ஹு நோ’தி? ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அகாலோ இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தும், நோ காலோ’தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘காலோ இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³தும், நோ அகாலோ’தி, தேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் கோ² அஹம் இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமோ, பூ⁴தம் நு கோ² இத³ம் அத்தாதா³னம் உதா³ஹு நோ’தி? ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அபூ⁴தம் இத³ம் அத்தாதா³னம், நோ பூ⁴த’ந்தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘பூ⁴தம் இத³ம் அத்தாதா³னம், நோ அபூ⁴த’ந்தி, தேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம் கோ² அஹம் இமம் அத்தாதா³னம் ஆதா³துகாமோ, அத்த²ஸஞ்ஹிதம் நு கோ² இத³ம் அத்தாதா³னம் உதா³ஹு நோ’தி? ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அனத்த²ஸஞ்ஹிதம் இத³ம் அத்தாதா³னம், நோ அத்த²ஸஞ்ஹித’ந்தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘அத்த²ஸஞ்ஹிதம் இத³ம் அத்தாதா³னம், நோ அனத்த²ஸஞ்ஹித’ந்தி, தேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இமம் கோ² அஹம் அத்தாதா³னம் ஆதி³யமானோ லபி⁴ஸ்ஸாமி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கே² உதா³ஹு நோ’தி? ஸசே, உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² அஹம் அத்தாதா³னம் ஆதி³யமானோ ந லபி⁴ஸ்ஸாமி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கே²’தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸசே பனுபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² அஹம் அத்தாதா³னம் ஆதி³யமானோ லபி⁴ஸ்ஸாமி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கே²’தி, தேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா உத்தரி பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘இமம் கோ² மே அத்தாதா³னம் ஆதி³யதோ ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம் உதா³ஹு நோ’தி? ஸசே உபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² மே அத்தாதா³னம் ஆதி³யதோ ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, ந தம், உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதா³தப்³ப³ம். ஸசே பனுபாலி, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் ஜானாதி – ‘இமம் கோ² மே அத்தாதா³னம் ஆதி³யதோ ந ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, ஆதா³தப்³ப³ம் தம், உபாலி, அத்தாதா³னம். ஏவம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் கோ², உபாலி, அத்தாதா³னம் ஆதி³ன்னம், பச்சா²பி அவிப்படிஸாரகரம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி.

8. சோத³கேனபச்சவேக்கி²தப்³ப³த⁴ம்மா

399. [பரி. 436 (அ. நி. 10.44 தோ²கம் விஸதி³ஸம்)] ‘‘சோத³கேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி? ‘‘சோத³கேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³.

‘‘சோத³கேன, உபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ நு கோ²ம்ஹி, பரிஸுத்³தே⁴னம்ஹி காயஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ – அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன? ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி? நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு² பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³தே⁴ன காயஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ – அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴ தாவ ஆயஸ்மா காயிகம் ஸிக்க²ஸ்ஸூ’தி. இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ நு கோ²ம்ஹி, பரிஸுத்³தே⁴னம்ஹி வசீஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ – அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன? ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி? நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு² பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³தே⁴ன வசீஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தோ – அச்சி²த்³தே³ன அப்படிமம்ஸேன, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴ தாவ ஆயஸ்மா வாசஸிகம் ஸிக்க²ஸ்ஸூ’தி. இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘மேத்தம் நு கோ² மே சித்தம் பச்சுபட்டி²தம் ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு அனாகா⁴தம், ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி? நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ மேத்தசித்தம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு அனாகா⁴தம், தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴ தாவ ஆயஸ்மா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு மேத்தசித்தம் உபட்டா²பேஹீ’தி. இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ நு கோ²ம்ஹி, ஸுதத⁴ரோ, ஸுதஸன்னிச்சயோ? யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா, ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபா மே த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴? ஸம்விஜ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி? நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி, ஸுதத⁴ரோ, ஸுதஸன்னிச்சயோ; யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா, ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபஸ்ஸ த⁴ம்மா ந ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴, தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴ தாவ ஆயஸ்மா ஆக³மம் பரியாபுணஸ்ஸூ’தி. இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ.

‘‘புன சபரம், உபாலி, சோத³கேன பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘உப⁴யானி கோ² மே பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி, ஸுவிப⁴த்தானி, ஸுப்பவத்தீனி, ஸுவினிச்சி²தானி – ஸுத்தஸோ, அனுப்³யஞ்ஜனஸோ? ஸம்விஞ்ஜதி நு கோ² மே ஏஸோ த⁴ம்மோ உதா³ஹு நோ’தி? நோ சே, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ உப⁴யானி பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி, ஸுவிப⁴த்தானி, ஸுப்பவத்தீனி, ஸுவினிச்சி²தானி – ஸுத்தஸோ, அனுப்³யஞ்ஜனஸோ, ‘இத³ம் பனாவுஸோ, கத்த² வுத்தம் ப⁴க³வதா’தி, இதி புட்டோ² ந ஸம்பாயதி [ந ஸம்பாத³யதி (க.)], தஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ – ‘இங்க⁴ தாவ ஆயஸ்மா, வினயம் பரியாபுணஸ்ஸூ’தி. இதிஸ்ஸ ப⁴வந்தி வத்தாரோ. சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் பச்சவேக்கி²த்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி.

9. சோத³கேனஉபட்டா²பேதப்³ப³த⁴ம்மா

400. ‘‘சோத³கேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி? ‘‘சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா பரோ சோதே³தப்³போ³ – காலேன வக்கா²மி, நோ அகாலேன; பூ⁴தேன வக்கா²மி, நோ அபூ⁴தேன; ஸண்ஹேன வக்கா²மி, நோ ப²ருஸேன; அத்த²ஸம்ஹிதேன வக்கா²மி, நோ அனத்த²ஸம்ஹிதேன; மேத்தசித்தோ வக்கா²மி, நோ தோ³ஸந்தரோதி. சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் உபட்டா²பேத்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி.

10. சோத³கசுதி³தகபடிஸம்யுத்தகதா²

401. ‘‘அத⁴ம்மசோத³கஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ கதீஹாகாரேஹி விப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³’’தி? ‘‘அத⁴ம்மசோத³கஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹாகாரேஹி விப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³ – அகாலேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ காலேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; அபூ⁴தேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ பூ⁴தேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; ப²ருஸேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ ஸண்ஹேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; அனத்த²ஸம்ஹிதேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ அத்த²ஸம்ஹிதேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; தோ³ஸந்தரோ ஆயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ மேத்தசித்தோ, அலம் தே விப்படிஸாராயாதி. அத⁴ம்மசோத³கஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ இமேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி விப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதா² ந அஞ்ஞோபி பி⁴க்கு² அபூ⁴தேன சோதே³தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யா’’தி.

‘‘அத⁴ம்மசுதி³தஸ்ஸ பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ கதிஹாகாரேஹி அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³’’தி? ‘‘அத⁴ம்மசுதி³தஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹாகாரேஹி அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³ – அகாலேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ காலேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; அபூ⁴தேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ பூ⁴தேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; ப²ருஸேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ ஸண்ஹேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; அனத்த²ஸம்ஹிதேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ அத்த²ஸம்ஹிதேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; தோ³ஸந்தரேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ மேத்தசித்தேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராயாதி. அத⁴ம்மசுதி³தஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ இமேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³’’தி.

‘‘த⁴ம்மசோத³கஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ கதிஹாகாரேஹி அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³’’தி? ‘‘த⁴ம்மசோத³கஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹாகாரேஹி அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³ – காலேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ அகாலேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; பூ⁴தேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ அபூ⁴தேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; ஸண்ஹேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ ப²ருஸேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; அத்த²ஸம்ஹிதேனாயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ அனத்த²ஸம்ஹிதேன, அலம் தே அவிப்படிஸாராய; மேத்தசித்தோ ஆயஸ்மா சோதே³ஸி, நோ தோ³ஸந்தரோ, அலம் தே அவிப்படிஸாராயாதி. த⁴ம்மசோத³கஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ இமேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதா² அஞ்ஞோபி பி⁴க்கு² பூ⁴தேன சோதே³தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யா’’தி.

‘‘த⁴ம்மசுதி³தஸ்ஸ பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ கதிஹாகாரேஹி விப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³’’தி? ‘‘த⁴ம்மசுதி³தஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ பஞ்சஹாகாரேஹி விப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³ – காலேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ அகாலேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; பூ⁴தேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ அபூ⁴தேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; ஸண்ஹேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ ப²ருஸேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; அத்த²ஸம்ஹிதேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ அனத்த²ஸம்ஹிதேன, அலம் தே விப்படிஸாராய; மேத்தசித்தேனாயஸ்மா சுதி³தோ, நோ தோ³ஸந்தரேன, அலம் தே விப்படிஸாராயாதி. த⁴ம்மசுதி³தஸ்ஸ, உபாலி, பி⁴க்கு²னோ இமேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி விப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³’’தி.

[பரி. 438] ‘‘சோத³கேன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன கதி த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் மனஸி கரித்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி? ‘‘சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் மனஸி கரித்வா பரோ சோதே³தப்³போ³ – காருஞ்ஞதா, ஹிதேஸிதா, அனுகம்பிதா, [அனுகம்பதா (க.)] ஆபத்திவுட்டா²னதா, வினயபுரேக்கா²ரதாதி. சோத³கேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா பரம் சோதே³துகாமேன இமே பஞ்ச த⁴ம்மே அஜ்ஜ²த்தம் மனஸி கரித்வா பரோ சோதே³தப்³போ³’’தி.

‘‘சுதி³தேன பன, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா கதிஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²தப்³ப³’’ந்தி? ‘‘சுதி³தேனுபாலி, பி⁴க்கு²னா த்³வீஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்டா²தப்³ப³ம் – ஸச்சே ச அகுப்பே சா’’தி.

து³தியபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.

பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கோ நவமோ.

இமம்ஹி க²ந்த⁴கே வத்தூ² திம்ஸ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

உபோஸதே² யாவதிகம், பாபபி⁴க்கு² ந நிக்க²மி;

மோக்³க³ல்லானேன நிச்சு²த்³தோ⁴, அச்சே²ரா ஜினஸாஸனே.

நின்னோனுபுப்³ப³ஸிக்கா² ச, டி²தத⁴ம்மோ நாதிக்கம்ம;

குணபுக்கி²பதி ஸங்கோ⁴, ஸவந்தியோ ஜஹந்தி ச.

ஸவந்தி பரினிப்³ப³ந்தி, ஏகரஸ விமுத்தி ச;

ப³ஹு த⁴ம்மவினயோபி, பூ⁴தட்டா²ரியபுக்³க³லா.

ஸமுத்³த³ம் உபமம் கத்வா, வாசேஸி [டா²பேஸி (க.)] ஸாஸனே கு³ணம்;

உபோஸதே² பாதிமோக்க²ம், ந அம்ஹே கோசி ஜானாதி.

படிகச்சேவ உஜ்ஜ²ந்தி, ஏகோ த்³வே தீணி சத்தாரி;

பஞ்ச ச² ஸத்த அட்டா²னி, நவா ச த³ஸமானி ச.

ஸீல-ஆசார-தி³ட்டி² ச, ஆஜீவம் சதுபா⁴கி³கே;

பாராஜிகஞ்ச ஸங்கா⁴தி³, பாசித்தி பாடிதே³ஸனி.

து³க்கடம் பஞ்சபா⁴கே³ஸு, ஸீலாசாரவிபத்தி ச;

அகதாய கதாய ச, ச²பா⁴கே³ஸு யதா²விதி⁴.

பாராஜிகஞ்ச ஸங்கா⁴தி³, து²ல்லம் பாசித்தியேன ச;

பாடிதே³ஸனியஞ்சேவ, து³க்கடஞ்ச து³ப்³பா⁴ஸிதம்.

ஸீலாசாரவிபத்தி ச, தி³ட்டி²ஆஜீவவிபத்தி;

யா ச அட்டா² கதாகதே, தேனேதா ஸீலாசாரதி³ட்டி²யா.

அகதாய கதாயாபி, கதாகதாயமேவ ச;

ஏவம் நவவிதா⁴ வுத்தா, யதா²பூ⁴தேன ஞாயதோ.

பாராஜிகோ விப்பகதா, பச்சக்கா²தோ ததே²வ ச;

உபேதி பச்சாதி³யதி, பச்சாதா³னகதா² ச யா.

ஸீலாசாரவிபத்தி ச, ததா² தி³ட்டி²விபத்தியா;

தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதம், த³ஸதா⁴ தம் விஜானாத².

பி⁴க்கு² விபஸ்ஸதி பி⁴க்கு²ம், அஞ்ஞோ சாரோசயாதி தம்;

ஸோ யேவ தஸ்ஸ அக்கா²தி [விபஸ்ஸஞ்ஞோ சாரோசதி; தம் ஸுத்³தே⁴வ தஸ்ஸ அக்கா²தி (க.)], பாதிமோக்க²ம் ட²பேதி ஸோ.

வுட்டா²தி அந்தராயேன, ராஜசோரக்³கு³த³கா ச;

மனுஸ்ஸஅமனுஸ்ஸா ச, வாளஸரீஸபா ஜீவிப்³ரஹ்மம்.

த³ஸன்னமஞ்ஞதரேன, தஸ்மிம் அஞ்ஞதரேஸு வா;

த⁴ம்மிகாத⁴ம்மிகா சேவ, யதா² மக்³கே³ன ஜானாத².

காலபூ⁴தத்த²ஸம்ஹிதம், லபி⁴ஸ்ஸாமி ப⁴விஸ்ஸதி;

காயவாசஸிகா மேத்தா, பா³ஹுஸச்சம் உப⁴யானி.

காலபூ⁴தேன ஸண்ஹேன, அத்த²மேத்தேன சோத³யே;

விப்படிஸாரத⁴ம்மேன, ததா² வாசா [ததே²வாபி (ஸ்யா.)] வினோத³யே.

த⁴ம்மசோத³சுதி³தஸ்ஸ, வினோதே³தி விப்படிஸாரோ;

கருணா ஹிதானுகம்பி, வுட்டா²னபுரேக்கா²ரதோ.

சோத³கஸ்ஸ படிபத்தி, ஸம்பு³த்³தே⁴ன பகாஸிதா;

ஸச்சே சேவ அகுப்பே ச, சுதி³தஸ்ஸேவ த⁴ம்மதாதி.

பாதிமோக்க²ட்ட²பனக்க²ந்த⁴கம் நிட்டி²தம்.