9. அதி⁴கரணவூபஸமனஸமதோ²

ஸம்முகா²வினயோ

228. [பரி. 292-293, 307 ஆத³யோ] ‘‘விவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி? விவாதா³தி⁴கரணம் த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச, யேபு⁴ய்யஸிகாய ச. ஸியா விவாதா³தி⁴கரணம் ஏகம் ஸமத²ம் அனாக³ம்ம யேபு⁴ய்யஸிகம், ஏகேன ஸமதே²ன ஸமேய்ய – ஸம்முகா²வினயேனாதி? ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா, வினயோதி வா அவினயோதி வா, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி வா அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆபத்தீதி வா அனாபத்தீதி வா, லஹுகா ஆபத்தீதி வா க³ருகா ஆபத்தீதி வா, ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி வா அனவஸேஸா ஆபத்தீதி வா, து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா.

‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா. கா ச தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா? யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா தே ஆக³தா ஹோந்தி, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹடோ ஹோதி, ஸம்முகீ²பூ⁴தா ந படிக்கோஸந்தி – அயம் தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா. கா ச தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா? யேன த⁴ம்மேன யேன வினயேன யேன ஸத்து²ஸாஸனேன தம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி – அயம் தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா. கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச விவத³தி, யேன ச விவத³தி, உபோ⁴ அத்த²பச்சத்தி²கா ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா. ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

229. ‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் தஸ்மிம் ஆவாஸே வூபஸமேதும், தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி, யஸ்மிம் ஆவாஸே ஸம்ப³ஹுலா [ப³ஹுதரா (ஸீ. ஸ்யா.)] பி⁴க்கூ², ஸோ ஆவாஸோ க³ந்தப்³போ³. தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் ஆவாஸம் க³ச்ச²ந்தா அந்தராமக்³கே³ ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா. கா ச தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா? யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா தே ஆக³தா ஹோந்தி, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹடோ ஹோதி, ஸம்முகீ²பூ⁴தா ந படிக்கோஸந்தி – அயம் தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா. கா ச தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா? யேன த⁴ம்மேன யேன வினயேன யேன ஸத்து²ஸாஸனேன தம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி – அயம் தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா. கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச விவத³தி, யேன ச விவத³தி, உபோ⁴ அத்த²பச்சத்தி²கா ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா. ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

230. ‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் ஆவாஸம் ஆக³ச்ச²ந்தா அந்தராமக்³கே³ ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி, தம் ஆவாஸம் க³ந்த்வா ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘இத³ம் கோ², ஆவுஸோ, அதி⁴கரணம் ஏவம் ஜாதம், ஏவம் ஸமுப்பன்னம்; ஸாதா⁴யஸ்மந்தா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேந்து த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன, யத²யித³ம் அதி⁴கரணம் ஸுவூபஸந்தம் அஸ்ஸா’தி.

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² வுட்³ட⁴தரா ஹோந்தி, ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² நவகதரா, தேஹி, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘இங்க⁴ தும்ஹே, ஆயஸ்மந்தோ, முஹுத்தம் ஏகமந்தம் ஹோத², யாவ மயம் மந்தேமா’தி. ஸசே பன, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² நவகதரா ஹோந்தி, ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² வுட்³ட⁴தரா, தேஹி, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘தேன ஹி தும்ஹே, ஆயஸ்மந்தோ, முஹுத்தம் இதே⁴வ தாவ ஹோத², யாவ மயம் மந்தேமா’தி.

‘‘ஸசே பன, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் மந்தயமானானம் ஏவம் ஹோதி – ‘ந மயம் ஸக்கோம இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும் த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேனா’தி, ந தம் அதி⁴கரணம் ஆவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். ஸசே பன, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் மந்தயமானானம் ஏவம் ஹோதி – ‘ஸக்கோம மயம் இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும் த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேனா’தி, தேஹி, பி⁴க்க²வே, ஆவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘ஸசே தும்ஹே, ஆயஸ்மந்தோ, அம்ஹாகம் இமம் அதி⁴கரணம் யதா²ஜாதம் யதா²ஸமுப்பன்னம் ஆரோசேஸ்ஸத², யதா² ச மயம் இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேஸ்ஸாம த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன ததா² ஸுவூபஸந்தம் ப⁴விஸ்ஸதி. ஏவம் மயம் இமம் அதி⁴கரணம் ஸம்படிச்சி²ஸ்ஸாம. நோ சே தும்ஹே, ஆயஸ்மந்தோ, அம்ஹாகம் இமம் அதி⁴கரணம் யதா²ஜாதம் யதா²ஸமுப்பன்னம் ஆரோசேஸ்ஸத², யதா² ச மயம் இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேஸ்ஸாம த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன ததா² ந ஸுவூபஸந்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந மயம் இமம் அதி⁴கரணம் ஸம்படிச்சி²ஸ்ஸாமா’தி. ஏவம் ஸுபரிக்³க³ஹிதம் கோ², பி⁴க்க²வே, கத்வா ஆவாஸிகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தம் அதி⁴கரணம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம்.

‘‘தேஹி, பி⁴க்க²வே, ஆக³ந்துகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘யதா²ஜாதம் யதா²ஸமுப்பன்னம் மயம் இமம் அதி⁴கரணம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆரோசேஸ்ஸாம. ஸசே ஆயஸ்மந்தா ஸக்கோந்தி ஏத்தகேன வா ஏத்தகேன வா அந்தரேன இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும் த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன ததா² ஸுவூபஸந்தம் ப⁴விஸ்ஸதி. ஏவம் மயம் இமம் அதி⁴கரணம் ஆயஸ்மந்தானம் நிய்யாதே³ஸ்ஸாம. நோ சே ஆயஸ்மந்தா ஸக்கோந்தி ஏத்தகேன வா ஏத்தகேன வா அந்தரேன இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும் த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன ததா² ந ஸுவூபஸந்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந மயம் இமம் அதி⁴கரணம் ஆயஸ்மந்தானம் நிய்யாதே³ஸ்ஸாம. மயமேவ இமஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ ஸாமினோ ப⁴விஸ்ஸாமா’தி. ஏவம் ஸுபரிக்³க³ஹிதம் கோ², பி⁴க்க²வே, கத்வா ஆக³ந்துகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தம் அதி⁴கரணம் ஆவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் நிய்யாதே³தப்³ப³ம்.

‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

உப்³பா³ஹிகாயவூபஸமனம்

231. ‘‘தேஹி சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் அதி⁴கரணே வினிச்சி²யமானே அனந்தானி [அனக்³கா³னி (ஸீ.)] சேவ ப⁴ஸ்ஸானி ஜாயந்தி, ந சேகஸ்ஸ [ந சேதஸ்ஸ (க.)] பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² விஞ்ஞாயதி, அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் அதி⁴கரணம் உப்³பா³ஹிகாய வூபஸமேதும். ‘‘த³ஸஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² உப்³பா³ஹிகாய ஸம்மன்னிதப்³போ³ – ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு; ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ, யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி, தா⁴தா [த⁴தா (ஸீ. ஸ்யா.)] வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴; உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தி ஸுவிப⁴த்தானி ஸுப்பவத்தீனி ஸுவினிச்சி²தானி ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ; வினயே கோ² பன டி²தோ [சே²கோ (க.)] ஹோதி அஸம்ஹீரோ; படிப³லோ ஹோதி உபோ⁴ அத்த²பச்சத்தி²கே அஸ்ஸாஸேதும் ஸஞ்ஞாபேதும் நிஜ்ஜா²பேதும் பேக்கே²தும் பஸாதே³தும்; அதி⁴கரணஸமுப்பாத³வூபஸமனகுஸலோ ஹோதி; அதி⁴கரணம் ஜானாதி; அதி⁴கரணஸமுத³யம் ஜானாதி; அதி⁴கரணனிரோத⁴ம் ஜானாதி; அதி⁴கரணனிரோத⁴கா³மினிபடிபத³ம் ஜானாதி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, இமேஹி த³ஸஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் பி⁴க்கு²ம் உப்³பா³ஹிகாய ஸம்மன்னிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³. பட²மம் பி⁴க்கு² யாசிதப்³போ³, யாசித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

232. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் இமஸ்மிம் அதி⁴கரணே வினிச்சி²யமானே அனந்தானி சேவ ப⁴ஸ்ஸானி ஜாயந்தி, ந சேகஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² விஞ்ஞாயதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஞ்ச இத்த²ன்னாமஞ்ச பி⁴க்கு²ம் ஸம்மன்னேய்ய உப்³பா³ஹிகாய இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் இமஸ்மிம் அதி⁴கரணே வினிச்சி²யமானே அனந்தானி சேவ ப⁴ஸ்ஸானி ஜாயந்தி, ந சேகஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² விஞ்ஞாயதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஞ்ச இத்த²ன்னாமஞ்ச பி⁴க்கு²ம் ஸம்மன்னதி உப்³பா³ஹிகாய இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ச இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ச பி⁴க்கு²னோ ஸம்முதி உப்³பா³ஹிகாய இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ ச இத்த²ன்னாமோ ச பி⁴க்கு² உப்³பா³ஹிகாய இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் உப்³பா³ஹிகாய வூபஸமேதும், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்.

233. ‘‘தேஹி சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் அதி⁴கரணே வினிச்சி²யமானே தத்ராஸ்ஸ பி⁴க்கு² த⁴ம்மகதி²கோ, தஸ்ஸ நேவ ஸுத்தம் ஆக³தம் ஹோதி, நோ ஸுத்தவிப⁴ங்கோ³, ஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²ந்தோ ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் படிபா³ஹதி, ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன தே பி⁴க்கூ² ஞாபேதப்³பா³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மகதி²கோ. இமஸ்ஸ நேவ ஸுத்தம் ஆக³தம் ஹோதி, நோ ஸுத்தவிப⁴ங்கோ³. ஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²ந்தோ ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் படிபா³ஹதி. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் வுட்டா²பேத்வா அவஸேஸா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்யாமாதி.

‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் வுட்டா²பேத்வா ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்.

‘‘தேஹி சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் அதி⁴கரணே வினிச்சி²யமானே தத்ராஸ்ஸ பி⁴க்கு² த⁴ம்மகதி²கோ, தஸ்ஸ ஸுத்தஞ்ஹி கோ² ஆக³தம் ஹோதி, நோ ஸுத்தவிப⁴ங்கோ³, ஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²ந்தோ ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் படிபா³ஹதி, ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன தே பி⁴க்கூ² ஞாபேதப்³பா³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மகதி²கோ. இமஸ்ஸ ஸுத்தஞ்ஹி கோ² ஆக³தம் ஹோதி, நோ ஸுத்தவிப⁴ங்கோ³. ஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²ந்தோ ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் படிபா³ஹதி. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் வுட்டா²பேத்வா அவஸேஸா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்யாமாதி.

‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் வுட்டா²பேத்வா ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும், இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்.

யேபு⁴ய்யஸிகாவினயோ

234. ‘‘தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் உப்³பா³ஹிகாய வூபஸமேதும், தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி தம் அதி⁴கரணம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதே³தப்³ப³ம் – ‘ந மயம் [ந ச மயம் (க.)], ப⁴ந்தே, ஸக்கோம இமம் அதி⁴கரணம் உப்³பா³ஹிகாய வூபஸமேதும், ஸங்கோ⁴வ இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதூ’தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் அதி⁴கரணம் யேபு⁴ய்யஸிகாய வூபஸமேதும். பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸலாகக்³கா³ஹாபகோ ஸம்மன்னிதப்³போ³ – யோ ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந மோஹாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, க³ஹிதாக³ஹிதஞ்ச ஜானேய்ய…பே… ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³. பட²மம் பி⁴க்கு² யாசிதப்³போ³, யாசித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸலாகக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸலாகக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸலாகக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸலாகக்³கா³ஹாபகோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘தேன ஸலாகக்³கா³ஹாபகேன பி⁴க்கு²னா ஸலாகா கா³ஹேதப்³பா³. யதா² ப³ஹுதரா பி⁴க்கூ² த⁴ம்மவாதி³னோ வத³ந்தி ததா² தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதப்³ப³ம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, யேபு⁴ய்யஸிகாய ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா. கா ச தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா? யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா தே ஆக³தா ஹோந்தி, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹடோ ஹோதி, ஸம்முகீ²பூ⁴தா ந படிக்கோஸந்தி – அயம் தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா. கா ச தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா? யேன த⁴ம்மேன யேன வினயேன யேன ஸத்து²ஸாஸனேன தம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி – அயம் தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா. கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச விவத³தி, யேன ச விவத³தி, உபோ⁴ அத்த²பச்சத்தி²கா ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா. கா ச தத்த² யேபு⁴ய்யஸிகாய? யா யேபு⁴ய்யஸிகாகம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – அயம் தத்த² யேபு⁴ய்யஸிகாய. ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்திய’’ந்தி.

திவித⁴ஸலாகக்³கா³ஹோ

235. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாவத்தி²யா ஏவம் ஜாதம் ஏவம் ஸமுப்பன்னம் அதி⁴கரணம் ஹோதி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² – அஸந்துட்டா² ஸாவத்தி²யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அதி⁴கரணவூபஸமனேன – அஸ்ஸோஸும் கோ² அமுகஸ்மிம் கிர ஆவாஸே ஸம்ப³ஹுலா தே²ரா விஹரந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா பண்டி³தா வியத்தா மேதா⁴வினோ லஜ்ஜினோ குக்குச்சகா ஸிக்கா²காமா. தே சே தே²ரா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்யும் த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன, ஏவமித³ம் அதி⁴கரணம் ஸுவூபஸந்தம் அஸ்ஸாதி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தம் ஆவாஸம் க³ந்த்வா தே தே²ரே ஏதத³வோசும் – ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, அதி⁴கரணம் ஏவம் ஜாதம், ஏவம் ஸமுப்பன்னம். ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, தே²ரா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேந்து த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன, யத²யித³ம் அதி⁴கரணம் ஸுவூபஸந்தம் அஸ்ஸா’’தி. அத² கோ² தே தே²ரா – யதா² ஸாவத்தி²யா ஸங்கே⁴ன அதி⁴கரணம் வூபஸமிதம் ததா² ஸுவூபஸந்தந்தி [யதா² ஸுவூபஸந்தம் (ஸீ. ஸ்யா.)] – ததா² தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேஸும்.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² – அஸந்துட்டா² ஸாவத்தி²யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அதி⁴கரணவூபஸமனேன, அஸந்துட்டா² ஸம்ப³ஹுலானம் தே²ரானம் அதி⁴கரணவூபஸமனேன – அஸ்ஸோஸும் கோ² அமுகஸ்மிம் கிர ஆவாஸே தயோ தே²ரா விஹரந்தி…பே… த்³வே தே²ரா விஹரந்தி…பே… ஏகோ தே²ரோ விஹரதி ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ வியத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. ஸோ சே தே²ரோ இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்ய த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன, ஏவமித³ம் அதி⁴கரணம் ஸுவூபஸந்தம் அஸ்ஸாதி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தம் ஆவாஸம் க³ந்த்வா தம் தே²ரம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, அதி⁴கரணம் ஏவம் ஜாதம், ஏவம் ஸமுப்பன்னம். ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, தே²ரோ இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேது த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன, யத²யித³ம் அதி⁴கரணம் ஸுவூபஸந்தம் அஸ்ஸா’’தி. அத² கோ² ஸோ தே²ரோ – யதா² ஸாவத்தி²யா ஸங்கே⁴ன அதி⁴கரணம் வூபஸமிதம், யதா² ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி அதி⁴கரணம் வூபஸமிதம், யதா² தீஹி தே²ரேஹி அதி⁴கரணம் வூபஸமிதம், யதா² த்³வீஹி தே²ரேஹி அதி⁴கரணம் வூபஸமிதம், ததா² ஸுவூபஸந்தந்தி – ததா² தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேஸி.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² அஸந்துட்டா² ஸாவத்தி²யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அதி⁴கரணவூபஸமனேன, அஸந்துட்டா² ஸம்ப³ஹுலானம் தே²ரானம் அதி⁴கரணவூபஸமனேன, அஸந்துட்டா² திண்ணம் தே²ரானம் அதி⁴கரணவூபஸமனேன, அஸந்துட்டா² த்³வின்னம் தே²ரானம் அதி⁴கரணவூபஸமனேன, அஸந்துட்டா² ஏகஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ அதி⁴கரணவூபஸமனேன, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘நிஹதமேதம், பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் ஸந்தம் வூபஸந்தம் ஸுவூபஸந்தம். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸஞ்ஞத்தியா தயோ ஸலாகக்³கா³ஹே – கூ³ள்ஹகம், ஸகண்ணஜப்பகம், விவடகம்.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, கூ³ள்ஹகோ ஸலாகக்³கா³ஹோ ஹோதி? தேன ஸலாகக்³கா³ஹாபகேன பி⁴க்கு²னா ஸலாகாயோ வண்ணாவண்ணாயோ கத்வா ஏகமேகோ பி⁴க்கு² உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அயம் ஏவம்வாதி³ஸ்ஸ ஸலாகா, அயம் ஏவம்வாதி³ஸ்ஸ ஸலாகா. யம் இச்ச²ஸி தம் க³ண்ஹாஹீ’தி. க³ஹிதே வத்தப்³போ³ – ‘மா ச கஸ்ஸசி த³ஸ்ஸேஹீ’தி. ஸசே ஜானாதி – அத⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, து³க்³க³ஹோதி, பச்சுக்கட்³டி⁴தப்³ப³ம். ஸசே ஜானாதி – த⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, ஸுக்³க³ஹோதி, ஸாவேதப்³ப³ம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, கூ³ள்ஹகோ ஸலாகக்³கா³ஹோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸகண்ணஜப்பகோ ஸலாகக்³கா³ஹோ ஹோதி? தேன ஸலாகக்³கா³ஹாபகேன பி⁴க்கு²னா ஏகமேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபகண்ணகே ஆரோசேதப்³ப³ம் – ‘அயம் ஏவம்வாதி³ஸ்ஸ ஸலாகா, அயம் ஏவம்வாதி³ஸ்ஸ ஸலாகா. யம் இச்ச²ஸி தம் க³ண்ஹாஹீ’தி. க³ஹிதே வத்தப்³போ³ – ‘மா ச கஸ்ஸசி ஆரோசேஹீ’தி. ஸசே ஜானாதி – அத⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, து³க்³க³ஹோதி, பச்சுக்கட்³டி⁴தப்³ப³ம். ஸசே ஜானாதி – த⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, ஸுக்³க³ஹோதி, ஸாவேதப்³ப³ம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸகண்ணஜப்பகோ ஸலாகக்³கா³ஹோ ஹோதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, விவடகோ ஸலாகக்³கா³ஹோ ஹோதி? ஸசே ஜானாதி – த⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, விஸ்ஸட்டே²னேவ விவடேன கா³ஹேதப்³போ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, விவடகோ ஸலாகக்³கா³ஹோ ஹோதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ ஸலாகக்³கா³ஹா’’தி.

ஸதிவினயோ

236. [பரி. 292-293, 307 ஆத³யோ] ‘‘அனுவாதா³தி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி? அனுவாதா³தி⁴கரணம் சதூஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச, ஸதிவினயேன ச, அமூள்ஹவினயேன ச, தஸ்ஸபாபியஸிகாய ச. ஸியா அனுவாதா³தி⁴கரணம் த்³வே ஸமதே² அனாக³ம்ம – அமூள்ஹவினயஞ்ச, தஸ்ஸபாபியஸிகஞ்ச; த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மேய்ய – ஸம்முகா²வினயேன ச, ஸதிவினயேன சாதி? ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. தஸ்ஸ கோ², பி⁴க்க²வே [தஸ்ஸ கோ² தம் பி⁴க்க²வே (ஸ்யா. க.)], பி⁴க்கு²னோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயோ தா³தப்³போ³. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³போ³ –

‘‘தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ கரித்வா…பே… ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘மம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசாமீ’தி. து³தியம்பி யாசிதப்³போ³. ததியம்பி யாசிதப்³போ³. ப்³யத்தேனம் பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. பி⁴க்கூ² இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஸோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயம் த³தே³ய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. பி⁴க்கூ² இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஸோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயம் தே³தி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயஸ்ஸ தா³னம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே….

‘‘தி³ன்னோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச ஸதிவினயேன ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச அனுவத³தி, யஞ்ச அனுவத³தி, உபோ⁴ ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா. கிஞ்ச தத்த² ஸதிவினயஸ்மிம்? யா ஸதிவினயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – இத³ம் தத்த² ஸதிவினயஸ்மிம். ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

அமூள்ஹவினயோ

237. ‘‘ஸியா அனுவாதா³தி⁴கரணம் த்³வே ஸமதே² அனாக³ம்ம – ஸதிவினயஞ்ச, தஸ்ஸபாபியஸிகஞ்ச; த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மேய்ய – ஸம்முகா²வினயேன ச, அமூள்ஹவினயேன சாதி? ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ ஹோதி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தம் பி⁴க்கூ² உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ‘‘தஸ்ஸ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயோ தா³தப்³போ³. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³போ³ –

‘‘தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா…பே… ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம், ப⁴ந்தே, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். மம் பி⁴க்கூ² உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி மம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ‘ஸோஹம், ப⁴ந்தே, அமூள்ஹோ ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசாமீ’தி. து³தியம்பி யாசிதப்³போ³. ததியம்பி யாசிதப்³போ³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ அஹோஸி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தம் பி⁴க்கூ² உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ஸோ அமூள்ஹோ ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயம் த³தே³ய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ அஹோஸி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தம் பி⁴க்கூ² உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. ஸோ அமூள்ஹோ ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே….

‘‘தி³ன்னோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, அமூள்ஹவினயேன ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… கிஞ்ச தத்த² அமூள்ஹவினயஸ்மிம்? யா அமூள்ஹவினயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – இத³ம் தத்த² அமூள்ஹவினயஸ்மிம். ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

தஸ்ஸபாபியஸிகாவினயோ

238. ‘‘ஸியா அனுவாதா³தி⁴கரணம் த்³வே ஸமதே² அனாக³ம்ம – ஸதிவினயஞ்ச, அமூள்ஹவினயஞ்ச; த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மேய்ய – ஸம்முகா²வினயேன ச, தஸ்ஸபாபியஸிகாய சாதி? ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² க³ருகாய ஆபத்தியா சோதே³தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஸராமி ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா’தி. தமேனம் ஸோ நிப்³பே³டே²ந்தம் அதிவேடே²தி – ‘இங்கா⁴யஸ்மா ஸாது⁴கமேவ ஜானாஹி, யதி³ ஸரஸி ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஸராமி ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா. ஸராமி ச கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஏவரூபிம் அப்பமத்திகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. தமேனம் ஸோ நிப்³பே³டே²ந்தம் அதிவேடே²தி – ‘இங்கா⁴யஸ்மா ஸாது⁴கமேவ ஜானாஹி, யதி³ ஸரஸி ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘இமஞ்ஹி நாமாஹம், ஆவுஸோ, அப்பமத்திகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா அபுட்டோ² படிஜானிஸ்ஸாமி. கிம் பனாஹம் ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா, புட்டோ² ந படிஜானிஸ்ஸாமீ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘இமஞ்ஹி நாம த்வம், ஆவுஸோ, அப்பமத்திகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா அபுட்டோ² ந படிஜானிஸ்ஸஸி. கிம் பன த்வம் ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா, அபுட்டோ² படிஜானிஸ்ஸஸி? இங்கா⁴யஸ்மா ஸாது⁴கமேவ ஜானாஹி, யதி³ ஸரஸி ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா’தி. ஸோ ஏவம் வதே³ஸி – ‘ஸராமி கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா. த³வா மே ஏதம் வுத்தம், ரவா மே ஏதம் வுத்தம் – நாஹம் தம் ஸராமி ஏவரூபிம் க³ருகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா, பாராஜிகம் வா பாராஜிகஸாமந்தம் வா’தி. தஸ்ஸ கோ², பி⁴க்க²வே [தஸ்ஸ கோ² தம் பி⁴க்க²வே (க.) தஸ்ஸ க்²வதம் பி⁴க்க²வே (ஸ்யா.)], பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் காதப்³ப³ம். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, காதப்³ப³ம். ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² க³ருகாய ஆபத்தியா அனுயுஞ்ஜியமானோ அவஜானித்வா படிஜானாதி, படிஜானித்வா அவஜானாதி, அஞ்ஞேனாஞ்ஞம் படிசரதி, ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² க³ருகாய ஆபத்தியா அனுயுஞ்ஜியமானோ அவஜானித்வா படிஜானாதி, படிஜானித்வா அவஜானாதி, அஞ்ஞேனாஞ்ஞம் படிசரதி, ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸதி. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரோதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மஸ்ஸ கரணம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே….

‘‘கதம் ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, தஸ்ஸபாபியஸிகாய ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா…பே… கா ச தத்த² தஸ்ஸபாபியஸிகாய? யா தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – அயம் தத்த² தஸ்ஸபாபியஸிகாய. ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் காரகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

படிஞ்ஞாதகரணம்

239. [பரி. 295, 306, 308 ஆத³யோ] ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி? ஆபத்தாதி⁴கரணம் தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச, படிஞ்ஞாதகரணேன ச, திணவத்தா²ரகேன ச. ஸியா ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஏகம் ஸமத²ம் அனாக³ம்ம – திணவத்தா²ரகம், த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மேய்ய – ஸம்முகா²வினயேன ச, படிஞ்ஞாதகரணேன சாதி? ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² லஹுகம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ; தம் படிதே³ஸேமீ’தி. தேன வத்தப்³போ³ – ‘பஸ்ஸஸீ’தி? ‘ஆம பஸ்ஸாமீ’தி. ‘ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாஸீ’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, படிஞ்ஞாதகரணேன ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச தே³ஸேதி, யஸ்ஸ ச தே³ஸேதி, உபோ⁴ ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா. கிஞ்ச தத்த² படிஞ்ஞாதகரணஸ்மிம்? யா படிஞ்ஞாதகரணஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – இத³ம் தத்த² படிஞ்ஞாதகரணஸ்மிம். ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் படிக்³கா³ஹகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம். ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘அஹம், ப⁴ந்தே, இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ; தம் படிதே³ஸேமீ’தி. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன தே பி⁴க்கூ² ஞாபேதப்³பா³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஸரதி, விவரதி, உத்தானிம் கரோதி தே³ஸேதி. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹேய்யந்தி. தேன வத்தப்³போ³ – ‘பஸ்ஸஸீ’தி? ‘ஆம பஸ்ஸாமீ’தி. ‘ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாஸீ’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, படிஞ்ஞாதகரணேன ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச தே³ஸேதி, யஸ்ஸ ச தே³ஸேதி, உபோ⁴ ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா. கிஞ்ச தத்த² படிஞ்ஞாதகரணஸ்மிம்? யா படிஞ்ஞாதகரணஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – இத³ம் தத்த² படிஞ்ஞாதகரணஸ்மிம். ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் படிக்³கா³ஹகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம். ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம், ப⁴ந்தே, இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ; தம் படிதே³ஸேமீ’தி. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஸரதி, விவரதி, உத்தானிம் கரோதி, தே³ஸேதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹேய்யந்தி. தேன வத்தப்³போ³ – ‘பஸ்ஸஸீ’தி? ‘ஆம பஸ்ஸாமீ’தி. ‘ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாஸீ’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, படிஞ்ஞாதகரணேன ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா…பே… ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் படிக்³கா³ஹகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

திணவத்தா²ரகம்

240. ‘‘ஸியா ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஏகம் ஸமத²ம் அனாக³ம்ம – படிஞ்ஞாதகரணம், த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மேய்ய – ஸம்முகா²வினயேன ச, திணவத்தா²ரகேன சாதி? ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தத்ர சே பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – ‘அம்ஹாகம் கோ² ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்யா’தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் அதி⁴கரணம் திணவத்தா²ரகேன வூபஸமேதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, வூபஸமேதப்³ப³ம். ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதப்³ப³ம், ஸன்னிபதித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இமம் அதி⁴கரணம் திணவத்தா²ரகேன வூபஸமேய்ய, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தந்தி. ‘‘ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸகோ பக்கோ² ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, ஆயஸ்மந்தானஞ்சேவ அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தந்தி.

241. ‘‘அதா²பரேஸம் ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸகோ பக்கோ² ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, ஆயஸ்மந்தானஞ்சேவ அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தந்தி.

242. ‘‘அதா²பரேஸம் ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ இமேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, இமேஸஞ்சேவ ஆயஸ்மந்தானம் அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. அஹம் யா சேவ இமேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, இமேஸஞ்சேவ ஆயஸ்மந்தானம் அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேமி, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி அம்ஹாகம் இமாஸம் ஆபத்தீனம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸனா, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘தே³ஸிதா அம்ஹாகம் இமா ஆபத்தியோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘அதா²பரேஸம்…பே… ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம். கேன வூபஸந்தம்? ஸம்முகா²வினயேன ச, திணவத்தா²ரகேன ச. கிஞ்ச தத்த² ஸம்முகா²வினயஸ்மிம்? ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா.

‘‘கா ச தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா? யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா, தே ஆக³தா ஹோந்தி, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹடோ ஹோதி, ஸம்முகீ²பூ⁴தா ந படிக்கோஸந்தி – அயம் தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா.

‘‘கா ச தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா? யேன த⁴ம்மேன யேன வினயேன யேன ஸத்து²ஸாஸனேன தம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி – அயம் தத்த² த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா.

‘‘கா ச தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா? யோ ச தே³ஸேதி, யஸ்ஸ ச தே³ஸேதி, உபோ⁴ ஸம்முகீ²பூ⁴தா ஹோந்தி – அயம் தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தா.

‘‘கிஞ்ச தத்த² திணவத்தா²ரகஸ்மிம்? யா திணவத்தா²ரகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா கரணம் உபக³மனம் அஜ்ஜு²பக³மனம் அதி⁴வாஸனா அப்படிக்கோஸனா – இத³ம் தத்த² திணவத்தா²ரகஸ்மிம். ஏவம் வூபஸந்தம் சே, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணம் படிக்³கா³ஹகோ உக்கோடேதி, உக்கோடனகம் பாசித்தியம்; ச²ந்த³தா³யகோ கீ²யதி, கீ²யனகம் பாசித்தியம்.

[பரி. 295, 307, 308] ‘‘கிச்சாதி⁴கரணம் கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி? கிச்சாதி⁴கரணம் ஏகேன ஸமதே²ன ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேனா’’தி.

ஸமத²க்க²ந்த⁴கம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.