1. தே³ஸனாஹாரஸம்பாதவிபா⁴வனா

52. யேன யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தேன தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கா³தி³ஹாரவிப⁴ங்கே³ன அஸ்ஸாதா³த³யோ நானாஸுத்தத்தா² விப⁴த்தா, ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தோ தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கா³தி³ஹாரவிப⁴ங்கோ³ பரிபுண்ணோ.

‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²மம், தி³ஸாலோசனதோ தி³ஸா விலோகேத்வா;

ஸங்கி²பிய அங்குஸேன ஹி, நயேஹி தீஹி நித்³தி³ஸே ஸுத்த’’ந்தி. (நேத்தி. 4 நயஸங்கே²ப) –

கா³தா² நித்³தே³ஸவாரே ஆசரியேன வுத்தா, தஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ ஹாரவிப⁴ங்க³வாரஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி ந விப⁴த்தோ, ‘‘குஹிஞ்சி விப⁴த்தோ, ஹாரஸம்பாதே வா விப⁴த்தோ கிம், உதா³ஹு நயஸமுட்டா²னஹாரே வா விப⁴த்தோ கி’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஹாரஸம்பாதே விப⁴த்தோ’’தி தும்ஹேஹி த³ட்ட²ப்³போ³தி விஞ்ஞாபனத்த²ம் ‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²ம’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

அத² வா ஸுபரிகம்மகதபூ⁴மிஸதி³ஸேஸு ஸம்வண்ணேதப்³பே³ஸு நானாஸுத்தப்பதே³ஸேஸு நானாவண்ணஸுக³ந்த⁴புப்ப²ஸதி³ஸே ஸோளஸ ஹாரே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன யோஜேத்வா ஸோளஸ ஹாரா ஆசரியேன விப⁴த்தா, ததா² ஸுஸிக்கி²தஸிப்பாசரியஸுவிசாரிதஜம்பு³னதா³ப⁴ரணஸதி³ஸேஸு ஸம்வண்ணேதப்³பே³ஸு நானாஸுத்தப்பதே³ஸேஸு நானாவித⁴ரம்ஸிஜாலவிவித⁴மணிரதனஸதி³ஸே ஸோளஸ ஹாரே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன யோஜேத்வாவ ஸோளஸ ஹாரா விப⁴த்தா, மஹாபத²விம் பரிவத்தேத்வா பப்படகோஜஸ்ஸ கா²தா³பனம் அதிது³க்கரம் விய, நானாவிதே⁴ஸு ஸம்வண்ணேதப்³பே³ஸு ஸுத்தப்பதே³ஸேஸு பரமத்தோ²ஜாய ஸோளஸஹி ஹாரேஹி அதிது³க்கரகா²தா³பனஸதி³ஸம் விஞ்ஞாபனம் கரோந்தேன ச யோஜனிகமது⁴க³ண்ட³ம் பீளேத்வா ஸுமது⁴ரஸஸ்ஸ பாயாபனம் அதிது³க்கரம் விய நானாவிதே⁴ஸு ஸம்வண்ணேதப்³பே³ஸு ஸுத்தப்பதே³ஸேஸு பரமத்த²மது⁴ரஸஸ்ஸ ஸோளஸஹி ஹாரேஹி அதிது³க்கரம் பாயாபனஸதி³ஸம் விஞ்ஞாபனம் கரோந்தேன ச ஆசரியேன அனேகேஸு ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸுத்தப்பதே³ஸேஸு ஸோளஸ ஹாரே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன யோஜேத்வா ஸோளஸ ஹாரா விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘நானாவித⁴ஸுத்தப்பதே³ஸேஸு தே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன யோஜேத்வா ஸோளஸ ஹாரா விப⁴த்தா கிம், உதா³ஹு ஏகஸ்மிம்பி ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸுத்தப்பதே³ஸே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன யோஜேத்வா ஸோளஸ ஹாரா விப⁴த்தா கி’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ஏகஸ்மிம்பி ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸுத்தப்பதே³ஸே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன யோஜேத்வா ஸோளஸ ஹாரா விப⁴த்தாயேவாதி ததா² விப⁴ஜந்தோ ‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²ம’’ந்திஆதி³கம் ஹாரஸம்பாதவாரம் ஆஹ.

நனு ஹாரஸம்பாதவாரம் கதே²துகாமேன ஆசரியேன ‘‘தத்த² கதமோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ’’திஆதி³வசனம் வத்தப்³ப³ம், அத² கஸ்மா ‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²ம’’ந்திஆதி³ வத்தப்³ப³ந்தி சே? நித்³தே³ஸே வுத்தம் ‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²ம’’ந்திஆதி³கம் கா³த²ம் ஹாரவிப⁴ங்க³வாரோ நப்பயோஜேதி விப்பகிண்ணவிஸயத்தா ச நயவிசாரஸ்ஸ ச அந்தரிதத்தா. ஹாரஸம்பாதவாரோ பன தம் கா³த²ம் பயோஜேதி அவிகிண்ணவிஸயத்தா. தஸ்மா தம் கா³த²ம் பச்சாமஸித்வா ஹாரஸம்பாதவாரே தஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ த³ட்ட²ப்³போ³தி விஞ்ஞாபனத்த²ம் ‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²ம’’ந்திஆதி³ வத்தப்³ப³ம்யேவாதி. அட்ட²கதா²யம் பன –

ஏவம் ஸுபரிகம்மகதாய பூ⁴மியா நானாவண்ணானி முத்தபுப்பா²னி பகிரந்தோ விய, ஸுஸிக்கி²தஸிப்பாசரியவிசாரிதேஸு ஸுரத்தஸுவண்ணாலங்காரேஸு நானாவித⁴ரம்ஸிஜாலஸமுஜ்ஜலானி விவிதா⁴னி மணிரதனானி ப³ந்த⁴ந்தோ விய, மஹாபத²விம் பரிவத்தேத்வா பப்படகோஜம் கா²தா³பேந்தோ விய, யோஜனிகமது⁴க³ண்ட³ம் பீளேத்வா ஸுமது⁴ரஸம் பாயேந்தோ விய ச ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ நானாஸுத்தப்பதே³ஸே உதா³ஹரந்தோ ஸோளஸ ஹாரே விப⁴ஜித்வா இதா³னி தே ஏகஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஹாரஸம்பாதவாரம் ஆரபி⁴. ஆரப⁴ந்தோ ச யாயம் நித்³தே³ஸவாரே –

‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²மம், தி³ஸாலோசனதோ தி³ஸா விலோகேத்வா;

ஸங்கி²பிய அங்குஸேன ஹி, நயேஹி தீஹி நித்³தி³ஸே ஸுத்த’’ந்தி. –

கா³தா² வுத்தா. யஸ்மா தம் ஹாரவிப⁴ங்க³வாரோ நப்பயோஜேதி விப்பகிண்ணவிஸயத்தா, நயவிசாரஸ்ஸ ச அந்தரிதத்தா. அனேகேஹி ஸுத்தப்பதே³ஸேஹி ஹாரானம் விபா⁴க³த³ஸ்ஸனமேவ ஹி ஹாரவிப⁴ங்க³வாரோ. ஹாரஸம்பாதவாரோ பன தம் பயோஜேதி ஏகஸ்மிம்யேவ ஸுத்தப்பதே³ஸே ஸோளஸ ஹாரே யோஜேத்வாவ தத³னந்தரம் நயஸமுட்டா²னஸ்ஸ கதி²தத்தா. தஸ்மா ‘‘ஸோளஸ ஹாரா பட²ம’’ந்தி கா³த²ம் பச்சாமஸித்வா ‘‘தஸ்ஸா நித்³தே³ஸோ குஹிம் த³ட்ட²ப்³போ³? ஹாரஸம்பாதேதி ஆஹா’’தி –

வுத்தம். கா³தா²த்தோ² நித்³தே³ஸவிபா⁴வனாயம் வுத்தோவ. ‘‘ஸோளஸ…பே… ஸுத்த’’ந்தி யா கா³தா² நித்³தே³ஸே ஆசரியேன வுத்தா, தஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ குஹிம் த³ட்ட²ப்³போ³, ஹாரவிப⁴ங்க³ஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி ஆசரியேன ந விப⁴த்தோ, ஹாரஸம்பாதே வா பச்சாமஸித்வா விப⁴த்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³ கிம், உதா³ஹு நயஸமுட்டா²னே வா பச்சாமஸித்வா விப⁴த்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³ கிந்தி புச்ச²தி. ஹாரஸம்பாதே பச்சாமஸித்வா விப⁴த்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³தி விஸ்ஸஜ்ஜனா.

ஹாரஸம்பாதே தஸ்ஸா கா³தா²ய நித்³தே³ஸோ த³ட்ட²ப்³போ³தி ஆசரியேன வுத்தோ, ஸோ ஹாரஸம்பாதோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதபே⁴தே³ன ஸோளஸவிதோ⁴, ‘‘தத்த² கதமோ ஹாரஸம்பாதோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸம்வண்ணேதப்³பே³ ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன மயா விப⁴ஜியமானோ ஹாரஸம்பாதபூ⁴தோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ நாமாதி ததா² விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² கதமோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தஸ்மிம் ஸோளஸவிதே⁴ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதாதி³கே ஹாரஸம்பாதே. கதமோ ஹாரஸம்பாதபூ⁴தோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ நாமாதி புச்ச²தி.

‘‘அரக்கி²தேன சித்தேன, மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேன ச;

தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேன, வஸம் மாரஸ்ஸ க³ச்ச²தீ’’தி. –

ஸுத்தே ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனாதி கிம்தே³ஸயதீ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘பமாத³ம் தே³ஸயதீ’’திஆதி³ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ நாமாதி வுத்தம் ஹோதி. கா³தா²த்தோ² அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 52) விப⁴த்தோ. யோஜனத்தோ² பன அரக்கி²தேன சித்தேன அரக்கி²தசித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ மாரஸ்ஸ மச்சுனோ வஸம் க³ச்ச²தி. மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேன விபல்லாஸேன விபல்லாஸஸமங்கீ³ புக்³க³லோ மாரஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தி. தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேன ஸஸங்கா²ரிகசித்தேன குஸீதசித்தேன தம்சித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ மாரஸ்ஸ கிலேஸாதி³மாரஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தீதி.

‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’தி பதே³ன தே³ஸிதம் தம் பமாத³த⁴ம்மஜாதம் கஸ்ஸ பத³’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தம் மச்சுனோ பத³’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’’தி இமினா ஸுத்தப்பதே³ஸேன தே³ஸிதோ அத்தோ² ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேன சாதி ஸுத்தப்பதே³ஸேன தே³ஸிதோ அத்தோ² கத²ம் விப⁴த்தோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேன சா’’திஆதி³ வுத்தம். யேன விபல்லாஸேன யதா³ அனிச்சே ‘‘நிச்ச’’ந்தி பஸ்ஸதி, ததா³ பவத்தோ ஸோ விபல்லாஸோ ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதம் நாமா’’தி வுச்சதி. ‘‘ஸோ பன விபல்லாஸோ கிம்லக்க²ணோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ததா² புச்சி²த்வா ‘‘விபரீதக்³கா³ஹலக்க²ணோ விபல்லாஸோ’’தி வுத்தம்.

விபரீதக்³கா³ஹலக்க²ணோதி அஸுபா⁴தீ³னம்யேவ ஸுபா⁴தி³விபரீதக்³கா³ஹலக்க²ணோ விபல்லாஸோ ‘‘விபல்லாஸயதீ’’தி காரிதத்த²ஸம்ப⁴வதோ. கிம் விபல்லாஸோ விபரீதக்³கா³ஹலக்க²ணோ? ஸோ விபல்லாஸோ ஸஞ்ஞம் விபல்லாஸயதி, சித்தம்பி விபல்லாஸயதி, தி³ட்டி²ம்பி விபல்லாஸயதி. இதி தயோ த⁴ம்மே விபல்லாஸயதீதி விபல்லாஸேதப்³பா³னம் திவித⁴த்தா விபல்லாஸாபி திவிதா⁴ ஹோந்தி. தேஸு ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ முது³கோ து³ப்³ப³லோ ஸுபா⁴தி³வஸேன உபட்டி²தாகாரக்³க³ஹணமத்தத்தா, சித்தவிபல்லாஸோ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸதோ ப³லவா ஸுபா⁴தி³வஸேன உபட்ட²ஹந்தானம் ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஸுபா⁴தி³வஸேன ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா க³ஹணதோ. தி³ட்டி²விபல்லாஸோ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸசித்தவிபல்லாஸேஹி ப³லவதரோ, யம் யம் ஆரம்மணம் ஸுபா⁴தி³ஆகாரேன உபட்டா²தி. தம் தம் ஆரம்மணம் ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன அபி⁴னிவிஸித்வா க³ஹணதோ. தஸ்மா ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ பட²மம் வுத்தோ, தத³னந்தரம் சித்தவிபல்லாஸோ, தத³னந்தரம் தி³ட்டி²விபல்லாஸோ வுத்தோ. வித்தா²ரதோ பன ஏகேகஸ்ஸ ஸுப⁴ஸுக²அத்தனிச்சக்³க³ஹணவஸேன சதுப்³பி³த⁴த்தா த்³வாத³ஸவிதா⁴ ஹோந்தி.

விபல்லாஸா ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘கதமே விபல்லாஸபவத்திட்டா²னவிஸயா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா இமானி அத்தபா⁴வவத்தூ²னி விபல்லாஸபவத்திட்டா²னவிஸயானீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ குஹிம் விபல்லாஸயதி சதூஸு அத்தபா⁴வவத்தூ²ஸூ’’தி வுத்தம். சதூஸு ரூபகாயவேத³னாசித்தத⁴ம்மஸங்கா²தேஸு அத்தபா⁴வவத்தூ²ஸு ஸோ ஸப்³போ³ விபல்லாஸோ ஸஞ்ஞாசித்ததி³ட்டி²யோ விபல்லாஸயதி. ‘‘கத²ம் ஸமனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபல்லாஸயதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³ வுத்தம். யோ புக்³க³லோ ரூபம் வா அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ரூபவந்தம் அத்தானம் வா அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, அத்தனி ரூபம் வா அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் அத்தானம் வா அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஏவம் தஸ்ஸ ஸமனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ விபல்லாஸோ ரூபகாயே ஸஞ்ஞாசித்ததி³ட்டி²யோ விபல்லாஸயதி. ஏஸேவ நயோ வேத³னாதீ³ஸுபி.

‘‘தேஸு ரூபகாயாதீ³ஸு கதமம் கதமஸ்ஸ விபல்லாஸஸ்ஸ வத்தூ²’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ஏவம் பவத்தமானஸ்ஸ விபல்லாஸஸ்ஸ இத³ம் இமஸ்ஸ வத்தூ²தி விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² ரூப’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு ரூபாதீ³ஸு சதூஸு பட²மம் விபல்லாஸவத்து² ரூபம் ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்தி ஏவம் பவத்தமானஸ்ஸ விபல்லாஸஸ்ஸ வத்து² ஹோதீதி விப⁴ஜித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஏவம் ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்திஆதி³ப்பகாரேன விபல்லாஸா சதுப்³பி³தா⁴ ப⁴வந்தி.

இத³ம் இமஸ்ஸ வத்தூ²தி ஆசரியேன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ‘‘தேஸம் விபல்லாஸானம் கதமே மூலகாரணத⁴ம்மா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘த்³வே த⁴ம்மா’’திஆதி³ வுத்தம். சித்தஸ்ஸ ஸம்கிலேஸா, தண்ஹா ச அவிஜ்ஜா ச – இமே த்³வே த⁴ம்மா விபல்லாஸானம் மூலகாரணபூ⁴தா ப⁴வந்தி.

‘‘இமே த்³வே த⁴ம்மா ஏகதோ விபல்லாஸானம் மூலகாரணம் கிம் ஹோந்தி, உதா³ஹு விஸும் விஸு’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா விஸும் விஸும் விப⁴ஜிதும் ‘‘தண்ஹானிவுத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அவிஜ்ஜாரஹிதா தண்ஹா நாம நத்தி², தஸ்மா ‘‘தண்ஹாஅவிஜ்ஜானிவுத’’ந்தி வத்தப்³ப³ந்தி? ந, தண்ஹாய ஸாதிஸயபச்சயத்தா. ஸாதிஸயாய ஹி தண்ஹாய அஸுபே⁴பி ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி, து³க்கே²பி ‘‘ஸுக²’’ந்தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி. ‘‘தண்ஹா ச அவிஜ்ஜா சா’’தி வுத்தத்தா ‘‘அவிஜ்ஜானிவுத’’ந்தி வத்தப்³ப³ம், கஸ்மா ‘‘தி³ட்டி²னிவுத’’ந்தி வுத்தந்தி? அவிஜ்ஜாய தி³ட்டி² ப⁴வதீதி தி³ட்டி²ஸீஸேன அவிஜ்ஜம் க³ஹேத்வா ‘‘தி³ட்டி²னிவுத’’ந்தி வுத்தம், அவிஜ்ஜானிவுதந்தி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. ‘‘அவிஜ்ஜானிவுத’’ந்தி வுத்தே பன தி³ட்டி²ரஹிதா அவிஜ்ஜாபி க³ஹிதா ஸியா, தி³ட்டி²ஸஹிதாய ஹி அவிஜ்ஜாய அனிச்சேபி ‘‘நிச்ச’’ந்தி, அனத்தனியேபி ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி.

‘‘கத²ம் தண்ஹாமூலகோ விபல்லாஸோ பவத்தோ, கத²ம் தி³ட்டி²ஸஹிதாவிஜ்ஜாமூலகோ விபல்லாஸோ பவத்தோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யோ தி³ட்டி²விபல்லாஸோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு தண்ஹாமூலகதி³ட்டி²ஸஹிதாவிஜ்ஜாமூலகேஸு. தி³ட்டி²விபல்லாஸோதி தி³ட்டி²ஸஹிதாவிஜ்ஜாமூலகவிபல்லாஸோ. அதீதம் ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி அத³ப்³ப³பூ⁴தோபி த³ப்³ப³பூ⁴தோ விய வுத்தோ. தண்ஹாவிபல்லாஸோதி தி³ட்டி²ஸஹிததண்ஹாமூலகோ விபல்லாஸோ அனாக³தம் ரூபம் தி³ட்டி²பி⁴னந்த³னவஸேன அபி⁴னந்த³தீதி. ஏவம் அதீதஸமனுபஸ்ஸனஅனாக³தாபி⁴னந்த³னபே⁴தே³ன பவத்திவிஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘சித்தஸ்ஸ ஸம்கிலேஸோ தண்ஹாஅவிஜ்ஜாயேவ த்³வே த⁴ம்மா ந ஹோந்தி, அத² கோ² த³ஸ கிலேஸாபி, கஸ்மா த்³வேயேவ வுத்தா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘த்³வே த⁴ம்மா சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தண்ஹா ச அவிஜ்ஜா ச – இமே த்³வேயேவ த⁴ம்மா பரமஸாவஜ்ஜஸ்ஸ விபல்லாஸஸ்ஸ மூலகாரணத்தா. தாஹி தண்ஹாஅவிஜ்ஜாஹி விஸுஜ்ஜ²ந்தம் சித்தம் ஸப்³பே³ஹி கிலேஸேஹி விஸுஜ்ஜ²தி, தஸ்மா ச விஸேஸதோ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸா ஹோந்தீதி த்³வே த⁴ம்மா வுத்தா. ந ஹி தாஸு தண்ஹாஅவிஜ்ஜாஸு அரஹத்தமக்³கே³ன பஹீனாஸு கோசி ஸம்கிலேஸோ அப்பஹீனோ நாம நத்தீ²தி.

‘‘வுத்தப்பகாரா தண்ஹாஅவிஜ்ஜா வுத்தப்பகாரானம் விபல்லாஸானம்யேவ மூலகாரணம் ஹோந்தி கிம், உதா³ஹு ஸகலஸ்ஸ வட்டஸ்ஸாபி மூலகாரணம் ஹோந்தி கி’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா வுத்தப்பகாரா தண்ஹாஅவிஜ்ஜா வுத்தப்பகாரானம் மூலகாரணம் ஹோந்தி யதா², ஏவம் ஸகலஸ்ஸ வட்டஸ்ஸாபி மூலகாரணம் ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யேஸம் புக்³க³லானம் சித்தம் அரக்கி²தம், மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதஞ்ச ஹோதி, தேஸம் புக்³க³லானம். யேஸம் அவிஜ்ஜானீவரணானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் புப்³ப³கோடி ந பஞ்ஞாயதி, தேஹி அவிஜ்ஜானீவரணேஹி தண்ஹாஸம்யோஜனேஹி ஸம்ஸாரே ஸந்தா⁴வந்தானம் ஸம்ஸரந்தானம் புக்³க³லானம் ஸகிம் நிரயம் மாரவஸக³மனேன ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் ஹோதி, ஸகிம் திரச்சா²னயோனிம் ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் ஹோதி, ஸகிம் பேத்திவிஸயம் ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் ஹோதி, ஸகிம் அஸுரகாயம் ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் ஹோதி, ஸகிம் தே³வே ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் ஹோதி, ஸகிம் மனுஸ்ஸே ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் ஹோதீதி அத்தோ².

‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேன சா’’தி ஸுத்தப்பதே³ஸேன தே³ஸிதோ அத்தோ² ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேனாதி ஸுத்தப்பதே³ஸேன தே³ஸிதோ அத்தோ² கத²ம் விப⁴த்தோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேனா’’திஆதி³ வுத்தம். சித்தஸ்ஸ விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ யா அகல்லதா அகம்மனியதா அத்தி², இத³ம் அகல்லத்தம் அகம்மனியத்தம் தி²னம் நாம. யம் காயஸ்ஸ லீனத்தம் வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴த்தயலீனத்தம் அத்தி², இத³ம் காயஸ்ஸ லீனத்தம் மித்³த⁴ம் நாமாதி தி²னமித்³த⁴ஸரூபமேவ வுத்தம். தேஹி தி²னமித்³தே⁴ஹி சித்தஸ்ஸ அபி⁴பூ⁴தபா⁴வாதி³கோ பன ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா ந வுத்தோ, அவுத்தேபி யேஸம் புக்³க³லானம் சித்தம் தி²னமித்³தே⁴ஹி அபி⁴பூ⁴தம், தேஸம் புக்³க³லானம் தேன சித்தேன சித்தஸீஸேன ஸம்யோஜனேன ஸம்ஸாரே மாரவஸக³மனேன ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் பரியோஸானஸபா⁴வோ வித்தா²ரேத்வா க³ஹேதப்³போ³.

‘‘வஸம் மாரஸ்ஸ க³ச்ச²தீதி ஸுத்தப்பதே³ஸேன தே³ஸிதோ அத்தோ² கத²ம் விப⁴த்தோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘வஸம் மாரஸ்ஸ க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம். தத்த² கிலேஸமாரஸ்ஸாதி கிலேஸோ தா³னாதி³புஞ்ஞே மாரேதி நிவாரேதீதி அத்தே²ன மாரோதி கிலேஸமாரோ. இமினா கிலேஸமாரம் நிஸ்ஸாய பவத்தத்தா அபி⁴ஸங்கா²ரமாரக²ந்த⁴மாரமச்சுமாரா ச க³ஹிதா, ச-ஸத்³தே³ன வா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஸத்தமாரஸ்ஸாதி தே³வபுத்தமாரஸ்ஸ. அத² வா ‘‘தே³வபுத்தமாரஸ்ஸா’’தி அவத்வா ‘‘ஸத்தமாரஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா யோ யோ ராஜசோராதி³கோ தா³னாதீ³னி வா இஸ்ஸரியபோ⁴கா³தீ³னி வா மாரேதி, ஸோ ஸோ ராஜசோராதி³கோபி க³ஹிதோ, தஸ்மா யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸத்தமாரஸ்ஸாதி அத்தோ². வஸந்தி இச்ச²ம் லோப⁴ம் அதி⁴ப்பாயம் ருசிம் ஆகங்க²ம் ஆணம் ஆணத்திம். க³ச்ச²தீதி உபக³ச்ச²தி உபேதி அனுவத்ததி அனுக³ச்ச²தி நாதிக்கமதீதி அத்தோ². ‘‘கஸ்மா வஸம் க³ச்ச²தீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். யோ ஸத்தோ அரக்கி²தசித்தேன ச மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதசித்தேன ச தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தசித்தேன ச ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, ஸோ ஸத்தோ அவிஜ்ஜானீவரணாதீ³ஹி நிவுதோ ஹுத்வா ஸம்ஸாராபி⁴முகோ² ஹி யஸ்மா ஹோதி, ந விஸங்கா²ராபி⁴முகோ², தஸ்மா மாரஸ்ஸ வஸம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ².

‘‘அரக்கி²தேனாதிஆதி³கஸ்ஸ யஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்தோ² விப⁴த்தோ, தேன ‘அரக்கி²தேனா’திஆதி³கேன ஸுத்தேன கித்தகானி ஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’திவத்தப்³ப³த்தா ‘‘இமானி ப⁴க³வதா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அரக்கி²தேனா’’திஆதி³ஸுத்தேன ப⁴க³வதா இமானி த்³வே ஸச்சானி தே³ஸிதானி து³க்க²ம், ஸமுத³யோ சாதி. கத²ம் தே³ஸிதானி? அபி⁴த⁴ம்மனிஸ்ஸிதாய கதா²ய சேவ ஸுத்தந்தனிஸ்ஸிதாய கதா²ய ச தே³ஸிதானி. தாஸு கதா²ஸு அபி⁴த⁴ம்மனிஸ்ஸிதாய கதா²ய தே³ஸிதே ஸதி ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’’தி இமினா பதே³ன அரக்கி²தம் ரத்தம்பி சித்தம், அரக்கி²தம் து³ட்ட²ம்பி சித்தம், அரக்கி²தம் மூள்ஹம்பி சித்தம் ப⁴க³வதா தே³ஸிதம் ஞாபிதம். தத்த² ரத்தசித்தம் லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாத³வஸேன அட்ட²வித⁴ம், து³ட்ட²சித்தம் படிக⁴ஸம்பயுத்தசித்துப்பாத³வஸேன து³ப்³பி³த⁴ம், மூள்ஹசித்தம் மோமூஹசித்துப்பாத³வஸேன து³ப்³பி³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இமேஸஞ்ஹி சித்துப்பாதா³னம் வஸேன யா சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னம் அகு³த்தி அனாரக்கா² உப்பன்னா, தாய அகு³த்தியா அனாரக்கா²ய சித்தம் அரக்கி²தம் ஹோதி ப²லூபசாரேனாதி.

‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேனா’’தி இமினா பதே³ன மிச்சா²தி³ட்டி²ஸம்ஸட்ட²ம் சித்தம் தே³ஸிதம், தம் தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தசித்துப்பாத³வஸேன சதுப்³பி³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ஹி மிச்சா²தி³ட்டி²யா ஸம்ஸட்ட²பா⁴வேன மிச்சா²தி³ட்டி²வஸானுக³தத்தா மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதம் நாமாதி. ‘‘தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேனா’’தி இமினா பதே³ன தி²னமித்³தே⁴ன ஸம்ஸட்ட²ம் சித்தம் தே³ஸிதம், தம் ஸஸங்கா²ரிகசித்துப்பாத³வஸேன பஞ்சவித⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ஹி தி²னமித்³தே⁴ன ஸம்ஸட்ட²பா⁴வேன தி²னமித்³த⁴வஸானுக³தத்தா தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தம் நாமாதி ஏவம் யே த்³வாத³ஸாகுஸலா சித்துப்பாத³கண்டே³ ‘‘கதமே த⁴ம்மா அகுஸலா? யஸ்மிம் ஸமயே அகுஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 365) வித்தா²ரதோ வத்தப்³பா³, தே த்³வாத³ஸாகுஸலசித்துப்பாதா³ தீஹி பதே³ஹி ப⁴க³வதா தே³ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³. ‘‘மாரஸ்ஸா’’தி பதே³ன பஞ்ச மாரா க³ஹிதா. தேஸு கிலேஸமாரோ ‘‘சத்தாரோ ஆஸவா, சத்தாரோ ஓகா⁴, சத்தாரோ யோகா³, சத்தாரோ க³ந்தா², சத்தாரி உபாதா³னானி, அட்ட² நீவரணா, த³ஸ கிலேஸா’’தி (த⁴. ஸ. 1102 ஆத³யோ) தே³ஸிதோ. அபி⁴ஸங்கா²ரமாரோ பன ‘‘குஸலா சேதனா (விப⁴. 226) அகுஸலா சேதனா (விப⁴. 226) குஸலம் கம்மம் அகுஸலம் கம்ம’’ந்திஆதி³னா தே³ஸிதோ. க²ந்த⁴மாரோ பன ‘‘அத்தபா⁴வோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’திஆதி³னா தே³ஸிதோ. மச்சுமாரோ பன ‘‘சுதி சவனதா’’திஆதி³னா (விப⁴. 193) தே³ஸிதோ. ஏவம் தாவேத்த² அபி⁴த⁴ம்மனிஸ்ஸிதாய கதா²ய தே³ஸிதோ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸுத்தந்தனிஸ்ஸிதாய பன கதா²ய தே³ஸிதே ஸதி ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி அனுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ, யத்வாதி⁴கரணமேனம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய ந படிபஜ்ஜதி, ந ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ந ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி…பே… ஸோதிந்த்³ரியே ந ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி… கா⁴னிந்த்³ரியே ந ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி… ஜிவ்ஹிந்த்³ரியே ந ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி… காயிந்த்³ரியே ந ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி… மனிந்த்³ரியே ந ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 1.347) ஏவம் புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன யம் ச²த்³வாரிகசித்தம் வுத்தம், தம் ச²த்³வாரிகசித்தம் ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’’தி இமினா பதே³ன தே³ஸிதம். யா மிச்சா²தி³ட்டி²யோ புப்³ப³ந்தகப்பனவஸேன வா அபரந்தகப்பனவஸேன வா புப்³ப³ந்தாபரந்தகப்பனவஸேன வா மிச்சா² அபி⁴னிவிஸந்தஸ்ஸ அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜந்தஸ்ஸ ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி வா ‘‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி வா உப்பன்னா, தாஹி தி³ட்டீ²ஹி வா, யா ச தி³ட்டி²யோ ‘‘இமா சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³…பே… பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³’’தி ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தாதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.30 ஆத³யோ) வுத்தா, தாஹி தி³ட்டீ²ஹி வா ஸம்பயுத்தம் யம் சித்தம் ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஹதேன சா’’தி இமினா பதே³ன தே³ஸிதம்.

‘‘தி²னம் நாம சித்தஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதா, மித்³த⁴ம் நாம வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴த்தயஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதா’’தி வா ‘‘தி²னம் அனுஸ்ஸாஹஸம்ஸீத³னம், மித்³த⁴ம் உஸ்ஸாஹஸத்திவிகா⁴தோ’’தி வா யானி தி²னமித்³தா⁴னி வுத்தானி, தேஹி தி²னமித்³தே⁴ஹி யம் சித்தம் அபி⁴பூ⁴தம் அஜ்ஜோ²த்த²டம், தம் சித்தம் ‘‘தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தேனா’’தி இமினா பதே³ன தே³ஸிதம்.

‘‘வஸோ நாம இச்சா² லோபோ⁴ அதி⁴ப்பாயோ ருசி ஆகங்கா² ஆணா ஆணத்தீ’’தி யோ வஸோ வுத்தோ, ஸோ வஸோ ‘‘வஸ’’ந்தி இமினா பதே³ன தே³ஸிதோ. ‘‘பஞ்ச மாரா – க²ந்த⁴மாரோ அபி⁴ஸங்கா²ரமாரோ மச்சுமாரோ தே³வபுத்தமாரோ கிலேஸமாரோ’’தி யோ மாரோ வுத்தோ, ஸோ மாரோ ‘‘மாரஸ்ஸா’’தி இமினா தே³ஸிதோ. ‘‘க³ச்ச²தி, உபக³ச்ச²தி, உபேதி, அனுவத்ததி, அனுக³ச்ச²தி, நாதிக்கமதீ’’தி யோ புக்³க³லோ வுத்தோ, ஸோ புக்³க³லோ ‘‘க³ச்ச²தீ’’தி இமினா தே³ஸிதோதி. ஏவம் தே³ஸிதேஸு த⁴ம்மேஸு அகுஸலா ஸமுத³யஸச்சம், ‘‘வஸம் மாரஸ்ஸ க³ச்ச²தீ’’தி இமினா பதே³ன யே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ உபாதா³ய பஞ்ஞத்தோ புக்³க³லோ வுத்தோ, தே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்க²ஸச்சந்தி த்³வே ஸச்சானி தே³ஸிதானி. ‘‘கிமத்தா²ய த்³வே ஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தேஸம் ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். தேஸம் த்³வின்னம் ஸச்சானம் பரிஞ்ஞாய ச பஹானாய ச ‘‘அரக்கி²தேனா’’திஆதி³ த⁴ம்மம் ப⁴க³வா தே³ஸேதி, தானி த்³வே ஸச்சானி ‘‘அரக்கி²தேனா’’திஆதி³கேன ஞாபேதீதி அத்தோ².

‘‘தேஸு த்³வீஸு ஸச்சேஸு கஸ்ஸ ஸச்சஸ்ஸ பரிஞ்ஞாய, கஸ்ஸ ஸச்சஸ்ஸ பஹானாய தே³ஸேதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாய, ஸமுத³யஸ்ஸ பஹானாயா’’தி வுத்தம். ‘‘பரிஞ்ஞாபஹானேஹி கதமானி ஸச்சானி தே³ஸிதானீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘யேன சா’’திஆதி³ வுத்தம். யேன அரஹத்தமக்³கே³ன பரிஜானாதி, யேன அரஹத்தமக்³கே³ன பஜஹதி ச, அயம் அரஹத்தமக்³கோ³ மக்³க³ஸச்சம் நாம. யம் நிப்³பா³னத⁴ம்மம் ஆரப்³ப⁴ தண்ஹாய, அவிஜ்ஜாய ச பஹானம் ஜாதம், அயம் நிப்³பா³னத⁴ம்மோ நிரோதோ⁴ நிரோத⁴ஸச்சம் நாமாதி. ஏவம் சத்தாரி ஸச்சானி ப⁴க³வதா தே³ஸிதானி.

‘‘சதுன்னம் ஸச்சானம் தே³ஸிதபா⁴வோ கேன விஞ்ஞாதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தேஸு சதூஸு ஸச்சேஸு ஸமுத³யஸச்சேன அஸ்ஸாதோ³ க³ஹிதோ, து³க்க²ஸச்சேன ஆதீ³னவோ க³ஹிதோ, மக்³க³ஸச்சனிரோத⁴ஸச்சேஹி நிஸ்ஸரணம் க³ஹிதம், ஸமுத³யப்பஹானவஸேன ஸப்³ப³க³திபஜஹனம் ஜாதம், ஸப்³ப³க³திபஜஹனம் ப²லந்தி க³ஹிதம். யேன ரக்கி²தசித்ததாதி³கேன ஸப்³ப³க³திபஜஹனம் ஜாதம், ஸோ ரக்கி²தசித்ததாதி³கோ உபாயோதி க³ஹிதோ, அரக்கி²தசித்ததாதி³கஸ்ஸ படிஸேத⁴னமுகே²ன ரக்கி²தசித்ததாதி³கஸ்ஸ நியோஜனம் ப⁴க³வதோ ஆணத்தீதி க³ஹிதந்தி தே³ஸனாஹாரேன நானாஸுத்தேஸு த³ஸ்ஸிதா அஸ்ஸாதா³த³யோ ‘‘அரக்கி²தேனா’’திஆதி³கே ஏகஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே நீஹரித்வா த³ஸ்ஸிதா.

‘‘அஸ்ஸாதா³தீ³னம் நீஹரித்வா த³ஸ்ஸிதபா⁴வோ கேன விஞ்ஞாதப்³போ³ ஸத்³த³ஹிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தேனாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ச யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸேன நானாஸுத்தேஸு அஸ்ஸாதா³த³யோ நீஹரித்வா த³ஸ்ஸிதா, ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கோ³ நாம. யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸேன ஏகஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே அஸ்ஸாதா³த³யோ நீஹரித்வா த³ஸ்ஸிதா, ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ நாமாதி விஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

‘‘ஏத்தகோவ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ பரிபுண்ணோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘நியுத்தோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ’’தி வுத்தம். ஏகேகஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே அஸ்ஸாதா³த³யோ யேன யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தேன தே³ஸனாஹாரஸம்பாதேன நீஹரித்வா யதா²ரஹம் த³ஸ்ஸிதா, ஸோ ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ நியுத்தோ யதா²ரஹம் நித்³தா⁴ரேத்வா யுஜ்ஜிதப்³போ³தி அத்தோ² க³ஹிதோ.

இதி தே³ஸனாஹாரஸம்பாதே ஸத்திப³லானுரூபா ரசிதா

விபா⁴வனா நிட்டி²தா.

பண்டி³தேஹி பன…பே… க³ஹேதப்³போ³தி.