2. விசயஹாரவிப⁴ங்க³விபா⁴வனா

11. யேன யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தேன தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கே³ன அஸ்ஸாதா³த³யோ ஸுத்தத்தா² ஆசரியேன விப⁴த்தா, ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தோ தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கோ³ பரிபுண்ணோ, ‘‘கதமோ விசயோ ஹாரோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதமோ விசயோ ஹாரோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு நித்³தி³ட்டே²ஸு ஸோளஸஸு தே³ஸனாஹாராதீ³ஸு ஹாரேஸு கதமோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ விசயோ ஹாரோ விசயஹாரவிப⁴ங்கோ³ நாமாதி புச்ச²தி. ‘‘யம் புச்சி²தஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜிதஞ்சா’’திஆதி³னித்³தே³ஸகா³தா²ய இதா³னி மயா வுச்சமானோ ‘‘அயம் விசயோ ஹாரோ கிம் விசினதீ’’திஆதி³கோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ விசயஹாரவிப⁴ங்கோ³ நாமாதி யோஜனா.

‘‘அயம் விசயோ ஹாரோ கிம் விசினதீ’’தி இமினா யோ விசயோ விசினிதப்³போ³, தம் விசயம் விசினிதப்³ப³ம் புச்ச²தி, தஸ்மா விசினிதப்³ப³ம் விஸயம் விஸும் விஸும் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பத³ம் விசினதி, பஞ்ஹம் விசினதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘கிம் விசயோ பத³விசயோ’’திஆதி³ம் அவத்வா ‘‘கிம் விசினதி, பத³ம் விசினதீ’’திஆதி³வசனேன விசயஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துஸாத⁴னத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² பத³ம் விசினதீதி நவவித⁴ஸ்ஸ ஸுத்தந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் பத³ம் யாவ நிக³மனா நாமபதா³தி³ஜாதிஸத்³தா³தி³இத்தி²லிங்கா³தி³ஆகாரந்தாதி³பட²மவிப⁴த்யந்தாதி³ஏகவசனாதி³வஸேன விசினதி. பஞ்ஹம் விசினதீதி அதி³ட்ட²ஜோதனாதி³ஸத்தாதி⁴ட்டா²னாதி³ஸம்முதிவிஸயாதி³அதீதவிஸயாதி³வஸேன விசினதி. விஸ்ஸஜ்ஜனம் விசினதீதி ஏகம்ஸப்³யாகரணவிஸ்ஸஜ்ஜனாதி³ஸாவஸேஸப்³யாகரணவிஸ்ஸஜ்ஜனாதி³ ஸஉத்தரப்³யாகரண விஸ்ஸஜ்ஜனாதி³ லோகியப்³யாகரணவிஸ்ஸஜ்ஜனாதி³வஸேன விசினதி. புப்³பா³பரம் விசினதீதி புப்³பே³ன அபரம் ஸம்ஸந்தி³த்வா விசினதி. அஸ்ஸாத³ம் விசினதீதி அஸ்ஸாத³கதண்ஹாதி³அஸ்ஸாதே³தப்³ப³ஸுகா²தி³வஸேன விசினதி. ஆதீ³னவம் விசினதீதி து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²வஸேன வா அனிட்டா²னுப⁴வனாதி³ஆதி³அந்தவந்ததாதி³ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³வஸேன வா விசினதி. நிஸ்ஸரணம் விசினதீதி மக்³க³வஸேன வா நிப்³பா³னவஸேன வா மக்³க³ஸ்ஸ வா ஆக³மவஸேன, நிப்³பா³னஸ்ஸ அஸங்க²ததா⁴துஆதி³பரியாயவஸேன வா விசினதி. ப²லம் விசினதீதி த⁴ம்மசரணஸ்ஸ து³க்³க³திக³மனாபா⁴வேன வா மச்சுதரணாதி³னா வா தே³ஸனாய ப²லம், தே³ஸனானுஸாரேன சரணஸ்ஸ ப²லம் விசினதி. உபாயம் விசினதீதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன பவத்தனனிப்³பி³தா³ஞாணாதி³வஸேன வா ஸத்³தா⁴ஸதிவஸேன வா விஸுத்³தி⁴யா உபாயம் விசினதி. ஆணத்திம் விசினதீதி பாபபரிவஜ்ஜனாணத்திவஸேன வா லோகஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதாபேக்க²னாணத்திவஸேன வா விசினதி. அனுகீ³திம் விசினதீதி வுத்தானுகீ³திவஸேன வா வுச்சமானானுகீ³திவஸேன வா அனுரூபம் கீ³திம் விசினதி. ஸப்³பே³ நவ ஸுத்தந்தே விசினதீதி ஸுத்தகே³ய்யாதி³கே நவ ஸுத்தே ஆஹச்சவசனவஸேன வா அனுஸந்தி⁴வசனவஸேன வா நீதத்த²வசனவஸேன வா நேய்யத்த²வசனவஸேன வா ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³வஸேன வா விசினதி.

கிஞ்சாபி பத³விசயோ பட²மம் விப⁴த்தோ, ஸுத்தஸ்ஸ பன அனுபத³ம் விசினிதப்³ப³தாய அதிபா⁴ரியோ, ந ஸுகரோ பத³விசயோதி தம் அக்³க³ஹேத்வா பஞ்ஹாவிசயவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே தாவ விப⁴ஜந்தோ ‘‘யதா² கிம் ப⁴வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யதா² கிம் ப⁴வேதி யேன பகாரேன ஸோ பஞ்ஹாவிசயோ பவத்தேதப்³போ³, தம் பகாரஜாதம் கீதி³ஸம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஆயஸ்மா அஜிதோ பாராயனே ப⁴க³வந்தம் பஞ்ஹம் யதா² யேன பகாரேன புச்ச²தி, ததா² தேன பகாரேன பஞ்ஹாவிசயோ பவத்தேதப்³போ³தி அத்தோ². தத்த² ஆயஸ்மாதி பியவசனம். அஜிதோதி பா³வரீப்³ராஹ்மணஸ்ஸ பரிசாரகபூ⁴தானம் ஸோளஸன்னம் அஞ்ஞதரோ அஜிதோ. பாராயனேதி பாரம் நிப்³பா³னம் அயதி க³ச்ச²தி ஏதேனாதி பாராயனம், அஜிதஸுத்தாதி³ஸோளஸஸுத்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ, (இச்சாயஸ்மா அஜிதோ,)

கேனஸ்ஸு நப்பகாஸதி;

கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸி, கிம் ஸு தஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி. (ஸு. நி. 1038; சூளனி. வத்து²கா³தா² 57, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1) –

கா³தா²ய ‘‘கேன த⁴ம்மேன லோகோ அரியவஜ்ஜோ ஸத்தோ நிவுதோ படிச்சா²தி³தோ, இதி ஆயஸ்மா அஜிதோ புச்ச²தி. கேன ஹேதுனா யதா²வுத்தலோகோ நப்பகாஸதி, அஸ்ஸ யதா²வுத்தலோகஸ்ஸ கிம் அபி⁴லேபனம் இதி த்வம் ப்³ரூஸி, தஸ்ஸ யதா²வுத்தலோகஸ்ஸ கிம் மஹப்³ப⁴யந்தி த்வம் ப்³ரூஸீதி புச்ச²தீ’’தி அத்தோ².

இதி இமினா பபே⁴தே³ன சத்தாரி இமானி கா³தா²பாத³பதா³னி புச்சி²தானி புச்சா²வஸேன வுத்தானி, புச்சி²தத்த²தீ³பகானி வா, பதா⁴னவஸேன பன ஸோ ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ’’தி மதோ, யதி³பி சதுன்னம் பதா³னம் புச்ச²னவஸேன பவத்தத்தா சதுப்³பி³தோ⁴தி வத்தப்³போ³, ஞாதும் பன இச்சி²தஸ்ஸ ஏகஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ’’தி வுத்தம். ‘‘காரணம் வதே³ஹீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா காரணமாஹ ‘‘ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹா’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘யதி³பி நிவாரணாபகாஸனாபி⁴லேபனமஹப்³ப⁴யஸங்கா²தா சத்தாரோ அத்தா² புச்சா²யம் க³ஹிதா, ஏகஸ்ஸ பன அபி⁴தே⁴ய்யத்த²ஸ்ஸ க³ஹணதோ ‘ஏகோ பஞ்ஹோ’தி பதா⁴னவஸேன க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³’’தி. ‘‘ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹணம் கத²ம் அம்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³ப³’’ந்தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘ஏவஞ்ஹி ஆஹா’’தி வுத்தம். ஏவம் ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹணேனேவ ப⁴க³வா ஹி யஸ்மா ஆஹ, இதி தஸ்மா ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹணம் தும்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி.

‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி இமினா லோகாதி⁴ட்டா²னம் படிச்சா²த³னம் புச்ச²தி, ந நானாத⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னம். ‘‘கேனஸ்ஸு நப்பகாஸதீ’’தி இமினா லோகஸ்ஸேவ அப்பகாஸனம் புச்ச²தி, ந நானாஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ. ‘‘கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸீ’’தி இமினா லோகஸ்ஸேவ அபி⁴லேபனம் புச்ச²தி, ந நானாஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ. ‘‘கிம் ஸு தஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி இமினா தஸ்ஸேவ லோகஸ்ஸ மஹப்³ப⁴யம் புச்ச²தி, ந நானாஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ. தஸ்மா ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³பஞ்ஹோ ஏகாதி⁴ட்டா²னனானாதி⁴ட்டா²னேஸு ஏகாதி⁴ட்டா²னோ, த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னஸத்தாதி⁴ட்டா²னேஸு ஸத்தாதி⁴ட்டா²னோ, அதி³ட்ட²ஜோதனாதீ³ஸு அதி³ட்ட²ஜோதனாபஞ்ஹோதிஆதி³னா யதா²ஸம்ப⁴வம் விசினிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘பஞ்ஹஸ்ஸ யோ லோகோ ‘அதி⁴ட்டா²னோ’தி க³ஹிதோ, ஸோ லோகோ திவிதோ⁴’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘லோகோ திவிதோ⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தயோ விதா⁴ ஏதஸ்ஸ லோகஸ்ஸாதி திவிதோ⁴. கிலிஸ்ஸதி ராகா³தி³வஸேன காமாவசரஸத்தோதி கிலேஸோ, கிலேஸோ ச ஸோ லோகோ சாதி கிலேஸலோகோ, காமாவசரஸத்தோ. ஸோ ஹி ராகா³தி³கிலேஸப³ஹுலதாய கிலேஸலோகோதி. ப⁴வதி ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாஹி பு³த்³தீ⁴ஹீதி ப⁴வோ, ப⁴வோ ச ஸோ லோகோ சாதி ப⁴வலோகோ, ரூபாவசரஸத்தோ. ஸோ ஹி ஜா²னாதி³பு³த்³தீ⁴ஹி ப⁴வதீதி. இந்த்³ரியேன ஸமன்னாக³தோதி இந்த்³ரியோ, இந்த்³ரியோ ச ஸோ லோகோ சாதி இந்த்³ரியலோகோ, அரூபாவசரஸத்தோ. ஸோ ஹி ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴ப³ஹுலதாய விஸுத்³தி⁴ந்த்³ரியோ ஹோதீதி லோகஸமஞ்ஞா பரியாபன்னத⁴ம்மவஸேன பவத்தா, தஸ்மா அரியா ந க³ஹிதாதி.

‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³கா³தா²ய புச்சா²விசயோ ஹாரோ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜனாவிசயோ ஹாரோ கத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனாய விப⁴த்தோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்ஸம் ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³புச்சா²யம் –

‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ, (அஜிதாதி ப⁴க³வா,)

விவிச்சா² பமாதா³ நப்பகாஸதி;

ஜப்பாபி⁴லேபனம் ப்³ரூமி, து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி. (ஸு. நி. 1039; சூளனி. வத்து²கா³தா² 58, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ) –

அயம் கா³தா² விஸ்ஸஜ்ஜனாதி த³ட்ட²ப்³பா³. தத்த² அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோதி காளபக்க²சதுத்³த³ஸீ, க⁴னவனஸண்ட³, மேக⁴படலச்சா²த³ன, அட்³ட⁴ரத்தீனம் வஸேன சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேன அந்த⁴காரேன ரத²க⁴டாதி³ படிச்சா²தி³தோ விய த⁴ம்மஸபா⁴வபடிச்சா²த³னலக்க²ணாய அவிஜ்ஜாய ஸத்தலோகோ நிவுதோ படிச்சா²தி³தோ. ‘‘அஜிதா’’தி ச ஆலபனம் கத்வா ப⁴க³வா ஆஹ. விவிச்சா²தி விசிகிச்சா²ய பமாத³ஹேது யதா²வுத்தலோகோ நப்பகாஸதி. ஜப்பம் தண்ஹம் யதா²வுத்தலோகஸ்ஸ ‘‘அபி⁴லேபன’’ந்தி அஹம் ப்³ரூமீதி ப⁴க³வா ஆஹ, து³க்க²ம் ஜாதிஆதி³வட்டது³க்க²ம் அஸ்ஸ யதா²வுத்தலோகஸ்ஸ ‘‘மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி அஹம் ப்³ரூமீதி ப⁴க³வா அஜிதம் ஆஹாதி அத்தோ².

‘‘இமாய விஸ்ஸஜ்ஜனாய கத²ம் விசினேய்யா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இமானி சத்தாரி பதா³னீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இமானி சத்தாரி பதா³னீதி ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³புச்சா²கா³தா²யம் வுத்தானி கா³தா²பதா³னி. இமேஹி சதூஹி பதே³ஹீதி ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனாகா³தா²யம் வுத்தேஹி கா³தா²பதே³ஹி விஸ்ஸஜ்ஜிதானி. கத²ம்? பட²மம் பத³ம் பட²மேன பதே³ன, து³தியம் பத³ம் து³தியேன பதே³ன, ததியம் பத³ம் ததியேன பதே³ன, சதுத்த²ம் பத³ம் சதுத்தே²ன பதே³ன விஸ்ஸஜ்ஜிதம்.

‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி பட²மபஞ்ஹே‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி பட²மா விஸ்ஸஜ்ஜனா கதா, ந உப்படிபாடியா. விஜ்ஜாய படிபக்கா² அவிஜ்ஜா, தஸ்மா அவிஜ்ஜாய அஜானகோ லோகோ ப⁴வேய்ய. கத²ம் நிவுதோ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘நீவரணேஹி நிவுதோ லோகோ’’தி. யதி³ ஏவம் ‘‘நீவரணேன நிவுதோ லோகோ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனா காதப்³பா³தி சோத³னம் மனஸி கத்வா வுத்தம் ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணா ஹி ஸப்³பே³ ஸத்தா’’தி. ‘‘ஸப்³ப³ஸத்தானம் அவிஜ்ஜானீவரணபா⁴வோ கேன வசனேன ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம்.

‘‘ஸப்³ப³ஸத்தானம், பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³பாணானம் ஸப்³ப³பூ⁴தானம், பரியாயதோ ஏகமேவ நீவரணம் வதா³மி, யதி³த³ம் அவிஜ்ஜா. அவிஜ்ஜானீவரணா ஹி ஸப்³பே³ ஸத்தா. ஸப்³ப³ஸோவ பி⁴க்க²வே அவிஜ்ஜாய நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ நத்தி² ஸத்தானம் நீவரணந்தி வதா³மீ’’தி யம் வசனம் யதா² யேன பகாரேன ப⁴க³வா ஆஹ, ததா² தேன பகாரேன வுத்தேன தேன வசனேன தும்ஹேஹி ஸப்³ப³ஸத்தானம் அவிஜ்ஜானீவரணபா⁴வோ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³தி.

‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி பதே³ன ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி பட²மஸ்ஸேவ பத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனா ந ஸியா, ‘‘கேனஸ்ஸு நப்பகாஸதீ’’தி து³தியபத³ஸ்ஸாபி விஸ்ஸஜ்ஜனா ஸியாதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ‘‘தேன சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தேன ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி பதே³ன ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி பட²மஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனா யுத்தா யுத்ததரா ஹோதி, யுத்ததரத்தா ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி பஞ்ஹே ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனாதி மயா வத்தப்³பா³யேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘கேனஸ்ஸு நப்பகாஸதீ’’தி இமஸ்மிம் பஞ்ஹே ‘‘விவிச்சா² பமாதா³ நப்பகாஸதீ’’தி அயம் விஸ்ஸஜ்ஜனா காதப்³பா³, விவிச்சா²ய பவத்தத்தா, பமாதா³ ச லோகோ நப்பகாஸதீதி அத்தோ². அவிஜ்ஜானீவரணாய நிவுதோ லோகோ நப்பகாஸதீதி விஸ்ஸஜ்ஜனா காதப்³பா³, ‘‘கத²ம் விவிச்சா² பமாதா³ லோகோ நப்பகாஸதீதி விஸ்ஸஜ்ஜனா கதா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘யோ புக்³க³லோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யோ புது²ஜ்ஜனபூ⁴தோ புக்³க³லோ அவிஜ்ஜாநீவரணேஹி நிவுதோ, ஸோ புது²ஜ்ஜனபூ⁴தோ புக்³க³லோ விவிச்சா²ய விவிச்ச²தி. ‘‘யாய விவிச்சா²ய விவிச்ச²தி, ஸா விவிச்சா² கதமா நாமா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘விவிச்சா² நாம வுச்சதி விசிகிச்சா²’’தி வுத்தம். ‘‘தாய கஸ்மா நப்பகாஸதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ விசிகிச்ச²ந்தோ’’திஆதி³ வுத்தம். தாய விசிகிச்ச²ந்தோ ஸோ புது²ஜ்ஜனபூ⁴தோ புக்³க³லோ ஸத்³த³ஹிதப்³பே³ஸு நாபி⁴ஸத்³த³ஹதி; ஸத்³த³ஹிதப்³பே³ஸு ந அபி⁴ஸத்³த³ஹந்தோ அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸச்சி²கிரியாய ஆரபி⁴தப்³ப³ம் வீரியம் நாரப⁴தி; அனாரப⁴ந்தோ ஸோ புக்³க³லோ இத⁴ லோகே பமாத³மனுயுத்தோ விஹரதீதி, பமாதே³ன விஹரந்தோ பமத்தோ புக்³க³லோ ஸுக்கே த⁴ம்மே ந உப்பாதி³யதி; அனுப்பாத³யந்தஸ்ஸ தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தே ஸுக்கா த⁴ம்மா அனுப்பாதி³யமானா ஹுத்வா நப்பகாஸந்தி பகாஸனவஸேன ந பவத்தந்தி; தஸ்மா ‘‘விவிச்சா² பமாதா³ லோகோ நப்பகாஸதீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனா காதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘தாதி³ஸஸ்ஸ ஸுக்கத⁴ம்மானம் அப்பகாஸனபா⁴வோ அம்ஹேஹி கேன வசனேன ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² –

‘‘தூ³ரே ஸந்தோ பகாஸந்தி, ஹிமவந்தோவ பப்³ப³தோ;

அஸந்தேத்த² ந தி³ஸ்ஸந்தி, ரத்திம் கி²த்தா யதா² ஸரா;

தே கு³ணேஹி பகாஸந்தி, கித்தியா ச யஸேன சா’’தி. –

யம் கா³தா²பாட²ம் ப⁴க³வா யதா² யேன அப்பகாஸனாகாரேன ஆஹ, ததா² தேன அப்பகாஸனாகாரேன வுத்தேன தேன கா³தா²பாடே²ன தாதி³ஸஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸுக்கத⁴ம்மானம் அப்பகாஸனபா⁴வோ தும்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³போ³யேவ, தஸ்மா ‘‘விவிச்சா² பமாதா³ லோகோ நப்பகாஸதீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனா காதப்³பா³வாதி அதி⁴ப்பாயோ.

கா³தா²த்தோ² பன – ஹிமவந்தோ பப்³ப³தோ தூ³ரே டி²தோ தூ³ரே டி²தானம்பி ஸசக்கு²கானம் புக்³க³லானம் பகாஸதி இவ, ஏவம் ஸந்தோ ஸப்புரிஸா தூ³ரே டி²தானம்பி கு³ணவஸேன பவத்தாய கித்தியா ச கு³ணவஸேன பவத்தேஹி யஸபரிபோ⁴க³பரிவாரேஹி ச தூ³ரே டி²தானம் பண்டி³தானம் பகாஸந்தி, ரத்திகாலே கி²த்தா ஸரா உஸூ ந தி³ஸ்ஸந்தி யதா², ஏத்த² ஸத்தலோகே விவிச்சா²பமாதா³னம் வஸேன விஹரந்தோ அஸந்தோ ந தி³ஸ்ஸந்தி. யே ஸந்தோ பகாஸந்தி, தே ஸந்தோ கு³ணேஹி பகாஸந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தே கு³ணேஹி பகாஸந்தீ’’தி வுத்தம். கு³ணா நாம அப்³ப⁴ந்தரே ஜாதா, ‘‘கத²ம் கு³ணேஹி பகாஸந்தீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘கித்தியா ச யஸேன சா’’தி வுத்தம். கு³ணானுபா⁴வேன பவத்தாய கித்தியா ச கு³ணானுபா⁴வேன பவத்தேன யஸேன ச பகாஸந்தா புக்³க³லா கு³ணேஹி பகாஸந்தீதி வத்தப்³பா³வாதி.

யதி³ விவிச்சா²பமாதா³னம் வஸேன நப்பகாஸதி, ஏவம் ஸதி லோகோ நிவுதோ ஹோதி, தஸ்மா பட²மஸ்ஸ பத³ஸ்ஸாபி விஸ்ஸஜ்ஜனா காதப்³பா³தி சோத³னம் மனஸி கத்வா ‘‘தேன சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தேனாதி ‘‘விவிச்சா² பமாதா³ நப்பகாஸதீ’’தி பதே³ன ‘‘கேனஸ்ஸு நப்பகாஸதீ’’தி து³தியஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனா யுத்தா யுத்ததராதி அத்தோ². பதே³னாதி ச பத³த்த²ட்டே²ன விஸ்ஸஜ்ஜனாதி அத்தோ². பத³ஸ்ஸாதி பத³த்த²ஸ்ஸ புச்சி²தப்³ப³ஸ்ஸாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏஸ நயோ ஹேட்டா², உபரி ச.

‘‘கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸீ’’தி பஞ்ஹே ‘‘ஜப்பாபி⁴லேபனம் ப்³ரூமீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனா தஸ்ஸா அஜிதேன த³ட்ட²ப்³பா³. ‘‘கதமா ஜப்பா நாமா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஜப்பா நாம வுச்சதி தண்ஹா’’தி வுத்தம். ஸா தண்ஹா லோகம் அபி⁴லிம்பதீதி கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி யோஜனா. தேன வுத்தம் ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³. தத்த² யதா² யேன தண்ஹாய அபி⁴லேபனபா⁴வேன –

‘‘ரத்தோ அத்த²ம் ந ஜானாதி, ரத்தோ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி;

அந்த⁴ம் தமம் ததா³ ஹோதி, யம் ராகோ³ ஸஹதே நர’’ந்தி. –

யம் கா³த²ம் ப⁴க³வா ஆஹ, ததா² தேன அபி⁴லேபனபா⁴வேன வுத்தாய தாய கா³தா²ய ஸா தண்ஹா லோகம் அபி⁴லிம்பதீதி விஞ்ஞாயதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

கா³தா²யம் பன – ரஜ்ஜதி ஸத்தோதி ரத்தோ, ராக³ஸமங்கீ³ஸத்தோ. காரணம் படிச்ச அஸதி பவத்ததி ப²லந்தி அத்த²ம், ப²லம். காரணம் ப²லம் தா⁴ரேதி, தம் காரணம் த⁴ம்மம் நாம. அந்த⁴காரம் அந்த⁴ம். யந்தி யம்ஹி காலே. யந்தி ஹி பு⁴ம்மத்தே² பச்சத்தவசனம். யம்ஹி காலே ராகோ³ நரம் ராக³ஸமங்கி³ம் ஸஹதே அபி⁴ப⁴வதி, ததா³ காலே அந்த⁴ம் அந்த⁴காரம் தமம் ஹோதீதி யோஜனா. ராகோ³ நரம் யம் யஸ்மா ஸஹதே, தஸ்மா அந்த⁴ம் தமம் ததா³ ஹோதீதி வா, ராகோ³ யம் நரம் ஸஹதே, தஸ்ஸ நரஸ்ஸ அந்த⁴ம் தமம் ததா³ ஹோதீதி வா, ராகோ³ நரம் யம் ஸஹதே அபி⁴பூ⁴யதே யம் ஸஹனம் அபி⁴ப⁴வனம் நிப்பா²தே³தி, தம் ஸஹனம் அபி⁴ப⁴வனம் அந்த⁴ம் அந்த⁴காரம் தமம் ஹோதீதி வா யோஜனா.

‘‘யதி³ ரத்தோ அத்தா²தி³கம் ந ஜானாதி, ஏவம் ஸதி கத²ம் ஜப்பாபி⁴லேபனம் ப⁴வதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸாயம் தண்ஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆரம்மணேஸு ஆஸத்திப³ஹுலஸ்ஸ ஆஸங்க³ப³ஹுலஸ்ஸ தண்ஹாஸமங்கி³ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸா அயம் தண்ஹா ஏவம் ப³ஹுஆஸங்க³வஸேன அபி⁴ஜப்பா பரியுட்டா²னட்டா²யினீ ஹோதி. இதி கரித்வா இமினா காரணேன தத்த² தண்ஹாய ஸத்தலோகோ கேனசி ஸிலேஸேன அபி⁴லித்தோ மக்கி²தோ விய ஜப்பாபி⁴லேபேன அபி⁴லித்தோ நாம ப⁴வதீதி யோஜனா. ‘‘ஜப்பாபி⁴லேபனம் அப்பகாஸனஸ்ஸபி காரணம் ப⁴வதி, தஸ்மா ‘கேனஸ்ஸு நப்பகாஸதீ’தி து³தியபத³த்த²ஸ்ஸபி விஸ்ஸஜ்ஜனா ஸியா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேன சா’’திஆதி³ வுத்தம்.

‘‘தஸ்ஸ லோகஸ்ஸ மஹப்³ப⁴யம் கி’’ந்தி இமஸ்மிம் சதுத்த²பஞ்ஹே ‘‘அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ து³க்க²ம் மஹப்³ப⁴யம் ப⁴வே’’தி அயம் விஸ்ஸஜ்ஜனா தஸ்ஸா அஜிதேன த³ட்ட²ப்³பா³. பா⁴யதி லோகோ ஏதஸ்மாதி ப⁴யம், மஹந்தம் ப⁴யம் மஹப்³ப⁴யம். ‘‘கதிவித⁴ம் து³க்க²’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘து³வித⁴ம் து³க்க²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். த்³வே விதா⁴ அஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸாதி து³வித⁴ம். ‘‘கதமம் து³வித⁴ம் து³க்க²’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘காயிகஞ்ச சேதஸிகஞ்சா’’தி வுத்தம். ‘‘கதமம் காயிகம், கதமம் சேதஸிக’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யம் காயிகம், இத³ம் து³க்க²ம் யம் சேதஸிகம், இத³ம் தோ³மனஸ்ஸ’’ந்தி வுத்தம்.

ரோகா³தி³ஸத்தா²தி³அனிட்ட²ரூபம் ஸத்தலோகஸ்ஸ மஹப்³ப⁴யம் ப⁴வேய்ய, ‘‘கத²ம் து³க்க²ம் மஹப்³ப⁴யம் ப⁴வேதி ஸத்³த³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸப்³பே³ ஸத்தா யதா²வுத்தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ உப்³பி³ஜ்ஜந்தி, து³க்கே²ன ஸமஸமம் அஞ்ஞம் ப⁴யம் ஸத்தானம் நத்தி², து³க்க²தோ உத்தரிதரம் வா பன ப⁴யம் குதோ அத்தி². ஹி யஸ்மா நத்தி², தஸ்மா து³க்க²தோ அஞ்ஞஸ்ஸ ப⁴யஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘து³க்க²ம் லோகஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி வசனம் ஸத்³த³ஹிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’திஆதி³வசனேன ரோகா³தி³ஸத்தா²தி³அனிட்ட²ரூபம் து³க்க²மூலமேவாதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘காயிகசேதஸிகவஸேன து³வித⁴ம் து³க்க²ம் து³க்க²வேத³னாயேவ, ஏவம் ஸதி ஸங்கா²ரது³க்க²விபரிணாமது³க்கா²னம் மஹப்³ப⁴யபா⁴வோ ந ஆபஜ்ஜேய்யா’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘திஸ்ஸோ து³க்க²தா’’திஆதி³ வுத்தம்.

‘‘திஸ்ஸோ து³க்க²தா ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் ஸப்³ப³காலேஸு உப்பஜ்ஜந்தி, கதா³சி கஸ்ஸசி ந உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² லோகோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தாஸு தீஸு து³க்க²தாஸு. லோகோதி போ⁴க³ஸம்பன்னோ சேவ அப்பாபா³தோ⁴ ச ஸத்தலோகோ. ஓத⁴ஸோ ஓதி⁴ஸோ கதா³சி கரஹசி அத்தூபக்கமமூலாய து³க்க²து³க்க²தாய முச்சதி, கதா³சி பரூபக்கமமூலாய து³க்க²து³க்க²தாய முச்சதி, ததா² ஓத⁴ஸோ ஓதி⁴ஸோ கதா³சி கரஹசி தீ³கா⁴யுகோ லோகோ விபரிணாமது³க்க²தாய முச்சதி, ‘‘கேன ஹேதுனா முச்சதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா புச்ச²ம் ட²பேத்வா ஹேதும் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸத்தலோகே அப்பேகச்சே அப்பாபா³தா⁴ ஹோந்தி, தே போ⁴க³ஸம்பன்னத்தா சேவ அப்பாபா³த⁴த்தா ச து³க்க²து³க்க²தாய முச்சந்தி, விஸேஸதோ ரூபாவசரஸத்தா முச்சந்தி. அப்பேகச்சே தீ³கா⁴யுகாபி ஹோந்தி, தே தீ³கா⁴யுகத்தா விபரிணாமது³க்க²தாய முச்சந்தி; விஸேஸதோ அரூபாவசரஸத்தா முச்சந்தி அரூபாவசரஸத்தானம் உபேக்கா²ஸமாபத்திப³ஹுலத்தா.

தேஸம் தாஹி து³க்க²தாஹி முச்சனம் அனேகந்திகம் ஹோதி, தஸ்மா தாஹி அனதிக்கந்தத்தா அனேகந்திகம் முச்சனம் தும்ஹேஹி வுத்தம், அம்ஹேஹி ச ஞாதம், ‘‘கதமம் ஏகந்திகமுச்சன’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸங்கா²ரது³க்க²தாய பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸங்கா²ரது³க்க²தாயாதி து³க்க²வேத³னாபி ஸங்க²தத்தா ஸங்கா²ரபரியாபன்னா, தாதி³ஸாய ஸங்கா²ரது³க்க²தாயாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. லோகோதி அரஹா. உபாதீ³யதி விபாகக்க²ந்த⁴சதுக்ககடத்தாரூபஸங்கா²தம் க²ந்த⁴பஞ்சகந்தி உபாதி³, உபாதி³யேவ ஸேஸம் உபாதி³ஸேஸம், க²ந்த⁴பஞ்சகம், தம் நத்தி² ஏதிஸ்ஸா நிப்³பா³னதா⁴துயாதி அனுபாதி³ஸேஸா. அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴து ஹுத்வா முச்சதி, இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே சாயம் கரணனித்³தே³ஸோ. நிப்³பா³னதா⁴தூதி ச க²ந்த⁴பஞ்சகஸ்ஸ நிப்³பா³யனமத்தம் அதி⁴ப்பேதம், ந அஸங்க²ததா⁴து. தஸ்மாதி ஸங்கா²ரது³க்க²தாய ஸகலலோகப்³யாபகபா⁴வேன ஸப்³ப³லோகஸங்கா³ஹகத்தா வுத்தப்பகாரஸங்கா²ரது³க்க²தாய ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ து³க்க²ம் ஹோதி, இதி கத்வா ஸங்கா²ரது³க்க²தாய ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ து³க்க²பா⁴வதோ ‘‘து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி ப⁴க³வதா வுத்தம்.

‘‘வேத³னாபச்சயா தண்ஹா’’தி (ம. நி. 3.126; ஸம். நி. 2.1, 3, 36; மஹாவ. 1; விப⁴. 225) வசனதோ ‘‘து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி பதே³ன ‘‘கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸீ’’தி ததியபத³ஸ்ஸாபி விஸ்ஸஜ்ஜனா ஸியாதி ஆஸங்கபா⁴வதோ ‘‘தேன ச சதுத்த²ஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனா யுத்தா’’தி வுத்தம். ‘‘கேன யதா²க்கமம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானம் யுத்ததரபா⁴வோ ஜானிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். தேன யதா²க்கமம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானம் யுத்ததரத்தா யுத்ததரஜானனகோ ப⁴க³வா ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³மாஹ, தஸ்மா யுத்ததரபா⁴வோ தும்ஹேஹி ஜானிதப்³போ³தி.

ஏத்த² ச லோகஸ்ஸ நீவரணாதீ³னி அஜானந்தேன ச தித்தி²யவாதே³ஸு ஸமயந்தரேஸு பரிசயேன ச தேஸு ஸமயந்தரேஸு சேவ நீவரணாதீ³ஸு ச ஸம்ஸயபக்க²ந்தே³ன ஏகம்ஸேனேவ ஸத்தாதி⁴ட்டா²னேன புச்சி²தப்³ப³த்தா, ஏகம்ஸேனேவ ஸத்தாதி⁴ட்டா²னேன ப்³யாகாதப்³ப³த்தா ச ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா புச்சா² கதாதி வேதி³தப்³பா³. ஸா சாயம் புச்சா² அஜானந்தஸ்ஸ ஜானனத்தா²ய, ஜாதஸம்ஸயஸ்ஸ ச ஸம்ஸயவினோத³னத்தா²ய விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³ஸ்ஸ நீவரணாதி³விஸயஸ்ஸ சதுப்³பி³த⁴த்தா சதுப்³பி³தா⁴. நீவரணாதீ³னம் பன விஸயானம் லோகோ ச ஆதா⁴ரபா⁴வேன கா³தா²யம் வுத்தோதி ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ த³ஸ்ஸிதோ’’தி அயமேத்த² புச்சா²விசயோ, விஸ்ஸஜ்ஜனாவிசயோ பன ‘‘அதி³ட்ட²ஜோதனா விஸ்ஸஜ்ஜனா, விமதிச்சே²த³னா விஸ்ஸஜ்ஜனா’’திஆதி³னா புச்சா²விசயே வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

ஏகாதா⁴ரே புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே விசயோ ஆசரியேஹி விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘அனேகாதா⁴ரே புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே யோ விசயோ விப⁴ஜனாரஹோ, ஸோ விசயோ கத²ம் அம்ஹேஹி விஞ்ஞாயதி, அம்ஹாகம் விஞ்ஞாபனத்தா²ய தஸ்மிம் விசயம் விப⁴ஜதா²’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ அனேகாதா⁴ரம் புச்ச²ம் தாவ நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேதும் –

‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா, (இச்சாயஸ்மா அஜிதோ,)

ஸோதானம் கிம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூஹி, கேன ஸோதா பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1040; சூளனி. வத்து²கா³தா² 59, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 3) –

கா³த²மாஹ. கா³தா²த்தோ² தாவ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸவந்தீதி ஸந்த³ந்தி, பவத்தந்தீதி அத்தோ². ஸப்³ப³தீ⁴தி தண்ஹாதீ³னம் ஆரம்மணபூ⁴தேஸு ஸப்³பே³ஸு ரூபாதீ³ஸு ஆயதனேஸு. ஸோதாதி தண்ஹாபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³த³யோ ஸோதா. இச்சாயஸ்மாதி இதி ஏவம் ஆயஸ்மா அஜிதோ ஆஹ. ஸோதானந்தி தண்ஹாபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³தீ³னம் ஸோதானம். கிம் நிவாரணந்தி கிம் கதமம் த⁴ம்மஜாதம் ஆவரணம் ப⁴வே, கா கதமா த⁴ம்மஜாதி ரக்கா² ப⁴வே. ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூஹீதி ஸோதானம் தண்ஹாபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³தீ³னம் ஸம்வரணம் ஆவரணம் இத³ம் த⁴ம்மஜாதம் ப⁴வேதி ஸப்³ப³ஸத்தஹிதத்த²ம் அம்ஹாகம் த்வம் கதே²ஹி. கேன ஸோதா பிதீ⁴யரேதி கேன பஹாயகத⁴ம்மேன தண்ஹாபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³த³யோ ஸோதா பண்டி³தேஹி பிதீ⁴யரேதி புச்ச²தீதி புச்சி²தானி.

‘‘புச்சா²வஸேன கதி²தாய ‘ஸவந்தி…பே… பிதீ⁴யரே’தி இமாய கா³தா²ய கித்தகானி பதா³னி புச்சி²தானி, கித்தகா பஞ்ஹா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இமானி சத்தாரி பதா³னி புச்சி²தானி, தே த்³வே பஞ்ஹா’’தி வுத்தம். ‘‘புச்சா²வஸேன பவத்தாய இமிஸ்ஸா கா³தா²ய யதி³ சத்தாரி பதா³னி ஸியும், ஏவம் ஸந்தேஸு பஞ்ஹாபி சதுப்³பி³தா⁴ ஸியும், கஸ்மா ‘த்³வே’தி வுத்தா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘கஸ்மா? இமே ஹி ப³ஹ்வாதி⁴வசனேன புச்சி²தா’’தி வுத்தம். இமே ஏதாய கா³தா²ய க³ஹிதா அத்தா² ப³ஹ்வாதி⁴வசனேன புச்சி²தா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘ஸவந்தி…பே… பிதீ⁴யரேதி ப³ஹூனி வசனானி அதி⁴கிச்ச பவத்தா ஸம்வரஸங்கா²தா ஸதி சேவ பித³ஹனஹேதுபூ⁴தா பஞ்ஞா சாதி இமே த்³வே அத்தா²வ புச்சி²தா, தஸ்மா அத்த²வஸேன த்³வே பஞ்ஹா வுத்தா வா’’தி. ‘‘புச்சா²ய து³வித⁴த்த²விஸயதா கத²ம் வுத்தா’’தி வத்தப்³ப³த்தா புச்சா²ய து³வித⁴த்த²விஸயதம் விவரிதும் ‘‘ஏவம் ஸமாபன்னஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏவம் ஸமாபன்னஸ்ஸாதி இமாஹி து³க்³க³திஹேதுபூ⁴தாஹி ஞாதிப்³யஸனாதி³ஸங்கா²தாஹி ஆபதா³ஹி வா, பாணவதா⁴தீ³ஹி ஆபதா³ஹி வா, ஸமம் ஸஹ, ஸப்³ப³தா² வா அயம் ஸத்தலோகோ ஆபன்னோ அஜ்ஜோ²த்த²டோ, ஏவம் அஜ்ஜோ²த்த²டஸ்ஸ வா ஸமாபன்னஸ்ஸ. ஏவம் ஸம்கிலிட்ட²ஸ்ஸாதி ஞாதிப்³யஸனாத³யோ வா பாணவதா⁴தீ³னி ஆக³ம்ம பவத்தேஹி த³ஸஹி கிலேஸவத்தூ²ஹி ச அயம் ஸத்தலோகோ ஸம்கிலிட்டோ², ஏவம் ஸம்கிலிட்ட²ஸ்ஸ ச லோகஸ்ஸாதி ஸமாபன்னஸ்ஸ அஜ்ஜோ²த்த²டஸ்ஸ லோகஸ்ஸ வோதா³னம் வுட்டா²னம் கிம் கதமம் த⁴ம்மஜாதம் ப⁴வே. இதி ஏவஞ்ஹி ஸச்சம் அஜிதஸுத்தே ஆஹாதி வித்தா²ரத்தோ², புச்சா²ய து³வித⁴த்த²விஸயதா ஞாதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘கிம் நு ஸோதா ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸப்³ப³தி⁴ ஸவந்தி, உதா³ஹு, ஏகச்சஸ்ஸேவா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதாதி, அஸமாஹிதஸ்ஸ ஸவந்தி அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ப்பமாத³ப³ஹுலஸ்ஸா’’தி வுத்தம். தத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ப்பமாத³ப³ஹுலத்தா ரூபாதீ³ஸு நானாரம்மணேஸு விக்கி²த்தசித்தஸ்ஸேவ ஸோதா ஸவந்தி பவத்தந்தி, ந ஸமாஹிதஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ப்பமாத³விரஹிதஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘கதமா அபி⁴ஜ்ஜா², கதமோ ப்³யாபாதோ³, கதமோ பமாதோ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யா அபி⁴ஜ்ஜா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ப்பமாதே³ஸு. யா அபி⁴ஜ்ஜா², அயம் லோபோ⁴, ந அபி⁴ஜ்ஜா²யனமத்தம். லோபோ⁴ ச அகுஸலமூலம், ந லுப்³ப⁴னமத்தம். யோ ப்³யாபாதோ³, அயம் தோ³ஸோ, ந ப்³யாபஜ்ஜனமத்தம். தோ³ஸோ ச அகுஸலமூலம், ந தூ³ஸனமத்தம். யோ பமாதோ³, அயம் மோஹோ, ந ஸதிவிப்பவாஸமத்தம். மோஹோ ச அகுஸலமூலம், ந மூஹனமத்தம். ஏவம் இமினா வுத்தப்பகாரேன அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் அகுஸலமூலத்தா யஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ப்பமாத³ப³ஹுலஸ்ஸ அஸமாஹிதஸ்ஸ ச²ஸு ரூபாதீ³ஸு ஆயதனேஸு தண்ஹா ஸவந்தி.

‘‘கதிவிதா⁴ ஸா தண்ஹா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹா’’தி வுத்தம். ‘‘ச²ன்னம் ரூபதண்ஹாதீ³னம் ச²ஸு ரூபாதி³ஆயதனேஸு ஸவனம் கேன ச வசனேன அம்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³ப³’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஸவதீதி ச கோ², பி⁴க்க²வே…பே… படிஹஞ்ஞதீ’’தி யம் வசனம் ப⁴க³வா யதா² யேன பகாரேன ஆஹ, ததா² தேன பகாரேன வுத்தனயேன வசனேன தும்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்த² ச சக்கா²தீ³னம் ரூபதண்ஹாதீ³னம் ச²ன்னம் ஸோதானம் த்³வாரபா⁴வேன பவத்தத்தா சக்கா²த³யோ நிஸ்ஸிதூபசாரவஸேன ஸயம் ஸவந்தோ விய ப⁴க³வதா வுத்தா. இதீதி ஏவம் வுத்தப்பகாரேன ஸப்³பா³ ஸப்³ப³ஸ்மா சக்கா²தி³த்³வாரதோ ச ஸவதி பவத்ததி. ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ப்பகாரேன தண்ஹாயனமிச்சா²பி⁴னிவேஸனஉன்னமனாதி³ப்பகாரேன ஸவதி பவத்ததீதி அத்தோ². ‘‘கஸ்மா ஸப்³ப³ஸ்மா சக்கா²தி³த்³வாரதோ ச ஸவதி பவத்ததி, ஸப்³ப³ப்பகாரேன தண்ஹாயனமிச்சா²பி⁴னிவேஸனஉன்னமனாதி³ப்பகாரேன ஸவனபா⁴வோ விஜானிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தேனாதி அஸமாஹிதஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாதா³தீ³னம் சக்கா²தி³த்³வாரதோ ச தண்ஹாயனமிச்சா²பி⁴னிவேஸஉன்னமனாகாரேன தண்ஹாதி³வஸேன பவத்தனதோ பவத்தஜானனகோ ப⁴க³வா ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா’’தி ஆஹ.

‘‘ஸோதானம் ‘கிம் நிவாரண’ந்தி இமினா கிம் புச்ச²தி? ஸோதானம் அனுஸயப்பஹானம் புச்ச²தி கிம்? உதா³ஹு வீதிக்கமப்பஹானம் புச்ச²தீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோதானம் கிம் நிவாரணந்தி பரியுட்டா²னவிகா⁴தம் புச்ச²தீ’’தி வுத்தம். ‘‘இத³ம் பரியுட்டா²னவிகா⁴தம் வோதா³னம், உதா³ஹு வுட்டா²னம் கி’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘இத³ம் வோதா³ன’’ந்தி வுத்தம். ‘‘ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூஹி, ‘கேன ஸோதா பிதீ⁴யரே’தி இமினா கிம் புச்ச²தி? ஸோதானம் பரியுட்டா²னம் புச்ச²தி கிம்? உதா³ஹு வீதிக்கமனம், ஸமுக்³கா⁴டம் வா புச்ச²தி கி’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ஸோதானம்…பே… பிதீ⁴யரேதி அனுஸயஸமுக்³கா⁴டம் புச்ச²தீ’’தி வுத்தம். ‘‘இத³ம் அனுஸயஸமுக்³கா⁴டம் வோதா³னம் கிம், உதா³ஹு வுட்டா²னம் கி’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘இத³ம் வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம்.

‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா’’திஆதி³புச்சா²விசயோ ஆசரியேன வுத்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ; தாய புச்சா²ய ‘‘கதமோ விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² புச்சா²யம் –

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா,)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி, பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041 சூளனி. வத்து²கா³தா² 60, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 4) –

கா³தா² விஸ்ஸஜ்ஜனாதி த³ட்ட²ப்³பா³. தஸ்ஸம் கா³தா²யம் அஜித லோகஸ்மிம் யானி ஸோதானி ஸவந்தி, தேஸம் ஸோதானம் யம் நிவாரணம், ஸா ஸதி ஹோதி; தம் ஸதிம் ஸோதானம் ஸம்வரந்தி அஹம் ப்³ரூமி; ஏதே ஸோதா பஞ்ஞாய பிதீ⁴யரேதி யோஜனா காதப்³பா³. தத்த² ஸதீதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஸம்பயுத்தா ஸதி. பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. பிதீ⁴யரேதி உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னவஸேன பிதீ⁴யந்தி பச்சி²ஜ்ஜந்தி.

‘‘ஸதி தேஸம் நிவாரணம் ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமீ’’தி ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘யாய காயசி ஸதியா ஸோதானம் ஸம்வரணகிச்சம் ஸித்³த⁴ம் கிம், விஸிட்டா²ய ஸதியா ஸோதானம் ஸம்வரணகிச்சம் ஸித்³த⁴ம் கிம், கதமாய ஸதியா ஸோதானம் ஸம்வரணகிச்சம் ஸித்³த⁴’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘காயக³தாய ஸதியா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² காயக³தாய ஸதியாதி ரூபகாயே க³தம் கேஸாதி³கம் அனிச்சாதி³தோ விபஸ்ஸித்வா பவத்தாய விபஸ்ஸனாஞாணஸம்பயுத்தாய ஸதியா. பா⁴விதாயாதி காயக³தம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ நிப்³பி³ந்த³னதோ விரஜ்ஜனதோ நிரோத⁴னதோ படினிஸ்ஸஜ்ஜனதோ அனுபஸ்ஸனாவஸேன பா⁴விதாய. ஏவஞ்ஹி அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதி; து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸந்தோ ஸுக²ஸஞ்ஞம் பஜஹதி; அனத்ததோ அனுபஸ்ஸந்தோ அத்தஸஞ்ஞம் பஜஹதி; நிப்³பி³ந்த³ந்தோ நந்தி³ம் பஜஹதி; விரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் பஜஹதி; நிரோதே⁴ந்தோ ஸமுத³யம் பஜஹதி; படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோ ஆதா³னம் பஜஹதீதி. ப³ஹுலீகதாயாதி யதா²வுத்தப்பகாரேன தி³வஸம்பி மாஸம்பி ஸம்வச்ச²ரம்பி ஸத்தஸம்வச்ச²ரம்பி ப³ஹுலீகதாய. சக்கு²ந்தி அபி⁴ஜ்ஜா²தி³பவத்தித்³வாரபா⁴வேன டி²தம் சக்கு²ம், நிக்³க³ஹிதாக³மம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நாவிஞ்ச²தீதி சக்கு²த்³வாரே பவத்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ஸஹிதம் சித்தஸந்தானம், தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லம் வா நாகட்³ட⁴தி, மனாபிகேஸு ரூபேஸு நாவிஞ்ச²தீதி யோஜனா. அமனாபிகேஸு ரூபேஸு ந படிஹஞ்ஞதி. காயக³தாய ஸதியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய ஸோதம் நாவிஞ்ச²தி. மனாபிகேஸு ஸத்³தே³ஸு…பே… அமனாபிகேஸு ஸத்³தே³ஸு ந படிஹஞ்ஞதீதி யோஜனா யதா²ஸம்ப⁴வதோ காதப்³பா³.

‘‘கேன காரணேன நாவிஞ்ச²தி படிஹஞ்ஞதீ’’தி புச்ச²தி, இந்த்³ரியானம் ஸம்வுதனிவாரிதத்தா நாவிஞ்ச²தி ந படிஹஞ்ஞதீதி விஸ்ஸஜ்ஜேதி. ‘‘கேனாரக்கே²ன தே ஸம்வுதனிவாரிதா’’தி புச்ச²தி, ஸதிஆரக்கே²ன தே ஸம்வுதனிவாரிதாதி விஸ்ஸஜ்ஜேதி. ‘‘ஸதிஆரக்கே²ன ஸம்வுதனிவாரிதபா⁴வோ கேன அம்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா தேனாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தேனாதி தஸ்மா ஸதிஆரக்கே²ன ஸம்வுதனிவாரிதத்தா ஸம்வுதனிவாரிதஜானனகோ ப⁴க³வா ‘‘ஸதி தேஸம் நிவாரண’’ந்தி யம் வசனம் ஆஹ, தேன வசனேன தும்ஹேஹி ஸதிஆரக்கே²ன ஸம்வுதனிவாரிதபா⁴வோ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³தி புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்ஞா ஸத்யானுகா³தி கிச்சமேவேத்த² அதி⁴கந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘‘ஸதி தேஸம் நிவாரண’’ந்தி விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ வித்தா²ரத்தோ² ஆசரியேன வுத்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ வித்தா²ரத்தோ² ‘‘கத²ம் அம்ஹேஹி ஜானிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ வித்தா²ரத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பஞ்ஞாய அனுஸயா பஹீயந்தீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. அனுஸயாதி அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜனாரஹா காமராகா³னுஸயாத³யோ. பஹீயந்தி ஸமுச்சே²த³வஸேன அனுஸயேஸு பஞ்ஞாய பஹீனேஸு பரியுட்டா²னாபி அத்த²தோ பஹீயந்தி. கிஸ்ஸ பஹீனத்தா ‘‘பஹீயந்தீ’’தி வுச்சதி? அனுஸயஸ்ஸ பஹீனத்தா பரியுட்டா²னா பஹீயந்தீதி விஸ்ஸஜ்ஜேதி.

‘‘தம் அனுஸயப்பஹானேன பரியுட்டா²னப்பஹானம் கிம் விய ப⁴வதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தம் யதா² க²ந்த⁴வந்தஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² க²ந்த⁴வந்தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ குதா³லாதி³னா பூ⁴மிம் க²ணித்வா அனவஸேஸமூலுத்³த⁴ரணே கதே தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ புப்ப²ப²லபல்லவங்குரஸந்ததிபி குதா³லாதி³னா ஸமுச்சி²ன்னாவ ப⁴வதி யதா², ஏவம் அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன அனுஸயேஸு பஹீனேஸு அனுஸயானம் பரியுட்டா²னஸந்ததி ஸமுச்சி²ன்னா பித³ஹிதா படிச்ச²ன்னா ப⁴வதி. கேன ஸமுச்சி²ன்னா ப⁴வதி? பஞ்ஞாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸமுச்சி²ன்னா ப⁴வதீதி அத்த²யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. ‘‘பஞ்ஞாய பரிச்சி²ன்னபா⁴வோ கத²ம் ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி வசனதோ அனுஸயானம் பரியுட்டா²னஸந்ததியா பஞ்ஞாய பரிச்சி²ன்னபா⁴வோ பண்டி³தேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ.

இமேஸு பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனேஸு ஸோதானம் ஸம்வரம், பிதா⁴னஞ்ச அஜானந்தேன வா ஸம்ஸயிதேன வா ஸம்வரபிதா⁴னானம் புச்சி²தப்³ப³த்தா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா புச்சா²தி புச்சா²விசயோ சேவ ஸதிபஞ்ஞானம் விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³த்தா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ ச வேதி³தப்³போ³. ஏதேஸு ச ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³கோ பஞ்ஹோ நீவரணவிசிகிச்சா²பமாத³ஜப்பானம் வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴பி லோகாதி⁴ட்டா²னவஸேன ஏகோ பஞ்ஹோதி வுத்தோ, ஏவம் ஸதி ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா’’திஆதி³கோபி பஞ்ஹோ ஸம்வரபிதா⁴னானம் வஸேன து³விதோ⁴பி ஏகத்த²வஸேன க³ஹேத்வா ஏகாதி⁴ட்டா²னவஸேன ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ’’தி வத்தப்³போ³, ஸோதானம் ப³ஹுபா⁴வதோ வா ‘‘ப³ஹுபஞ்ஹோ’’தி வத்தப்³போ³; ததா² பன அவத்வா ஸோதே அனாமஸித்வா ஸம்வரபிதா⁴னானம் வஸேன ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா’’திஆதி³ம்ஹி ‘‘த்³வே பஞ்ஹா’’தி வுத்தா. தத³னுஸாரேன ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³ம்ஹிபி லோகம் அனாமஸித்வா நீவரணாதீ³னம் சதுன்னம் வஸேன ‘‘சத்தாரோ பஞ்ஹா’’திபி வத்தப்³பா³தி அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோதி நயத³ஸ்ஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தே³ஸனாகாலே வுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴மக்³க³ஹேத்வா அத்தனா ரசிதனியாமேனேவ புச்சி²தபஞ்ஹஸ்ஸ சேவ பஞ்ஹம் அட்ட²பேத்வா, படிஞ்ஞஞ்ச அகத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ ச விசயஹாரோ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘தே³ஸனாகாலே வுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா புச்சி²தபஞ்ஹஸ்ஸ சேவ தம் பஞ்ஹம் ட²பேத்வா, படிஞ்ஞஞ்ச கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ ச யோ விசயோ ஹாரோ விப⁴த்தோ, ஸோ விசயஹாரோ கத²ம் அம்ஹேஹி விஞ்ஞாயதி, அம்ஹாகம் விஞ்ஞாபனத்தா²ய தஸ்மிம் விசயம் விப⁴ஜேதா²’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ தேஸு விசேதப்³பா³காரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யானி ஸோதானீ’’திஆதி³கா³தா²ய விசயாகாரத³ஸ்ஸனானந்தரம் ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² கா³தா²த்தோ² தாவ விஞ்ஞாதப்³போ³ – யாய பஞ்ஞாய அனுஸயப்பஹானேன ஸோதனிருஜ்ஜ²னம் வுத்தம், யாய ஸதியா ச பரியுட்டா²னப்பஹானேன ஸோதனிருஜ்ஜ²னம் வுத்தம், ஸாயம் பஞ்ஞா சேவ ஸாயம் ஸதி ச தாஹி பஞ்ஞாஸதீஹி அஸேஸம் ஸஹுப்பன்னம் நாமஞ்சேவ ரூபஞ்ச, ஏதம் ஸப்³ப³ம் கத்த² நிருஜ்ஜ²மானே அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தீதி மாரிஸ மே மயா புட்டோ² த்வம் ப⁴க³வா மய்ஹம் ஏதம் நிருஜ்ஜ²னம் பப்³ரூஹி, இதி ஆயஸ்மா அஜிதோ ப⁴க³வந்தம் புச்ச²தி.

அஜித த்வம் யமேதம் பஞ்ஹம் புச்சி²தம் நிருஜ்ஜ²னம் மம் அபுச்சி², அஹம் தே தவ தம் நிருஜ்ஜ²னம் வதா³மி. யத்த² விஞ்ஞாணனிரோதே⁴ பஞ்ஞாஸதிஸஹிதம் நாமஞ்ச ரூபஞ்ச விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸஹ ஏகதோ அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி, ஏத்த² விஞ்ஞாணனிரோதே⁴ ஏதம் ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணனிரோதே⁴ன ஏகதோ ஏகக்க²ணே அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உபருஜ்ஜ²தி, ஏதம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴ம் தஸ்ஸ நாமரூபஸ்ஸ நிரோதோ⁴ நாதிவத்ததி, தம் தம் நாமரூபனிரோத⁴ம் ஸோ ஸோ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴ நாதிவத்ததீதி.

‘‘தஸ்மிம் பஞ்ஹே அயம் அஜிதோ கிம் புச்ச²தி? உபருஜ்ஜ²னமேவ புச்ச²தி, உதா³ஹு அஞ்ஞம் புச்ச²தீ’’தி வத்தப்³ப³தோ ‘‘அயம் பஞ்ஹே அனுஸந்தி⁴ம் புச்ச²தீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அயந்தி யோ ஆயஸ்மா அஜிதோ பஞ்ஹம் அபுச்சீ²தி அயம் அஜிதோ. பஞ்ஹேதி ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’திஆதி³பஞ்ஹே. யதி³ அனுஸந்தி⁴ம் புச்ச²தி, ஏவம் ஸதி ‘‘கத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி புச்ச²னம் அயுத்தம் ப⁴வேய்யாதி? ந, அனுஸந்தீ⁴யதி ஏதேன உபனிருஜ்ஜ²னேனாதி அனுஸந்தீ⁴தி அத்த²ஸம்ப⁴வதோ. தேன வுத்தம் ‘‘அனுஸந்தி⁴ம் புச்ச²ந்தோ கிம்…பே… நிப்³பா³னதா⁴து’’ந்தி. அனுஸந்தி⁴புச்ச²னேன அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴துயாபி புச்ச²னதோ ‘‘கத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி புச்ச²னம் யுத்தமேவ.

‘‘யா அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴து புச்சி²தா, தம் கதமாய படிபதா³ய அதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா சதுஸச்சகம்மட்டா²னபா⁴வனாஸங்கா²தம் படிபத³ம் விஸயேன ஸஹ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீணீ ஸச்சானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸங்க²தானீதி கம்மாதி³பச்சயேஹி ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய து³க்கா²தீ³னி கரீயந்தீதி ஸங்க²தானி. நிரோத⁴த⁴ம்மானீதி நிருஜ்ஜ²னம் நிரோதோ⁴, த⁴ம்மோபி நிரோத⁴த⁴ம்மோவ, தஸ்மா நிரோதோ⁴ த⁴ம்மோ ஸபா⁴வோ யேஸம் து³க்கா²தீ³னந்தி நிரோத⁴த⁴ம்மானீதி அத்தோ²வ க³ஹேதப்³போ³. தானி தீணி ஸச்சானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³க்க²ம் ஸமுத³யோ மக்³கோ³’’தி வுத்தம். தீணி து³க்க²ஸமுத³யமக்³க³ஸச்சானி ஸங்க²தானீதி வுத்தானி, ‘‘கிம் நிரோத⁴ஸச்ச’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘நிரோதோ⁴ அஸங்க²தோ’’தி வுத்தம். இத⁴ ‘‘நிரோத⁴த⁴ம்மோ’’திபி வத்தப்³ப³ம். கம்மாதி³பச்சயேஹி அஸங்க²தத்தா அஸங்க²தோ. உப்பாத³னிரோதா⁴பா⁴வதோ அனிரோத⁴த⁴ம்மோ. ‘‘பஹாயகபஹாதப்³பே³ஸு ஸச்சேஸு கதமேன பஹாயகேன கதமோ பஹாதப்³போ³, கதமாய பூ⁴மியா பஹீனோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² ஸமுத³யோ த்³வீஸு பூ⁴மீஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² த்³வீஸு பூ⁴மீஸூதி த³ஸ்ஸனபா⁴வனாபூ⁴மீஸு. காமச்ச²ந்தோ³தி காமப⁴வராகோ³. ரூபராகோ³தி ரூபப⁴வராகோ³. அரூபராகோ³தி அரூபப⁴வராகோ³. ஸம்யோஜனபே⁴த³தோ த³ஸ ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தீதி யோஜனா.

12. பஹாதப்³ப³ஸம்யோஜனானி த³ஸ்ஸனபூ⁴மிபா⁴வனாபூ⁴மிபே⁴தே³ன விப⁴த்தானி, அம்ஹேஹிபி ஞாதானி, ‘‘இந்த்³ரியபே⁴த³தோ கத²ம் விப⁴த்தானீ’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘தத்த² தீணீ’’திஆதி³ வுத்தம். அத² வா ‘‘பஹாதப்³ப³ஸம்யோஜனேஸு கதமானி ஸம்யோஜனானி கதமம் இந்த்³ரியம் அத்தனோ பஹாயகம் கத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² தீணீ’’திஆதி³ வுத்தம். அதி⁴ட்டா²ய அத்தனோ பஹாயகம் கத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி அனுப்பாத³வஸேன. ‘‘அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியஞ்ச அஞ்ஞிந்த்³ரியஞ்ச ஸம்யோஜனானம் நிருஜ்ஜ²னஹேது ஹோது, அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யம் யேன அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியேன அரஹா ‘‘மே ஜாதி கீ²ணா’’தி ஏவம் ஜானாதி, இத³ம் ஜானனஹேது அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் க²யே ஜாதிக்க²யே அரஹத்தப²லே பவத்தம் ஞாணம். யம் யேன அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியேன அரஹா ‘‘இத்த²த்தாய அபரம் ந ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி பஜானாதி, இத³ம் பஜானனஹேது அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம். அனுப்பாதே³ பன அனுப்பஜ்ஜனே அரஹத்தப²லே பவத்தம் ஞாணம் அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் ஜானனஹேது ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. இந்த்³ரியஞாணானி பஹாயகானி கத்வா ஸம்யோஜனானி நிருஜ்ஜ²ந்தி, ‘‘தானி ஞாணானி கதா³ நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘தத்த² யஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம்.

‘‘அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் அஞ்ஞிந்த்³ரியம் பாபுணந்தஸ்ஸ நிருஜ்ஜ²து, அஞ்ஞிந்த்³ரியம் அரஹத்தம் பாபுணந்தஸ்ஸ நிருஜ்ஜ²து, அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் கதா³ நிருஜ்ஜ²தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யஞ்ச க²யே’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² த்³வேதி கிச்சபே⁴தே³ன த்³வே, ஸபா⁴வதோ பன ஏகாவ.

‘‘பஜானனகிச்சம்பி ஏகமேவ, கத²ம் த்³வே ஸியு’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். ஆரம்மணபஞ்ஞாபே⁴தே³ன த்³வே நாமானி லப்³ப⁴ந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸாதி யா பஞ்ஞா புப்³ப³கா³தா²யம் ஸோதபிதா⁴னகிச்சேன வுத்தா, ஸா பஞ்ஞா பகாரேஹி ஜானனஸபா⁴வேன பஞ்ஞா நாம. யதா²தி³ட்ட²ம் ஆரம்மணம் அபிலாபனட்டே²ன ஓகா³ஹனட்டே²ன ஸதி நாம.

13. ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘நாமரூபஞ்சா’தி பத³ஸ்ஸ அத்தோ² கத²ம் அம்ஹேஹி ஞாதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா நாமரூபம் விப⁴ஜந்தோ ‘‘தத்த² யே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி கம்மவிபாகவட்டபே⁴தே³ ப⁴வத்தயே. தத்தா²தி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தனாமரூபஸமுதா³யே. பஞ்சிந்த்³ரியானீதி சக்கா²தி³பஞ்சிந்த்³ரியானி. விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தந்தி ஸம்பயுத்தபச்சயத்தம் ஸந்தா⁴ய ந வுத்தம், பசுரஜனஸ்ஸ பன அவிப⁴ஜித்வா க³ஹணீயஸபா⁴வமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். விபா⁴க³ம் ஜானந்தேஹி பன ‘‘நாமம் விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தம், ரூபம் பன ந விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தம், ஸஹஜாத’’ந்தி விப⁴ஜித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். தஸ்ஸாதி பஞ்ஞாஸதிஸஹிதஸ்ஸ நாமரூபஸ்ஸ. நிரோத⁴ந்தி அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴தும்.

ப⁴க³வந்தம் புச்ச²ந்தோ ஆயஸ்மா அஜிதோ ‘‘பஞ்ஞா சேவ…பே… கத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி ஏவம் பாராயனே ஆஹ. ‘‘பஞ்ஞா சேவாதிஆதி³கா³தா²ய யா அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴து புச்சி²தா, ஸா அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴து கதமேன அதி⁴க³மேன பத்தப்³பா³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா சதுரித்³தி⁴பாத³முகே²ன அரியமக்³கா³தி⁴க³மமுகே²ன பத்தப்³பா³, சதுரித்³தி⁴பாத³பா⁴வனாய ச சத்தாரிந்த்³ரியானி மூலபூ⁴தானி, தஸ்மா மூலபூ⁴தானி தானி சத்தாரிந்த்³ரியானி நித்³தா⁴ரேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² ஸதி ச பஞ்ஞா சா’’திஆதி³மாஹ. குஸலாகுஸலத⁴ம்மக³தியோ ஸமன்வேஸமானாய ஸதியா ஸிஜ்ஜ²மானாய ஏகந்தேன ஸமாதி⁴ நிப்பா²தே³தப்³போ³, ஸதிக்³க³ஹணேன ச பரியுட்டா²னப்பஹானம் கா³தா²யம் அதி⁴ப்பேதம், பரியுட்டா²னப்பஹானேன ச ஸமாதி⁴கிச்சம் பாகடந்தி ஆஹ ‘‘ஸதி த்³வே இந்த்³ரியானி ஸதிந்த்³ரியஞ்ச ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஞ்சா’’தி. பஞ்ஞாய அனுஸயஸமுக்³கா⁴தம் சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னஸங்கா²தேன வீரியேன ஸிஜ்ஜ²தி, ந வினா தேனாதி வுத்தம் ‘‘பஞ்ஞா த்³வே இந்த்³ரியானி பஞ்ஞிந்த்³ரியஞ்ச வீரியிந்த்³ரியஞ்சா’’தி.

இமேஸு யதா²வுத்தேஸு சதூஸு இந்த்³ரியேஸு புப்³ப³பா⁴கே³ வா மக்³க³க்க²ணே வா ஸிஜ்ஜ²ந்தேஸு தம்ஸம்பயுத்தா யா ஸத்³த³ஹனா ஓகப்பனா ஸித்³தா⁴, இத³ம் ஸத்³த³ஹனஓகப்பனஸங்கா²தம் த⁴ம்மஜாதம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ஸித்³த⁴ம், ‘‘தேஸு மூலபூ⁴தேஸு இந்த்³ரியேஸு ஸித்³தே⁴ஸு கதமேன இந்த்³ரியேன கதமோ த⁴ம்மோ ஸித்³தோ⁴’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா இமினா அயம் ஸித்³தோ⁴தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² யா ஸத்³தா⁴தி⁴பதேய்யா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி ஸத்யாதீ³ஸு. ஸத்³தா⁴தி⁴பதேய்யாதி பச்சயபூ⁴தாய ஸத்³தா⁴ய ஸித்³தோ⁴ ச²ந்தோ³ அதி⁴பதீதி ஸத்³தா⁴தி⁴பதி, ஸத்³தா⁴தி⁴பதினா பவத்தேதப்³பா³ சித்தேகக்³க³தாதி ஸத்³தா⁴தி⁴பதேய்யா. ச²ந்த³ஸமாதீ⁴தி ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ வா ச²ந்தா³தி⁴பதினா ஸம்பயுத்தோ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தோ ஸமாதி⁴ வா ச²ந்த³ஸமாதி⁴, பஹானம் பஹானஹேது ஹோதீதி யோஜனா காதப்³பா³. பஹானந்தி ச பஜஹதி விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸே ஏதேன ச²ந்த³ஸமாதி⁴னாதி பஹானந்தி கரணஸாத⁴னத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. படிஸங்கா²னப³லேனாதி பரிகம்மப³லேன. பா⁴வனாப³லேனாதி மஹக்³க³தபா⁴வனாப³லேன.

‘‘ஸோ ச²ந்த³ஸமாதி⁴ ஸயம் கேவலோவ பஹான’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் ஸமாஹிதே சித்தே சித்துப்பாதே³. ‘‘தஸ்மிம் ஸமாஹிதே சித்துப்பாதே³ அஸ்ஸாஸா’’திஆதி³னா அஸ்ஸாஸாதி³ஸீஸேன அஸ்ஸாஸாதி³ஜனகா வீரியஸங்கா²ரா க³ஹிதா, தே ச யாவ பா⁴வனாபாரிபூரீ, தாவ புனப்புனம் ஸரணதோ ச ஸரா, புனப்புனம் ஸங்கப்பதோ ச ஸங்கப்பா. யோ பன ‘‘ஸரஸங்கப்பா, இமே ஸங்கா²ரா சா’’தி ஏவம் வுத்தப்பகாரோ புரிமகோ ச²ந்த³ஸமாதி⁴ வா கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னதாய ச தத³ங்க³ப்பஹானதாய ச பஹானம் பஹானஹேதுபதா⁴னம் வா, ‘‘இமே வுத்தப்பகாரா ஸங்கா²ராத³யோ கிம் பா⁴வேந்தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இமே ச ஸங்கா²ரா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இமே ஸங்கா²ரா ச தது³ப⁴யஞ்ச ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீதி யோஜனா.

ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தந்தி ச²ந்தோ³ ஏவ அதி⁴பதி ச²ந்தா³தி⁴பதி, ச²ந்தா³தி⁴பதிஸமாதி⁴. தேன வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘ச²ந்த³ம் சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அதி⁴பதிம் கரித்வா லப⁴தி ஸமாதி⁴’’ந்தி (விப⁴. 432). ச²ந்த³ஹேதுகோ வா ஸமாதி⁴, ச²ந்தா³தி³கோ வா ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதி⁴, ச²ந்தா³தி⁴பதிஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னோ ஸமாதீ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. பதா⁴னபூ⁴தா ஸங்கா²ரா பதா⁴னஸங்கா²ரா, பதா⁴னஸத்³தே³ன ஸங்க²தஸங்கா²ராத³யோ நிவத்தாபிதா, ச²ந்த³ஸமாதி⁴ ச பதா⁴னஸங்கா²ரா சாதி ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரா, தேஹி ஸமன்னாக³தோ ச²ந்த³…பே… ஸமன்னாக³தோ, தம்…பே… க³தம். இஜ்ஜ²தி ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்பஜ்ஜதீதி இத்³தி⁴, கோட்டா²ஸோ, இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ கோட்டா²ஸோதி இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴பாத³சதுத்தோ². இஜ்ஜ²ந்தி வா தாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இத்³தி⁴, பஜ்ஜதி ஏதேனாதி பாதோ³, இத்³தி⁴யா பாதோ³தி இத்³தி⁴பாதோ³. இத்³தி⁴பாதோ³தி ஸாமஞ்ஞத்த²வஸேன வுத்தோபி ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³த’’ந்தி வுத்தத்தா ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³வ க³ஹேதப்³போ³, தம் இத்³தி⁴பாத³ம் தம் ச²ந்தி³த்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி வட்³டே⁴தீதி அத்தோ².

விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதந்தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம், மக்³க³க்க²ணே பன கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம். விராக³னிஸ்ஸிதந்தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³விராக³னிஸ்ஸிதம், அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம், மக்³க³க்க²ணே பன கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³விராக³னிஸ்ஸிதம், ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணவிராக³னிஸ்ஸிதம். நிரோத⁴னிஸ்ஸிதந்தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³னிரோத⁴னிஸ்ஸிதம், அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணனிரோத⁴னிஸ்ஸிதம், மக்³க³க்க²ணே கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³னிரோத⁴னிஸ்ஸிதம், ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணனிரோத⁴னிஸ்ஸிதம். வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிந்தி ஏத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³க³பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³க³வஸேன வோஸ்ஸக்³கோ³ து³விதோ⁴. தத்த²பி விபஸ்ஸனாக்க²ணே தத³ங்க³வஸேன பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³, நிப்³பா³னனின்னபா⁴வேன பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³, மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³வஸேன பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³, ஆரம்மணகரணேன நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³தி விப⁴ஜித்வா க³ஹேதப்³போ³. யதா²வுத்தவோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் பரிணமதி, பரிணதம் வா பரிபசதி பரிபசனம் கரோதீதி வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமீ, தம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்.

ச²ந்தி³த்³தி⁴பாத³பா⁴வனாகாரோ ஆசரியேன வுத்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘கத²ம் வீரியித்³தி⁴பாத³பா⁴வனாகாரோ அம்ஹேஹி விஜானிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘தத்த² யா வீரியாதி⁴பதேய்யா’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயானுஸாரேனேவ விஞ்ஞேய்யோ. ஸம்கி²த்தவஸேன பன ட²பிதம் பாட²ம் வித்தா²ரதோ ட²பேஸ்ஸாமி. கத²ம்? –

‘‘தத்த² யா வீரியாதி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா, அயம் வீரியஸமாதி⁴. ஸமாஹிதே சித்தே கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னதாய படிஸங்கா²னப³லேன வா பா⁴வனாப³லேன வா, இத³ம் பஹானம். தத்த² யே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா விதக்கவிசாரா ஸஞ்ஞாவேத³யிதா ஸரஸங்கப்பா, இமே ஸங்கா²ரா. இதி புரிமகோ ச வீரியஸமாதி⁴, கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னதாய ச பஹானம் இமே ச ஸங்கா²ரா, தது³ப⁴யம் வீரியஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்.

‘‘தத்த² யா சித்தாதி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா, அயம் சித்தஸமாதி⁴. ஸமாஹிதே சித்தே கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னதாய படிஸங்கா²னப³லேன வா பா⁴வனாப³லேன வா, இத³ம் பஹானம். தத்த² யே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா விதக்கவிசாரா ஸஞ்ஞாவேத³யிதா ஸரஸங்கப்பா, இமே ஸங்கா²ரா. இதி புரிமகோ ச சித்தஸமாதி⁴, கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னதாய ச பஹானம் இமே ச ஸங்கா²ரா, தது³ப⁴யம் சித்தஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்.

‘‘தத்த² யா வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா, அயம் வீமம்ஸாஸமாதி⁴, ஸமாஹிதே சித்தே கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னதாய படிஸங்கா²னப³லேன வா பா⁴வனாப³லேன வா, இத³ம் பஹானம். தத்த² யே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா விதக்கவிசாரா ஸஞ்ஞாவேத³யிதா ஸரஸங்கப்பா, இமே ஸங்கா²ரா. இதி புரிமகோ ச வீமம்ஸாஸமாதி⁴ கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னதாய ச பஹானம் இமே ச ஸங்கா²ரா, தது³ப⁴யம் வீமம்ஸாஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமி’’ந்தி.

அயம் பன விஸேஸோ – வீரியஸமாதீ⁴தி வீரியம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ வா வீரியாதி⁴பதினா ஸம்பயுத்தோ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தோ ஸமாதி⁴ வா வீரியஸமாதி⁴. சித்தஸமாதீ⁴தி சித்தம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ வா சித்தாதி⁴பதினா ஸம்பயுத்தோ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தோ ஸமாதி⁴ வா சித்தஸமாதி⁴. வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ வா வீமம்ஸாதி⁴பதினா ஸம்பயுத்தோ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தோ ஸமாதி⁴ வா வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி.

ஸத்திப³லானுரூபேனேத்த² ஸங்கே²பவண்ணனா கதா, க³ம்பீ⁴ரஞாணேஹி பன அட்ட²கதா²டீகானுரூபேன வித்தா²ரதோ வா க³ம்பீ⁴ரதோ வா விப⁴ஜித்வா க³ஹேதப்³பா³.

14. ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴ வீரியஸமாதி⁴ சித்தஸமாதி⁴ வீமம்ஸாஸமாதீ⁴’’தி வுத்தோ, ‘‘ஏவம் ஸதி வீமம்ஸாஸமாதி⁴யேவ ஞாணமூலகோ ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ ஞாணானுபரிவத்தி ப⁴வேய்ய, அஞ்ஞே தயோ ஸமாத⁴யோ அஞ்ஞாணமூலகா அஞ்ஞாணபுப்³ப³ங்க³மா அஞ்ஞாணபவத்தியோ ப⁴வேய்யு’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ஸப்³பே³ ஸமாத⁴யோ ஞாணமூலகாத³யோயேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³போ³ ஸமாதி⁴ ஞாணமூலகோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸப்³போ³ ஸமாதீ⁴தி ச²ந்த³ஸமாதி⁴, வீரியஸமாதி⁴, சித்தஸமாதி⁴, வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி சதுப்³பி³தோ⁴ ஸமாதி⁴. ஞாணமூலகோதி ஏகாவஜ்ஜனவீதி²னானாவஜ்ஜனவீதீ²ஸு பவத்தம் உபசாரஞாணமூலகோ. ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோதி அதி⁴க³மஞாணம் புப்³ப³ங்க³மம் அஸ்ஸாதி ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. ஞாணானுபரிவத்தீதி பச்சவேக்க²ணஞாணம் அனுபரிவத்தி அஸ்ஸாதி ஞாணானுபரிவத்தி. அத² வா நானாவஜ்ஜனூபசாரஞாணம் வா படிஸந்தி⁴ஞாணம் வா மூலம் அஸ்ஸாதி ஞாணமூலகோ, உபசாரஞாணம் புப்³ப³ங்க³மம் அஸ்ஸாதி ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ, அப்பனாஞாணம் அனுபரிவத்தி அஸ்ஸாதி ஞாணானுபரிவத்தி. ஸப்³ப³ம் வா உபசாரஞாணம் மூலம் அஸ்ஸாதி ஞாணமூலகோ. அப்பனாஞாணம் புப்³ப³ங்க³மம் அஸ்ஸாதி ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. அபி⁴ஞ்ஞாஞாணம் அனுபரிவத்தி அஸ்ஸாதி ஞாணானுபரிவத்தி, அனுபரிவத்தனம் வா அனுபரிவத்தி, ஞாணஸ்ஸ அனுபரிவத்தி ஞாணானுபரிவத்தி, ஞாணானுபரிவத்தி அஸ்ஸாதி ஞாணானுபரிவத்தி. ஞாணம் பன புப்³பே³ வுத்தப்பகாரமேவ.

யதா² புரே ததா² பச்சா²தி யதா² ச²ந்த³ஸமாதி⁴ஆதி³சதுப்³பி³த⁴ஸமாதி⁴ஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன புரே அதீதாஸு ஜாதீஸு அஸங்க்²யேய்யேஸுபி ஸம்வட்டவிவட்டேஸு அத்தனோ க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ஸ்ஸ, பரேஸம் க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ஸ்ஸ ச ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னம் ததா² ததா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன பச்சா² அனாக³தாஸு ஜாதீஸு அஸங்க்²யேய்யேஸுபி ஸம்வட்டவிவட்டேஸு அத்தனோ க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ஸ்ஸ, பரேஸம் க²ந்த⁴படிப³த்³த⁴ஸ்ஸ ச ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யதா² பச்சா² ததா² புரேதி யதா² யதா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ சேதோபரியஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன அனாக³தேஸு ஸத்தஸுயேவ தி³வஸேஸு பரஸத்தானம்யேவ சித்தஸ்ஸ ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னம், ததா² ததா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ புரே அதீதேஸு ஸத்தஸுயேவ தி³வஸேஸு பரஸத்தானம்யேவ சித்தஸ்ஸ ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னந்தி அத்தோ².

யதா² தி³வா ததா² ரத்திந்தி யதா² சக்கு²மந்தானம் ஸத்தானம் தி³வஸபா⁴கே³ ஸூரியாலோகேன அந்த⁴காரஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸிதத்தா ஆபாத²க³தம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் மனோவிஞ்ஞாணேனபி ஸுவிஞ்ஞேய்யம், ததா² ரத்திபா⁴கே³ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே வத்தமானே யதா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன ரூபாயதனஸ்ஸ ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னம். யதா² ரத்திம் ததா² தி³வாதி யதா² ரத்திபா⁴கே³ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே யதா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன ரூபாயதனஸ்ஸ ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னம், ததா² தி³வஸபா⁴கே³ ஸுகு²மஸ்ஸ ரூபாயதனஸ்ஸ வா கேனசி பாகாராதி³னா திரோஹிதஸ்ஸ ரூபாயதனஸ்ஸ வா அதிதூ³ரட்டா²னே பவத்தஸ்ஸ ரூபாயதனஸ்ஸ வா யதா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

யதா² யதா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³வஸபா⁴கே³ தி³ப்³ப³ஸோதஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன ஸுகு²மஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ வா கேனசி பாகாராதி³னா திரோஹிதஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ வா அதிதூ³ரட்டா²னே பவத்தஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ வா ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னம், ததா² ரத்திபா⁴கே³பி யதா²வுத்தஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோதஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன ஸுகு²மஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ வா கேனசி பாகாராதி³னா திரோஹிதஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ வா அதிதூ³ரட்டா²னே பவத்தஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ வா ஸுட்டு² படிவிஜ்ஜ²னமேவ, ந து³ப்படிவிஜ்ஜ²னந்தி அயம் நயோபி நேதப்³போ³. தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் –

‘‘யதா² புரேதி யதா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேனா’’திஆதி³ம் வத்வா ‘‘யதா² ச ரூபாயதனே வுத்தம், ததா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோதஞாணானுபரிவத்திதாய ஸத்³தா³யதனே ச நேதப்³ப³’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². 14).

‘‘ஞாணமூலகாதி³ஸமாதி⁴னா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணானுபரிவத்திபா⁴வாதி³ஸஹிதேன கிம் பா⁴வேதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி விவடேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இதீதி ஏவம் வுத்தப்பகாரேன. அபரியோனத்³தே⁴னாதி நீவரணாதி³விக³மனேன. ஸப்பபா⁴ஸம் சித்தந்தி இத்³தி⁴பாத³ஸம்பயுத்தம் மக்³க³சித்தம் பா⁴வேதி. இத்³தி⁴பாத³ஸம்பயுத்தே மக்³க³சித்தே உப்பஜ்ஜமானே ஹி மக்³க³சித்தஸஹபூ⁴னி குஸலானி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவீரியிந்த்³ரியஸதிந்த்³ரியஸமாதி⁴ந்த்³ரியபஞ்ஞிந்த்³ரியபூ⁴தானி பஞ்சிந்த்³ரியானி உப்பஜ்ஜந்தி. மக்³க³சித்தே நிருஜ்ஜ²மானே அனுப்பஜ்ஜனபா⁴வேன நிருஜ்ஜ²ந்தி ஏகசித்தக்க²ணிகத்தா. ஏவம் மக்³க³விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ பஞ்ஞா ச ஸதி ச நிருஜ்ஜ²தீதி யோஜனா.

‘‘கஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நாமரூபம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘நாமரூபஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம், படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நாமரூபஞ்ச நிருஜ்ஜ²தீதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா ‘‘விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ பஞ்ஞா ச ஸதி சாதி வுத்தானி பஞ்சிந்த்³ரியானி ஏவம் நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா நாமரூபஞ்ச நிருஜ்ஜ²தி, நிருஜ்ஜ²மானம் பன நாமரூபம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நிருஜ்ஜ²தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நாமரூபஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நாமரூபஞ்சாதி மக்³கே³ன தண்ஹாஅவிஜ்ஜாதி³கே அனுபச்சி²ன்னே உப்பஜ்ஜனாரஹம் வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴த்தயம், பூ⁴துபாதா³ரூபஞ்ச. விஞ்ஞாணஹேதுகந்தி உப்பஜ்ஜனாரஹம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் ஹேது அஸ்ஸ நாமரூபஸ்ஸாதி விஞ்ஞாணஹேதுகம். விஞ்ஞாணபச்சயா நிப்³ப³த்தந்தி விஞ்ஞாணேன பச்சயேன நிப்³ப³த்தம். தஸ்ஸாதி உப்பஜ்ஜனாரஹஸ்ஸ படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ. ஹேதூதி தண்ஹாஅவிஜ்ஜாதி³கோ கிலேஸோ. விஞ்ஞாணந்தி உப்பஜ்ஜனாரஹம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம். அனாஹாரந்தி அப்பச்சயம். அனபி⁴னந்தி³தந்தி காமதண்ஹாதீ³ஹி அனபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம். அப்படிஸந்தி⁴கந்தி புனப்³ப⁴வாபி⁴ஸந்த³ஹனரஹிதம். ந்தி தாதி³ஸம் விஞ்ஞாணம். அஹேதூதி நத்தி² ஹேதுஸங்கா²தம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் இமஸ்ஸ நாமரூபஸ்ஸாதி அஹேது. அப்பச்சயந்தி ஸஹாயவிரஹேன நத்தி² பச்சயா ஸங்கா²ரா இமஸ்ஸாதி அப்பச்சயம். ஏவம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நாமரூபஞ்ச நிருஜ்ஜ²தீதி.

‘‘பஞ்ஞாஸதீனஞ்சேவ நாமரூபஸ்ஸ ச வுத்தப்பகாரேன நிருஜ்ஜ²னபா⁴வோ கத²ம் அம்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். வத்தப்³பா³காரேன பஞ்ஞாஸதீனஞ்சேவ நாமரூபஸ்ஸ ச நிருஜ்ஜ²னபா⁴வஜானனகோ ப⁴க³வா யதா²னிருஜ்ஜ²னபா⁴வதீ³பகம் ‘‘யமேதம்…பே… ஏத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி கா³தா²வசனம் ஆஹ. தேன கா³தா²வசனேன தும்ஹேஹி மயா வுத்தோ நிருஜ்ஜ²னபா⁴வோ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³யேவாதி. ஏத்தா²பி பஞ்ஞாஸதினாமரூபானம் நிருஜ்ஜ²னம் அஜானந்தேன தத்த² வா ஸம்ஸயந்தேன அஜிதேன புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘அதி³ட்ட²ஜோதனா புச்சா²தி வா தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா புச்சா²தி வா பஞ்ஞாதீ³னம் அனேகத்த²த்தா த⁴ம்மதோ வா அனேகாதி⁴ட்டா²னா புச்சா²தி வா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா புச்சா²’’தி வா இச்சேவமாதி³புச்சா²விசயோ நித்³தா⁴ரேதப்³போ³. ‘‘ஸரூபத³ஸ்ஸனவிஸ்ஸஜ்ஜனந்தி வா அனேகாதி⁴ட்டா²னவிஸ்ஸஜ்ஜனந்தி வா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவிஸ்ஸஜ்ஜன’’ந்தி வா இச்சேவமாதி³விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ நித்³தா⁴ரேதப்³போ³.

ஏவம் ஸத்தாதி⁴ட்டா²னாதி³புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி சேவ த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னாதி³புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி ச விஸும் விஸும் த³ஸ்ஸேத்வா புச்சா²விசயோ சேவ விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ ச ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘ஸத்தாதி⁴ட்டா²னத⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னேஸு ஏகதோ த³ஸ்ஸிதேஸு புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு கத²ம் புச்சா²விசயோ சேவ விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ ச அம்ஹேஹி விஞ்ஞாதப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ஸத்தாதி⁴ட்டா²னத⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னம் புச்ச²ம் நீஹரித்வா தத்த² விசயம் விப⁴ஜந்தோ ‘‘யே ச ஸங்க²தத⁴ம்மாஸே’’திஆதி³மாஹ. அட்ட²கதா²யம் பன –

‘‘ஏவம் அனுஸந்தி⁴புச்ச²ம்பி த³ஸ்ஸேத்வா ஹேட்டா² ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா, த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா ச புச்சா² விஸும் விஸும் த³ஸ்ஸிதாதி இதா³னி தா ஸஹ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே ச ஸங்க²தத⁴ம்மாஸே’திஆதி³ ஆரத்³த⁴’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². 14) –

வுத்தம். தஸ்ஸாயம் அத்தோ² – இத⁴ ஸாஸனே யே அரஹந்தோ ஸங்க²தத⁴ம்மா ஹோந்தி, புதூ² ப³ஹூயேவ ஸத்த ஜனா ஸேக்கா² ஸீலாதி³ஸிக்க²மானா ஹோந்தி, தேஸம் அரஹந்தாவஞ்சேவ ஸேக்கா²னஞ்ச இரியம் படிபத்திம் மேம் மஹா புட்டோ² நிபகோ த்வம் ப⁴க³வா பப்³ரூஹி மாரிஸ இதி ஆயஸ்மா அஜிதோ புச்ச²ந்தோ ஆஹாதி.

15. தஸ்ஸம் கா³தா²யம் ‘‘கித்தகானி புச்சி²தானீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘இமானீ’’திஆதி³ வுத்தம். பத³த்தா²னுரூபம் புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இமானி தீணி பதா³னி புச்சி²தானீ’’தி வுத்தம். ‘‘யே ச …பே… மாரிஸா’’தி கா³தா²யம் யே பஞ்ஹா புச்சி²தா, தே பஞ்ஹா தயோ ஹோந்தி, ‘‘கிஸ்ஸ கேன காரணேன தயோ ஹோந்தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘கிஸ்ஸ…பே… யோகே³னா’’தி வுத்தம். ஸேக்கா² அரியா ச அஸேக்கா² அரியா ச விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் பஹானஞ்சாதி ஸேகா²ஸேக²விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மப்பஹானானி, தேஸம் யோகோ³தி ஸேகா²…பே… யோகோ³, தேன ஸேகா²…பே… யோகே³ன. ஏவம் புச்சா²விதி⁴னா ஹி யஸ்மா ‘‘யே ச ஸங்க²தத⁴ம்மாஸே…பே… மாரிஸா’’தி கா³த²மாஹ, தஸ்மா தயோ பஞ்ஹா ஹோந்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³.

‘‘யே ச ஸங்க²தத⁴ம்மாஸே’’தி இமினா அஸேக்கா²னம் அரஹத்தம் புச்ச²தி, ‘‘யே ச ஸேக்கா² புதூ² இதா⁴’’தி இமினா ஸேக்கா²ஸேக்கா²னம் ஸேக்க²ஸிக்க²னம் புச்ச²தி, ‘‘தேஸம் மே நிபகோ இரியம், புட்டோ² பப்³ரூஹி மாரிஸா’’தி இமினா ஸேக்கா²ஸேக்கா²னம் விபஸ்ஸனா புப்³ப³பா⁴கே³ தத³ங்க³ப்பஹானம் புச்ச²தி. ‘‘அதி³ட்ட²ஜோதனா புச்சா²தி வா தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா புச்சா²தி வா ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா புச்சா²தி வா அனேகாதி⁴ட்டா²னா புச்சா²’’தி வா இச்சேவமாதி³புச்சா²விசயோ நித்³தா⁴ரேதப்³போ³.

ஸத்தத⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னம் புச்ச²ம் நீஹரித்வா புச்சா²விசயோ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘தஸ்ஸம் புச்சா²யம் கதமா விஸ்ஸஜ்ஜனாகா³தா²’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்தா²தி தஸ்ஸம் கா³தா²யம். ‘‘காமேஸு…பே… பரிப்³ப³ஜே’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனாகா³தா² ப⁴க³வதா வுத்தா. காமேஸூதி காமீயந்தீதி காமா, தேஸு காமேஸு. வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேன பண்டி³தேஹி நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்ய. மனஸா நாவிலோஸியாதி ஆவிலபா⁴வகரே ப்³யாபாத³விதக்காத³யோ சேவ காயது³ச்சரிதாத³யோ ச த⁴ம்மே பஜஹந்தோ பண்டி³தோ மனஸா அனாவிலோ ஸுப்பஸன்னோ ப⁴வேய்ய. குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் அனிச்சதாதி³னா பரிதுலிதத்தா அனிச்சதாதீ³ஸு பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு குஸலோ சே²கோ. ஸதோதி கேஸாதீ³ஸு ஸரதீதி ஸதோ. பி⁴க்கூ²தி ஸங்க²தத⁴ம்மே ப⁴யாதி³தோ இக்க²தீதி பி⁴க்கு². பரிப்³ப³ஜேதி தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³ப்பஹானபா⁴வேன கிலேஸகாமவத்து²காமே பரி ஸமந்ததோ வஜ்ஜேய்ய.

புச்சா²கா³தா²யம் ‘‘நிபகோ’’தி பதே³ன பஸம்ஸிதேன ப⁴க³வதா விஸ்ஸஜ்ஜனாகா³தா² வுத்தா, தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ யேன அனாவரணஞாணேன உக்கம்ஸக³தேன பக்கபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, தம் அனாவரணஞாணம் தாவ காயகம்மாதி³பே⁴தே³ஹி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² அனாவரணஞாணேன ஜானித்வா கதம் ஸப்³ப³ம் காயகம்மம் ஞாணபுப்³ப³ங்க³மம் ஞாணானுபரிவத்தி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அதீதே அம்ஸேதி அதீதப⁴வே ஸபரக்க²ந்தா⁴தி³கே கோட்டா²ஸே அஞ்ஞாணேன அப்படிஹதம் ப⁴க³வதோ ஞாணத³ஸ்ஸனம். அனாக³தே அம்ஸேதி அனாக³தப⁴வே ஸபரக்க²ந்தா⁴தி³கே கோட்டா²ஸே. பச்சுப்பன்னே அம்ஸேதி பச்சுப்பன்னே ப⁴வே ஸபரக்க²ந்தா⁴தி³கே கோட்டா²ஸே.

‘‘ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ கதரஸ்மிம் படிகா⁴தோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா புச்ச²ம் ட²பேத்வா படிகா⁴தவிஸயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கோ சா’’திஆதி³ வுத்தம். அத² வா ‘‘பச்சுப்பன்னப⁴வே ஸபரக்க²ந்தா⁴தி³கே கோட்டா²ஸே அஞ்ஞேஸம்பி ஞாணத³ஸ்ஸனம் ப⁴வேய்ய, தத³னுஸாரேன அதீதானாக³தகோட்டா²ஸேஸுபி கதரஸ்மிம் அஞ்ஞேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தோ ப⁴வேய்யா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா புச்ச²ம் ட²பேத்வா படிகா⁴தவிஸயம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கோ சா’’தி வுத்தம். தத்த² கோ சாதி க்வ கதரஸ்மிம் ஸமயே அஞ்ஞேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தோ ப⁴வேய்யாதி புச்சி².

அனிச்சே, து³க்கே², அனத்தனியே ச அஞ்ஞேஸம் அஞ்ஞாணம் யம் அத³ஸ்ஸனம் அத்தி², அஞ்ஞாணாத³ஸ்ஸனஸங்கா²தோ ஸபா⁴வோ ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தோ ப⁴வதி, ந ஸபரக்க²ந்தா⁴தி³த³ஸ்ஸனமத்தபடிகா⁴தோ. ஏதேன அனிச்சதோ லக்க²ணத்தயே பவத்தஸ்ஸ ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அஞ்ஞேஸம் து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வம், ப⁴க³வதோ ச ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணதம் த³ஸ்ஸேதி. ப⁴க³வதோ ஹி லக்க²ணத்தயவிபா⁴வனேன வேனேய்யா சதுஸச்சப்படிவேத⁴ம் லப⁴ந்தி. ‘‘ப⁴க³வதோ ஞாணத³ஸ்ஸனபடிகா⁴தாபா⁴வேன அஞ்ஞேஸஞ்ச ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தபா⁴வோ கதமாய உபமாய அம்ஹாகம் பாகடோ’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ உபமாய பாகடம் காதும் ‘‘யதா² இதா⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இத⁴ ஸத்தலோகே சக்கு²மா புரிஸோ ஆகாஸே தாரகானி பஸ்ஸேய்ய, க³ணனஸங்கேதேன ‘‘ஏத்தகானீ’’தி நோ ச ஜானேய்ய யதா², ஏவம் அஞ்ஞேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தோ அயம் அஞ்ஞாணத³ஸ்ஸனஸபா⁴வோ ப⁴வதி.

ப⁴க³வதோ பன ததா² அபா⁴வதோ கேனசி அஞ்ஞாணேன அத³ஸ்ஸனேன அப்படிஹதம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் ப⁴வதீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘ப⁴க³வதோ ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அப்படிஹதபா⁴வோ கஸ்மா அம்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘அனாவரணஞாணத³ஸ்ஸனா ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ’’தி வுத்தம். ‘‘நிபகஸ்ஸ…பே… ப⁴க³வதோ அனாவரணஞாணம் காயகம்மாதி³பே⁴தே³ஹி ஆசரியேன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதம், அம்ஹேஹி ச ஞாதம், பச்சா² கா³தா²ய ‘இரிய’ந்தி பதே³ன புச்சி²தா ஸேக்கா²ஸேக்க²படிபதா³ கத²ம் விஜானிதப்³பா³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ஸேக்கா²ஸேக்க²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஸேகே²னா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனே. ஸேகே²னாதி ஸிக்க²னஸீலேன புக்³க³லேன ரஜனீயேஸு ரூபாரம்மணாதீ³ஸு த⁴ம்மேஸு கே³தா⁴ சித்தம் ரக்கி²தப்³ப³ம், பரியுட்டா²னீயேஸு ஆகா⁴தவத்தூ²ஸு தோ³ஸா சித்தம் ரக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தேஸு கே³த⁴தோ³ஸேஸு கதமம் நிவாரேந்தோ ப⁴க³வா விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் கதமம் பத³மாஹா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யா இச்சா²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி கே³த⁴தோ³ஸேஸு. இச்சா²தி ராகி³ச்சா². முச்சா²தி லோப⁴மோஹஸஹக³தமோஹமுச்சா². பத்த²னாதி ராக³பத்த²னா. பியாயனாதி தண்ஹாபியாயனாவ, ந மேத்தாபியாயனா. கீளனாதி கே³த⁴கீளனா. ஏதானி ஹி கே³த⁴பரியாயவசனானி. தம் கே³த⁴ஸங்கா²தம் இச்சா²தி³கம் நிவாரேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘காமேஸு நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்யா’’தி ஏவம் விஸும் விஸும் பகாரேன ஆஹ.

பரியுட்டா²னவிகா⁴தம் தோ³ஸம் நிவாரேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘மனஸானாவிலோ ஸியா’’தி ஏவம் விஸும் விஸும் பகாரேன ஆஹாதி யோஜனா. கே³த⁴தோ³ஸானம் விஸும் விஸும் நிவாரேந்தோ ப⁴க³வா த்³வே பதா³னி ஆஹாதி வுத்தம், ‘‘தம் கேன அத்தே²ன ஸத்³த³ஹிதப்³ப³’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ததா² ஹி ஸேகோ²’’திஆதி³ வுத்தம். ரஜனீயேஸு அபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ ஸேகோ² அனுப்பன்னம் லோப⁴பதா⁴னம் கிலேஸஞ்ச உப்பாதே³தி, உப்பன்னம் கிலேஸஞ்ச பா²திம் அபி⁴வட்³ட⁴னம் கரோதி, பரியுட்டா²னீயேஸு ஆவிலோ ஸேகோ² அனுப்பன்னம் தோ³ஸபதா⁴னம் கிலேஸஞ்ச உப்பாதே³தி, உப்பன்னம் கிலேஸஞ்ச பா²திம் வட்³ட⁴னம் கரோதி, இதி இமினா படிக்கே²பஅத்தே²ன தம் மம வசனம் ஸத்³த³ஹிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘கிம் பன அனபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ, அனாவிலோ ச ஸேக்கோ² அகே³த⁴தோ³ஸனிவாரணமேவ கரோதி, உதா³ஹு உத்தரிபி படிபத³ம் பூரேதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா உத்தரிபி படிபத³ம் பூரேதியேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ பன அனாவிலஸங்கப்போ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அனாவிலஸங்கப்போதி நத்தி² ஆவிலகரா ஸங்கப்பா ப்³யாபாத³ஸங்கப்பவிஹிம்ஸாஸங்கப்பா ஏதஸ்ஸாதி அனாவிலஸங்கப்போ, இச்சா²தி³கே³த⁴ஸ்ஸ அபா⁴வேன அனபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ வாயமதி குஸலவாயாமம் பவத்தேதி. ‘‘கத²ம் வாயமதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ அனுப்பன்னான’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸோதி உபரிபா⁴வனாமக்³க³பா⁴வத்தா²ய படிபஜ்ஜமானோ ஸேக்கோ². அனுப்பன்னானந்திஆதீ³னம் அத்தோ² ஸக்கா அட்ட²கதா²வசனேனேவ (நேத்தி. அட்ட². 15-16) ஜானிதுந்தி ந விப⁴த்தோ.

16. யேனாதி அஸுபா⁴தீ³னம் அனுஸ்ஸரணலக்க²ணேன இந்த்³ரியேன தண்ஹாமயிதவத்தூ²ஸு காமதண்ஹாய ஸஹஜாதம் விதக்கம் வாரேதி, இத³ம் அஸுபா⁴தி³அனுஸ்ஸரணலக்க²ணம் இந்த்³ரியம் ஸதிந்த்³ரியம். யேன மஹக்³க³தபா⁴வப்பத்தேன அவிக்கே²பேன ப்³யாபாத³விதக்கம் வாரேதி, இத³ம் அவிக்கே²பஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம். யேன ஸம்மப்பதா⁴னேன விஹிம்ஸாவிதக்கம் வாரேதி, இத³ம் ஸம்மப்பதா⁴னஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் வீரியிந்த்³ரியம். யேன ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தேன இந்த்³ரியேன உப்பன்னுப்பன்னே…பே… நாதி⁴வாஸேதி, இத³ம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம். இமேஸு சதூஸு இந்த்³ரியேஸு ஸஹ உப்பஜ்ஜமானா யா ஸத்³த³ஹனா ஓகப்பனா உப்பஜ்ஜதி, அனாவிலபா⁴வதோ இத³ம் ஸத்³த³ஹனஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். இமானி ஸேக்க²ஸ்ஸ பஞ்சிந்த்³ரியானி.

ஏகஸ்மிம்யேவ விஸயே ஜேட்ட²கபா⁴வம் ந பாபுணேய்யும், அத்தனோ விஸயே ஜேட்ட²கபா⁴வம் பாபுணிதும் அரஹந்தி, ‘‘கதமம் இந்த்³ரியம் கத்த² விஸயே ஜேட்ட²கபா⁴வம் பவத்த’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³பா⁴வதோ இத³ம் இந்த்³ரியம் இமஸ்மிம் விஸயே பவத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் கத்த² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி தேஸு இந்த்³ரியேஸு சதூஸு ஸோதாபத்தியங்கே³ஸு ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ஜேட்ட²கபா⁴வம் பவத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி யோஜேதப்³ப³ம். கிம் நு ஸேக்கோ² பஞ்ஞிந்த்³ரியேவ அப்பமத்தோ’தி ப⁴க³வதா வுத்தோ தோ²மிதோ, உதா³ஹு ஸப்³பே³ஹி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹீதி புச்சி²தப்³ப³த்தா ஸப்³பே³ஹி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பஞ்சிந்த்³ரியபமுகே²ஹி வுத்தோ தோ²மிதோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் ஸேகோ²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏவம் பஞ்சிந்த்³ரியானம் நிப்³ப³த்தித³ஸ்ஸனேன ஸேகோ² புக்³க³லோ ஸப்³பே³ஹி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அப்பமத்தோதி ப⁴க³வதா வுத்தோ தோ²மிதோ அனாவிலதாய மனஸாதி யோஜனா. ‘‘ஸேக்க²ஸ்ஸ அனாவிலதா கேன ஸத்³த³ஹிதப்³பா³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா மனஸானாவிலோ ஸியா’’தி வுத்தம். ப⁴க³வதா ‘‘மனஸானாவிலோ ஸியா’’தி வுத்தத்தா ஸேக்க²ஸ்ஸ அனாவிலதா தும்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³பா³தி.

17. ஸேக்க²ஸ்ஸ மத்த²கப்பத்தா படிபதா³ ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கத²ம் அஸேக்க²ஸ்ஸ மத்த²கப்பத்தா படிபதா³ ஞாதப்³பா³’’தி வத்தப்³ப³த்தா அஸேக்க²ஸ்ஸ மத்த²கப்பத்தம் படிபத³ம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மான’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு மத்த²கப்பத்தாய படிபதா³ய அஸேக்கோ² குஸலோ சே²கதரோதி ப⁴க³வதா வுத்தோ தோ²மிதோ அனாவிலதாய மனஸாதி. அஸேக்க²ஸ்ஸ ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு யம் கோஸல்லம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ, தஸ்ஸ கோஸல்லஸ்ஸ விஸயபூ⁴தே ஸப்³ப³த⁴ம்மே தாவ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லோகோ நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மான’’ந்தி இமினா வுத்தத⁴ம்மஸங்கா²தோ லோகோ நாம கிலேஸலோகோ, ப⁴வலோகோ, இந்த்³ரியலோகோதி திவிதோ⁴ ஹோதீதி யோஜனா. தத்த² பரித்தத⁴ம்மட்டோ² கிலேஸஜனனட்டே²ன கிலேஸோ, குஸலாதி³பவத்தனட்டே²ன லோகோ சாதி கிலேஸலோகோ. மஹக்³க³தத⁴ம்மட்டோ² ப⁴வனட்டே²ன ப⁴வோ, வுத்தனயேன லோகோ சாதி ப⁴வலோகோ. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³த⁴ம்மட்டோ² ஆதி⁴பச்சட்ட²யோக³வஸேன இந்த்³ரியபூ⁴தோ ஹுத்வா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³பத்தனட்டே²ன லோகோ சாதி இந்த்³ரியலோகோ.

‘‘தீஸு லோகேஸு கதமேன கதமோ ஸமுதா³க³ச்ச²தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஸத்³தா⁴தி³இந்த்³ரியானி கோ நிப்³ப³த்தேதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ இந்த்³ரியானி நிப்³ப³த்தேதீ’’தி வுத்தம். தத்த² ஸோதி யோ புக்³க³லோ கிலேஸலோகஸங்கா²தே பரித்தத⁴ம்மே, ப⁴வலோகஸங்கா²தே மஹக்³க³தத⁴ம்மே ச தம்தம்ஸம்பாத³னவஸேன டி²தோ, ஸோ புக்³க³லோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னி இந்த்³ரியானி அத்தஸந்தானே நிப்³ப³த்தேதி.

‘‘இந்த்³ரியேஸு அத்தஸந்தானேஸு புனப்புனம் நிப்³ப³த்தாபனவஸேன வுட்³டா⁴பியமானேஸு கா பஞ்ஞா ப⁴வதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இந்த்³ரியேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நேய்யஸ்ஸாதி அபி⁴ஞ்ஞேய்யஸ்ஸ. பரிஞ்ஞாதி ரூபாரூபத⁴ம்மே ஸலக்க²ணதோ, பச்சயதோ ச பரிக்³க³ஹாதி³வஸேன பவத்தபஞ்ஞா. ‘‘ஸா பரிஞ்ஞா கதிவிதே⁴ன உபபரிக்கி²தப்³பா³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸா து³விதே⁴னா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸா பரிஞ்ஞா த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞாய ச பா⁴வனாபரிஞ்ஞாய ச து³விதே⁴ன விஞ்ஞூஹி உபபரிக்கி²த்வா க³ஹேதப்³பா³தி. த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞாயாதி ச த³ஸ்ஸனமக்³க³பஞ்ஞாஜனிகாய ஞாதபரிஞ்ஞாயாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. தேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞாதி ஞாதபரிஞ்ஞா’’தி (நேத்தி. அட்ட². 17). பா⁴வனாபரிஞ்ஞாயாதி பா⁴வனாமக்³க³பஞ்ஞாஜனிகாய தீரணபரிஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் பஹானபரிஞ்ஞாயாதி அத்தோ².

‘‘ஸா து³விதே⁴னா’திஆதி³னா வுத்தோ அத்தோ² அதிஸங்கே²போ ந ஸக்கா விஞ்ஞாதும், வித்தா²ரேத்வா கதே²ஹீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘யதா³ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யதா³தி ப³லவவிபஸ்ஸனுப்பஜ்ஜனகாலே. ஸேகோ²தி ஸிக்க²னஸீலதாய கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோ சேவ ஸோதாபன்னாதி³கோ ச. ஞேய்யந்தி ஞாதப்³ப³ம் ரூபாதி³கம் ஸங்கா²ரம். பரிஜானாதீதி பரிக்³க³ஹாதி³ஞாணேன பரிக்³க³ஹேத்வா ஜானாதி நிப்³பி³தா³ஞாணஸஹக³தேன. தஸ்ஸாதி கல்யாணபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ சேவ ஸோதாபன்னாதி³கஸ்ஸ ச. த்³வே த⁴ம்மாதி கல்யாணபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ப³லவவிபஸ்ஸனாத⁴ம்மோ சேவ ஸோதாபன்னாதி³கஸ்ஸ ச ப³லவவிபஸ்ஸனாத⁴ம்மோ ச. யதா²க்கமம் த³ஸ்ஸனகோஸல்லம் ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஞ்சேவ பா⁴வனாகோஸல்லம் ஸகதா³கா³மிமக்³கா³தி³கஞ்ச ஸந்தானே பவத்தாபனவஸேன க³ச்ச²ந்தி.

‘‘புப்³பே³ யம் ஞாணம் ‘நேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞா’தி வுத்தம், தம் ஞாணம் கதிவிதே⁴ன வேதி³தப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தம் ஞாணம் பஞ்சவிதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ம்…பே... ஸச்சி²கிரியா’’தி வுத்தம். ‘‘தாஸு விபஸ்ஸனாபே⁴தே³ன பி⁴ன்னாஸு பஞ்சஸு அபி⁴ஞ்ஞாதீ³ஸு கதமா அபி⁴ஞ்ஞா, கதமா பரிஞ்ஞா, கதமம் பஹானம், கதமா பா⁴வனா, கதமா ஸச்சி²கிரியா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதமா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி அபி⁴ஞ்ஞாதீ³ஸு. யம் த⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணே ஞாணந்தி ரூபத⁴ம்மானம் கக்க²ளாதி³ஸலக்க²ணே, அரூபத⁴ம்மானம் பு²ஸனாதி³ஸலக்க²ணே ஆரம்மணகரணவஸேன பவத்தம் யம் ஞாணம் ஹேதுப²லஜானனஹேதுஜானனஸங்கா²தா த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ சேவ ஹேதுப²லஜானனஸங்கா²தா அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ ச ப⁴வதி. அயம் ஸலக்க²ணேன ஸத்³தி⁴ம் ஹேதுப²லஜானனா பஞ்ஞா அபி⁴ஞ்ஞா நாம.

ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன. அபி⁴ஞ்ஞாஞாணேன அபி⁴ஜானித்வா. யா பரிஜானனாதிஆதீ³ஸு ‘‘இத³ம் அனவஜ்ஜம் குஸலம், இத³ம் ஸாவஜ்ஜம் அகுஸலம், இத³ம் அகுஸலவிபாகஜனகம் ஸாவஜ்ஜம், இத³ம் குஸலவிபாகஜனகம் அனவஜ்ஜம், இத³ம் ஸம்கிலிட்ட²ம் கண்ஹம், இத³ம் அஸம்கிலிட்ட²ம் ஸுக்கம், இத³ம் குஸலம் அனவஜ்ஜாதி³கம் ஸேவிதப்³ப³ம், இத³ம் அகுஸலம் ஸாவஜ்ஜாதி³கம் ந ஸேவிதப்³ப³’’ந்தி ஏவம் அனிச்சாதி³தோ கலாபஸம்மஸனாதி³வஸேன க³ஹிதா ஸம்மஸிதா இமே விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபூ⁴தா ஸங்க²தத⁴ம்மா இத³ம் உத³யப்³ப³யஞாணாதி³ப²லம் ஆனிஸம்ஸம் அனுக்கமேன நிப்³ப³த்தாபேந்தி. தன்னிப்³ப³த்தவிபஸ்ஸனாய உப்பஜ்ஜனதோ உபசாரம் உப்பாதே³ந்தி, ஏவம் அனுக்கமேன க³ஹிதானம் பவத்திதானம் தேஸம் உத³யப்³ப³யஞாணாதீ³னம் அயம் ஸச்சானுபோ³த⁴படிவேதோ⁴ அத்தோ²தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா யா பரிஜானனா பவத்தா, ஸா அயம் பரிஜானனா பரிஞ்ஞா நாமாதி யோஜேத்வா, ஏவம் வுத்தப்பகாராய பரிஞ்ஞாபஞ்ஞாய பரிஜானித்வா பஹாதப்³பா³, பா⁴வேதப்³பா³, ஸச்சி²காதப்³பா³ ச தயோ த⁴ம்மா அவஸிட்டா² ப⁴வந்தி. ‘‘யே அகுஸலா, தே பஹாதப்³பா³’’தி யா பரிஜானனா பஞ்ஞா பவத்தா, இத³ம் பஹானம் பஹானஞாணம். ‘‘யே குஸலா, தே பா⁴வேதப்³பா³’’தி யா பரிஜானனா பஞ்ஞா பவத்தா, ஸா பா⁴வனாபஞ்ஞா. ‘‘யம் அஸங்க²தம், இத³ம் ஸச்சி²கிரிய’’ந்தி யா பரிஜானனா பஞ்ஞா பவத்தா, ஸா ஸச்சி²கிரியாபஞ்ஞாதி யோஜேத்வா அட்ட²கதா²தி⁴ப்பாயேன அவிருத்³தோ⁴ அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

அபி⁴ஞ்ஞாத³யோ பஞ்சவிதா⁴ பஞ்ஞா ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘தாஹி பரிஞ்ஞாஹி ஜானந்தோ புக்³க³லோ ‘கி’ந்தி வுச்சதி தோ²மீயதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘யோ ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யோ புக்³க³லோ ஏவம் வுத்தப்பகாரேன ஜானாதி, அயம் ஜானந்தோ புக்³க³லோ பச்சயுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு குஸலத்தா சே²கத்தா ‘‘அத்த²குஸலோ’’தி வுச்சதி தோ²மீயதி, பச்சயத⁴ம்மேஸு குஸலத்தா ‘‘த⁴ம்மகுஸலோ’’தி ச சதுன்னம் ஏகத்தாதீ³னம் நயானம் யுத்ததாய கோவித³த்தா ‘‘கல்யாணதாகுஸலோ’’தி ச ப²லஸமாபத்தீஸு கோவித³த்தா ‘‘ப²லதாகுஸலோ’’தி ச வட்³டீ⁴ஸு கோவித³த்தா ‘‘ஆயகுஸலோ’’தி ச அவட்³டீ⁴ஸு கோவித³த்தா ‘‘அபாயகுஸலோ’’தி ச அச்சாயிகே கிச்சே வா ப⁴யே வா உப்பன்னே ஸதி தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ, ப⁴யஸ்ஸ வா திகிச்ச²னஸமத்தே² டா²னுப்பத்தியகாரணே கோவித³த்தா ‘‘உபாயகுஸலோ’’தி ச மஹந்தேஸு அபி⁴க்கமாதீ³ஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாய ஸம்பன்னத்தா ‘‘மஹதா கோஸல்லேன ஸமன்னாக³தோ’’தி ச வுச்சதி தோ²மீயதி. ‘‘தஸ்ஸ அஸேக்க²ஸ்ஸ அத்தா²தீ³ஸு குஸலபா⁴வோ கத²ம் ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மான’’ந்தி வுத்தத்தா ஸத்³த³ஹிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மான’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’தி பத³ஸ்ஸ அத்தோ² கத²ம் அம்ஹேஹி வித்தா²ரதோ விஞ்ஞாதோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’திஆதி³ வுத்தம். அத² வா ‘‘ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’தி ப⁴க³வதா வுத்தம், ‘‘கத்த² பவத்தேன ஸதிஸஹிதேன ஞாணேன ஸம்பன்னோ ஸதோ கிமத்த²ம் பரிப்³ப³ஜே’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இமேஸு பவத்தேன ஸதிஸஹிதஞாணேன ஸம்பன்னோ ஸதோ இமமத்த²ம் பரிப்³ப³ஜே’’தி நியமேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தேனாதி யோ அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பவத்தேன ஸதிஸஹிதஞாணேன ஸமன்னாக³தோ ஸதோ அஸேக்க²பி⁴க்கு², தேன அஸேக்க²பி⁴க்கு²னா பரினிட்டி²தஸிக்க²த்தா அஞ்ஞபயோஜனாபா⁴வதோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்த²ம் அபி⁴க்கந்தே…பே… துண்ஹீபா⁴வேன ஸதேன ஸதிஸஹிதேன ஸம்பஜானேன ஞாணேன விஹாதப்³ப³ம் சதுஇரியாபத²பரிவத்தனஸங்கா²தம் விஹரணம் பவத்தேதப்³ப³ம்.

‘‘யா ஸேக்கா²ஸேக்க²படிபதா³ நித்³தி³ட்டா², இமா ஸேக்கா²ஸேக்க²படிபதா³ ஸங்கே²பதோ கதிவிதா⁴’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா இமா படிபதா³ஸங்கா²தா சரியா ஸங்கே²பதோ புக்³க³லவஸேன த்³வேதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமா த்³வே சரியா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யா சரியா பா⁴வேதப்³ப³குஸலாதி³பே⁴தே³ன வா அத்த²கோஸல்லாதி³பே⁴தே³ன வா அபி⁴க்கமாதீ³ஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞபே⁴தே³ன வா நித்³தி³ட்டா², இமா சரியா த்³வேதி ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதா அனுஜானனவஸேன தே³ஸிதா, விஸுத்³தா⁴னம் அரஹந்தானம் ஏகா சரியா, விஸுஜ்ஜ²ந்தானம் ஸேக்கா²னம் ஏகா சரியாதி புக்³க³லவஸேன த்³வேதி த³ட்ட²ப்³பா³.

‘‘அஸேக்கோ²யேவ கஸ்மா ‘ஸதோ அபி⁴க்கமதீ’திஆதி³னா வுச்சதி தோ²மீயதி, கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோபி ‘ஸதோ அபி⁴க்கமதீ’திஆதி³னா வுச்சதி தோ²மீயதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘கதகிச்சானி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அரஹதோ இந்த்³ரியானி கதகிச்சானி, இந்த்³ரியானம் கதகிச்சத்தா யம் புச்ச²ம் புச்சி²தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் சதுப்³பி³த⁴ம் து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயேன போ³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம்…பே… நிரோத⁴ஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயேன போ³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் ப⁴வே. சதுப்³பி³த⁴ம் இத³ம் போ³ஜ்ஜ²ம் போ³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் யோ அஸேக்கோ² ஸதிவேபுல்லப்பத்தத்தா ஏவம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³னா ஜானாதி,அயம் அஸேக்கோ² நிப்பரியாயேன ‘‘ராக³ஸ்ஸ க²யாய, தோ³ஸஸ்ஸ க²யாய, மோஹஸ்ஸ க²யாய ஸதோ அபி⁴க்கமதி, ஸதோ படிக்கமதீ’’தி வுச்சதி தோ²மீயதி. ஸேக்கோ²பி யதா²வுத்தம் போ³ஜ்ஜ²ம் போ³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் அத்தனோ பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³னா ஜானாதி, தஸ்மா ‘‘ஸதோ…பே… மோஹஸ்ஸா’’தி வுச்சதி தோ²மீயதீதி வேதி³தப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘கே விஸுஜ்ஜ²ந்தா? ஸேக்கா²’’தி.

‘‘கஸ்மா ஸேக்கா²ஸேக்கா²னம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன அபி⁴க்கமனாதி³பா⁴வோ, ராகா³தீ³னஞ்ச க²யபா⁴வோ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா வுத்தம் ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’தி. ‘‘ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ம் காயகம்மம் ஞாணபுப்³ப³ங்க³ம’ந்திஆதி³னா (நேத்தி. 15) மனாபிகேஸு காமேஸு நாபி⁴கி³ஜ்ஜ²னபா⁴வோ, அமனாபிகேஸு காமேஸு மனஸா அனாவிலபா⁴வோ, ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு குஸலபா⁴வோ, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பரிப்³ப³ஜனபா⁴வோ ஆசரியேன நித்³தி³ட்டோ², ஸோ நாபி⁴கி³ஜ்ஜ²னபா⁴வாதி³கோ கஸ்மா அம்ஹேஹி ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா வுத்தம் ‘‘தேனாஹ காமேஸு…பே… பரிப்³ப³ஜே’’தி. இமிஸ்ஸா கா³தா²யபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ புப்³பே³ ஏகாதி⁴ட்டா²னாதி³த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னாதி³வஸேன வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

விசயஹாரவிப⁴ங்கே³ அஜிதஸுத்தம் நீஹரித்வா புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘கதமோ ஸுத்தந்தரேஸு புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா அஜிதஸுத்தே புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயனயானுஸாரேன ஸுத்தந்தரேஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி நீஹரித்வா புச்சா²விசயவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயா யோஜேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் புச்சி²தப்³ப³ம், ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன –

ஏத்தாவதா ச மஹாதே²ரோ விசயஹாரம் விப⁴ஜந்தோ அஜிதஸுத்தவஸேன புச்சா²விசயம், விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸுத்தந்தரேஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயானம் நயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவம் புச்சி²தப்³ப³ம், ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³’ந்தி ஆஹா’’தி (நேத்தி. அட்ட². 17) –

வுத்தம். தத்த² ஏவந்தி அஜிதஸுத்தே (ஸு. நி. 1038 ஆத³யோ; சூளனி. வத்து²கா³தா² 57, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1 ஆத³யோ) வுத்தபுச்சா²விசயானுஸாரேன புச்சா²வஸேன பவத்தஸுத்தம் நீஹரித்வா புச்சா²விசயோ விப⁴ஜேதப்³போ³, ஏவம் அஜிதஸுத்தே (ஸு. நி. 1038 ஆத³யோ; சூளனி. வத்து²கா³தா² 57 ஆத³யோ, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1 ஆத³யோ) வுத்தவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயானுஸாரேன ஸுத்தந்தரேஸுபி விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன பவத்தஸுத்தம் நீஹரித்வா விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ விப⁴ஜேதப்³போ³.

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயா ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கதமோ ஸுத்தஅனுகீ³திவிசயோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸுத்தஸ்ஸ ச அனுகீ³தீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுத்தஸ்ஸாதி நீஹரிதஸுத்தஸ்ஸ. அனுகீ³தீதி ஸுத்தந்தரதே³ஸனாஸங்கா²தா அனுகீ³தி. அத்த²தோ ச ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸமானேதப்³பா³தி தஸ்ஸா அனுகீ³தியா அத்த²தோ, ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸுத்தேன ஸமானா ஸதி³ஸீ காதப்³பா³, தஸ்மிம் வா ஸம்வண்ணியமானஸுத்தே அனுகீ³தி ஸுத்தத்த²தோ, ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸமானேதப்³பா³. ‘‘அத்த²தோ அஸமானே கோ நாம தோ³ஸோ ஆபஜ்ஜேய்யா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா அத்தா²பக³தம் ஹி ப்³யஞ்ஜனம் ஸம்ப²ப்பலாபம் ப⁴வதீ’’தி வுத்தம். ‘‘அத்த²தோ அஸமானே தோ³ஸோ வுத்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ப்³யஞ்ஜனதோ அஸமானே பன கோ நாம தோ³ஸோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸ பத³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ அத்தோ²பி து³ன்னயோ ப⁴வதீ’’தி வுத்தம். தஸ்மா ஸதோ³ஸத்தா அனுகீ³தியா வா ஸுத்தேன அத்த²ப்³யஞ்ஜனூபேதம் ஸங்கா³யிதப்³ப³ம்.

அனுகீ³திவிசயோ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘கதமோ ஸுத்தஸ்ஸ விசயோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ஸுத்தஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுத்தஞ்சாதி நித்³தா⁴ரிதஸுத்தஞ்ச. ‘‘இத³ம் நித்³தா⁴ரிதஸுத்தம் நாம ப⁴க³வதா வுத்தம் ஆஹச்சவசனம் கிம், உதா³ஹு ஸங்கா³யந்தேஹி வுத்தம் அனுஸந்தி⁴வசனம் கி’’ந்தி பவிசினிதப்³ப³ம், ‘‘இத³ம் நித்³தா⁴ரிதஸுத்தம் நீதத்த²ம் கிம், உதா³ஹு நேய்யத்த²ம் கி’’ந்தி பவிசினிதப்³ப³ம், ‘‘இத³ம் நித்³தா⁴ரிதஸுத்தம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் கிம், உதா³ஹு வாஸனாபா⁴கி³யம் கி’’ந்தி பவிசினிதப்³ப³ம், ‘‘இத³ம் நித்³தா⁴ரிதஸுத்தம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் கிம், உதா³ஹு அஸேக்க²பா⁴கி³யம் கி’’ந்தி பவிசினிதப்³ப³ம். ஏவம் பவிசினித்வா யதி³ ஆஹச்சவசனம் ப⁴வே, ஏவம் ஸதி ‘‘ஆஹச்சவசன’’ந்தி நித்³தா⁴ரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். யதி³ அஸேக்க²ஸுத்தம் ப⁴வே, ஏவம் ஸதி ‘‘அஸேக்க²ஸுத்த’’ந்தி நித்³தா⁴ரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம், ஞாதந்தி அத்தோ².

‘‘ஸுத்தம் பவிசினித்வா ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²பூ⁴தானி ஸப்³பா³னி ஸச்சானி நித்³தா⁴ரேத்வா கத்த² பதே³ஸே பஸ்ஸிதப்³பா³னீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா புச்ச²ம் ட²பேத்வா இமஸ்மிம் பதே³ஸே பஸ்ஸிதப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குஹிம் இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஸப்³பா³னி…பே… பரியோஸானே’’தி வுத்தம். தத்த² இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸாதி யம் ஸுத்தம் விசினிதும் நித்³தா⁴ரிதம், இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ சதுஸச்சவினிமுத்தஸ்ஸ ஸுத்தத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸப்³பா³னி ஸச்சானி தஸ்ஸேவ ஸுத்தஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானே பஸ்ஸிதப்³பா³னீதி அத்தோ².

யதா²வுத்தம் ஸுத்தவிசயம் நிக³மேந்தோ ‘‘ஏவம் ஸுத்தம் பவிசேதப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. ‘‘ந யதா²வுத்தபுச்சா²தீ³னம் பவிசேதப்³ப³பா⁴வோ அம்ஹேஹி ஜானிதப்³போ³ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘தேனாஹ…பே… அனுகீ³தீ’’தி வுத்தம். தத்த² தேன யதா²வுத்தபுச்சா²தீ³னம் விசேதப்³ப³பா⁴வேன ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ‘‘யம் புச்சி²தஞ்ச…பே… அனுகீ³தீ’’திஆதி³கம் யம் வசனம் ஆஹ, தேன வசனேன விசேதப்³ப³பா⁴வோ தும்ஹேஹி ஜானிதப்³போ³ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³வாதி வுத்தம் ஹோதி.

‘‘யதா²வுத்தப்பகாரோ ச விசயோ ஹாரோ பரிபுண்ணோ கிம், உதா³ஹு அஞ்ஞோபி நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜேதப்³போ³ அத்தி² கி’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘நியுத்தோ விசயோ ஹாரோ’’தி வுத்தம். தத்த² புச்சா²விசயவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயபுப்³பா³பரவிசயஅனுகீ³திவிசயஸுத்தவிசயா ஸரூபதோ விப⁴த்தா, தேஹி அவஸேஸோ அஸ்ஸாதா³தி³விசயோபி யதா²ரஹம் நித்³தா⁴ரேத்வா யுத்தோ யுஞ்ஜிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ.

இதி விசயஹாரவிப⁴ங்கே³ ஸத்திப³லானுரூபா ரசிதா

விபா⁴வனா நிட்டி²தா.

பண்டி³தேஹி பன அட்ட²கதா²டீகானுஸாரேன க³ம்பீ⁴ரத்தோ² வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா க³ஹேதப்³போ³தி.