1. பட²மபா⁴ணவாரோ

மஹாபஜாபதிகோ³தமீவத்து²

402. [அ. நி. 8.51 இத³ம் வத்து² ஆக³தம்] தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² மஹாபஜாபதி [மஹாபஜாபதீ (ஸீ. ஸ்யா.)] கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், கோ³தமி, மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி. து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² மஹபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், கோ³தமி, மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ – ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜந்தி – து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

அத² கோ² ப⁴க³வா கபிலவத்து²ஸ்மிம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன வேஸாலீ தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன வேஸாலீ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ கேஸே சே²தா³பேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா ஸம்ப³ஹுலாஹி ஸாகியானீஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன வேஸாலீ தேன பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன யேன வேஸாலீ மஹாவனம் கூடாகா³ரஸாலா தேனுபஸங்கமி. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே அட்டா²ஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கி²ம் து³ம்மனம் அஸ்ஸுமுகி²ம் ருத³மானம் ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தம். தி³ஸ்வான மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ த்வம், கோ³தமி, ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தா’’தி? ‘‘ததா² ஹி பன, ப⁴ந்தே ஆனந்த³, ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி த்வம், கோ³தமி, முஹுத்தம் இதே⁴வ தாவ ஹோஹி, யாவாஹம் ப⁴க³வந்தம் யாசாமி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஸா, ப⁴ந்தே, மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ஸூனேஹி பாதே³ஹி ரஜோகிண்ணேன க³த்தேன து³க்கீ² து³ம்மனா அஸ்ஸுமுகீ² ருத³மானா ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே டி²தா – ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜந்தி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், ஆனந்த³, மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி. து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. ‘‘அலம், ஆனந்த³, மா தே ருச்சி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ [அ. நி. 8.51 ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸீ’’தி ஆக³தம்] – ‘‘ந ப⁴க³வா அனுஜானாதி மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம்; யம்னூனாஹம் அஞ்ஞேனபி பரியாயேன ப⁴க³வந்தம் யாசேய்யம் மாதுகா³மஸ்ஸ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப⁴ப்³போ³ நு கோ², ப⁴ந்தே, மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஸோதாபத்திப²லம் வா ஸகதா³கா³மிப²லம் [ஸகிதா³கா³மிப²லம் (ஸ்யா.)] வா அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தப²லம் வா ஸச்சி²காது’’ந்தி? ‘‘ப⁴ப்³போ³, ஆனந்த³, மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஸோதாபத்திப²லம்பி ஸகதா³கா³மிப²லம்பி அனாகா³மிப²லம்பி அரஹத்தப²லம்பி ஸச்சி²காது’’ந்தி. ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே, ப⁴ப்³போ³ மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா ஸோதாபத்திப²லம்பி ஸகதா³கா³மிப²லம்பி அனாகா³மிப²லம்பி அரஹத்தப²லம்பி ஸச்சி²காதும்; ப³ஹூபகாரா, ப⁴ந்தே, மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வதோ மாதுச்சா² ஆபாதி³கா, போஸிகா, கீ²ரஸ்ஸ தா³யிகா, ப⁴க³வந்தம் ஜனேத்தியா காலங்கதாய த²ஞ்ஞம் பாயேஸி; ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்ய மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி.

அட்ட²க³ருத⁴ம்மா

403. ‘‘ஸசே, ஆனந்த³, மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸாவஸ்ஸா. ஹோது உபஸம்பதா³.

[பாசி. 149] ‘‘வஸ்ஸஸதூபஸம்பன்னாய பி⁴க்கு²னியா தத³ஹுபஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் காதப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா [க³ரும்கத்வா (க.)] மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ந பி⁴க்கு²னியா அபி⁴க்கு²கே ஆவாஸே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘அன்வத்³த⁴மாஸம் பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴தோ த்³வே த⁴ம்மா பச்சாஸீஸிதப்³பா³ – உபோஸத²புச்ச²கஞ்ச, ஓவாதூ³பஸங்கமனஞ்ச. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘வஸ்ஸம்வுட்டா²ய பி⁴க்கு²னியா உப⁴தோஸங்கே⁴ தீஹி டா²னேஹி பவாரேதப்³ப³ம் – தி³ட்டே²ன வா, ஸுதேன வா, பரிஸங்காய வா. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘க³ருத⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னாய பி⁴க்கு²னியா உப⁴தோஸங்கே⁴ பக்க²மானத்தம் சரிதப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘த்³வே வஸ்ஸானி ச²ஸு த⁴ம்மேஸு ஸிக்கி²தஸிக்கா²ய ஸிக்க²மானாய உப⁴தோஸங்கே⁴ உபஸம்பதா³ பரியேஸிதப்³பா³. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ந பி⁴க்கு²னியா கேனசி பரியாயேன பி⁴க்கு² அக்கோஸிதப்³போ³ பரிபா⁴ஸிதப்³போ³. அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ ஓவடோ பி⁴க்கு²னீனம் பி⁴க்கூ²ஸு வசனபதோ², அனோவடோ பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீஸு வசனபதோ². அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ஸசே, ஆனந்த³, மஹாபஜாபதி கோ³தமீ இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸாவஸ்ஸா ஹோது உபஸம்பதா³’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே உக்³க³ஹேத்வா யேன மஹாபஜாபதி கோ³தமீ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே கோ² த்வம், கோ³தமி, அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹேய்யாஸி, ஸாவ தே ப⁴விஸ்ஸதி உபஸம்பதா³.

‘‘வஸ்ஸஸதூபஸம்பன்னாய பி⁴க்கு²னியா தத³ஹுபஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் காதப்³ப³ம். அயம்பி த⁴ம்மோ ஸக்கத்வா க³ருகத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயோ.

‘‘ஸசே கோ² த்வம், கோ³தமி, இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹேய்யாஸி, ஸாவ தே ப⁴விஸ்ஸதி உபஸம்பதா³’’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே ஆனந்த³, இத்தீ² வா புரிஸோ வா த³ஹரோ, யுவா, மண்ட³னகஜாதிகோ ஸீஸம்னஹாதோ உப்பலமாலம் வா வஸ்ஸிகமாலம் வா அதிமுத்தகமாலம் [அதி⁴மத்தகமாலம் (ஸ்யா.)] வா லபி⁴த்வா உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி படிக்³க³ஹேத்வா உத்தமங்கே³ ஸிரஸ்மிம் பதிட்டா²பேய்ய; ஏவமேவ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஆனந்த³ இமே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே படிக்³க³ண்ஹாமி யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயே’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘படிக்³க³ஹிதா, ப⁴ந்தே, மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா அட்ட² க³ருத⁴ம்மா, உபஸம்பன்னா ப⁴க³வதோ மாதுச்சா²’’தி.

‘‘ஸசே, ஆனந்த³, நாலபி⁴ஸ்ஸ மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், சிரட்டி²திகம், ஆனந்த³, ப்³ரஹ்மசரியம் அப⁴விஸ்ஸ, வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் ஸத்³த⁴ம்மோ திட்டே²ய்ய. யதோ ச கோ², ஆனந்த³, மாதுகா³மோ ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ, ந தா³னி, ஆனந்த³, ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ப⁴விஸ்ஸதி. பஞ்சேவ தா³னி, ஆனந்த³, வஸ்ஸஸதானி ஸத்³த⁴ம்மோ ட²ஸ்ஸதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, யானி கானிசி குலானி ப³ஹுத்தி²கானி [ப³ஹுஇத்தி²கானி (ஸீ. ஸ்யா.)] அப்பபுரிஸகானி, தானி ஸுப்பத⁴ம்ஸியானி ஹோந்தி சோரேஹி கும்ப⁴தே²னகேஹி; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே லப⁴தி மாதுகா³மோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், ந தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ஹோதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, ஸம்பன்னே ஸாலிக்கே²த்தே ஸேதட்டிகா நாம ரோக³ஜாதி நிபததி, ஏவம் தம் ஸாலிக்கே²த்தம் ந சிரட்டி²திகம் ஹோதி; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே லப⁴தி மாதுகா³மோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், ந தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ஹோதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, ஸம்பன்னே உச்சு²க்கே²த்தே மஞ்ஜிட்டி²கா [மஞ்ஜேட்டி²கா (ஸீ. ஸ்யா.)] நாம ரோக³ஜாதி நிபததி, ஏவம் தம் உச்சு²க்கே²த்தம் ந சிரட்டி²திகம் ஹோதி; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே லப⁴தி மாதுகா³மோ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம், ந தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் ஹோதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, புரிஸோ மஹதோ தளாகஸ்ஸ படிகச்சேவ ஆளிம் ப³ந்தே⁴ய்ய யாவதே³வ உத³கஸ்ஸ அனதிக்கமனாய; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, மயா படிகச்சேவ பி⁴க்கு²னீனம் அட்ட² க³ருத⁴ம்மா பஞ்ஞத்தா யாவஜீவம் அனதிக்கமனீயா’’தி.

பி⁴க்கு²னீனம் அட்ட² க³ருத⁴ம்மா நிட்டி²தா.

பி⁴க்கு²னீஉபஸம்பதா³னுஜானனம்

404. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதீ கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, இமாஸு ஸாகியானீஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி? அத² கோ² ப⁴க³வா மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னியோ உபஸம்பாதே³து’’ந்தி.

அத² கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ மஹாபஜாபதிம் கோ³தமிம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அய்யா அனுபஸம்பன்னா, மயஞ்சம்ஹா உபஸம்பன்னா; ஏவஞ்ஹி ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னியோ உபஸம்பாதே³தப்³பா³’’தி. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘இமா மம், ப⁴ந்தே ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னியோ ஏவமாஹம்ஸு – ‘அய்யா அனுபஸம்பன்னா, மயஞ்சம்ஹா உபஸம்பன்னா; ஏவஞ்ஹி ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னியோ உபஸம்பாதே³தப்³பா³’’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மஹாபஜாபதி, ப⁴ந்தே, கோ³தமீ ஏவமாஹ – ‘இமா மம், ப⁴ந்தே ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னியோ ஏவமாஹம்ஸு – அய்யா அனுபஸம்பன்னா, மயஞ்சம்ஹா உபஸம்பன்னா; ஏவஞ்ஹி ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னியோ உபஸம்பாதே³தப்³பா³’’’தி.

‘‘யத³க்³கே³ன, ஆனந்த³, மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா அட்ட² க³ருத⁴ம்மா படிக்³க³ஹிதா, ததே³வ ஸா [ததே³வஸ்ஸா (க.)] உபஸம்பன்னா’’தி.

405. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏகாஹம், ப⁴ந்தே ஆனந்த³, ப⁴க³வந்தம் வரம் யாசாமி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய பி⁴க்கூ²னஞ்ச பி⁴க்கு²னீனஞ்ச யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்ம’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மஹாபஜாபதி, ப⁴ந்தே, கோ³தமீ ஏவமாஹ – ‘ஏகாஹம், ப⁴ந்தே ஆனந்த³, ப⁴க³வந்தம் வரம் யாசாமி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அனுஜானேய்ய பி⁴க்கூ²னஞ்ச பி⁴க்கு²னீனஞ்ச யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்ம’’’ந்தி.

‘‘அட்டா²னமேதம், ஆனந்த³, அனவகாஸோ, யம் ததா²க³தோ அனுஜானேய்ய மாதுகா³மஸ்ஸ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம். இமேஹி நாம, ஆனந்த³, அஞ்ஞதித்தி²யா து³ரக்கா²தத⁴ம்மா மாதுகா³மஸ்ஸ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் ந கரிஸ்ஸந்தி; கிமங்க³ம் பன ததா²க³தோ அனுஜானிஸ்ஸதி மாதுகா³மஸ்ஸ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்ம’’ந்தி?

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மாதுகா³மஸ்ஸ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் காதப்³ப³ம். யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யானி தானி, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னீனம் ஸிக்கா²பதா³னி பி⁴க்கூ²ஹி ஸாதா⁴ரணானி, கத²ம் மயம், ப⁴ந்தே, தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு படிபஜ்ஜாமா’’தி? ‘‘யானி தானி, கோ³தமி, பி⁴க்கு²னீனம் ஸிக்கா²பதா³னி பி⁴க்கூ²ஹி ஸாதா⁴ரணானி, யதா² பி⁴க்கூ² ஸிக்க²ந்தி ததா² தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸிக்க²தா²’’தி. ‘‘யானி பன தானி, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னீனம் ஸிக்கா²பதா³னி பி⁴க்கூ²ஹி அஸாதா⁴ரணானி, கத²ம் மயம், ப⁴ந்தே, தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு படிபஜ்ஜாமா’’தி? ‘‘யானி தானி, கோ³தமி, பி⁴க்கு²னீனம் ஸிக்கா²பதா³னி பி⁴க்கூ²ஹி அஸாதா⁴ரணானி, யதா²பஞ்ஞத்தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸிக்க²தா²’’தி.

406. [அ. நி. 8.53] அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகா வூபகட்டா² அப்பமத்தா ஆதாபினீ பஹிதத்தா விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘யே கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – இமே த⁴ம்மா ஸராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விராகா³ய, ஸஞ்ஞோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விஸஞ்ஞோகா³ய, ஆசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ அபசயாய, மஹிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ அப்பிச்ச²தாய, அஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ ஸந்துட்டி²யா, ஸங்க³ணிகாய ஸம்வத்தந்தி நோ பவிவேகாய, கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தி நோ வீரியாரம்பா⁴ய, து³ப்³ப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸுப⁴ரதாய; ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி – நேஸோ த⁴ம்மோ, நேஸோ வினயோ, நேதம் ஸத்து²ஸாஸனந்தி. யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – இமே த⁴ம்மா விராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸராகா³ய, விஸஞ்ஞோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸஞ்ஞோகா³ய, அபசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஆசயாய, அப்பிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ மஹிச்ச²தாய, ஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ அஸந்துட்டி²யா, பவிவேகாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸங்க³ணிகாய, வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்தந்தி நோ கோஸஜ்ஜாய, ஸுப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி நோ து³ப்³ப⁴ரதாய; ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி – ஏஸோ த⁴ம்மோ, ஏஸோ வினயோ, ஏதம் ஸத்து²ஸாஸன’’ந்தி.

407. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் ந உத்³தி³ஸீயதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிது’’ந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் உபஸங்கமித்வா பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஜாயாயோ இமா இமேஸம், ஜாரியோ இமா இமேஸம், இதா³னி இமே இமாஹி ஸத்³தி⁴ம் அபி⁴ரமிஸ்ஸந்தீ’’தி! ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னீஹி பி⁴க்கு²னீனம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிது’’ந்தி. பி⁴க்கு²னியோ ந ஜானந்தி – ‘‘ஏவம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆசிக்கி²தும் – ‘ஏவம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாதா²’’’தி.

408. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ ஆபத்திம் ந படிகரோந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா ஆபத்தி ந படிகாதப்³பா³. யா ந படிகரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி. பி⁴க்கு²னியோ ந ஜானந்தி – ‘‘ஏவம் ஆபத்தி படிகாதப்³பா³’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆசிக்கி²தும் – ‘ஏவம் ஆபத்திம் படிகரேய்யாதா²’’’தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்தி படிக்³க³ஹேதப்³பா³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்திம் படிக்³க³ஹேது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ ரதி²காயபி ப்³யூஹேபி ஸிங்கா⁴டகேபி பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா பத்தம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஆபத்திம் படிகரோந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஜாயாயோ இமா இமேஸம், ஜாரியோ இமா இமேஸம், ரத்திம் விமானேத்வா இதா³னி க²மாபேந்தீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்தி படிக்³க³ஹேதப்³பா³. யோ படிக்³க³ண்ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னீஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்திம் படிக்³க³ஹேது’’ந்தி. பி⁴க்கு²னியோ ந ஜானந்தி – ‘‘ஏவம் ஆபத்தி படிக்³க³ஹேதப்³பா³’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆசிக்கி²தும் – ‘ஏவம் ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹேய்யாதா²’’’தி.

409. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் ந கரியதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் காது’’ந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் காது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கதகம்மா பி⁴க்கு²னியோ ரதி²காயபி ப்³யூஹேபி ஸிங்கா⁴டகேபி பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா பத்தம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா க²மாபேந்தி ‘ஏவம் நூன காதப்³ப³’ந்தி மஞ்ஞமானா. மனுஸ்ஸா ததே²வ உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஜாயாயோ இமா இமேஸம், ஜாரியோ இமா இமேஸம், ரத்திம் விமானேத்வா இதா³னி க²மாபேந்தீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் காதப்³ப³ம். யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னீஹி பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் காது’’ந்தி. பி⁴க்கு²னியோ ந ஜானந்தி – ‘‘ஏவம் கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆசிக்கி²தும் – ‘ஏவம் கம்மம் கரேய்யாதா²’’’தி.

410. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னீனம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேந்தி. தஸ்மிம் கோ² பன அதி⁴கரணே வினிச்சி²யமானே தி³ஸ்ஸந்தி பி⁴க்கு²னியோ கம்மப்பத்தாயோபி ஆபத்திகா³மினியோபி. பி⁴க்கு²னியோ ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, அய்யாவ பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் கரோந்து, அய்யாவ பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹந்து; ஏவஞ்ஹி ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதப்³ப³’’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் ஆரோபேத்வா பி⁴க்கு²னீனம் நிய்யாதே³தும் – பி⁴க்கு²னீஹி பி⁴க்கு²னீனம் கம்மம் காதும், பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்திம் ஆரோபேத்வா பி⁴க்கு²னீனம் நிய்யாதே³தும், பி⁴க்கு²னீஹி பி⁴க்கு²னீனம் ஆபத்திம் படிக்³க³ஹேது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன உப்பலவண்ணாய பி⁴க்கு²னியா அந்தேவாஸினீ பி⁴க்கு²னீ ஸத்த வஸ்ஸானி ப⁴க³வந்தம் அனுப³ந்தா⁴ ஹோதி வினயம் பரியாபுணந்தீ. தஸ்ஸா முட்ட²ஸ்ஸதினியா க³ஹிதோ க³ஹிதோ முஸ்ஸதி. அஸ்ஸோஸி கோ² ஸா பி⁴க்கு²னீ – ‘‘ப⁴க³வா கிர ஸாவத்தி²ம் க³ந்துகாமோ’’தி. அத² கோ² தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹம் கோ² ஸத்த வஸ்ஸானி ப⁴க³வந்தம் அனுப³ந்தி⁴ம் வினயம் பரியாபுணந்தீ. தஸ்ஸா மே முட்ட²ஸ்ஸதினியா க³ஹிதோ க³ஹிதோ முஸ்ஸதி. து³க்கரம் கோ² பன மாதுகா³மேன யாவஜீவம் ஸத்தா²ரம் அனுப³ந்தி⁴தும். கத²ம் நு கோ² மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? அத² கோ² ஸா பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²னீனம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. பி⁴க்கு²னியோ பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீனம் வினயம் வாசேது’’ந்தி.

பட²மபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.