4. ஸமத²க்க²ந்த⁴கம்

1. ஸம்முகா²வினயோ

185. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அஸம்முகீ²பூ⁴தானம் பி⁴க்கூ²னம் கம்மானி கரோந்தி – தஜ்ஜனீயம்பி, நியஸ்ஸம்பி, பப்³பா³ஜனீயம்பி, படிஸாரணீயம்பி, உக்கே²பனீயம்பி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அஸம்முகீ²பூ⁴தானம் பி⁴க்கூ²னம் கம்மானி கரிஸ்ஸந்தி – தஜ்ஜனீயம்பி, நியஸ்ஸம்பி, பப்³பா³ஜனீயம்பி, படிஸாரணீயம்பி, உக்கே²பனீயம்பீ’’தி! அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அஸம்முகீ²பூ⁴தானம் பி⁴க்கூ²னம் கம்மானி கரோந்தி – தஜ்ஜனீயம்பி, நியஸ்ஸம்பி, பப்³பா³ஜனீயம்பி, படிஸாரணீயம்பி, உக்கே²பனீயம்பீ’’தி? ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா – ‘‘அனனுச்ச²விகம், பி⁴க்க²வே, தேஸம் மோக⁴புரிஸானம் அனனுலோமிகம் அப்பதிரூபம் அஸ்ஸாமணகம் அகப்பியம் அகரணீயம். கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா அஸம்முகீ²பூ⁴தானம் பி⁴க்கூ²னம் கம்மானி கரிஸ்ஸந்தி – தஜ்ஜனீயம்பி, நியஸ்ஸம்பி, பப்³பா³ஜனீயம்பி, படிஸாரணீயம்பி, உக்கே²பனீயம்பி! நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ந, பி⁴க்க²வே, அஸம்முகீ²பூ⁴தானம் பி⁴க்கூ²னம் கம்மம் காதப்³ப³ம் – தஜ்ஜனீயம் வா, நியஸ்ஸம் வா, பப்³பா³ஜனீயம் வா, படிஸாரணீயம் வா, உக்கே²பனீயம் வா. யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

186. ‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா அத⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴. த⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா த⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴.

கண்ஹபக்க²னவகம்

187. ‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ த⁴ம்மவாதி³ம் புக்³க³லம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலே ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ த⁴ம்மவாதி³ம் ஸங்க⁴ம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி [இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி (க.)]. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா த⁴ம்மவாதி³ம் புக்³க³லம் ஸஞ்ஞாபேந்தி நிஜ்ஜா²பேந்தி பேக்கே²ந்தி அனுபேக்கே²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தி அனுத³ஸ்ஸேந்தி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலே ஸஞ்ஞாபேந்தி நிஜ்ஜா²பேந்தி பேக்கே²ந்தி அனுபேக்கே²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தி அனுத³ஸ்ஸேந்தி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா த⁴ம்மவாதி³ம் ஸங்க⁴ம் ஸஞ்ஞாபேந்தி நிஜ்ஜா²பேந்தி பேக்கே²ந்தி அனுபேக்கே²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தி அனுத³ஸ்ஸேந்தி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴ த⁴ம்மவாதி³ம் புக்³க³லம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴ த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலே ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

‘‘அத⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴ த⁴ம்மவாதி³ம் ஸங்க⁴ம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, அத⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயபதிரூபகேன.

கண்ஹபக்க²னவகம் நிட்டி²தம்.

ஸுக்கபக்க²னவகம்

188. ‘‘த⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ அத⁴ம்மவாதி³ம் புக்³க³லம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலே ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ புக்³க³லோ அத⁴ம்மவாதி³ம் ஸங்க⁴ம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா அத⁴ம்மவாதி³ம் புக்³க³லம் ஸஞ்ஞாபேந்தி நிஜ்ஜா²பேந்தி பேக்கே²ந்தி அனுபேக்கே²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தி அனுத³ஸ்ஸேந்தி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலே ஸஞ்ஞாபேந்தி நிஜ்ஜா²பேந்தி பேக்கே²ந்தி அனுபேக்கே²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தி அனுத³ஸ்ஸேந்தி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலா அத⁴ம்மவாதி³ம் ஸங்க⁴ம் ஸஞ்ஞாபேந்தி நிஜ்ஜா²பேந்தி பேக்கே²ந்தி அனுபேக்கே²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தி அனுத³ஸ்ஸேந்தி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴ அத⁴ம்மவாதி³ம் புக்³க³லம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴ அத⁴ம்மவாதீ³ ஸம்ப³ஹுலே ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²தி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேன.

‘‘த⁴ம்மவாதீ³ ஸங்கோ⁴ அத⁴ம்மவாதி³ம் ஸங்க⁴ம் ஸஞ்ஞாபேதி நிஜ்ஜா²பேதி பேக்கே²தி அனுபேக்கே²தி த³ஸ்ஸேதி அனுத³ஸ்ஸேதி – அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ, இத³ம் ஸத்து²ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹாஹி, இமம் ரோசேஹீதி. ஏவஞ்சேதம் அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, த⁴ம்மேன வூபஸம்மதி ஸம்முகா²வினயேனா’’தி.

ஸுக்கபக்க²னவகம் நிட்டி²தம்.

2. ஸதிவினயோ

189. [இத³ம் வத்து² பாரா. 380 ஆத³யோ] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதா த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸேன அரஹத்தம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி. யம் கிஞ்சி ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம் தேன அனுப்பத்தம் ஹோதி. நத்தி² சஸ்ஸ கிஞ்சி உத்தரி [உத்தரிம் (ஸீ.)] கரணீயம், கதஸ்ஸ வா பதிசயோ. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘மயா கோ² ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸேன அரஹத்தம் ஸச்சி²கதம். யம் கிஞ்சி ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம் மயா அனுப்பத்தம். நத்தி² ச மே கிஞ்சி உத்தரிகரணீயம், கதஸ்ஸ வா பதிசயோ. கிம் நு கோ² அஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வேய்யாவச்சம் கரேய்ய’’ந்தி?

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேய்யம் ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘மயா கோ² ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸேன அரஹத்தம் ஸச்சி²கதம். யம் கிஞ்சி ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம், ஸப்³ப³ம் மயா அனுப்பத்தம். நத்தி² ச மே கிஞ்சி உத்தரிகரணீயம், கதஸ்ஸ வா பதிசயோ. கிம் நு கோ² அஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வேய்யாவச்சம் கரேய்ய’ந்தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேய்யம் ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸேய்ய’ந்தி. இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞாபேதும் ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸிது’’ந்தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, த³ப்³ப³. தேன ஹி த்வம், த³ப்³ப³, ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனஞ்ச பஞ்ஞபேஹி ப⁴த்தானி ச உத்³தி³ஸாஹீ’’தி [உத்³தி³ஸாதி (பாரா. 380)]. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஞ்ச ப⁴த்துத்³தே³ஸகஞ்ச ஸம்மன்னது. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³. பட²மம் த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ யாசிதப்³போ³ [த³ப்³போ³ யாசிதப்³போ³ (ஸ்யா. க.)]. யாசித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

190. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஞ்ச ப⁴த்துத்³தே³ஸகஞ்ச ஸம்மன்னேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஞ்ச ப⁴த்துத்³தே³ஸகஞ்ச ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகஸ்ஸ ச ப⁴த்துத்³தே³ஸகஸ்ஸ ச ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகோ ச ப⁴த்துத்³தே³ஸகோ ச. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

191. ஸம்மதோ ச பனாயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸபா⁴கா³னம் பி⁴க்கூ²னம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி. யே தே பி⁴க்கூ² ஸுத்தந்திகா தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி – தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸுத்தந்தம் ஸங்கா³யிஸ்ஸந்தீதி. யே தே பி⁴க்கூ² வினயத⁴ரா தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி – தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினயம் வினிச்சி²னிஸ்ஸந்தீதி. யே தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மகதி²கா தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி – தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் த⁴ம்மம் ஸாகச்சி²ஸ்ஸந்தீதி. யே தே பி⁴க்கூ² ஜா²யினோ தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி – தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந ப்³யாபா³தி⁴ஸ்ஸந்தீதி. யே தே பி⁴க்கூ² திரச்சா²னகதி²கா காயத³ள்ஹிப³ஹுலா [காயத³ட்³டி⁴ப³ஹுலா (ஸீ.)] விஹரந்தி தேஸம்பி ஏகஜ்ஜ²ம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி – இமாயபிமே ஆயஸ்மந்தோ ரதியா அச்சி²ஸ்ஸந்தீதி. யேபி தே பி⁴க்கூ² விகாலே ஆக³ச்ச²ந்தி தேஸம்பி தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா தேனேவ ஆலோகேன ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி; அபிஸு பி⁴க்கூ² ஸஞ்சிச்ச விகாலே ஆக³ச்ச²ந்தி – மயம் ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமாதி.

தே ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘அம்ஹாகம், ஆவுஸோ த³ப்³ப³, ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹீ’’தி. தே ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஏவம் வதே³தி – ‘‘கத்த² ஆயஸ்மந்தா இச்ச²ந்தி கத்த² பஞ்ஞபேமீ’’தி? தே ஸஞ்சிச்ச தூ³ரே அபதி³ஸந்தி – ‘‘அம்ஹாகம், ஆவுஸோ த³ப்³ப³, கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, சோரபபாதே ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, இஸிகி³லிபஸ்ஸே காளஸிலாயம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, வேபா⁴ரபஸ்ஸே ஸத்தபண்ணிகு³ஹாயம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, ஸீதவனே ஸப்பஸோண்டி³கபப்³பா⁴ரே ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, கோ³தமககந்த³ராயம் [கோ³மடகந்த³ராயம் (ஸ்யா. கம்.)] ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, திந்து³ககந்த³ராயம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, தபோத³கந்த³ராயம் [கபோதகந்த³ராயம் (க.)] ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, தபோதா³ராமே ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, ஜீவகம்ப³வனே ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹி. அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, மத்³த³குச்சி²ம்ஹி மிக³தா³யே ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேஹீ’’தி.

தேஸம் ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா அங்கு³லியா ஜலமானாய புரதோ புரதோ க³ச்ச²தி. தேபி தேனேவ ஆலோகேன ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ க³ச்ச²ந்தி. தேஸம் ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஏவம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேதி – அயம் மஞ்சோ, இத³ம் பீட²ம், அயம் பி⁴ஸி, இத³ம் பி³ப்³போ³ஹனம் [பி³ம்போ³ஹனம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)], இத³ம் வச்சட்டா²னம், இத³ம் பஸ்ஸாவட்டா²னம், இத³ம் பானீயம், இத³ம் பரிபோ⁴ஜனீயம், அயம் கத்தரத³ண்டோ³, இத³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ கதிகஸண்டா²னம், இமம் காலம் பவிஸிதப்³ப³ம், இமம் காலம் நிக்க²மிதப்³ப³ந்தி. தேஸம் ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஏவம் ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேத்வா புனதே³வ வேளுவனம் பச்சாக³ச்ச²தி.

192. தேன கோ² பன ஸமயேன மேத்தியபூ⁴மஜகா [மேத்தியபு⁴ம்மஜகா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] பி⁴க்கூ² நவகா சேவ ஹோந்தி அப்பபுஞ்ஞா ச. யானி ஸங்க⁴ஸ்ஸ லாமகானி ஸேனாஸனானி தானி தேஸம் பாபுணந்தி லாமகானி ச ப⁴த்தானி. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே மனுஸ்ஸா இச்ச²ந்தி தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் அபி⁴ஸங்கா²ரிகம் பிண்ட³பாதம் தா³தும் – ஸப்பிம்பி, தேலம்பி, உத்தரிப⁴ங்க³ம்பி. மேத்தியபூ⁴மஜகானம் பன பி⁴க்கூ²னம் பாகதிகம் தே³ந்தி – யதா²ரந்த⁴ம் [யதா²ரத்³த⁴ம் (ஸ்யா.)] கணாஜகம் பி³லங்க³து³தியம். தே பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதப்படிக்கந்தா தே²ரே பி⁴க்கூ² புச்ச²ந்தி – ‘‘தும்ஹாகம், ஆவுஸோ, ப⁴த்தக்³கே³ கிம் அஹோஸி, தும்ஹாகம் கிம் அஹோஸீ’’தி [கிம் நாஹோஸி (ஸ்யா. கம்.)]? ஏகச்சே தே²ரா ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, ஸப்பி அஹோஸி, தேலம் அஹோஸி, உத்தரிப⁴ங்க³ம் அஹோஸீ’’தி. மேத்தியபூ⁴மஜகா பன பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘அம்ஹாகம், ஆவுஸோ, ந கிஞ்சி அஹோஸி – பாகதிகம் யதா²ரந்த⁴ம் கணாஜகம் பி³லங்க³து³திய’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கல்யாணப⁴த்திகோ க³ஹபதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ சதுக்கப⁴த்தம் தே³தி நிச்சப⁴த்தம். ஸோ ப⁴த்தக்³கே³ ஸபுத்ததா³ரோ உபதிட்டி²த்வா பரிவிஸதி – அஞ்ஞே ஓத³னேன புச்ச²ந்தி, அஞ்ஞே ஸூபேன புச்ச²ந்தி, அஞ்ஞே தேலேன புச்ச²ந்தி, அஞ்ஞே உத்தரிப⁴ங்கே³ன புச்ச²ந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன கல்யாணப⁴த்திகஸ்ஸ க³ஹபதினோ ப⁴த்தம் ஸ்வாதனாய மேத்தியபூ⁴மஜகானம் பி⁴க்கூ²னம் உத்³தி³ட்ட²ம் ஹோதி. அத² கோ² கல்யாணப⁴த்திகோ க³ஹபதி ஆராமம் அக³மாஸி கேனசிதே³வ கரணீயேன. ஸோ யேனாயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² கல்யாணப⁴த்திகம் க³ஹபதிம் ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² கல்யாணப⁴த்திகோ க³ஹபதி ஆயஸ்மதா த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் க⁴ரே ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் உத்³தி³ட்ட²’’ந்தி? ‘‘மேத்தியபூ⁴மஜகானம் கோ², க³ஹபதி, பி⁴க்கூ²னம் தும்ஹாகம் க⁴ரே ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் உத்³தி³ட்ட²’’ந்தி. அத² கோ² கல்யாணப⁴த்திகோ க³ஹபதி அனத்தமனோ அஹோஸி. கத²ஞ்ஹி நாம பாபபி⁴க்கூ² அம்ஹாகம் க⁴ரே பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தீதி க⁴ரம் க³ந்த்வா தா³ஸிம் ஆணாபேஸி – ‘‘யே, ஜே, ஸ்வே ப⁴த்திகா ஆக³ச்ச²ந்தி தே கோட்ட²கே ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா கணாஜகேன பி³லங்க³து³தியேன பரிவிஸா’’தி. ‘‘ஏவம் அய்யா’’தி கோ² ஸா தா³ஸீ கல்யாணப⁴த்திகஸ்ஸ க³ஹபதினோ பச்சஸ்ஸோஸி.

அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² – ஹிய்யோ கோ², ஆவுஸோ, அம்ஹாகம் கல்யாணப⁴த்திகஸ்ஸ க³ஹபதினோ ப⁴த்தம் உத்³தி³ட்ட²ம்; ஸ்வே அம்ஹே கல்யாணப⁴த்திகோ க³ஹபதி ஸபுத்ததா³ரோ உபதிட்டி²த்வா பரிவிஸிஸ்ஸதி; அஞ்ஞே ஓத³னேன புச்சி²ஸ்ஸந்தி, அஞ்ஞே ஸூபேன புச்சி²ஸ்ஸந்தி, அஞ்ஞே தேலேன புச்சி²ஸ்ஸந்தி, அஞ்ஞே உத்தரிப⁴ங்கே³ன புச்சி²ஸ்ஸந்தீதி. தே தேனேவ ஸோமனஸ்ஸேன ந சித்தரூபம் ரத்தியா ஸுபிம்ஸு. அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன கல்யாணப⁴த்திகஸ்ஸ க³ஹபதினோ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு. அத்³த³ஸா கோ² ஸா தா³ஸீ மேத்தியபூ⁴மஜகே பி⁴க்கூ² தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே; தி³ஸ்வான கோட்ட²கே ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா மேத்தியபூ⁴மஜகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘நிஸீத³த², ப⁴ந்தே’’தி. அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² ந தாவ ப⁴த்தம் ஸித்³த⁴ம் ப⁴விஸ்ஸதி யதா² மயம் கோட்ட²கே நிஸீதா³பியாமா’’தி [நிஸீதா³பேய்யாமாதி (க.)]. அத² கோ² ஸா தா³ஸீ கணாஜகேன [காணாஜகேன (ஸ்யா. கம்.)] பி³லங்க³து³தியேன உபக³ஞ்சி² – பு⁴ஞ்ஜத², ப⁴ந்தேதி. ‘‘மயம் கோ², ப⁴கி³னி, நிச்சப⁴த்திகா’’தி. ‘‘ஜானாமி அய்யா நிச்சப⁴த்திகாதி. அபி சாஹம் ஹிய்யோவ க³ஹபதினா ஆணத்தா – ‘யே, ஜே, ஸ்வே ப⁴த்திகா ஆக³ச்ச²ந்தி, தே கோட்ட²கே ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா கணாஜகேன பி³லங்க³து³தியேன பரிவிஸா’தி. பு⁴ஞ்ஜத², ப⁴ந்தே’’தி. அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² – ஹிய்யோ கோ², ஆவுஸோ, கல்யாணப⁴த்திகோ க³ஹபதி ஆராமம் அக³மாஸி த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே. நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² மயம் த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன க³ஹபதினோ அந்தரே பரிபி⁴ன்னாதி [ஸந்திகே பரிபி⁴ன்னாதி (ஸ்யா. கம்.)]. தே தேனேவ தோ³மனஸ்ஸேன ந சித்தரூபம் பு⁴ஞ்ஜிம்ஸு. அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதப்படிக்கந்தா ஆராமம் க³ந்த்வா பத்தசீவரம் படிஸாமேத்வா ப³ஹாராமகோட்ட²கே ஸங்கா⁴டிபல்லத்தி²காய நிஸீதி³ம்ஸு துண்ஹீபூ⁴தா மங்குபூ⁴தா பத்தக்க²ந்தா⁴ அதோ⁴முகா² பஜ்ஜா²யந்தா அப்படிபா⁴னா.

அத² கோ² மேத்தியா பி⁴க்கு²னீ யேன மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா மேத்தியபூ⁴மஜகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘வந்தா³மி அய்யா’’தி. ஏவம் வுத்தே மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² நாலபிம்ஸு. து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² மேத்தியா பி⁴க்கு²னீ மேத்தியபூ⁴மஜகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘வந்தா³மி அய்யா’’தி. ததியம்பி கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² நாலபிம்ஸு. ‘‘க்யாஹம் அய்யானம் அபரஜ்ஜா²மி? கிஸ்ஸ மம் அய்யா நாலபந்தீ’’தி? ‘‘ததா² ஹி பன த்வம், ப⁴கி³னி, அம்ஹே த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன விஹேடி²யமானே அஜ்ஜு²பேக்க²ஸீ’’தி? ‘‘க்யாஹம், அய்யா, கரோமீ’’தி? ‘‘ஸசே கோ² த்வம், ப⁴கி³னி, இச்சே²ய்யாஸி, அஜ்ஜேவ ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் நாஸாபேய்யா’’தி. ‘‘க்யாஹம், அய்யா, கரோமி? கிம் மயா ஸக்கா காது’’ந்தி? ‘‘ஏஹி த்வம், ப⁴கி³னி, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏவம் வதே³ஹி – ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, நச்ச²ன்னம் நப்பதிரூபம், யாயம், ப⁴ந்தே, தி³ஸா அப⁴யா அனீதிகா அனுபத்³த³வா ஸாயம் தி³ஸா ஸப⁴யா ஸஈதிகா ஸஉபத்³த³வா; யதோ நிவாதம் ததோ ஸவாதம் [ததோ பவாதம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)]; உத³கம் மஞ்ஞே ஆதி³த்தம்; அய்யேனம்ஹி த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன தூ³ஸிதா’’’தி. ‘‘ஏவம் அய்யா’’தி கோ² மேத்தியா பி⁴க்கு²னீ மேத்தியபூ⁴மஜகானம் பி⁴க்கூ²னம் படிஸ்ஸுத்வா [படிஸ்ஸுணித்வா (ஸ்யா. கம்.)] யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மேத்தியா [ஸா மேத்தியா (ஸ்யா. க.)] பி⁴க்கு²னீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, நச்ச²ன்னம் நப்பதிரூபம், யாயம், ப⁴ந்தே, தி³ஸா அப⁴யா அனீதிகா அனுபத்³த³வா ஸாயம் தி³ஸா ஸப⁴யா ஸஈதிகா ஸஉபத்³த³வா; யதோ நிவாதம் ததோ ஸவாதம்; உத³கம் மஞ்ஞே ஆதி³த்தம்; அய்யேனம்ஹி த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன தூ³ஸிதா’’தி.

193. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் படிபுச்சி² – ‘‘ஸரஸி த்வம், த³ப்³ப³, ஏவரூபம் கத்தா யதா²யம் பி⁴க்கு²னீ ஆஹா’’தி? ‘‘யதா² மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஜானாதீ’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸரஸி த்வம், த³ப்³ப³, ஏவரூபம் கத்தா யதா²யம் பி⁴க்கு²னீ ஆஹா’’தி? ‘‘யதா² மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஜானாதீ’’தி. ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸரஸி த்வம், த³ப்³ப³, ஏவரூபம் கத்தா யதா²யம் பி⁴க்கு²னீ ஆஹா’’தி? ‘‘யதா² மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஜானாதீ’’தி. ‘‘ந கோ², த³ப்³ப³, த³ப்³பா³ ஏவம் நிப்³பே³டே²ந்தி. ஸசே தயா கதம் கதந்தி வதே³ஹி. ஸசே அகதம் அகதந்தி வதே³ஹீ’’தி. ‘‘யதோஹம், ப⁴ந்தே, ஜாதோ நாபி⁴ஜானாமி ஸுபினந்தேனபி மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவிதா, பகே³வ ஜாக³ரோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேத². இமே ச பி⁴க்கூ² அனுயுஞ்ஜதா²’’தி. இத³ம் வத்வா ப⁴க³வா உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேஸும். அத² கோ² மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘மாவுஸோ, மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேத², ந ஸா கிஞ்சி அபரஜ்ஜ²தி; அம்ஹேஹி ஸா உஸ்ஸாஹிதா குபிதேஹி அனத்தமனேஹி சாவனாதி⁴ப்பாயேஹீ’’தி. ‘‘கிம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ, ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேதா²’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸந்தீ’’தி! அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும் …பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயம் தே³து. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³போ³ – ‘‘தேன, பி⁴க்க²வே, த³ப்³பே³ன மல்லபுத்தேன ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா, ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா, வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா, உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா, அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா, ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘இமே மம், ப⁴ந்தே, மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஸோஹம், ப⁴ந்தே, ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசாமீ’தி. து³தியம்பி யாசிதப்³போ³. ததியம்பி யாசிதப்³போ³ – ‘இமே மம், ப⁴ந்தே மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஸோஹம் [ஸோஹம் ப⁴ந்தே (க.)] ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ததியம்பி, ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசாமீ’தி. ‘‘ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

194. ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இமே மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயம் த³தே³ய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இமே மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசதி. ஸங்கோ⁴ ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயம் தே³தி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயஸ்ஸ தா³னம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி – ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இமே மேத்தியபூ⁴மஜகா பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அமூலிகாய ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தி. ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஸங்க⁴ம் ஸதிவினயம் யாசதி. ஸங்கோ⁴ ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயம் தே³தி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயஸ்ஸ தா³னம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘தி³ன்னோ ஸங்கே⁴ன ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ ஸதிவேபுல்லப்பத்தஸ்ஸ ஸதிவினயோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

195. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மிகானி ஸதிவினயஸ்ஸ தா³னானி. ஸுத்³தோ⁴ ஹோதி பி⁴க்கு² அனாபத்திகோ, அனுவத³ந்தி ச நம், யாசதி ச, தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ ஸதிவினயம் தே³தி த⁴ம்மேன ஸமக்³கே³ன – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மிகானி ஸதிவினயஸ்ஸ தா³னானீ’’தி.

3. அமூள்ஹவினயோ

196. தேன கோ² பன ஸமயேன க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ ஹோதி, சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். பி⁴க்கூ² க³க்³க³ம் பி⁴க்கு²ம் உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’’தி? யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²..பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கூ² க³க்³க³ம் பி⁴க்கு²ம் உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ஸ்ஸந்தி – ‘‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி! ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’’தி? அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே…பே… ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயம் தே³து. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³போ³ – ‘‘தேன, பி⁴க்க²வே, க³க்³கே³ன பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா, ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா, வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா, உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா, அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா, ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘அஹம், ப⁴ந்தே, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். மம் பி⁴க்கூ² உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி. மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி மம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோஹம், ப⁴ந்தே, அமூள்ஹோ ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசாமீ’தி. து³தியம்பி யாசிதப்³போ³. ததியம்பி யாசிதப்³போ³ – ‘அஹம், ப⁴ந்தே, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். மம் பி⁴க்கூ² உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி மம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோஹம் அமூள்ஹோ [ஸோஹம் ப⁴ந்தே அமூள்ஹோ (க.)] ததியம்பி, ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசாமீ’தி. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

197. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ அஹோஸி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். பி⁴க்கூ² க³க்³க³ம் பி⁴க்கு²ம் உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி, மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ அமூள்ஹோ ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயம் த³தே³ய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ அஹோஸி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். பி⁴க்கூ² க³க்³க³ம் பி⁴க்கு²ம் உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன ஆபத்தியா சோதே³ந்தி – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ, உம்மத்தகோ அஹோஸிம் சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன மே உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். நாஹம் தம் ஸராமி மூள்ஹேன மே ஏதம் கத’ந்தி. ஏவம்பி நம் வுச்சமானா சோதே³ந்தேவ – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ அமூள்ஹோ ஸங்க⁴ம் அமூள்ஹவினயம் யாசதி. ஸங்கோ⁴ க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே….

‘‘தி³ன்னோ ஸங்கே⁴ன க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமூள்ஹஸ்ஸ அமூள்ஹவினயோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

198. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகானி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானி, தீணி த⁴ம்மிகானி. கம்மானி தீணி அத⁴ம்மிகானி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானி?

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ ஸரமானோவ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஸராமி ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. அத⁴ம்மிகம் அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம்.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ ஸரமானோவ ஏவம் வதே³தி – ‘ஸராமி கோ² அஹம், ஆவுஸோ, யதா²ஸுபினந்தேனா’தி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. அத⁴ம்மிகம் அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம்.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ அனும்மத்தகோ உம்மத்தகாலயம் கரோதி – ‘அஹம்பி கோ² ஏவம் கரோமி. தும்ஹேபி ஏவம் கரோத². மய்ஹம்பி ஏதம் கப்பதி. தும்ஹாகம்பேதம் கப்பதீ’தி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. அத⁴ம்மிகம் அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம். இமானி தீணி அத⁴ம்மிகானி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானி.

199. ‘‘கதமானி தீணி த⁴ம்மிகானி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானி?

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ ஹோதி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ அஸ்ஸரமானோவ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஸராமி ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. த⁴ம்மிகம் அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம்.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ ஹோதி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ அஸ்ஸரமானோவ ஏவம் வதே³தி – ‘ஸராமி கோ² அஹம், ஆவுஸோ, யதா² ஸுபினந்தேனா’தி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. த⁴ம்மிகம் அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம்.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ ஹோதி சித்தவிபரியாஸகதோ. தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘ஸரதாயஸ்மா ஏவரூபிம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதா’தி? ஸோ உம்மத்தகோ உம்மத்தகாலயம் கரோதி – ‘அஹம்பி ஏவம் கரோமி. தும்ஹேபி ஏவம் கரோத². மய்ஹம்பி ஏதம் கப்பதி. தும்ஹாகம்பேதம் கப்பதீ’தி. தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ அமூள்ஹவினயம் தே³தி. த⁴ம்மிகம் அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னம். ‘‘இமானி தீணி த⁴ம்மிகானி அமூள்ஹவினயஸ்ஸ தா³னானீ’’தி.

4. படிஞ்ஞாதகரணம்

200. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அப்படிஞ்ஞாய பி⁴க்கூ²னம் கம்மானி கரோந்தி – தஜ்ஜனீயம்பி, நியஸ்ஸம்பி, பப்³பா³ஜனீயம்பி, படிஸாரணீயம்பி, உக்கே²பனீயம்பி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அப்படிஞ்ஞாய பி⁴க்கூ²னம் கம்மானி கரிஸ்ஸந்தி – தஜ்ஜனீயம்பி, நியஸ்ஸம்பி, பப்³பா³ஜனீயம்பி, படிஸாரணீயம்பி, உக்கே²பனீயம்பீ’’தி! அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே…பே… ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அப்படிஞ்ஞாய பி⁴க்கூ²னம் கம்மம் காதப்³ப³ம் – தஜ்ஜனீயம் வா, நியஸ்ஸம் வா, பப்³பா³ஜனீயம் வா, படிஸாரணீயம் வா, உக்கே²பனீயம் வா. யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

201. ‘‘ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகம் ஹோதி படிஞ்ஞாதகரணம், ஏவம் த⁴ம்மிகம். கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகம் ஹோதி படிஞ்ஞாதகரணம்?

‘‘பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘பாராஜிகம் ஆயஸ்மா அஜ்ஜா²பன்னோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. தம் ஸங்கோ⁴ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன காரேதி. அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம்.

‘‘பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘பாராஜிகம் ஆயஸ்மா அஜ்ஜா²பன்னோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ, து²ல்லச்சயம்…பே… பாசித்தியம்…பே… பாடிதே³ஸனீயம்…பே… து³க்கடம்…பே… து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. தம் ஸங்கோ⁴ து³ப்³பா⁴ஸிதேன காரேதி. அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம்.

‘‘பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… து²ல்லச்சயம்…பே… பாசித்தியம்…பே… பாடிதே³ஸனீயம்…பே… து³க்கடம்…பே… து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆயஸ்மா அஜ்ஜா²பன்னோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ, பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. தம் ஸங்கோ⁴ பாராஜிகேன காரேதி. அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம்.

‘‘பி⁴க்கு² து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆயஸ்மா அஜ்ஜா²பன்னோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… து²ல்லச்சயம்…பே… பாசித்தியம்…பே… பாடிதே³ஸனீயம்…பே… து³க்கடம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. தம் ஸங்கோ⁴ து³க்கடேன காரேதி. அத⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். ‘‘ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகம் ஹோதி படிஞ்ஞாதகரணம்.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மிகம் ஹோதி படிஞ்ஞாதகரணம்? பி⁴க்கு² பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘பாராஜிகம் ஆயஸ்மா அஜ்ஜா²பன்னோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ஆம, ஆவுஸோ, பாராஜிகம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. தம் ஸங்கோ⁴ பாராஜிகேன காரேதி. த⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம்.

‘‘பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்…பே… து²ல்லச்சயம்…பே… பாசித்தியம்…பே… பாடிதே³ஸனீயம்…பே… து³க்கடம்…பே… து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ ஹோதி. தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா, ஸம்ப³ஹுலா வா, ஏகபுக்³க³லோ வா – ‘து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆயஸ்மா அஜ்ஜா²பன்னோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘ஆம, ஆவுஸோ, து³ப்³பா⁴ஸிதம் அஜ்ஜா²பன்னோ’தி. தம் ஸங்கோ⁴ து³ப்³பா⁴ஸிதேன காரேதி. த⁴ம்மிகம் படிஞ்ஞாதகரணம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மிகம் ஹோதி படிஞ்ஞாதகரண’’ந்தி.

5. யேபு⁴ய்யஸிகா

202. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி, ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் அதி⁴கரணம் யேபு⁴ய்யஸிகாய வூபஸமேதும். பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ஸலாகக்³கா³ஹாபகோ ஸம்மன்னிதப்³போ³ – யோ ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந மோஹாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்சே²ய்ய, க³ஹிதாக³ஹிதுஞ்ச ஜானேய்ய. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³. பட²மம் பி⁴க்கு² யாசிதப்³போ³, யாசித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

203. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸலாகக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸலாகக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸலாகக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஸலாகக்³கா³ஹாபகோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

204. ‘‘த³ஸயிமே, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா, த³ஸ த⁴ம்மிகா [த³ஸ த⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா (க.)]. கதமே த³ஸ அத⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா? ஓரமத்தகஞ்ச அதி⁴கரணம் ஹோதி, ந ச க³திக³தம் ஹோதி, ந ச ஸரிதஸாரிதம் ஹோதி, ஜானாதி அத⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, அப்பேவ நாம அத⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதரா அஸ்ஸூதி, ஜானாதி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி, அப்பேவ நாம ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி, அத⁴ம்மேன க³ண்ஹந்தி, வக்³கா³ க³ண்ஹந்தி, ந ச யதா²தி³ட்டி²யா க³ண்ஹந்தி – இமே த³ஸ அத⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா.

‘‘கதமே த³ஸ த⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா? ந ச ஓரமத்தகம் அதி⁴கரணம் ஹோதி, க³திக³தஞ்ச ஹோதி, ஸரிதஸாரிதஞ்ச ஹோதி, ஜானாதி த⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதராதி, அப்பேவ நாம த⁴ம்மவாதீ³ ப³ஹுதரா அஸ்ஸூதி, ஜானாதி ஸங்கோ⁴ ந பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி, அப்பேவ நாம ஸங்கோ⁴ ந பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி, த⁴ம்மேன க³ண்ஹந்தி, ஸமக்³கா³ க³ண்ஹந்தி, யதா²தி³ட்டி²யா ச க³ண்ஹந்தி – இமே த³ஸ த⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா’’தி.

6. தஸ்ஸபாபியஸிகா

205. தேன கோ² பன ஸமயேன உபவாளோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆபத்தியா அனுயுஞ்ஜியமானோ அவஜானித்வா படிஜானாதி, படிஜானித்வா அவஜானாதி, அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸதி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம உபவாளோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆபத்தியா அனுயுஞ்ஜியமானோ அவஜானித்வா படிஜானிஸ்ஸதி, படிஜானித்வா அவஜானிஸ்ஸதி, அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரிஸ்ஸதி, ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிஸ்ஸதீ’’தி! அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே…பே… ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ உபவாளஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரோது. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, காதப்³ப³ம். பட²மம் உபவாளோ பி⁴க்கு² சோதே³தப்³போ³, சோதே³த்வா ஸாரேதப்³போ³, ஸாரேத்வா ஆபத்திம் ஆரோபேதப்³போ³, ஆபத்திம் ஆரோபேத்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

206. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் உபவாளோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆபத்தியா அனுயுஞ்ஜியமானோ அவஜானித்வா படிஜானாதி, படிஜானித்வா அவஜானாதி, அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ஸம்பஜானமுஸா ‘பா⁴ஸதி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ உபவாளஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் உபவாளோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆபத்தியா அனுயுஞ்ஜியமானோ அவஜானித்வா படிஜானாதி, படிஜானித்வா அவஜானாதி, அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி, ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸதி. ஸங்கோ⁴ உபவாளஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரோதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி உபவாளஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மஸ்ஸ கரணம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே….

‘‘கதம் ஸங்கே⁴ன உபவாளஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

207. ‘‘பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மிகானி தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மஸ்ஸ கரணானி. அஸுசி ச ஹோதி, அலஜ்ஜீ ச, ஸானுவாதோ³ ச, தஸ்ஸ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரோதி த⁴ம்மேன, ஸமக்³கே³ன – இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச த⁴ம்மிகானி தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மஸ்ஸ கரணானி.

அத⁴ம்மகம்மத்³வாத³ஸகம்

208. ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் அத⁴ம்மகம்மஞ்ச ஹோதி, அவினயகம்மஞ்ச, து³வூபஸந்தஞ்ச. அஸம்முகா² கதம் ஹோதி, அப்படிபுச்சா²கதம் ஹோதி, அப்படிஞ்ஞாய கதம் ஹோதி…பே… அத⁴ம்மேன கதம் ஹோதி, வக்³கே³ன கதம் ஹோதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் அத⁴ம்மகம்மஞ்ச ஹோதி, அவினயகம்மஞ்ச, து³வூபஸந்தஞ்ச.

த⁴ம்மகம்மத்³வாத³ஸகம்

209. ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் த⁴ம்மகம்மஞ்ச ஹோதி, வினயகம்மஞ்ச, ஸுவூபஸந்தஞ்ச. ஸம்முகா² கதம் ஹோதி, படிபுச்சா²கதம் ஹோதி, படிஞ்ஞாய கதம் ஹோதி…பே… த⁴ம்மேன கதம் ஹோதி, ஸமக்³கே³ன கதம் ஹோதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் த⁴ம்மகம்மஞ்ச ஹோதி, வினயகம்மஞ்ச, ஸுவூபஸந்தஞ்ச.

ஆகங்க²மானச²க்கம்

210. ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய. ப⁴ண்ட³னகாரகோ ஹோதி கலஹகாரகோ விவாத³காரகோ ப⁴ஸ்ஸகாரகோ ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகோ; பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ ஆபத்திப³ஹுலோ அனபதா³னோ; கி³ஹிஸம்ஸட்டோ² விஹரதி அனனுலோமிகேஹி கி³ஹிஸம்ஸக்³கே³ஹி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய.

‘‘அபரேஹிபி, பி⁴க்க²வே, தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய. அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ ஹோதி, அஜ்ஜா²சாரே ஆசாரவிபன்னோ ஹோதி, அதிதி³ட்டி²யா தி³ட்டி²விபன்னோ ஹோதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே…பே….

‘‘அபரேஹிபி, பி⁴க்க²வே…பே… பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, தீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய.

‘‘திண்ணம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய. ஏகோ ப⁴ண்ட³னகாரகோ ஹோதி…பே… ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகோ; ஏகோ பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ ஆபத்திப³ஹுலோ அனபதா³னோ; ஏகோ கி³ஹிஸம்ஸட்டோ² விஹரதி அனனுலோமிகேஹி கி³ஹிஸம்ஸக்³கே³ஹி – இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திண்ணம் பி⁴க்கூ²னம் ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய.

‘‘அபரேஸம்பி, பி⁴க்க²வே, திண்ணம் பி⁴க்கூ²னம் ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய. ஏகோ அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ ஹோதி, ஏகோ அஜ்ஜா²சாரே ஆசாரவிபன்னோ ஹோதி, ஏகோ அதிதி³ட்டி²யா தி³ட்டி²விபன்னோ ஹோதி – இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே…பே….

‘‘அபரேஸம்பி, பி⁴க்க²வே…பே… ஏகோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஏகோ த⁴ம்மஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ஏகோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி – இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திண்ணம் பி⁴க்கூ²னம் ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் கரேய்ய.

அட்டா²ரஸவத்தம்

211. ‘‘தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மகதேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா ஸம்மா வத்திதப்³ப³ம். தத்ராயம் ஸம்மாவத்தனா –

ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம், ந நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³, ந ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³, ந பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதி ஸாதி³தப்³பா³, ஸம்மதேனபி பி⁴க்கு²னியோ ந ஓவதி³தப்³பா³…பே… ந பி⁴க்கூ²ஹி ஸம்பயோஜேதப்³ப³’’ந்தி. அத² கோ² ஸங்கோ⁴ உபவாளஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் அகாஸி.

7. திணவத்தா²ரகம்

212. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அம்ஹாகம் கோ² ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய [கக்க²ளதாய வாளதாய (ஸ்யா. கம்.)] பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. கத²ம் நு கோ² அம்ஹேஹி படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²னம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் ஹோதி பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். தத்ர சே பி⁴க்கூ²னம் [தத்ர சே பி⁴க்க²வே பி⁴க்கூ²னம் (ஸ்யா.)] ஏவம் ஹோதி – ‘அம்ஹாகம் கோ² ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம்; ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்யா’தி, அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் அதி⁴கரணம் திணவத்தா²ரகேன வூபஸமேதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, வூபஸமேதப்³ப³ம். ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதப்³ப³ம், ஸன்னிபதித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இமம் அதி⁴கரணம் திணவத்தா²ரகேன வூபஸமேய்ய, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்த’’ந்தி. ‘‘ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸகோ பக்கோ² ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, ஆயஸ்மந்தானஞ்சேவ அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்த’’ந்தி.

‘‘அதா²பரேஸம் ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸகோ பக்கோ² ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, ஆயஸ்மந்தானஞ்சேவ அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்த’’ந்தி.

213. ‘‘அதா²பரேஸம் ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ இமேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, இமேஸஞ்சேவ ஆயஸ்மந்தானம் அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. அஹம் யா சேவ இமேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, இமேஸஞ்சேவ ஆயஸ்மந்தானம் அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேமி, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி அம்ஹாகம் இமாஸம் ஆபத்தீனம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸனா, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘தே³ஸிதா அம்ஹாகம் இமா ஆபத்தியோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

214. ‘‘அதா²பரேஸம் ஏகதோபக்கி²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் யா சேவ இமேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, இமேஸஞ்சேவ ஆயஸ்மந்தானம் அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேய்யம், ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அம்ஹாகம் ப⁴ண்ட³னஜாதானம் கலஹஜாதானம் விவாதா³பன்னானம் விஹரதம் ப³ஹும் அஸ்ஸாமணகம் அஜ்ஜா²சிண்ணம் பா⁴ஸிதபரிக்கந்தம். ஸசே மயம் இமாஹி ஆபத்தீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் காரேஸ்ஸாம, ஸியாபி தம் அதி⁴கரணம் கக்க²ளத்தாய வாளத்தாய பே⁴தா³ய ஸம்வத்தேய்ய. அஹம் யா சேவ இமேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் ஆபத்தி, யா ச அத்தனோ ஆபத்தி, இமேஸஞ்சேவ ஆயஸ்மந்தானம் அத்தா²ய, அத்தனோ ச அத்தா²ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸேமி, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி அம்ஹாகம் இமாஸம் ஆபத்தீனம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன தே³ஸனா, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘தே³ஸிதா அம்ஹாகம் இமா ஆபத்தியோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திணவத்தா²ரகேன, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

‘‘ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தே பி⁴க்கூ² தாஹி ஆபத்தீஹி வுட்டி²தா ஹோந்தி, ட²பேத்வா து²ல்லவஜ்ஜம், ட²பேத்வா கி³ஹிப்படிஸம்யுத்தம், ட²பேத்வா தி³ட்டா²விகம்மம், ட²பேத்வா யே ந தத்த² ஹோந்தீ’’தி.

8. அதி⁴கரணம்

215. தேன கோ² பன ஸமயேன (பி⁴க்கூ²பி பி⁴க்கூ²ஹி விவத³ந்தி,) [( ) நத்தி² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] பி⁴க்கூ²பி பி⁴க்கு²னீஹி விவத³ந்தி, பி⁴க்கு²னியோபி பி⁴க்கூ²ஹி விவத³ந்தி, ச²ன்னோபி பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னீனம் அனுபக²ஜ்ஜ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் விவத³தி, பி⁴க்கு²னீனம் பக்க²ம் கா³ஹேதி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ன்னோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னீனம் அனுபக²ஜ்ஜ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் விவதி³ஸ்ஸதி, பி⁴க்கு²னீனம் பக்க²ம் கா³ஹேஸ்ஸதீதி! அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே…பே… ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

[பரி. 275] ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணானி – விவாதா³தி⁴கரணம், அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணம் [கிச்சாதி⁴கரணஞ்ச (க.)].

‘‘தத்த² கதமம் விவாதா³தி⁴கரணம் [பரி. 314]? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² [பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் (க.)] விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா, வினயோதி வா அவினயோதி வா, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி வா அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா அப்பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆபத்தீதி வா அனாபத்தீதி வா, லஹுகா ஆபத்தீதி வா க³ருகா ஆபத்தீதி வா, ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி வா அனவஸேஸா ஆபத்தீதி வா, து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா? யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴க³ம் – இத³ம் வுச்சதி விவாதா³தி⁴கரணம்.

‘‘தத்த² கதமம் அனுவாதா³தி⁴கரணம்? [பரி. 315] இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அனுவத³ந்தி ஸீலவிபத்தியா வா ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³ அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம் – இத³ம் வுச்சதி அனுவாதா³தி⁴கரணம்.

‘‘தத்த² கதமம் ஆபத்தாதி⁴கரணம்? பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஸத்தபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம் – இத³ம் வுச்சதி ஆபத்தாதி⁴கரணம்.

‘‘தத்த² கதமம் கிச்சாதி⁴கரணம்? [பரி. 317] யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சயதா, கரணீயதா, அபலோகனகம்மம், ஞத்திகம்மம், ஞத்திது³தியகம்மம், ஞத்திசதுத்த²கம்மம் – இத³ம் வுச்சதி கிச்சாதி⁴கரணம்.

216. ‘‘விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ கிம் மூலம்? ச² விவாத³மூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம். தீணிபி அகுஸலமூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம், தீணிபி குஸலமூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம். [பரி. 272; அ. நி. 2.35-36; ம. நி. 3.44] கதமானி ச² விவாத³மூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ, ஸோ ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴பி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ ஹோதி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி…பே… ஸங்கே⁴பி…பே… ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ, ஸோ ஸங்கே⁴ விவாத³ம் ஜனேதி. யோ ஹோதி விவாதோ³ ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானாய வாயமேய்யாத². ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ந ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவாய படிபஜ்ஜேய்யாத². ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி. ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ ஹோதி.

[பரி.272] ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மக்கீ² ஹோதி பளாஸீ…பே… இஸ்ஸுகீ ஹோதி மச்ச²ரீ, ஸடோ² ஹோதி மாயாவீ, பாபிச்சோ² ஹோதி மிச்சா²தி³ட்டீ², ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ ஹோதி ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கீ³. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ ஹோதி ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கீ³, ஸோ ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴பி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ ஹோதி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி…பே… ஸங்கே⁴பி…பே… ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ, ஸோ ஸங்கே⁴ விவாத³ம் ஜனேதி. யோ ஹோதி விவாதோ³ ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானாய வாயமேய்யாத². ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, விவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ந ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவாய படிபஜ்ஜேய்யாத². ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி. ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ விவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ ஹோதி. இமானி ச² விவாத³மூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

‘‘கதமானி தீணி அகுஸலமூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² லுத்³த⁴சித்தா விவத³ந்தி, து³ட்ட²சித்தா விவத³ந்தி, மூள்ஹசித்தா விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா, வினயோதி வா அவினயோதி வா, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி வா அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா அப்பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆபத்தீதி வா அனாபத்தீதி வா, லஹுகா ஆபத்தீதி வா க³ருகா ஆபத்தீதி வா, ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி வா அனவஸேஸா ஆபத்தீதி வா, து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. இமானி தீணி அகுஸலமூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

‘‘கதமானி தீணி குஸலமூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அலுத்³த⁴சித்தா விவத³ந்தி, அது³ட்ட²சித்தா விவத³ந்தி, அமூள்ஹசித்தா விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா…பே… து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. இமானி தீணி குஸலமூலானி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

217. [பரி. 272] ‘‘அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ கிம் மூலம்? ச² அனுவாத³மூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம். தீணிபி அகுஸலமூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம், தீணிபி குஸலமூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம், காயோபி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம், வாசாபி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம். ‘‘கதமானி ச² அனுவாத³மூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ, ஸோ ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴பி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ ஹோதி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி…பே… ஸங்கே⁴பி…பே… ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ, ஸோ ஸங்கே⁴ அனுவாத³ம் ஜனேதி. யோ ஹோதி அனுவாதோ³ ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அனுவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ பஹானாய வாயமேய்யாத². ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அனுவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ந ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவாய படிபஜ்ஜேய்யாத². ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி. ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மக்கீ² ஹோதி பளாஸீ…பே… இஸ்ஸுகீ ஹோதி மச்ச²ரீ, ஸடோ² ஹோதி மாயாவீ, பாபிச்சோ² ஹோதி மிச்சா²தி³ட்டீ², ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ ஹோதி ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கீ³. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸீ ஹோதி ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கீ³, ஸோ ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸங்கே⁴பி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ ஹோதி. யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரிபி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ, த⁴ம்மேபி…பே… ஸங்கே⁴பி…பே… ஸிக்கா²யபி ந பரிபூரகாரீ, ஸோ ஸங்கே⁴ அனுவாத³ம் ஜனேதி. யோ ஹோதி அனுவாதோ³ ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அனுவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ பஹானாய வாயமேய்யாத². ஏவரூபஞ்சே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, அனுவாத³மூலம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ந ஸமனுபஸ்ஸேய்யாத², தத்ர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸேவ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ ஆயத்திம் அனவஸ்ஸவாய படிபஜ்ஜேய்யாத². ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி. ஏவமேதஸ்ஸ பாபகஸ்ஸ அனுவாத³மூலஸ்ஸ ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ ஹோதி. இமானி ச² அனுவாத³மூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

‘‘கதமானி தீணி அகுஸலமூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் லுத்³த⁴சித்தா அனுவத³ந்தி, து³ட்ட²சித்தா அனுவத³ந்தி, மூள்ஹசித்தா அனுவத³ந்தி – ஸீலவிபத்தியா வா, ஆசாரவிபத்தியா வா, தி³ட்டி²விபத்தியா வா, ஆஜீவவிபத்தியா வா. இமானி தீணி அகுஸலமூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

‘‘கதமானி தீணி குஸலமூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அலுத்³த⁴சித்தா அனுவத³ந்தி, அது³ட்ட²சித்தா அனுவத³ந்தி, அமூள்ஹசித்தா அனுவத³ந்தி – ஸீலவிபத்தியா வா, ஆசரவிபத்தியா வா, தி³ட்டி²விபத்தியா வா, ஆஜீவவிபத்தியா வா. இமானி தீணி குஸலமூலானி அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

‘‘கதமோ காயோ [கதமோ ச காயோ (ஸ்யா. கம்.)] அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இதே⁴கச்சோ து³ப்³ப³ண்ணோ ஹோதி, து³த்³த³ஸ்ஸிகோ, ஓகோடிமகோ, ப³ஹ்வாபா³தோ⁴, காணோ வா, குணீ வா, க²ஞ்ஜோ வா, பக்க²ஹதோ வா, யேன நம் அனுவத³ந்தி. அயம் காயோ அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

‘‘கதமா வாசா அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்? இதே⁴கச்சோ து³ப்³ப³சோ ஹோதி, மம்மனோ, ஏளக³லவாசோ, யாய நம் அனுவத³ந்தி. அயம் வாசா அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

218. ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ கிம் மூலம்? ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னா ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ மூலம். அத்தா²பத்தி காயதோ ஸமுட்டா²தி, ந வாசதோ, ந சித்ததோ. அத்தா²பத்தி வாசதோ ஸமுட்டா²தி, ந காயதோ, ந சித்ததோ. அத்தா²பத்தி காயதோ ச வாசதோ ச ஸமுட்டா²தி, ந சித்ததோ. அத்தா²பத்தி காயதோ ச சித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி, ந வாசதோ. அத்தா²பத்தி வாசதோ ச சித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி, ந காயதோ. அத்தா²பத்தி காயதோ ச வாசதோ ச சித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி. இமே ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னா ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ மூலம்.

219. ‘‘கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ கிம் மூலம்? கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ ஏகம் மூலம் – ஸங்கோ⁴.

220. ‘‘விவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம், அகுஸலம், அப்³யாகதம். விவாதா³தி⁴கரணம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம். தத்த² கதமம் விவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² குஸலசித்தா விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா…பே… து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴க³ம் – இத³ம் வுச்சதி விவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் விவாதா³தி⁴கரணம் அகுஸலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அகுஸலசித்தா விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா…பே… து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴க³ம் – இத³ம் வுச்சதி விவாதா³தி⁴கரணம் அகுஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் விவாதா³தி⁴கரணம் அப்³யாகதம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அப்³யாகதசித்தா விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா…பே… து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴க³ம் – இத³ம் வுச்சதி விவாதா³தி⁴கரணம் அப்³யாகதம்.

221. ‘‘அனுவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம், அகுஸலம், அப்³யாகதம். அனுவாதா³தி⁴கரணம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம். தத்த² கதமம் அனுவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் குஸலசித்தா அனுவத³ந்தி – ஸீலவிபத்தியா வா, ஆசாரவிபத்தியா வா, தி³ட்டி²விபத்தியா வா, ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³ அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம் – இத³ம் வுச்சதி அனுவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் அனுவாதா³தி⁴கரணம் அகுஸலம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அகுஸலசித்தா அனுவத³ந்தி – ஸீலவிபத்தியா வா, ஆசாரவிபத்தியா வா, தி³ட்டி²விபத்தியா வா, ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³ அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம் – இத³ம் வுச்சதி அனுவாதா³தி⁴கரணம் அகுஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் அனுவாதா³தி⁴கரணம் அப்³யாகதம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அப்³யாகதசித்தா அனுவத³ந்தி – ஸீலவிபத்தியா வா, ஆசாரவிபத்தியா வா, தி³ட்டி²விபத்தியா வா, ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³ அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம் – இத³ம் வுச்சதி அனுவாதா³தி⁴கரணம் அப்³யாகதம்.

222. ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸலம் [இத³ம் பத³ம் கேஸுசி நத்தி²], அகுஸலம், அப்³யாகதம்? ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம்; நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸலம். தத்த² கதமம் ஆபத்தாதி⁴கரணம் அகுஸலம்? யம் ஜானந்தோ ஸஞ்ஜானந்தோ சேச்ச அபி⁴விதரித்வா வீதிக்கமோ – இத³ம் வுச்சதி ஆபத்தாதி⁴கரணம் அகுஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் ஆபத்தாதி⁴கரணம் அப்³யாகதம்? யம் அஜானந்தோ அஸஞ்ஜானந்தோ அசேச்ச அனபி⁴விதரித்வா வீதிக்கமோ – இத³ம் வுச்சதி ஆபத்தாதி⁴கரணம் அப்³யாகதம்.

223. ‘‘கிச்சாதி⁴கரணம் குஸலம், அகுஸலம், அப்³யாகதம்? கிச்சாதி⁴கரணம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம். தத்த² கதமம் கிச்சாதி⁴கரணம் குஸலம்? யம் ஸங்கோ⁴ குஸலசித்தோ கம்மம் கரோதி – அபலோகனகம்மம், ஞத்திகம்மம், ஞத்திது³தியகம்மம், ஞத்திசதுத்த²கம்மம் – இத³ம் வுச்சதி கிச்சாதி⁴கரணம் குஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் கிச்சாதி⁴கரணம் அகுஸலம்? யம் ஸங்கோ⁴ அகுஸலசித்தோ கம்மம் கரோதி – அபலோகனகம்மம், ஞத்திகம்மம், ஞத்திது³தியகம்மம், ஞத்திசதுத்த²கம்மம் – இத³ம் வுச்சதி கிச்சாதி⁴கரணம் அகுஸலம்.

‘‘தத்த² கதமம் கிச்சாதி⁴கரணம் அப்³யாகதம்? யம் ஸங்கோ⁴ அப்³யாகதசித்தோ கம்மம் கரோதி – அபலோகனகம்மம், ஞத்திகம்மம், ஞத்திது³தியகம்மம், ஞத்திசதுத்த²கம்மம் – இத³ம் வுச்சதி கிச்சாதி⁴கரணம் அப்³யாகதம்.

224. [பரி. 355] ‘‘விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம், விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம், அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³, அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச. ஸியா விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம், ஸியா விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம், ஸியா அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³, ஸியா அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச.

‘‘தத்த² கதமோ விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம்? இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா…பே… து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴க³ம் – அயம் விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம்.

‘‘தத்த² கதமோ விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம்? மாதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி மாதரா விவத³தி, பிதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி பிதரா விவத³தி, பா⁴தாபி பா⁴தரா விவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, ப⁴கி³னீபி பா⁴தரா விவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயேன விவத³தி – அயம் விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம்.

‘‘தத்த² கதமம் அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³? அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணம் – இத³ம் அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³.

‘‘தத்த² கதமம் அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச? விவாதா³தி⁴கரணம் அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச.