2. விசயஹாரஸம்பாதவிபா⁴வனா

53. யேன தே³ஸனாஹாரஸம்பாதேன அஸ்ஸாதா³த³யோ ஆசரியேன விப⁴த்தா, அம்ஹேஹி ச ஞாதா, ஸோ தே³ஸனாஹாரஸம்பாதோ பரிபுண்ணோ, ‘‘கதமோ விசயஹாரஸம்பாதோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² கதமோ விசயோ ஹாரஸம்பாதோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு தே³ஸனாஹாரஸம்பாதாதீ³ஸு ஸோளஸஸு ஹாரஸம்பாதேஸு கதமோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ விசயஹாரஸம்பாதோ நாமாதி புச்ச²தி. இமேஸு த⁴ம்மேஸு அயம் த⁴ம்மோ யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸேன விசயிதப்³போ³, ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸோ விசயஹாரஸம்பாதோ நாமாதி நியமேத்வா விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² தண்ஹா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன –

‘‘ஏவம் தே³ஸனாஹாரஸம்பாதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி விசயஹாரஸம்பாதம் த³ஸ்ஸேந்தோ யஸ்மா தே³ஸனாஹாரபத³த்த²விசயோ விசயஹாரோ, தஸ்மா தே³ஸனாஹாரே விபல்லாஸஹேதுபா⁴வேன நித்³தா⁴ரிதாய தண்ஹாய குஸலாதி³விபா⁴க³பவிசயமுகே²ன விசயஹாரஸம்பாதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘தத்த² தண்ஹா து³விதா⁴’திஆதி³ ஆரத்³த⁴’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². 53) –

வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’’திஆதி³ஸுத்தத்தே² தே³ஸனாஹாரஸம்பாதேன ஸம்வண்ணிதே அகுஸலத⁴ம்மே ‘‘தண்ஹா’’தி நித்³தா⁴ரிதா ஸப்³ப³தண்ஹா. குஸலாபீதி சதுபூ⁴மகே குஸலே உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தா தண்ஹாபி. அகுஸலாபீதி அகுஸலத⁴ம்மே உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தா தண்ஹாபீதி து³விதா⁴ ஹோதீதி விசயிதப்³பா³. தேன வுத்தம் டீகாயம் – ‘‘குஸலத⁴ம்மாரம்மணாதி குஸலத⁴ம்மே உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந தேஸம் ஆரம்மணபச்சயதம், இத⁴ ‘குஸலா த⁴ம்மா’தி லோகுத்தரத⁴ம்மானம்பி அதி⁴ப்பேதத்தா’’தி.

‘‘குஸலா தண்ஹா கிம்கா³மினீ, அகுஸலா தண்ஹா கிம் கா³மினீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘அகுஸலா ஸம்ஸாரகா³மினீ’’திஆதி³ வுத்தம். அத² வா ‘‘கதமோ குஸலாகுஸலதண்ஹானம் விஸேஸோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘அகுஸலா ஸம்ஸாரகா³மினீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘தண்ஹா நாம ஸம்ஸாரகா³மினீ ஹோது, கத²ம் அபசயகா³மினீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘பஹானதண்ஹா’’தி வுத்தம், பஹானஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தா தண்ஹா பஹானதண்ஹாதி அத்தோ², பஹாதப்³ப³தண்ஹம் ஆக³ம்ம யம் பஹானம் பவத்தேதப்³ப³ம், தேன பவத்தேதப்³பே³ன பஹானேன அபசயம் க³ச்ச²தீதி வுத்தம் ஹோதி.

‘‘கிம் பன தண்ஹாயேவ குஸலாகுஸலாதி து³ப்³பி³தா⁴, உதா³ஹு அஞ்ஞோபி குஸலாகுஸலாதி து³ப்³பி³தோ⁴’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘மானோபீ’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘கதமோ மானோ குஸலோ, கதமோ மானோ அகுஸலோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யம் மானம் நிஸ்ஸாய மானம் பஜஹதி, அயம் மானோ குஸலோ. யோ பன மானோ து³க்க²ம் நிப்³ப³த்தயதி, அயம் மானோ அகுஸலோ’’தி வுத்தம். தத்த² யம் மானம்…பே… குஸலோதி யம் மானம் நிஸ்ஸாய உபனிஸ்ஸாய பஹானம் பவத்திதம், தேன பஹானேன ஸந்தானே உப்பஜ்ஜனாரஹம் மானம் பஜஹதி, அயம் உபனிஸ்ஸயபச்சயபூ⁴தோ மானோ ப²லூபசாரேன குஸலோ. யோ பன…பே… அகுஸலோதி யோ பன மானோ பரஹிம்ஸனாதி³வஸேன பவத்தமானோ ஹுத்வா அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச து³க்க²ம் நிப்³ப³த்தயதி, அயம் மானோ அகுஸலோதி விசயித்வா வேதி³தப்³போ³.

‘‘ஸம்ஸாராபசயகா³மினீஸு தாஸு தண்ஹாஸு கதமா அபசயகா³மினீ தண்ஹா குஸலா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘குஸலா’’தி வுத்தாய தண்ஹாய ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² யம் நேக்க²ம்மஸித’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தாஸு ஸம்ஸாராபசயகா³மினீஸு தண்ஹாபூ⁴தாஸு குஸலாகுஸலாஸு. அயம் தண்ஹா குஸலாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அரியா புக்³க³லா ஸந்தம் ஆயதனம் யம் அரியப²லத⁴ம்மம் ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி, தம் ஆயதனம் அரியப²லத⁴ம்மம் அஹம் குதா³ஸ்ஸு ஸச்சி²கத்வா விஹரிஸ்ஸ’’ந்தி பத்த²யந்தஸ்ஸ தஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ தஸ்மிம் அரியப²லே பிஹா உப்பஜ்ஜதி, பிஹாபச்சயா யம் தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் தோ³மனஸ்ஸம் ‘‘நேக்க²ம்மஸித’’ந்தி வுச்சதி. அயம் அரியப²லே பிஹாஸங்கா²தா தண்ஹா குஸலா அனவஜ்ஜா அனவஜ்ஜஅரியப²லத⁴ம்மம் உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தத்தாதி விசயிதப்³ப³ம்.

‘‘கத²ம் பவத்தா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ராக³விராகா³’’திஆதி³ வுத்தம். யா ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி பத்தப்³பா³. ததா³ரம்மணா தம் சேதோவிமுத்திம் ஆக³ம்ம பவத்தா தண்ஹா குஸலா அனவஜ்ஜா, யா அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி பத்தப்³பா³, ததா³ரம்மணா தம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் ஆக³ம்ம பவத்தா தண்ஹா குஸலா அனவஜ்ஜாதி விசயிதப்³பா³. தாய பஞ்ஞாவிமுத்தியா வஸேன ப⁴க³வதா –

‘‘தஸ்மா ரக்கி²தசித்தஸ்ஸ, ஸம்மாஸங்கப்பகோ³சரோ;

ஸம்மாதி³ட்டி²புரேக்கா²ரோ, ஞத்வான உத³யப்³ப³யம்;

தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴ பி⁴க்கு², ஸப்³பா³ து³க்³க³தியோ ஜஹே’’தி. (உதா³. 32; நேத்தி. 31, 65, 78) –

கா³தா²யம் ‘‘ஸப்³பா³ து³க்³க³தியோ ஜஹே’’தி பத³ம் வுத்தம், ‘‘தஸ்ஸா பஞ்ஞாவிமுத்தியா யோ பவிசயோ காதப்³போ³, கதமோ ஸோ பவிசயோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தஸ்ஸா கோ பவிசயோ’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸா பஞ்ஞாவிமுத்தியா கோ பவிசயோதி சே புச்சே²ய்ய ‘‘அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி – ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி பவிசயோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘ஸோ பவிசயோ கத்த² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ கத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோ பஞ்ஞாவிமுத்தியா பவிசயோ கத்த² கஸ்மிம் த⁴ம்மே த³ட்ட²ப்³போ³தி புச்ச²தி. சதுத்தே² ஜா²னே பாரமிதாய உக்கம்ஸக³தாய சதுத்த²ஜ்ஜா²னபா⁴வனாய ஸோ பவிசயோ த³ட்ட²ப்³போ³.

‘‘சதுத்தே² ஜா²னே பாரமிதாயா’’தி வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘சதுத்தே² ஹி ஜா²னே’’திஆதி³ வுத்தம். யோ ஸோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபீ⁴ புக்³க³லோ சதுத்தே² ஜா²னே பரிஸுத்³த⁴ம் பரியோதா³தம் அனங்க³ணம் விக³தூபக்கிலேஸம் முது³ கம்மனியம் டி²தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம், இதி அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் சித்தம் பா⁴வயதி, ஸோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபீ⁴ புக்³க³லோ தத்த² சதுத்தே² ஜா²னே அட்ட²வித⁴ம் விஜ்ஜாசரணம் அதி⁴க³ச்ச²தி. கதமம் அட்ட²வித⁴ம்? ச² அபி⁴ஞ்ஞா, த்³வே ச விஸேஸே வா அதி⁴க³ச்ச²தீதி யோஜனா. இத்³தி⁴விதா⁴த³யோ பஞ்ச, லோகியாபி⁴ஞ்ஞா சேவ அரஹத்தமக்³க³பஞ்ஞா சாதி ச² அபி⁴ஞ்ஞா. மனோமயித்³தி⁴ சேவ விபஸ்ஸனாஞாணஞ்சாதி த்³வே ச விஸேஸா ஹோந்தி.

‘‘தம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் குதோ பரிஸுத்³த⁴ம்…பே… குதோ ஆனேஞ்ஜப்பத்த’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தம் சித்தம் யதோ பரிஸுத்³த⁴’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தம் சித்தம் யதோ உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வதோ பரிஸுத்³த⁴ம், ததோ உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வதோ பரியோதா³தம் ஹோதி. ஸுகா²தீ³னம் பச்சயகா⁴தேன யதோ வீதராகா³தி³அனங்க³ணபா⁴வதோ அனங்க³ணம், ததோ வீதராகா³தி³அனங்க³ணபா⁴வதோ விக³தூபக்கிலேஸம். யதோ ஸுபா⁴விதபா⁴வதோ முது³, ததோ ஸுபா⁴விதபா⁴வதோ கம்மனியம். யதோ பரிஸுத்³தா⁴தீ³ஸு டி²தபா⁴வதோ டி²தம், ததோ பரிஸுத்³தா⁴தீ³ஸு டி²தபா⁴வதோ ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஹோதீதிபி யோஜனா யுத்தா அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 53) யுக³ளதோ ஆக³தத்தா. ஸத்³தா⁴வீரியஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞாஓபா⁴ஸேஹி பரிக்³க³ஹிதபா⁴வதோ ஆனேஞ்ஜப்பத்தம். ஸத்³தா⁴ய ஹி பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் படிபக்கே² அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந இஞ்ஜதி ந சலதி, வீரியேன பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் படிபக்கே² கோஸஜ்ஜே ந இஞ்ஜதி, ஸதியா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் படிபக்கே² பமாதே³ ந இஞ்ஜதி, ஸமாதி⁴னா பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் படிபக்கே² உத்³த⁴ச்சே ந இஞ்ஜதி, பஞ்ஞாய பரிக்³க³ஹிதம் சித்தம் படிபக்கா²ய அவிஜ்ஜாய ந இஞ்ஜதி, ஓபா⁴ஸக³தம் சித்தம் கிலேஸந்த⁴காரே ந இஞ்ஜதி. இதி இமேஹி ச²ஹி த⁴ம்மேஹி பரிக்³க³ஹிதம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஹோதி. ஏவம் அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தத்தா சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் ச²ன்னம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானஞ்ச மனோமயித்³தி⁴விபஸ்ஸனாஞாணானஞ்ச அதி⁴க³மூபாயோ ஹோதி, தஸ்மா ஸோ பஞ்ஞாவிமுத்திபரிசயோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே த³ட்ட²ப்³போ³யேவாதி ஸங்கே²பத்தோ². வித்தா²ரதோ பன அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 53) ‘‘தத்த² உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வேனா’’திஆதி³னா வா ‘‘அபரோ நயோ’’திஆதி³னா வா வுத்தோயேவாதி அம்ஹேஹி ந வுத்தோ.

‘‘யேஸம் ராகா³தி³அங்க³ணானம் அபா⁴வேன அனங்க³ணம், யேஸம் அபி⁴ஜ்ஜா²தி³உபக்கிலேஸானம் அபா⁴வேன விக³தூபக்கிலேஸம், யாய சித்தஸ்ஸ டி²தியா அபா⁴வேன டி²தம், இஞ்ஜனாய அபா⁴வேன ஆனேஞ்ஜப்பத்தம், தே ராகா³தி³அங்க³ணாத³யோ கதமாய பக்கா²’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² அங்க³ணா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு ராகா³தி³அங்க³ணாதீ³ஸு அங்க³ணா ச ராகா³தி³அங்க³ணா ச உபக்கிலேஸா அபி⁴ஜ்ஜா²தி³உபக்கிலேஸா ச ஸந்தி, தது³ப⁴யம் ராகா³தி³அங்க³ணஅபி⁴ஜ்ஜா²தி³உபக்கிலேஸத்³வயம் தண்ஹாபக்கோ² ராகா³தி³அங்க³ணானம் தண்ஹாஸபா⁴வத்தா, அபி⁴ஜ்ஜா²தி³உபக்கிலேஸானஞ்ச தண்ஹாய அனுலோமத்தா. யா இஞ்ஜனா ப²ந்த³னா யா ச சித்தஸ்ஸ அட்டி²தி அனவட்டா²னம் அத்தி², அயம் இஞ்ஜனா அட்டி²தி தி³ட்டி²பக்கோ² இஞ்ஜனாய ச அட்டி²தியா ச மிச்சா²பி⁴னிவேஸஹேதுபா⁴வதோதி பவிசயோ காதப்³போ³.

‘‘கிம் பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தத்தாயேவ ச²ன்னம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானஞ்ச மனோமயித்³தி⁴விபஸ்ஸனாஞாணானஞ்ச அதி⁴க³மூபாயோ ஹோதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘சத்தாரி இந்த்³ரியானீ’’தி வுத்தம். ‘‘தஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபி⁴னோ, து³க்கி²ந்த்³ரியம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம் ஸுகி²ந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் இதி சத்தாரிந்த்³ரியானி சதுத்த²ஜ்ஜா²னே நிருஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபி⁴னோ உபேக்கி²ந்த்³ரியம் அவஸிட்ட²ம் ப⁴வதி, தஸ்மாபி சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் வுத்தப்பகாரானம் அட்ட²ன்னம் ஞாணானம் அதி⁴க³மூபாயோ ஹோதி, ஸோ ச அதி⁴க³மூபாயபா⁴வோ சிண்ணவஸீபா⁴வஸ்ஸேவ ப⁴வேய்ய, கத²ம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னமத்தலாபி⁴னோ சிண்ணவஸீபா⁴வோ ஸியா’’தி வத்தப்³ப³த்தா ஸோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபீ⁴ சதுத்த²ஜ்ஜா²னேயேவ அட்ட²த்வா அரூபஸமாபத்தியோபி ஏவம் கத்வா நிப்³ப³த்தேதி பா⁴வேதி, தஸ்மா சிண்ணவஸீபா⁴வோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ உபரிமம் ஸமாபத்தி’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 53) வித்தா²ரதோ வுத்தோ, தஸ்மா யோஜனமத்தம் கரிஸ்ஸாம.

ஸோ ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபீ⁴ யோகா³வசரோ ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்திதோ உபரிமம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திம் ஸந்ததோ ஸந்ததரதோ மனஸி கரோதி. யதா²வுத்தம் உபரிமம் ஸமாபத்திம் ஸந்ததோ மனஸி கரோதோ தஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபி⁴னோ யோகா³வசரஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாபதா⁴னா ஸமாபத்தி ஓளாரிகா விய ஹுத்வா ஸண்ட²ஹதி, படிக⁴ஸஞ்ஞா ச உக்கண்டா² அனபி⁴ரதி ஹுத்வா ஸண்ட²ஹதி, ஸோ யதா²வுத்தேன விதி⁴னா மனஸி கரோந்தோ யோகா³வசரோ ஸப்³ப³ஸோ நிரவஸேஸதோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘‘ஆகாஸம் அனந்த’’ந்தி மனஸி கத்வா பவத்தமானம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திம் ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ரூபஸஞ்ஞா ரூபாவசரஸஞ்ஞா பஞ்சவித⁴அபி⁴ஞ்ஞாபி⁴னீஹாரோ ஹோதி. நானத்தஸஞ்ஞா நானாரம்மணேஸு வோகாரோ அகுஸலோ பவத்ததி. ஏவம் ரூபாவசரஜ்ஜா²னே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸீ ஹுத்வா தா ரூபஸஞ்ஞானானத்தஸஞ்ஞாயோ ஆரம்மணே ஸமதிக்கமதி, அஸ்ஸ யோகா³வசரஸ்ஸ படிக⁴ஸஞ்ஞா ச அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²தி. ஏவம் இமினா வுத்தனயேன ஸமதிக்கமேன ஸமாஹிதஸ்ஸ, ஸந்தவுத்தினா அரூபாவசரஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதஸ்ஸ யோகா³வசரஸ்ஸ ஓபா⁴ஸோ ரூபாவசரஜ்ஜா²னோபா⁴ஸோ அந்தரதா⁴யதி. ரூபானம் கஸிணரூபானம் ஜா²னசக்கு²னா த³ஸ்ஸனஞ்ச அந்தரதா⁴யதீதி யோஜனா.

‘‘யேன ஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதஸ்ஸ, ஸமாஹிதஸ்ஸ ஓபா⁴ஸோ ச ரூபானம் த³ஸ்ஸனஞ்ச அந்தரதா⁴யதி, ஸோ ஸமாதி⁴ கித்தகேஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ, கத²ம் பச்சவேக்கி²தப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஸமாதீ⁴’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோ ஸமாதீ⁴தி யேன ரூபாரூபாவசரஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதோ, ஸோ து³விதோ⁴பி ஸமாதி⁴ அனபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³வீரியாரம்பே⁴ஹி தீஹி உபகாரகங்கே³ஹி ச பஸ்ஸத்³தி⁴ஸதீஹி த்³வீஹி பரிக்கா²ரங்கே³ஹி ச அவிக்கி²த்தேன ஏகேன ஸபா⁴வங்கே³ன ச ச²ஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோதி பச்சவேக்கி²தப்³போ³ புனப்புனம் சிந்தேதப்³போ³ ஸல்லக்கே²தப்³போ³. ‘‘கத²ம் கத்த² பச்சவேக்கி²தப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘அனபி⁴ஜ்ஜா²ஸஹக³தம் மே மானஸம் ஸப்³ப³லோகே’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘தேஸு ச²ஸு அங்கே³ஸு கித்தகோ ஸமதோ², கித்தகா விபஸ்ஸனா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ஏத்தகோ ஸமதோ², ஏத்தகா விபஸ்ஸனாதி விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² யஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம்.

54. ‘‘பஞ்ஞாவிமுத்தீ’’தி வுத்தஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமத²விபஸ்ஸனாஸங்கா²தா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ ஸமாதி⁴முகே²ன ஆசரியேன விப⁴த்தா, ‘‘தாய படிபதா³ய லபி⁴தப்³போ³ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ கித்தகேன வேதி³தப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஸமாதி⁴ பஞ்சவிதே⁴ன வேதி³தப்³போ³’’தி வுத்தம். யோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ஸமத²விபஸ்ஸனாபடிபதா³ய லபி⁴தப்³போ³, ஸோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ பஞ்சவிதே⁴ன ஞாணத³ஸ்ஸனேன வேதி³தப்³போ³.

‘‘கத²ம் பஞ்சவித⁴ஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சுபட்டி²தம் ப⁴வதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘அயம் ஸமாதீ⁴’’திஆதி³ வுத்தம். அயம் அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ அப்பிதப்பிதக்க²ணே ப²லஸமாபத்திஸுக²த்தா பச்சுப்பன்னஸுகோ² ஹோதி, இதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஸ்ஸ அரஹதோ பச்சத்தமேவ ஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சுபட்டி²தம் ப⁴வதி. அயம் அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ஆயதிம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயத்தா ஆயதிம் ஸுக²விபாகோ ஹோதி, இதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ…பே… ப⁴வதி. அயம் அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ கிலேஸஅரீஹி ஆரகத்தா அரியோ, காமாமிஸவட்டாமிஸலோகாமிஸானம் அபா⁴வதோ நிராமிஸோ ச ஹோதி, இதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ…பே… ப⁴வதி. அயம் அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ அகாபுரிஸேஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகபு³த்³தே⁴ஹி ஸேவிதப்³ப³த்தா அகாபுரிஸஸேவிதோ ஹோதி, இதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ…பே… ப⁴வதி. அயம் அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ அங்க³ஸந்தகிலேஸத³ரத²ஸந்தத்தா ஸந்தோ சேவ தி³வஸம்பி ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ அதித்திகரணதோ பணீதோ ச படிப்பஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸேன அரஹதா புக்³க³லேன லத்³த⁴த்தா படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴லத்³தோ⁴ ச அரஹத்தமக்³க³ஸமாதி⁴ஸங்கா²தேன ஏகோதி³பா⁴வேன அதி⁴க³தத்தா ஏகோதி³பா⁴வாதி⁴க³தோ ச ஸஸங்கா²ரேன ஸபயோகே³ன அதி⁴க³தத்தா, நீவரணாதி³பச்சனீகத⁴ம்மே நிக்³க³ய்ஹ அனதி⁴க³தத்தா, அஞ்ஞே கிலேஸே வாரேத்வா அனதி⁴க³தத்தா, அரஹத்தமக்³க³ப²லபா⁴வேனேவ பவத்தத்தா நஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிதக³தோ ஹோதி, இதி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஸ்ஸ அரஹதோ பச்சத்தமேவ ஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சுபட்டி²தம் ப⁴வதீதி பஞ்சவிதே⁴ன ஞாணத³ஸ்ஸனேன ஸோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ விசயித்வா வேதி³தப்³போ³தி.

‘‘பச்சுப்பன்னஸுகா²தீ³ஸு ஸமாதீ⁴ஸு கித்தகோ ஸமதோ², கித்தகா விபஸ்ஸனா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யோ ச ஸமாதி⁴ பச்சுப்பன்னஸுகோ²’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமதோ², விபஸ்ஸனாதி ச அரஹத்தப²லஸமத²விபஸ்ஸனாவ அதி⁴ப்பேதா, ந புப்³ப³பா⁴க³ஸமத²விபஸ்ஸனாதி. அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ பஞ்சவிதே⁴ன வேதி³தப்³போ³தி ஆசரியேன வுத்தோ, ‘‘தஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³யம் வுத்தோ ஸமாதி⁴ கித்தகேன வேதி³தப்³போ³’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஸமாதி⁴ பஞ்சவிதே⁴ன வேதி³தப்³போ³’’தி வுத்தம். யோ ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³யம் வுத்தோ, ஸோ ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ பஞ்சவிதே⁴ன பகாரேன வேதி³தப்³போ³. ‘‘கதமேனா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘பீதிப²ரணதா’’திஆதி³ வுத்தம். பட²மது³தியஜ்ஜா²னேஸு பஞ்ஞா பீதிப²ரணதா ஹோதி. பட²மது³தியததியஜ்ஜா²னேஸு பஞ்ஞா ஸுக²ப²ரணதா ஹோதி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னே சேதோபரியபஞ்ஞா சேதோப²ரணதா ஹோதி. தி³ப்³ப³சக்கு²பஞ்ஞா ஆலோகப²ரணதா ஹோதி. ஜா²னம் பச்சவேக்கி²த்வா பவத்தமானபஞ்ஞா பச்சவேக்க²ணானிமித்தம் ஹோதி. இதி பஞ்சவிதே⁴ன பஞ்ஞாபகாரேன விசயித்வா வேதி³தப்³போ³தி. ‘‘தேஸு பஞ்சவிதே⁴ஸு பகாரேஸு கித்தகோ ஸமதோ², கித்தகா விபஸ்ஸனா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யோ ச பீதிப²ரணோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

55. ஸம்பயோக³வஸேன ஸமாதி⁴ ஆசரியேன விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘கத²ம் ஆரம்மணவஸேன விப⁴த்தோ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘த³ஸ கஸிணாயதனானீ’’திஆதி³ வுத்தம். இமேஹி த³ஸஹி ஆரம்மணேஹி கஸிணேஹிபி ஸமாதி⁴ விசினித்வா வேதி³தப்³போ³தி. ‘‘தேஸு த³ஸஸு கித்தகோ ஸமதோ², கித்தகா விபஸ்ஸனா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். கஸிணந்தி ச கஸிணமண்ட³லம்பி பரிகம்மம்பி படிபா⁴க³னிமித்தம்பி தஸ்மிம் படிபா⁴க³னிமித்தே உப்பன்னஜ்ஜா²னம்பி வுச்சதி, இத⁴ பன ஸஸம்பயுத்தஜ்ஜா²னமேவ அதி⁴ப்பேதம்.

‘‘கிம் பன வுத்தப்பகாரோ ஸமாதி⁴யேவ ஸமத²விபஸ்ஸனாய யோஜேதப்³போ³, உதா³ஹு அஞ்ஞோபி யோஜேதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா ஸதிபட்டா²னாதி³புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³பே⁴தே³ன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னோ நிரவஸேஸோ அரியமக்³கோ³பி விசயித்வா யோஜேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் ஸப்³போ³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏவந்தி மயா வுத்தனயேன வுத்தனயானுஸாரேன ஸப்³போ³ நிரவஸேஸோ ஸதிபட்டா²னாதி³புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³பே⁴தே³ன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னோ அரியோ மக்³கோ³ யோஜேதப்³போ³. கத²ம்? யேன யேன அனபி⁴ஜ்ஜா²தி³ஆகாரேன பச்சுப்பன்னஸுக²தாதி³ஆகாரேன ஸமாதி⁴ மயா வுத்தோ, தேன தேன அனபி⁴ஜ்ஜா²தி³ஆகாரேன பச்சுப்பன்னஸுக²தாதி³ஆகாரேன யோ யோ அரியமக்³கோ³ ஸமதே²ன யோஜேதும் ஸம்ப⁴வதி, ஸோ ஸோ அரியமக்³கோ³ ஸமதே²ன விசயித்வா யோஜயிதப்³போ³. யோ யோ அரியமக்³கோ³ விபஸ்ஸனாய யோஜேதும் ஸம்ப⁴வதி, ஸோ ஸோ அரியமக்³கோ³ விபஸ்ஸனாய யோஜயித்வா யோஜயிதப்³போ³தி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

‘‘யேஹி ஸமதா²தி⁴ட்டா²னேஹி விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஹி யோஜயிதப்³போ³, தே ஸமதா²தி⁴ட்டா²னா விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா கதமேஹி த⁴ம்மேஹி ஸங்க³ஹிதா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தே தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸங்க³ஹிதா அனிச்சதாய து³க்க²தாய அனத்ததாயா’’தி வுத்தம், தே ஸமதா²தி⁴ட்டா²னா விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா ‘‘அனிச்சதாய பஞ்ஞாய து³க்க²தாய பஞ்ஞாய அனத்ததாய பஞ்ஞாயா’’தி தீஹி அனுபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஹி ஸங்க³ஹிதா க³ண்ஹிதாதி அத்தோ². அனிச்சதாதி³னா ஸஹசரணதோ அனுபஸ்ஸனாபஞ்ஞாபி ‘‘அனிச்சதா து³க்க²தா அனத்ததா’’தி வுச்சதி.

‘‘யோ யோகீ³ புக்³க³லோ ஸமதா²தி⁴ட்டா²னம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வயமானோ ஹோதி, ஸோ யோகீ³ புக்³க³லோ கிம் பா⁴வயதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஸமத²விபஸ்ஸனம் பா⁴வயமானோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸமத²விபஸ்ஸனாதீ³னி பா⁴வயமானோ புக்³க³லோ ராக³சரிதோ தோ³ஸசரிதோ மோஹசரிதோதி திவிதோ⁴, ‘‘தத்த² கதமோ புக்³க³லோ கதமேன கதமேன விமோக்க²முகே²ன நிய்யாதி, கதமாயம் கதமாயம் ஸிக்க²ந்தோ, கதமம் கதமம் பஜஹந்தோ, கதமம் கதமம் அனுபக³ச்ச²ந்தோ, கதமம் கதமம் பரிஜானந்தோ, கதமம் கதமம் பவாஹேந்தோ, கதமம் கதமம் நித்³து⁴னந்தோ, கதமம் கதமம் வமேந்தோ, கதமம் கதமம் நிப்³பா³பேந்தோ, கதமம் கதமம் உப்பாடேந்தோ, கதமம் கதமம் விஜடேந்தோ நிய்யாதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ராக³சரிதோ புக்³க³லோ’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘இதா³னி யேஸம் புக்³க³லானம் யத்த² ஸிக்க²ந்தானம் விஸேஸதோ நிய்யானமுகா²னி, யேஸஞ்ச கிலேஸானம் படிபக்க²பூ⁴தானி தீணி விமோக்க²முகா²னி, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் தானி த³ஸ்ஸேதும் ‘ராக³சரிதோ’திஆதி³ வுத்த’’ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ²பி அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 55) வுத்தோயேவ.

‘‘கஸ்மா தீணி விமோக்க²முகா²னி பா⁴வயந்தோ தயோ க²ந்தே⁴ பா⁴வயதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு தீஸு விமோக்க²முகே²ஸு. ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²ம் பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ அனத்தானுபஸ்ஸனாய பஞ்ஞாபதா⁴னத்தா. அனிமித்தவிமோக்க²முக²ம் ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴ அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஸமாதி⁴பதா⁴னத்தா. அப்பணிஹிதவிமோக்க²முக²ம் ஸீலக்க²ந்தோ⁴ து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஸீலபதா⁴னத்தா. இதி தீஹி விமோக்க²முகே²ஹி திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் ஸங்க³ஹிதத்தா தீணி விமோக்க²முகா²னி பா⁴வயந்தோ ஸோ யோகீ³ புக்³க³லோ தயோ க²ந்தே⁴ பா⁴வயதியேவாதி பஞ்ஞாபதா⁴னாதி³பா⁴வோ அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 55) வுத்தோ. தயோ க²ந்தே⁴ பா⁴வயந்தோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வயதி. ‘‘கஸ்மா பா⁴வயதீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² யா’’திஆதி³ வுத்தம்.

திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் அரியஅட்ட²ங்கி³கமக்³க³பா⁴வோ விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஜானிதோ, ‘‘கத²ம் ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வோ ஜானிதப்³போ³’’தி வத்தப்³ப³த்தா திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஸீலக்க²ந்தோ⁴ சா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘யோ யோகீ³ புக்³க³லோ ஸமத²விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ யோகி³னோ புக்³க³லஸ்ஸ ப⁴வங்கா³னி கதமம் பா⁴வனம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘யோ ஸமத²விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். காயோ ச சித்தஞ்ச த்³வே ப⁴வங்கா³னி உபபத்திப⁴வஸ்ஸ அங்கா³னி பா⁴வனம் வட்³ட⁴னம் க³ச்ச²ந்தி. ஸீலஞ்ச ஸமாதி⁴ ச த்³வே பதா³னி த்³வே பாதா³ ப⁴வனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ பா⁴வனம் வட்³ட⁴னம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘கத²ம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஹோதி பி⁴க்கூ²’’திஆதி³ வுத்தம். பா⁴விதகாயோதி பா⁴விதோ காயோ காயஆபி⁴ஸமாசாரிகோ, காயஸம்வரோ வா யேன பி⁴க்கு²னாதி பா⁴விதகாயோ. ஸேஸேஸுபி ஏஸ நயோ. காயே காயஆபி⁴ஸமாசாரிகே, காயஸம்வரே வா பா⁴வியமானே ஸதி ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாவாயாமோ ச த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வனம் க³ச்ச²ந்தி காயஸமாசாரஸீலத்தா. ஸீலே வாசாஸம்வரஆஜீவஸம்வரவஸேன பவத்தே ஸீலே பா⁴வியமானே ஸதி ஸம்மாவாசா ச ஸம்மாஆஜீவோ ச த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வனம் க³ச்ச²ந்தி வாசாதி³ஸம்வரஸீலத்தா. சித்தே சித்தஸம்வரவஸேன பவத்தே சித்தே பா⁴வியமானே ஸதி ஸம்மாஸதி ச ஸம்மாஸமாதி⁴ ச த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வனம் க³ச்ச²ந்தி சித்தஸம்வரஸீலத்தா. பஞ்ஞாய பா⁴வியமானாய ஸதி ஸம்மாதி³ட்டி² ச ஸம்மாஸங்கப்போ ச த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வனம் க³ச்ச²ந்தி ஸமானத்தா, உபகாரகத்தா ச. ஸம்மாஸங்கப்பேன ஹி புனப்புனம் ஸங்கப்பந்தஸ்ஸ பஞ்ஞா வட்³ட⁴தீதி.

‘‘ஸம்மாகம்மந்தோ ச ஸம்மாவாயாமோ ச த்³வே த⁴ம்மா காயவஸேனேவ விப⁴த்தா விசேதப்³பா³ கிம், உதா³ஹு சித்தவஸேன விப⁴த்தா விசேதப்³பா³ கி’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யோ ச ஸம்மாகம்மந்தோ’’திஆதி³ வுத்தம். காயஸுசரிதசேதனாபூ⁴தோ யோ ச ஸம்மாகம்மந்தோ, தம்ஸஹிதோ யோ ச ஸம்மாவாயாமோ ஸியா காயிகோ, விரதிபூ⁴தோ யோ ச ஸம்மாகம்மந்தோ, தம்ஸஹிதோ யோ ச ஸம்மாவாயாமோ ஸியா சேதஸிகோ, தத்த² தேஸு காயிகசேதஸிகபூ⁴தேஸு ஸம்மாகம்மந்தஸம்மாவாயாமேஸு யோ ஸம்மாகம்மந்தஸம்மாவாயாமோ காயஸங்க³ஹோ, ஸோ ஸம்மாகம்மந்தஸம்மாவாயாமோ காயே காயஆபி⁴ஸமாசாரிகே, காயஸம்வரே வா பா⁴விதே ஸதி பா⁴வனம் க³ச்ச²தி. யோ ஸம்மாகம்மந்தஸம்மாவாயாமோ சித்தஸங்க³ஹோ, ஸோ ஸம்மாகம்மந்தஸம்மாவாயாமோ சித்தே சித்தஸம்வரே பா⁴விதே ஸதி பா⁴வனம் க³ச்ச²தீதி யோஜனா.

‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனம் பா⁴வயந்தோ ஸோ யோகீ³ புக்³க³லோ கித்தகம் அதி⁴க³மம் க³ச்ச²தீ’’தி விசயிதப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ஸமத²விபஸ்ஸனம் பா⁴வயந்தோ’’திஆதி³ வுத்தம். பஞ்சவித⁴ம் அரியமக்³கா³தி⁴க³மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கி²ப்பாதி⁴க³மோ சா’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 55) விப⁴த்தோ. ‘‘கேன கதமோ அதி⁴க³மோ ஹோதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² ஸமதே²னா’’திஆதி³ வுத்தம்.

56. ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’’திஆதி³ஸுத்தத்தோ² வேனேய்யானம் அரஹத்தப²லவிமுத்திமுகே²ன ஆசரியேன விசயிதோ விப⁴த்தோ, அம்ஹேஹி ச ஞாதோ, ‘‘தே³ஸகஸ்ஸ த³ஸப³லஸமன்னாக³தஸ்ஸ த³ஸ ப³லானி கத²ம் விசயிதப்³பா³னீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘தத்த² யோ தே³ஸயதி, ஸோ த³ஸப³லஸமன்னாக³தோ’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன –

‘‘இதி மஹாதே²ரோ ‘தஸ்மா ரக்கி²தசித்தஸ்ஸா’தி கா³தா²ய வஸேன அரஹத்தப²லவிமுத்திமுகே²ன விசயஹாரஸம்பாதம் நித்³தி³ஸந்தோ, தே³ஸனாகுஸலதாய அனேகேஹி ஸுத்தப்பதே³ஸேஹி தஸ்ஸா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய பா⁴வனாவிஸேஸானம் பா⁴வனானிஸம்ஸானஞ்ச விப⁴ஜனவஸேன நானப்பகாரதோ விசயஹாரம் த³ஸ்ஸேத்வா, இதா³னி த³ஸன்னம் ததா²க³தப³லானம்பி வஸேன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘தத்த² யோ தே³ஸயதீ’திஆதி³மாஹா’’தி –

வுத்தம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு ஸமத²விபஸ்ஸனம் பா⁴வயந்தேஸு ஸாஸிதப்³ப³ஸாஸகேஸு. த³ஸப³லஸமன்னாக³தோ யோ தே³ஸகோ ஸத்தா² ‘‘அரக்கி²தேன சித்தேனா’’திஆதி³த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ஓவாதே³ன ஸாவகே ந விஸம்வாத³யதி, தஸ்ஸ தே³ஸகஸ்ஸ ஸத்து²னோ த³ஸ ப³லானி விசயிதப்³பா³னீதி யோஜனா.

‘‘கிந்தி தே³ஸேதீ’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ திவித⁴’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தேஸு த³ஸஸு ததா²க³தப³லேஸு டா²னாட்டா²னஞாணம் பட²மம் ததா²க³தப³லம் நாம, ‘‘தம் ப³லம் கத²ம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘ஸோ ததா² ஓவதி³தோ’’திஆதி³ வுத்தம். அத்தோ² அட்ட²கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 56) வுத்தோ, பாளிவஸேனபி பாகடோ. ‘‘ஏதம் டா²னம் ந விஜ்ஜதீ’’தி ஜானனம் அட்டா²னஞாணம் நாம, ‘‘ஏதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி ஜானனம் டா²னஞாணம் நாமாதி டா²னாட்டா²னானம் ஜானனஞாணம் பட²மம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³. (1)

57. டா²னாட்டா²னஞாணம் பட²மம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம் விப⁴த்தம் அம்ஹேஹி ச ஞாதம், ‘‘கத²ம் ஸப்³ப³த்த²கா³மினிபடிபதா³ஞாணம் து³தியததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி டா²னாட்டா²னதா’’தி வுத்தம். ‘‘அயம் படிபதா³ இமஸ்மிம் ப⁴வே கா³மினீ, அயம் படிபதா³ இமஸ்மிம் ப⁴வே கா³மினீ’’தி ஸப்³ப³த்த² கா³மினியா படிபதா³ய ஜானனஞாணம் ஸப்³ப³த்த²கா³மினிபடிபதா³ஞாணம் நாமாதி ஸப்³ப³த்த²கா³மினிபடிபதா³ஞாணம் து³தியம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. (2)

59. ஸப்³ப³த்த²கா³மினிபடிபதா³ஞாணம் து³தியம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம், அம்ஹேஹி ச ஞாதம், ‘‘கத²ம் அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஞாணம் ததியம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி ஸப்³ப³த்த²கா³மினீ படிபதா³’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அயம் தா⁴து ச அயம் தா⁴து ச அனேகதா⁴து நாம, அயம் தா⁴து ச அயம் தா⁴து ச நானாதா⁴து நாமா’’தி அனேகதா⁴துனானாதா⁴தூனம் ஜானனஞாணம் அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஞாணம் நாமாதி அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஞாணம் ததியம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி. (3)

60. அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஞாணம் ததியம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம் விப⁴த்தம், அம்ஹேஹி ச ஞாதம், ‘‘கத²ம் ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணம் சதுத்த²ம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி அனேகதா⁴துனானாதா⁴துகஸ்ஸ லோகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘இமே ஸத்தா ஏவம் அதி⁴முத்தா, இமே ஸத்தா ஏவம் அதி⁴முத்தா’’தி ஸத்தானம் அதி⁴முச்சனானம் ஜானனஞாணம் ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணம் நாமாதி ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணம் சதுத்த²ம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி. (4)

ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணம் சதுத்த²ம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விப⁴த்தம், அம்ஹேஹி ச ஞாதம், ‘‘கத²ம் விபாகவேமத்ததாஞாணம் பஞ்சமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி தே யதா²தி⁴முத்தா சா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஏவம் அதி⁴முத்தானம் ஸத்தானம் இத³ம் கம்மம் கண்ஹம், இமஸ்ஸ கண்ஹகம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோ. இத³ம் கம்மம் ஸுக்கம், இமஸ்ஸ ஸுக்ககம்மஸ்ஸ அயம் விபாகோ’’தி ஏவமாதீ³ஹி விபாகானம் நானத்தஜானனஞாணம் விபாகவேமத்ததாஞாணம் நாமாதி விபாகவேமத்ததாஞாணம் பஞ்சமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி.

62. விபாகவேமத்ததாஞாணம் பஞ்சமம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம், அம்ஹேஹி ச ஞாதம், ‘‘கத²ம் ஜா²னானம் ஸம்கிலேஸவோதா³னவுட்டா²னஞாணம் ச²ட்ட²ம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி ததா² ஸமாதி³ன்னான’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஏவம் ஸமாதி³ன்னானம் கம்மானம் ஜா²னானம் விமோக்கா²னம் ஸமாதீ⁴னம் ஸமாபத்தீனம் அயம் ஸம்கிலேஸோ, இத³ம் வோதா³னம், இத³ம் வுட்டா²னம், ஏவம் ஸம்கிலிஸ்ஸதி, ஏவம் வோதா³யதி, ஏவம் வுட்ட²ஹதீ’’தி ஜா²னானம் ஸம்கிலேஸவோதா³னவுட்டா²னானம் அனாவரணஞாணம் ஜா²னானம் ஸம்கிலேஸவோதா³னவுட்டா²னஞாணம் நாமாதி ஜா²னானம் ஸம்கிலேஸவோதா³னவுட்டா²னஞாணம் ச²ட்ட²ம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி. (5)

63. ஜா²னானம் ஸம்கிலேஸஞாணம் ச²ட்ட²ம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம், ‘‘கத²ம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தவேமத்ததாஞாணம் ஸத்தமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி தஸ்ஸேவ ஸமாதி⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஏவம் ஆதி⁴பதேய்யட்டே²ன இந்த்³ரியானி, ஏவம் அகம்பியட்டே²ன ப³லானீ’’தி ஜானனேன ஸஹ ‘‘அயம் முதி³ந்த்³ரியோ, அயம் மஜ்ஜி²ந்த்³ரியோ, அயம் திக்கி²ந்த்³ரியோ’’தி பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியப³லானம் அமுது³மஜ்ஜா²தி⁴மத்ததாஜானனஞாணம்அமுது³மஜ்ஜா²தி⁴மத்ததாஜானனஞாணம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தவேமத்ததாஞாணம் நாமாதி இந்த்³ரியபரோபரியத்தவேமத்ததாஞாணம் ஸத்தமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி. (6)

64. இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணம் ஸத்தமம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம், ‘‘கத²ம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் அட்ட²மம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ம், கத²ம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் நவமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி தத்த² யம் அனேகவிஹித’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஏகம் ஜாதி’’ந்திஆதி³னா ஜாதிவஸேன வா ‘‘ஏவம்னாமோ’’திஆதி³னா நாமகோ³த்தவண்ணாஹாரஸுக²து³க்க²படிஸம்வேத³னாய பரியந்தவஸேன வா ஸாகாரஸ்ஸ ஸஉத்³தே³ஸஸ்ஸ அனேகவிஹிதபுப்³பே³னிவாஸஸ்ஸ தம்தம்ப⁴வஸ்ஸ அஸேஸதோ ஜானனஞாணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் நாமாதி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் அட்ட²மம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி. (7)

சவமானஉபபஜ்ஜமானஹீனபணீதஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணஸுக³தது³க்³க³தயதா²கம்மூபகா³னம் ஸத்தானம் அஸேஸதோ சுதூபபாதானம் ஜானனஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் நாமாதி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் நவமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி. (8-9)

புப்³பே³னிவாஸாதி³அட்ட²மனவமம் ததா²க³தப³லம் ஆசரியேன விசயிதம் விப⁴த்தம், ‘‘கத²ம் ஸப்³பா³ஸவக்க²யஞாணம் த³ஸமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘இதி தத்த² ய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். போ³தி⁴மூலே ஸம்கிலேஸமாரனிஹனம் ஞாணம் உப்பன்னம், இத³ம் கிலேஸமாரனிஹனம் ஞாணம் ஸப்³பா³ஸவக்க²யஞாணம் நாமாதி ஸப்³பா³ஸவக்க²யஞாணம் த³ஸமம் ததா²க³தப³லம் விசயிதப்³ப³ந்தி அயம் ஸங்கே²பத்தோ². வித்தா²ரதோ பன பாளிதோ ச அட்ட²கதா²தோ ச யதிபோதானம்பி பாகடோ ப⁴வேய்யாதி மஞ்ஞித்வா ந த³ஸ்ஸிதோ.(10)

‘‘ஏத்தகோவ விசயஹாரஸம்பாதோ பரிபுண்ணோ’’தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘நியுத்தோ விசயோ ஹாரஸம்பாதோ’’தி வுத்தம். யே யே ஸுத்தப்பதே³ஸத்தா² வுத்தா, தே தே ஸுத்தப்பதே³ஸத்தா² யேன யேன ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தேன விசயஹாரஸம்பாதேன விசயிதப்³பா³, ஸோ ஸோ ஸம்வண்ணனாவிஸேஸபூ⁴தோ விசயஹாரஸம்பாதோ நியுத்தோ யதா²ரஹம் நீஹரித்வா யுஜ்ஜிதப்³போ³தி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி.

இதி விசயஹாரஸம்பாதே ஸத்திப³லானுரூபா ரசிதா

விபா⁴வனா நிட்டி²தா.

பண்டி³தேஹி பன…பே… க³ஹேதப்³போ³தி.