8. விப⁴த்திஹாரவிப⁴ங்க³விபா⁴வனா
33. யேன யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தேன ஆவட்டஹாரவிப⁴ங்கே³ன ஆவட்டேதப்³பா³ பத³ட்டா²னாத³யோ விப⁴த்தா, ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தோ ஆவட்டஹாரவிப⁴ங்கோ³ பரிபுண்ணோ, ‘‘தத்த² கதமோ விப⁴த்திஹாரவிப⁴ங்கோ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதமோ விப⁴த்திஹாரோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு நித்³தி³ட்டே²ஸு ஸோளஸஸு தே³ஸனாஹாராதீ³ஸு கதமோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ விப⁴த்திஹாரோ விப⁴த்திஹாரவிப⁴ங்கோ³ நாமாதி புச்ச²தி. ‘‘த⁴ம்மஞ்ச பத³ட்டா²னம் பூ⁴மிஞ்சா’’திஆதி³னித்³தே³ஸஸ்ஸ இதா³னி மயா வுச்சமானோ ‘‘த்³வே ஸுத்தானீ’’திஆதி³கோ வித்தா²ரபூ⁴தோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ விப⁴த்திஹாரோ விப⁴த்திஹாரவிப⁴ங்கோ³ நாமாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.
‘‘யேஸு ஸுத்தேஸு வுத்தா த⁴ம்மபத³ட்டா²னபூ⁴மியோ இமினா விப⁴த்திஹாரேன விப⁴த்தா, தானி ஸுத்தானி கித்தகானீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா தானி ஸுத்தானி பட²மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த்³வே ஸுத்தானி வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்சா’’தி வுத்தம். தத்த² வாஸனாபா⁴கி³யந்தி புஞ்ஞபா⁴வனா வாஸனா நாம, வாஸனாய பா⁴கோ³ கோட்டா²ஸோ வாஸனாபா⁴கோ³, வாஸனாபா⁴கே³ வாசகபா⁴வேன நியுத்தம் ஸுத்தந்தி வாஸனாபா⁴கி³யம், கதமம் தம்? யஸ்மிம் ஸுத்தே தீணி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி ப⁴க³வதா தே³ஸிதானி, தம் ஸுத்தம் வாஸனாபா⁴கி³யம். நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யந்தி லோப⁴க்க²ந்தா⁴தீ³னம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²னம் பதா³லனம் நிப்³பே³தோ⁴, நிப்³பே³த⁴ஸ்ஸ பா⁴கோ³ கோட்டா²ஸோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கோ³, நிப்³பே³த⁴பா⁴கே³ வாசகபா⁴வேன நியுத்தம் ஸுத்தந்தி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம், கதமம் தம்? யஸ்மிம் ஸுத்தே ஸேக்கா²ஸேக்க²த⁴ம்மா ப⁴க³வதா தே³ஸிதா, தம் ஸுத்தம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம்.
‘‘தேஸம் ஸுத்தானம் படிக்³கா³ஹகா புக்³க³லா யாஹி படிபதா³ஹி ஸம்பஜ்ஜந்தி, தா படிபதா³ கித்திகா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘த்³வே படிபதா³’’திஆதி³ வுத்தம். தா³னஸீலபா⁴வனாமயபுஞ்ஞபா⁴கே³ ப⁴வா படிபதா³தி புஞ்ஞபா⁴கி³யா. ப²லபா⁴கே³ ப⁴வா படிபதா³தி ப²லபா⁴கி³யா. ‘‘யேஸு ஸீலேஸு டி²தா படிக்³கா³ஹகா படிபஜ்ஜந்தி, தானி ஸீலானி கித்தகானீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘த்³வே ஸீலானீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸம்வரதி ஏதேன ஸம்வரேனாதி ஸம்வரோ, ஸோ ஸம்வரோ பாதிமோக்க²ஸம்வரோ, ஸதிஸம்வரோ, ஞாணஸம்வரோ, க²ந்திஸம்வரோ, வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. ஸப்³போ³பி பாபஸம்வரணதோ ஸம்வரோ, லோகியலோகுத்தரஸம்பத்திட்டா²னத்தா ஸீலம் நாம. பஜஹதி ஏதேன பஹாதப்³பே³தி பஹானம், பஜஹனம் வா பஹானம், தஞ்ச பஹானம் தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிபஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவித⁴ம். தத்த² நிஸ்ஸரணப்பஹானம் வஜ்ஜேத்வா சதுப்³பி³த⁴ம் பஹானம் வுத்தனயேன ஸீலம் நாம.
‘‘தேஸு ஸுத்தாதீ³ஸு ப⁴க³வா கதமம் ஸுத்தம் கதமாய படிபதா³ய தே³ஸயதி, கதரஸ்மிம் ஸீலே டி²தோ புக்³க³லோ கதமேன ஸீலேன ப்³ரஹ்மசாரீ ப⁴வதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ததா² விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தேஸு வாஸனாபா⁴கி³யாதீ³ஸு ஸுத்தேஸு வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம் தத்த² தாஸு புஞ்ஞபா⁴கி³யாதி³படிபதா³ஸு புஞ்ஞபா⁴கி³யாய படிபதா³ய ப⁴க³வா யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தே³ஸயதி, ஸோ வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தபடிக்³கா³ஹகோ புக்³க³லோ தத்த² ஸம்வரஸீலாதீ³ஸு ஸம்வரஸீலே டி²தோ ஹுத்வா தேன ஸம்வரஸீலஸங்கா²தேன ப்³ரஹ்மசரியேன ஸேட்ட²சரியேன ப்³ரஹ்மசாரீ ஸேட்டா²சாரபூரகோ ப⁴வதி. தத்த² தேஸு வாஸனாபா⁴கி³யாதீ³ஸு ஸுத்தேஸு நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸுத்தம் தத்த² தாஸு புஞ்ஞபா⁴கி³யாதி³படிபதா³ஸு ப²லபா⁴கி³யாய படிபதா³ய யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப⁴க³வா தே³ஸயதி, ஸோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தபடிக்³கா³ஹகோ புக்³க³லோ தத்த² ஸம்வரஸீலாதீ³ஸு பஹானஸீலே ஸமுச்சே²த³ப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானவஸேன டி²தோ ஹுத்வா தேன பஹானஸீலஸங்கா²தேன விஸேஸபூ⁴தேன மக்³க³ஸங்கா²தேன ப்³ரஹ்மசரியேன ப்³ரஹ்மசாரீ ப⁴வதீதி யோஜனா காதப்³பா³.
‘‘வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தாதீ³ஸு கதமம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்த’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தாதீ³ஸு. தா³னகதா²தி ஸப்புரிஸதா³னதா³னப²லஅஸப்புரிஸதா³னதா³னப²லகதா². ஸீலகதா²தி பஞ்சஸீலாதி³ஸீலப²லகதா². ஸக்³க³கதா²தி ஸக்³க³ஸம்பத்திஸுக²கதா² சேவ ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தாபகபுஞ்ஞகதா² ச. ஆதீ³னவோதி ஆதீ³னவத³ஸ்ஸகோ ஸுத்தந்தோ. ஆனிஸம்ஸோதி ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸகோ ஸுத்தந்தோ. வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம் நாமாதி யோஜனா.
‘‘தத்த² கதம’’ந்திஆதீ³ஸு அனுஸந்த்⁴யத்தோ² வுத்தனயோவ. யா தே³ஸனா சதுஸச்சப்பகாஸனா, ஸா தே³ஸனா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸுத்தம் நாமாதி யோஜனா. ஏவஞ்ச ஸதி வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தஸ்ஸபி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தபா⁴வோ ஆபஜ்ஜேய்ய சதுஸச்சப்பகாஸனதோதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ‘‘வாஸனாபா⁴கி³யே ஸுத்தே’’திஆதி³ வுத்தம். வாஸனாபா⁴கி³யே ஸுத்தே பஜானனா வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா அரியமக்³க³பத³ட்டா²னபூ⁴தா பஞ்ஞா நத்தி², மக்³கோ³ அரியமக்³கோ³ நத்தி², ப²லம் அரியப²லம் நத்தி². நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யே ஸுத்தே பன பஜானனாத³யோ அத்தி², வாஸனாபா⁴கி³யே ஸுத்தே நத்தி². ‘‘பஜானனா’’திஆதி³னா சதுஸச்சப்பகாஸனா தா³னகதா²தி³கா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யே ஸுத்தே அந்தோக³தா⁴, இதரம்யேவ வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தந்தி நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. யேஸு ஸுத்தேஸு வுத்தா த⁴ம்மபத³ட்டா²னபூ⁴மியோ விப⁴த்தா, தானி ஸுத்தானி த்³வேயேவ ந ஹோந்தி, கஸ்மா ‘‘த்³வேயேவ ஸுத்தானி நித்³தா⁴ரிதானீ’’தி சே வதே³ய்யும்? அஸங்கரதோ ஸுத்தே வுத்தானம் த⁴ம்மபத³ட்டா²னபூ⁴மீனம் விப⁴ஜிதப்³பா³னம் ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா. ‘‘யதி³ ஏவம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யஸுத்தானிபி நித்³தா⁴ரிதானி அஸங்கரத்தா’’தி சே வதே³ய்யும்? நோ நித்³தா⁴ரிதானி, வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தே நித்³தா⁴ரிதே ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஸுத்தம்பி நித்³தா⁴ரிதம், ஸம்கிலேஸத⁴ம்மதோ நிஸ்ஸட்ட²த⁴ம்மானம்யேவ வாஸனாபா⁴கி³யத⁴ம்மத்தா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தே ச நித்³தா⁴ரிதே அஸேக்க²பா⁴கி³யஸுத்தம்பி நித்³தா⁴ரிதம் அனஞ்ஞத்தா.
‘‘யேஸு ஸுத்தேஸு வுத்தா த⁴ம்மபத³ட்டா²னபூ⁴மியோ விப⁴த்திஹாரேன விப⁴த்தா, தானி ஸுத்தானி கதமேன ப²லேன யோஜயிதப்³பா³னீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இமானி சத்தாரி ஸுத்தானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இமானி சத்தாரி ஸுத்தானீதி யதா²னித்³தா⁴ரிதானி வாஸனாபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தானி சேவ தம்னித்³தா⁴ரணேன நித்³தா⁴ரிதானி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யஸுத்தானி சாதி சத்தாரி ஸுத்தானி இமேஸம்யேவ சதுன்னம் ஸுத்தானம் தே³ஸனாய நயேன நீதேன ப²லேன ஸப்³ப³தோ ஸப்³ப³பா⁴கே³ன ஸம்வரஸீலப்பஹானஸீலேன ப்³ரஹ்மசரியேன யோஜயிதப்³பா³னி. யோஜேந்தேன ச ஸப்³ப³தோ ஸப்³ப³பா⁴கே³ன ச பதா³தி³விசயேன ஹாரேன ஸம்வரஸீலாதி³கம் ப²லம் விசினித்வா யுத்திஹாரேன யுத்தம் ப²லம் க³வேஸித்வா ‘‘இத³ம் ப²லம் இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப²லம், இத³ம் ப²லம் இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ப²ல’’ந்தி ஸுத்தானி விஸும் விஸும் ப²லேன யோஜயிதப்³பா³னீதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.
‘‘கித்தகேன ப²லேன ப்³ரஹ்மசரியேன யோஜேதப்³பா³னீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யாவதிகா ஞாணஸ்ஸ பூ⁴மீ’’தி வுத்தம். ப⁴க³வதா தே³ஸிதேன வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தேன ஸித்³தா⁴ யாவதிகா புஞ்ஞபா⁴கி³யா படிபதா³த³யோ விப⁴ஜனஞாணஸ்ஸ பூ⁴மி ஆரம்மணா ப⁴விதுமரஹந்தி, தாவதிகாஹி பூ⁴மீஹி வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தம் யோஜயிதப்³ப³ம். நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தேன ஸித்³தா⁴ யாவதிகா ப²லபா⁴கி³யா படிபதா³த³யோ விப⁴ஜனஞாணஸ்ஸ பூ⁴மி ஆரம்மணா ப⁴விதுமரஹந்தி, தாவதிகாஹி பூ⁴மீஹி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தம் யோஜேதப்³ப³ம். இதரத்³வயம்பி ஸுத்தம் யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³ப³ம். ஏதேன ஞாணஸ்ஸ பூ⁴மீனம் ஸுத்தத்தா²னம் ப³ஹுவித⁴த்தம் த³ஸ்ஸேதி.
34. வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தாதீ³ஸு வுத்தா த⁴ம்மா வாஸனாபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யபா⁴வேஹி ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கத²ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஅஸேக்கா²பா⁴கி³யபா⁴வேஹி அஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணபா⁴வேஹி விப⁴ஜிதப்³பா³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதமே த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். அட்ட²கதா²ய பன –
‘‘ஏவம் வாஸனாபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யபா⁴வேஹி த⁴ம்மே ஏகதே³ஸேன விப⁴ஜித்வா இதா³னி தேஸம் கிலேஸபா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யபா⁴வேஹி ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணபா⁴வேஹி விப⁴ஜிதும் ‘தத்த² கதமே த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணா’திஆதி³ ஆரத்³த⁴’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². 34) –
வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி யே த⁴ம்மா ஸுத்தே வுத்தா விப⁴த்திஹாரேன விப⁴ஜிதப்³பா³, தேஸு த⁴ம்மேஸு கதமே த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணாதி புச்ச²தி, த்³வே த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணாதி விஸ்ஸஜ்ஜேதி. தே த்³வே த⁴ம்மே ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நாமஸாதா⁴ரணா, வத்து²ஸாதா⁴ரணா சா’’தி வுத்தம். தத்த² நாமஸாதா⁴ரணாதி நாமேன நாமபஞ்ஞத்தியா ஸாதா⁴ரணா ஸமானா, ‘‘குஸலா’’தி நாமேன ஏகவீஸதி சித்துப்பாதா³ ஸமானா, ‘‘அகுஸலா’’த்யாதி³னாமேன த்³வாத³ஸ சித்துப்பாதா³ ஸமானா, குஸலாதி³னாமபஞ்ஞத்திவசனேன வசனீயா அத்தா² குஸலாதி³னாமஸாதா⁴ரணாதி வுத்தா. தேன டீகாயம் –
‘‘நாமம் நாமபஞ்ஞத்தி, தம்முகே²னேவ ஸத்³த³தோ தத³த்தா²வக³மோ. ஸத்³தே³ன ச ஸாமஞ்ஞரூபேனேவ ததா²ரூபஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ க³ஹணம், ந விஸேஸரூபேன. தஸ்மா ஸத்³த³வசனீயா அத்தா² ஸாதா⁴ரணரூபனாமாயத்தக³ஹணீயதாய நாமஸாதா⁴ரணா வுத்தா’’தி –
வுத்தம். வத்து²ஸாதா⁴ரணாதி பதிட்டா²னபூ⁴தேன வத்து²னா ஸாதா⁴ரணா. யஸ்மிம் பதிட்டா²னபூ⁴தே ஸந்தானே வா சித்துப்பாதா³தி³ம்ஹி வா யே த⁴ம்மா பவத்தந்தி, தே த⁴ம்மா தேன ஸந்தானேன வா வத்து²னா தேன சித்துப்பாதா³தி³னா வா ஸாதா⁴ரணா ஸமானாதி அத்தோ². ஏகஸந்தானே பதிதத்தா பு²ஸனாதி³ஸபா⁴வதோ பி⁴ன்னாபி வத்து²ஸாதா⁴ரணா ஸமானவத்து²காயேவ ப⁴வந்தீதி விப⁴த்திஹாரேன விப⁴ஜித்வாதி வுத்தம் ஹோதி.
‘‘கிம் நாமஸாதா⁴ரணவத்து²ஸாதா⁴ரணாயேவ விப⁴ஜிதப்³பா³, அஞ்ஞம் விப⁴ஜிதப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யம் வா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். நாமஸாதா⁴ரணவத்து²ஸாதா⁴ரணேஹி அஞ்ஞம் யம் வா பன கிச்சஸாதா⁴ரணபச்சயஸாதா⁴ரணபடிபக்கா²தி³ஸாதா⁴ரணம்பி த⁴ம்மஜாதம் ஏவம்ஜாதியம் ஸாதா⁴ரணஜாதியம், தம்பி ஸப்³ப³ம் விசயஹாரேன விசினித்வா யுத்திஹாரேன க³வேஸித்வா யுத்தம் ஸாதா⁴ரணம் விப⁴த்திஹாரேன விப⁴ஜிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘தேஸு நாமஸாதா⁴ரணாதீ³ஸு கதமே நாமஸாதா⁴ரணா, கதமே வத்து²ஸாதா⁴ரணா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘மிச்ச²த்தனியதானம் ஸத்தான’’ந்திஆதி³ வுத்தம். மாதுகா⁴தகாதீ³னம் ச²ன்னம் மிச்ச²த்தனியதகம்மகரானம் ஸத்தானஞ்ச து³க்³க³திஅஹேதுகஸுக³திஅஹேதுகது³ஹேதுகதிஹேதுகானம் சதுன்னம் புது²ஜ்ஜனானம் அனியதகம்மகரானம் ஸத்தானஞ்ச ஸந்தானே பவத்தா த³ஸ்ஸனபஹாதப்³பா³ கிலேஸா த³ஸ்ஸனபஹாதப்³ப³னாமஸாதா⁴ரணா ஸமானா ப⁴வந்தி ஸக்காயதி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸீலப்³ப³தபராமஸனவஸேன பி⁴ன்னஸபா⁴வானம்பி த³ஸ்ஸனபஹாதப்³ப³னாமனாதிவத்தனதோ. வுத்தப்பகாரானம் நியதானியதஸத்தானம் த³ஸ்ஸனபஹாதப்³பா³னம் கிலேஸானம் பதிட்டா²னவத்து²பா⁴வதோ வத்து²ஸாதா⁴ரணா ச ஸமானவத்து²காதி அத்தோ². புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ து³க்³க³திஅஹேதுகாதி³சதுப்³பி³த⁴ஸத்தஸ்ஸ, ஸோதாபன்னஸ்ஸ ச ஸந்தானே பவத்தா காமராக³ப்³யாபாதா³ கிலேஸா காமராக³ப்³யாபாத³னாமஸாதா⁴ரணா ஸமானா ப⁴வந்தி ஸகதா³கா³மிமக்³க³ப்பஹாதப்³ப³அனாகா³மிமக்³க³ப்பஹாதப்³ப³வஸேன பி⁴ன்னஸபா⁴வானம்பி காமராக³ப்³யாபாத³னாமனாதிவத்தனதோ. வுத்தப்பகாரஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ, ஸோதாபன்னஸ்ஸ ச காமராக³ப்³யாபாதா³னம் பதிட்டா²னவத்து²பா⁴வதோ வத்து²ஸாதா⁴ரணா ஸமானவத்து²காதி அத்தோ² ச க³ஹேதப்³போ³. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ, அனாகா³மிஸ்ஸ ச ஸந்தானே பவத்தா உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யா ஸம்யோஜனா உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யனாமஸாதா⁴ரணா ஸமானா ப⁴வந்தி ரூபராகா³தி³வஸேன பி⁴ன்னஸபா⁴வானம்பி உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யனாமனாதிவத்தனதோ. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ, அனாகா³மிஸ்ஸ ச உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானம் பதிட்டா²னவத்து²பா⁴வதோ வத்து²ஸாதா⁴ரணா ஸமானவத்து²காதி அத்தோ² ச க³ஹேதப்³போ³. தேன வுத்தம் டீகாயம் – ‘‘த³ஸ்ஸனபஹாதப்³பா³னஞ்ஹி யதா² மிச்ச²த்தனியதஸத்தா பவத்திட்டா²னம், ஏவம் அனியதாபீ’’தி வுத்தம். ஸங்கே²பதோ பன ஸம்கிலேஸபக்கே² பஹானேகட்டா² கிலேஸா நாமஸாதா⁴ரணா ஹோந்தி, ஸஹஜேகட்டா² கிலேஸா வத்து²ஸாதா⁴ரணாதி த³ட்ட²ப்³பா³.
ஸம்கிலேஸபக்கே² ஸாதா⁴ரணா ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கத²ம் வோதா³னபக்கே² ஸாதா⁴ரணா விப⁴த்தா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யம் கிஞ்சி அரியஸாவகோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யம் கிஞ்சீதி ஸாமஞ்ஞவஸேன வுத்தா பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்திஆதி³கா லோகியா ஸமாபத்தியேவ க³ஹிதா. அரியஸாவகோதி அரியஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாவகோ அரியஸாவகோதி வத்தப்³போ³, ஜா²னலாபீ⁴ ச ப²லட்டோ² ச புக்³க³லோ, ந மக்³க³ட்டோ². மக்³க³ட்டோ² ஹி லோகியம் யம் கிஞ்சி ஸமாபத்திம் ந ஸமாபஜ்ஜதி. ஸப்³பா³ ஸா லோகியஸமாபத்தி ரூபாவசரா அரூபாவசரா தி³ப்³ப³விஹாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரோ பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தீதி ஏவமாதீ³ஹி பரியாயேஹி ஸாதா⁴ரணா தம்ஸமங்கீ³ஹி வீதராகா³வீதராகே³ஹி ஸாதா⁴ரணா லோகியஸமாபத்தினாமனாதிவத்தனதோ ச வீதராகா³வீதராகே³ஹி ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ ச. ‘‘அரியஸாவகோ ச லோகியம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ ஓதி⁴ஸோ ஓதி⁴ஸோ ஸமாபஜ்ஜதி, ஏவம் ஸதி கத²ம் வீதராகே³ஹி ஸாதா⁴ரணாதி ஸத்³த³ஹிதப்³பா³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸாதா⁴ரணா ஹி த⁴ம்மா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன – ‘‘கத²ம் தே ஓதி⁴ஸோ க³ஹிதா, அத² ஓதி⁴ஸோ க³ஹேதப்³பா³, கத²ம் ஸாதா⁴ரணாதி அனுயோக³ம் மனஸி கத்வா தம் விஸோதே⁴ந்தோ ஆஹ – ‘ஸாதா⁴ரணா ஹி த⁴ம்மா ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞ’ந்திஆதீ³’’தி வுத்தம்.
தத்த² ஏவம் வீதராகா³வீதராகே³ஹி ஓதி⁴ஸோ ஓதி⁴ஸோ ஸமாபஜ்ஜிதப்³பா³ த⁴ம்மா பரம் பரம் பச்சா² பச்சா² பவத்தியமானம் த⁴ம்மஜாதம் ஸகம் ஸகம் புப்³பே³ புப்³பே³ ஜாதம் ‘‘லோகியஸமாபத்தீ’’தி நாமம் நியதவிஸயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஹுத்வா ஹி யஸ்மா நாதிவத்தந்தி, தஸ்மா ஸாதா⁴ரணாதி ஸத்³த³ஹிதப்³பா³ க³ஹேதப்³பா³தி அத்தோ². ‘‘பரம் பரம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ கத²ம் நாதிவத்ததீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா நாதிவத்தனம் பாகடம் காதும் ‘‘யோபீ’’திஆதி³ வுத்தம். யோ அரியஸாவகோ வா அவீதராகோ³ வா. இமேஹி லோகியஸமாபத்தித⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, ஸோ அரியஸாவகோ வா அவீதராகோ³ வா பரம் பரம் ஸமாபஜ்ஜந்தோபி தம் த⁴ம்மம் லோகியம் ஸமாபத்தித⁴ம்மம் நாதிவத்ததி, அஞ்ஞம் உபக³ந்த்வா நாதிக்கமதீதி அத்தோ². யேஹி லோகியஸமாபத்தித⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, இமே லோகியஸமாபத்தி த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணாவாதி த³ட்ட²ப்³பா³.
‘‘வாஸனாபா⁴கி³யாதி³ஸுத்தேஸு வுத்தா யே த⁴ம்மா இமினா விப⁴த்திஹாரேன விப⁴த்தா, யேஸு த⁴ம்மேஸு கதமே த⁴ம்மா அஸாதா⁴ரணா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதமே த⁴ம்மா அஸாதா⁴ரணா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தேஸு விப⁴ஜிதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு கதமே த⁴ம்மா அஸாதா⁴ரணாதி புச்ச²தி, புச்சி²த்வா யாவ தே³ஸனம் உபாதா³ய அஸாதா⁴ரணா த⁴ம்மா க³வேஸிதப்³பா³, ‘‘ஸேக்கா²ஸேக்கா²’’தி வா க³வேஸிதப்³பா³, ‘‘ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பா³’’தி வா க³வேஸிதப்³பா³. அத² வா யாவ ‘‘ஸேக்கா²ஸேக்கா² ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பா³’’தி தே³ஸனா வுத்தா, தாவ தே³ஸனம் உபாதா³ய அஸாதா⁴ரணா க³வேஸிதப்³பா³. கத²ம் க³வேஸிதப்³பா³? அரியேஸு ஸேக்கா²ஸேக்க²த⁴ம்மவஸேன ‘‘ஸேக்கா²’’தி நாமம் அஸேக்கே²ன அஸாதா⁴ரணம், ‘‘அஸேக்கா²’’தி நாமம் ஸேக்கே²ன அஸாதா⁴ரணந்தி வா, அனரியேஸு ‘‘ப⁴ப்³பா³’’தி நாமம் அப⁴ப்³பே³ன அஸாதா⁴ரணம், ‘‘அப⁴ப்³பா³’’தி நாமம் ப⁴ப்³பே³ன அஸாதா⁴ரணந்தி வா க³வேஸிதப்³பா³. காமராக³ப்³யாபாதா³ ஸம்யோஜனா அப்பஹீனத்தா அனுஸயபா⁴வேன உப்பஜ்ஜனாரஹத்தா அட்ட²மகஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸ ச ஸோதாபன்னஸ்ஸ ப²லட்ட²ஸ்ஸ ச ஸாதா⁴ரணா ப⁴வந்தி, த⁴ம்மதா த⁴ம்மஸபா⁴வோ அஸாதா⁴ரணோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘அட்ட²மகஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²தா ஸோதாபன்னஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா, ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸோதாபன்னப²லட்ட²தா ச அட்ட²மகஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா. அட்ட²மகஸ்ஸ வா பஹீயமானகிலேஸதா ஸோதாபன்னஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா, ஸோதாபன்னஸ்ஸ பஹீனகிலேஸதா ச அட்ட²மகஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா’’தி.
உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யா ஸம்யோஜனா அப்பஹீனத்தா அனுஸயபா⁴வேன உப்பஜ்ஜனாரஹத்தா அட்ட²மகஸ்ஸ மக்³க³ட்ட²பா⁴வேன அட்ட²மகஸதி³ஸஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸ ச அனாகா³மிஸ்ஸ ப²லட்ட²ஸ்ஸ ச ஸாதா⁴ரணா, த⁴ம்மதா த⁴ம்மஸபா⁴வோ அஸாதா⁴ரணா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘அட்ட²மகஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³க³ட்ட²தா அனாகா³மிஸ்ஸ ப²லட்ட²ஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா, அனாகா³மிஸ்ஸ அனாகா³மிப²லட்ட²தா ச அட்ட²மகஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா. அட்ட²மகஸ்ஸ வா பஹீயமானகிலேஸதா அனாகா³மிஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா, அனாகா³மிஸ்ஸ ப²லட்ட²ஸ்ஸ பஹீனகிலேஸதா ச அட்ட²மகஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா’’தி. ‘‘மக்³க³ட்ட²தா ப²லட்ட²தாய அஸாதா⁴ரணா, ப²லட்ட²தா ச மக்³க³ட்ட²தாய அஸாதா⁴ரணா’’திபி வத்தும் வட்டதி. ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தன்னம் ஸேக்கா²னம் புக்³க³லானம் நாமம்‘‘ஸேக்கா²’’தி நாமம் ஸாதா⁴ரணம். த⁴ம்மதா அஸாதா⁴ரணாதி சதுன்னம் மக்³க³ட்டா²னம் தம்தம்மக்³க³ட்ட²தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் மக்³க³ட்டா²னம் அஸாதா⁴ரணா. ஹேட்டி²மப²லத்தயட்டா²னஞ்ச அஸாதா⁴ரணா, ஹேட்டி²மப²லத்தயட்டா²னம் தம்தம்ப²லட்ட²தா ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப²லட்டா²னம் அஸாதா⁴ரணா, சதுன்னம் மக்³க³ட்டா²னஞ்ச அஸாதா⁴ரணாதி அத்தோ². ‘‘ஸேக்கா²னம் தம்தம்மக்³க³ட்ட²தா தம்தம்ப²லட்ட²தாய அஸாதா⁴ரணா, தம்தம்ப²லட்ட²தா ச தம்தம்மக்³க³ட்ட²தாய அஸாதா⁴ரணா’’தி வத்தும்பி வட்டதி. ஸப்³பே³ஸம் படிபன்னகானந்தி ப²லத்தா²ய படிபஜ்ஜந்தீதி படிபன்னகா, தேஸம் மக்³க³ஸமங்கீ³னம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் நாமம் ‘‘படிபன்னகா’’தி நாமம் ஸாதா⁴ரணம், த⁴ம்மதா தம்தம்மக்³க³ட்ட²தா அஸாதா⁴ரணா. ஸப்³பே³ஸம் ஸேக்கா²னம் ஸத்தன்னம் புக்³க³லானம் ஸேக்கா²னம் ஸீலம் ஸாதா⁴ரணம், த⁴ம்மதா தம்தம்மக்³க³ட்ட²ப²லட்ட²தா அஸாதா⁴ரணாதி. வாஸனாபா⁴கி³யஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஸுத்தேஸு வுத்தா த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³பா³த³யோ சேவ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யஸுத்தேஸு வுத்தா ஸேக்கா²த³யோ ச த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணபே⁴தே³ன விப⁴த்திஹாரேன விப⁴ஜிதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³.
‘‘அட்ட²மகஸ்ஸா’’திஆதி³னா அரியேஸு புக்³க³லேஸு அஸாதா⁴ரணா ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கத²ம் அனரியேஸு அஸாதா⁴ரணா விப⁴த்தா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா அரியேஸு வுத்தனயானுஸாரேன அனரியேஸுபி விப⁴ஜித்வா க³வேஸிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் விஸேஸானுபஸ்ஸினா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன – ‘‘ஏவம் ‘அட்ட²மகஸ்ஸா’திஆதி³னா அரியபுக்³க³லேஸு அஸாதா⁴ரணத⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேத்வா இதரேஸு நயத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘ஏவம் விஸேஸானுபஸ்ஸினா’திஆதி³ வுத்த’’ந்தி வுத்தம். ஏவம் அரியேஸு வுத்தனயானுஸாரேன ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பே³ஸு அனரியேஸு விஸேஸானுபஸ்ஸினா அஸாதா⁴ரணதோ விஸேஸம் அஸாதா⁴ரணம் அனுபஸ்ஸினா க³வேஸகேன பண்டி³தேன ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பே³ஸுபி ஹீனுக்கட்ட²மஜ்ஜி²மம் உபாதா³ய க³வேஸிதப்³ப³ம். கத²ம்? மாதுகா⁴தாதி³வஸேன பவத்தானம் படிக⁴ஸம்பயுத்ததி³ட்டி²ஸம்பயுத்தஸத்தமஜவனசித்துப்பாதா³னம் மிச்ச²த்தனியதானம் தம்ஸமங்கீ³னம் வா ததா²பவத்தா பட²மஜவனசித்துபாதா³த³யோ அனியதா த⁴ம்மா படிக⁴ஸம்பயுத்தாதி³பா⁴வேன ஸாதா⁴ரணா, மிச்ச²த்தனியதா த⁴ம்மா ஏகசித்துப்பாத³த்தா அஸாதா⁴ரணா. யதா² ஹி சித்தம் ‘‘சித்தஸம்ஸட்ட²’’ந்தி ந வத்தப்³ப³ம், ஏவம் மிச்ச²த்தனியதாபி ‘‘மிச்ச²த்தனியதஸாதா⁴ரணா’’தி ந வத்தப்³பா³. மிச்ச²த்தனியதேஸுபி நியதமிச்சா²தி³ட்டி²கானம் தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தஸத்தமஜவனசித்துப்பாத³ஸமங்கீ³னம் அனியதா தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தபட²மஜவனசித்துப்பாதா³த³யோ த⁴ம்மா தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தாதி³பா⁴வேன ஸாதா⁴ரணா, நியதமிச்சா²தி³ட்டி² ஏகசித்துப்பாத³ஸமங்கீ³பா⁴வதோ அஸாதா⁴ரணா. தேனாஹ அட்ட²கதா²சரியோ –
‘‘மிச்ச²த்தனியதானம் அனியதா த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரண, மிச்ச²த்தனியதா த⁴ம்மா அஸாதா⁴ரணா. மிச்ச²த்தனியதேஸுபி நியதமிச்சா²தி³ட்டி²கானம் அனியதா த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணா, நியதமிச்சா²தி³ட்டி² அஸாதா⁴ரணாதி இமினா நயேன விஸேஸானுபஸ்ஸினா வேதி³தப்³பா³’’தி (நேத்தி. அட்ட². 34).
தத்த² ‘‘இமினா நயேனா’’தி இமினா மிச்ச²த்தனியதானம் உப்பஜ்ஜிதும் ப⁴ப்³பா³ அனியதா த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணா, உப்பஜ்ஜிதும் அப⁴ப்³பா³ அனியதா த⁴ம்மா அஸாதா⁴ரணாதி க³ஹிதா. தேன வுத்தம் ‘‘ப⁴ப்³பா³ப⁴ப்³பா³’’தி. ததா² ஹீனஸ்ஸ ஹீனோ ஹீனபா⁴வேன ஸாதா⁴ரணோ, மஜ்ஜி²முக்கட்டா² அஸாதா⁴ரணா. மஜ்ஜி²மஸ்ஸ மஜ்ஜி²மோ ஸாதா⁴ரணோ, ஹீனுக்கட்டா² அஸாதா⁴ரணா. உக்கட்ட²ஸ்ஸ உக்கட்டோ² உக்கட்ட²பா⁴வேன ஸாதா⁴ரணோ, ஹீனமஜ்ஜி²மா அஸாதா⁴ரணாதிபி க³வேஸிதப்³பா³. தேனாஹ – ‘‘ஹீனுக்கட்ட²மஜ்ஜி²மம் உபாதா³ய க³வேஸிதப்³ப³’’ந்தி.
‘‘தத்த² கதமே த⁴ம்மா ஸாதா⁴ரணா’’திஆதி³னா நானாவிதே⁴ன விப⁴த்திஹாரனயேன த⁴ம்மா விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கத²ம் பூ⁴மிபத³ட்டா²னானி விப⁴த்திஹாரனயேன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதானீ’’தி புச்சி²தப்³ப³பா⁴வதோ த⁴ம்மவிப⁴ஜனானந்தரம் பூ⁴மிபத³ட்டா²னானி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த³ஸ்ஸனபூ⁴மீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² த³ஸ்ஸனபூ⁴மீதி த³ஸ்ஸனம் ப⁴வதி ஏத்த² பட²மமக்³கே³தி த³ஸ்ஸனபூ⁴மி, ஸோதாபத்திமக்³கோ³. நியாமாவக்கந்தியாதி நியமனம் நியாமோ, கோ ஸோ? ஸம்பத்தனியாமோ, அவக்கனம் அவக்கந்தி, ஸோதாபத்திப²லம், நியாமஸ்ஸ அவக்கந்தி நியாமாவக்கந்தி, தாய. த³ஸ்ஸனபூ⁴மினாமகோ ஸோதாபத்திமக்³கோ³ நியாமாவக்கந்தினாமகஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸ்ஸ பத்தியா பத³ட்டா²னம். பட²மமக்³க³ஸமங்கீ³ புக்³க³லோ ஹி நியாமம் ஓக்கமந்தோ நாம, ப²லஸமங்கீ³ பன நியாமம் ஓக்கந்தோ நாம ஹோதி, தஸ்மா நியாமாவக்கந்திஸத்³தே³ன பட²மப²லுப்பத்தி க³ஹிதா. பா⁴வனாபூ⁴மீதி உபரிமக்³க³த்தயம். உத்தரிகானந்தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உபரிபவத்தானம் தம்தம்ப²லானம் பத்தியா பத³ட்டா²னந்தி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம்.
து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ ஸமத²ம் ஆவஹந்தீ ஹுத்வா ஸமத²ஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதி, ஸுகா²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ஞாணாதி⁴கஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ விபஸ்ஸனாவஹந்தீ ஹுத்வா விபஸ்ஸனாய பத³ட்டா²னம், அவஸேஸா த்³வே படிபதா³பி நாதிபஞ்ஞஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ ஸமத²ஸ்ஸ பத³ட்டா²னந்தி க³ஹேதப்³பா³. தேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் – ‘‘இதரா பன திஸ்ஸோபி படிபதா³ ஸமத²ம் ஆவஹந்தீ’’திஆதி³ (நேத்தி. அட்ட². 34). தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஸயமேவ ஏகந்தேன த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ந ஹோதி, வந்த³னயாசனபஞ்ஹாபுச்ச²னாத³யோபி பத³ட்டா²னம் ஹோந்தி, தஸ்மா தேஹி காரணேஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பரதோகோ⁴ஸஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதி, பரதோகோ⁴ஸோ ச த⁴ம்மஸ்ஸவனபஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனாதி³வஸேன பவத்தோ. தா³தப்³ப³வத்து²பரிச்சஜனவந்த³னயாசனகாலேஸு ஹி யேபு⁴ய்யேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி, பஞ்ஹாபுச்ச²னாதி³காலேஸு ச விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, படிபுச்ச²ஸாகச்சா²தீ³னி வா கரோந்தி. ஸீலமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² பாமோஜ்ஜபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸுக²ஸமாதீ⁴ஹி பத³ட்டா²னபா⁴வேன ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா சிந்தாமயியா பஞ்ஞாய பத³ட்டா²னம் ஹோதி. ஸீலவந்தஸ்ஸ ஹி ஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ பாமோஜ்ஜாத³யோ ஹோந்தி, ஸமாஹிதோ ச த⁴ம்மசிந்தனே ஸமத்தோ² ஹோதி.
பா⁴வனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்தூ²தி புரிமா புரிமா ஸமத²பா⁴வனா சேவ விபஸ்ஸனாபா⁴வனா ச புஞ்ஞகிரியவத்து²தா³னஸீலாதீ³ஹி காரணேஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பா⁴வனாமயியா பஞ்ஞாய பச்சி²மாய பச்சி²மாய ஸமத²பா⁴வனாய சேவ விபஸ்ஸனாபா⁴வனாய ச பத³ட்டா²னம். தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் – ‘‘ஸாதா⁴ரணந்தி ந பீ³ஜம் விய அங்குரஸ்ஸ, த³ஸ்ஸனபூ⁴மிஆத³யோ விய நியாமாவக்கந்திஆதீ³னம் ஆவேணிகம், அத² கோ² ஸாதா⁴ரணம் தத³ஞ்ஞகாரணேஹிபீ’’தி. ‘‘தா³னமயஸீலமயபா⁴வனாமயபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னம் பரதோகோ⁴ஸசிந்தாமயிபா⁴வனாமயிபஞ்ஞானம் பத³ட்டா²னபா⁴வோ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, ஏவம் ஸதி தேஸம் தா³னமயாதீ³னம் யதா²க்கமம் பரியத்திபா³ஹுஸச்சகம்மட்டா²னானுயோக³மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²னம் பத³ட்டா²னபா⁴வோ ந ப⁴வேய்யா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ததா²பவத்தம் பத³ட்டா²னபா⁴வம்பி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² பரதோ ச கோ⁴ஸஸ்ஸ ஸுதமயியா ச பஞ்ஞாயா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன –
‘‘இதா³னி யஸ்மா தா³னம், ஸீலம், லோகியபா⁴வனா ச ந கேவலம் யதா²வுத்தபரதோகோ⁴ஸாதீ³னம்யேவ, அத² கோ² யதா²க்கமம் பரியத்திபா³ஹுஸச்சகம்மட்டா²னானுயோக³மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²னம்பி பச்சயா ஹோந்தி, தஸ்மா தம்பி நயம் த³ஸ்ஸேதும் புன ‘தா³னமய’ந்திஆதி³னா தே³ஸனம் வட்³டே⁴ஸீ’’தி (நேத்தி. அட்ட². 34) –
வுத்தம். தத்த² தா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²னோ பரதோகோ⁴ஸஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணபத³ட்டா²னபா⁴வோ ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஞாதப்³போ³. தா³னம் பன த³த்வா தே³ஸனம் ஸுத்வா ஸுதானுஸாரேன வித்தா²ரேத்வா சிந்தேந்தஸ்ஸ பவத்தமானாய ஸுதமயியா பஞ்ஞாய வந்த³னயாசனாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பத³ட்டா²னம் ஹோதி. ஸீலமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²னோபி சிந்தாமயியா பஞ்ஞாய ஸாதா⁴ரணபத³ட்டா²னபா⁴வோ வுத்தோயேவ. பரிஸுத்³த⁴ஸீலம் பன நிஸ்ஸாய ‘‘ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமி, மக்³க³ப²லம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ பவத்தமானஸ்ஸ யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ பாமோஜ்ஜாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பத³ட்டா²னம் ஹோதி. பா⁴வனாமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²னோ பா⁴வனாமயியா பஞ்ஞாய ஸாதா⁴ரணபத³ட்டா²னபா⁴வோபி வுத்தோயேவ. ஸமத²பா⁴வனாஸங்கா²தம் பன ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா வா பரிபாகம் விபஸ்ஸனாபா⁴வம்யேவ வா நிஸ்ஸாய பவத்தமானாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா பரிஸுத்³த⁴ஸீலாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பத³ட்டா²னம் ஹோதி.
தா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²ஆதீ³னம் பரதோகோ⁴ஸாதீ³னம் பத³ட்டா²னபா⁴வோ புனப்புனம் ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘பதிரூபதே³ஸவாஸாத³யோபி இமேஸம் த⁴ம்மானம் பத³ட்டா²னானீதி யதா² விப⁴ஜிதப்³பா³, அம்ஹேஹி ச விஞ்ஞாதப்³பா³, ததா² விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதா²’’தி வத்தப்³ப³த்தா தேபி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பதிரூபதே³ஸவாஸோ’’திஆதி³மாஹ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ததா² பதிரூபதே³ஸவாஸாத³யோ காயவிவேகசித்தவிவேகாதீ³னம் காரணம் ஹோந்தீதி இமம் நயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘பதிரூபதே³ஸவாஸோ’திஆதி³மாஹா’’தி (நேத்தி. அட்ட². 34) வுத்தம். பதிரூபதே³ஸம் நிஸ்ஸாய வஸந்தஸ்ஸ காயவிவேகசித்தவிவேகவட்³ட⁴னதோ, ஸமாதி⁴வட்³ட⁴னதோ ச பதிரூபதே³ஸவாஸோ காயசித்தவிவேகஸ்ஸ ச உபசாரஸமாதி⁴அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச ஸீலாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பத³ட்டா²னம். ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயோதி ஸப்புரிஸஸந்தானே பவத்தோ பயிருபாஸதோ ஆலம்பி³தப்³போ³ பஸாதோ³, ததோ வா உபனிஸ்ஸயம் லபி⁴த்வா பயிருபாஸந்தானம் ஸந்தானே பவத்தோ புப்³ப³பஸாதோ³ யதா²விதோ⁴ ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயோ பயிருபாஸந்தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ ரதனத்தயே திண்ணம் அவேச்சப்பஸாதா³னம் ரதனத்தயகு³ணாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பத³ட்டா²னம், ஸமத²ஸ்ஸ லப⁴னனிமித்ததா³யகம் ஸப்புரிஸம் பயிருபாஸித்வா தேன தி³ன்னனயே ட²த்வா பவத்தேதப்³ப³ஸ்ஸ ஸமத²ஸ்ஸ ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயோ ஸீலபாமோஜ்ஜபீதாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா பத³ட்டா²னம். அத்தஸம்மாபணிஹிதஸ்ஸ பாபஜிகு³ச்சா²தீ³னம் ஸம்ப⁴வதோ அத்தஸம்மாபணிதா⁴னம் ஜாதிவயாதி³பச்சவேக்க²ணேன ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா ஹிரியா ச பத³ட்டா²னம், அத்தஸம்மாபணிஹிதஸ்ஸ நிப்³பி³தா³தீ³னம் ஸம்ப⁴வதோ ஸீலாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா விபஸ்ஸனாய ச பத³ட்டா²னம்.
தத³ங்கா³தி³வஸேன அகுஸலபரிச்சாகோ³ நிப்³பி³தா³ஞாணாதீ³ஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா குஸலவீமம்ஸாய படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனாய பஞ்ஞாய ச அரியமக்³க³ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னம். த⁴ம்மஸ்வாக்கா²ததா ஸ்வாக்கா²தத⁴ம்மஸ்ஸவனானுஸாரேன பவத்தகுஸலமூலகா லோகியலோகுத்தரஸம்பத்தி குஸலமூலரோபனா நாம, தாய ச ததா²வித⁴குஸலமூலகாய ப²லஸமாபத்தியா ச பத³ட்டா²னம். ஸங்க⁴ஸுப்படிபன்னதா ஸங்க⁴ஸுட்டு²தாய ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபட்டா²கானம் ஸுட்டு²பா⁴வாய ஸப்பதிஸ்ஸவாய வசனஸம்படிச்ச²னபா⁴வாய பத³ட்டா²னம். ஸத்து²ஸம்பதா³ ஸத்த²ரி சேவ த⁴ம்மாதீ³ஸு ச கு³ணஅஜானனதாய அப்பஸன்னானஞ்ச பஸாதா³ய பஸன்னானஞ்ச அப்பமத்தகபஸாதா³னஞ்ச பி⁴ய்யோபா⁴வாய வட்³ட⁴னாய பத³ட்டா²னம். அப்படிஹதபாதிமோக்க²தா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வா பரிஸமஜ்ஜே² வா து³ம்மங்கூனம் து³ம்முகா²னம் து³ஸ்ஸீலானம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய, பேஸலானம் பாதிமோக்க²ஸம்வராதி³ஸீலஸம்பன்னானம் புக்³க³லானம் பா²ஸுவிஹாராய ச பத³ட்டா²னம் ஹோதி. ஹோந்தோ பன யதா²னுரூபேஹி அஞ்ஞேஹி காரணேஹி ஸாதா⁴ரணம் ஹுத்வா ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.
‘‘வாஸனாபா⁴கி³யஸுத்தாதீ³ஸு வுத்தத⁴ம்மபூ⁴மிபத³ட்டா²னானம் விப⁴த்திஹாரேன விப⁴ஜிதப்³ப³பா⁴வோ அம்ஹேஹி கேன ஜானிதப்³போ³ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.
‘‘ஏத்தாவதா ச விப⁴த்திஹாரோ பரிபுண்ணோ, அஞ்ஞோ நியுத்தோ நத்தீ²’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘நியுத்தோ விப⁴த்திஹாரோ’’தி வுத்தம். யத்த² யத்த² ஸுத்தே யே யே த⁴ம்மாத³யோ வுத்தா, தத்த² தத்த² ஸுத்தே வுத்தேஸு தேஸு தேஸு த⁴ம்மாதீ³ஸு யதா²லாப⁴வஸேன யோ யோ விப⁴த்திஹாரோ யோஜிதோ, ஸோ ஸோ விப⁴த்திஹாரோ நித்³தா⁴ரேத்வா யுத்தோ யோஜிதோதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
இதி விப⁴த்திஹாரவிப⁴ங்கே³ ஸத்திப³லானுரூபா ரசிதா
விபா⁴வனா நிட்டி²தா.
பண்டி³தேஹி பன அட்ட²கதா²டீகானுஸாரேனேவ க³ம்பீ⁴ரத்தோ² வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா க³ஹேதப்³போ³தி.